III SA/Wa 2331/10
WyrokWSA w Warszawie2011-04-21
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Marek Kraus, Katarzyna Golat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy interpretacja indywidualna Ministra Finansów, która nie ocenia w sposób wyczerpujący stanowiska wnioskodawcy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, narusza przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 14c § 1 i 2?Ratio decidendi
Interpretacja indywidualna, która nie ocenia w sposób wyczerpujący i spójny stanowiska wnioskodawcy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, a także zawiera częściowo sprzeczne poglądy w uzasadnieniu i rozstrzygnięciu, narusza przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 14c § 1 i 2, co skutkuje koniecznością uchylenia takiej interpretacji.Stan faktyczny
Skarżący Z. P. złożył wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych dotyczących wnoszenia wkładów niepieniężnych do spółek osobowych i cywilnych oraz późniejszego obrotu tymi wkładami. Minister Finansów wydał interpretację, w której nie podzielił stanowiska wnioskodawcy, uznając wniesienie wkładu za odpłatne zbycie i kwalifikując przychody z tego tytułu do różnych źródeł. Skarżący zarzucił interpretacji naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak wyczerpującej oceny jego stanowiska i niespójność uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Katarzyna Golat (sprawozdawca), Protokolant specjalista Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. P. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz Z. P. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Z. P. (dalej "Skarżący" lub "Wnioskodawca") na wydaną z upoważnienia Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. interpretację indywidualną z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawiono następujący stan faktyczny.
Skarżący zamierza przystąpić do spółki osobowej lub do spółki cywilnej. Aby pokryć wkłady w spółce osobowej Wnioskodawca planuje wnieść wkład niepieniężny (aport) w postaci takich składników majątkowych jak: ruchomości (np. samochód), nieruchomości zabudowane, nieruchomości niezabudowane lub prawa użytkowania wieczystego gruntu, wartości niematerialne i prawne (np. znaki towarowe), udziały oraz papiery wartościowe (w tym akcje) oraz nabyte lub własne wierzytelności, a także ogół praw i obowiązków w innej spółce osobowej. Niektóre nieruchomości zabudowane lub rzeczy ruchome, będące przedmiotem wkładu, mogą stanowić u Skarżącego środki trwałe, które podlegają amortyzacji (oraz wartości niematerialne i prawne), np. lokale i budynki użytkowe (potoczne zwane nieruchomościami niemieszkalnymi). Pozostałe nieruchomości zaś nie będą u Wnioskodawcy spełniały warunków do uznania ich za środki trwałe, nawet jeśli będą to nieruchomości niemieszkalne (użytkowe). Ten drugi przypadek może wystąpić np. wtedy, jeśli nieruchomość użytkowa (lokal, budynek lub grunt nierolniczy) nie będzie w dniu wniesienia wkładu wynajmowana przez Wnioskodawcę w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej lub będą to grunty niezabudowane. Niektóre składniki majątkowe będące przedmiotem wkładu mogły być nabyte przez Wnioskodawcę przed upływem 5 lat przed dniem wniesienia wkładu, licząc od końca roku, w którym nastąpi nabycie. Możliwe, że przedmiotem działalności Spółki osobowej byłby obrót papierami wartościowymi, zgłoszony do GUS oraz wykazany w Krajowym Rejestrze Sądowym. Inne spółki osobowe mogłyby nie mieć wykazanego w zgłoszeniu do GUS oraz KRS obrotu papierami wartościowymi jako jednego z przedmiotów działalności gospodarczej. Po przystąpieniu do spółki osobowej Wnioskodawca rozważa wnoszenie do niej kolejnych wkładów. Również inni wspólnicy spółki osobowej, osoby fizyczne i osoby prawne, będą wnosili wkłady (rozumiane jak wyżej). Jeśli spółką osobową byłaby spółka komandytowa lub komandytowo-akcyjna komplementariuszem, wnoszącym wkłady byłaby m.in. jedna lub więcej spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której udziały ma Skarżący lub w której wszystkie udziały mają Skarżący oraz inne osoby fizyczne będące razem z wnioskodawcą komandytariuszami lub akcjonariuszami w spółce osobowej. Wnioskodawca byłby w takiej spółce osobowej komandytariuszem lub akcjonariuszem. Możliwe także, iż w przypadku innych spółek osobowych niż spółka komandytowa i komandytowo-akcyjna wskazana spółka z o.o. byłaby jednym ze wspólników spółki osobowej.
Dalej wnioskodawca zaznaczył, że wkłady zostaną wniesione do spółki osobowej przez Wnioskodawcę oraz innych wspólników według ich wartości rynkowej z dnia wniesienia. Taka wartość zostanie wskazana w umowie Spółki osobowej lub w zmianie tej umowy. Ponadto poinformował, że planuje, iż Spółka osobowa będzie wykorzystywała wkłady do prowadzenia działalności gospodarczej lub je wydzierżawiała, aczkolwiek nie jest wykluczone, iż w przyszłości spółka osobowa może dokonać ich odpłatnego zbycia, uzyskując z tego tytułu przychód. Jeśli przedmiotem wkładu będą udziały, akcje lub ogół praw i obowiązków w innych spółkach osobowych, spółka osobowa, jako udziałowiec, akcjonariusz lub wspólnik, będzie wykonywała prawa udziałowe związane z tymi udziałami, akcjami lub ogółem praw i obowiązków w innych spółkach osobowych. Niektóre wkłady mogą stanowić u Wnioskodawcy lub innych wspólników przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa lub też mogą być pojedynczym aktywem (składnikiem majątkowym), np. znaki towarowe, udziały lub papiery wartościowe, lub luźnym zespołem składników majątkowych, niestanowiących przedsiębiorstwa ani jego zorganizowanej części w rozumieniu art. 5a pkt 3 i 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 1991 nr 80 poz. 350 dalej "ustawa") Możliwe też jest, iż w trakcie działalności spółka osobowa będzie nabywała odpłatnie (np. umowa kupna) lub nieodpłatnie (np. umowa darowizny) udziały, akcje i inne papiery wartościowe oraz wierzytelności a także ogół praw i obowiązków w innych spółkach osobowych, niezależnie od składników majątkowych nabytych dotychczas jako wkłady. Ponadto może będzie ona nabywała (odpłatnie lub nieodpłatnie) także wszystkie inne wyżej szczegółowo opisywane składniki majątkowe, takie jak ruchomości (np. samochód), nieruchomości zabudowane, nieruchomości niezabudowane lub prawa użytkowania wieczystego gruntu, wartości niematerialne i prawne (np. znaki towarowe). Niektóre nieruchomości zabudowane lub rzeczy ruchome, mogą stanowić podlegające amortyzacji środki trwałe (oraz wartości niematerialne i prawne), np. lokale i budynki użytkowe (potocznie zwane nieruchomościami niemieszkalnymi). Inne zaś nie będą spełniały warunków do uznania ich za środki trwałe, nawet jeśli będą to nieruchomości niemieszkalne. Wkłady (w tym wniesione przez innych wspólników) oraz opisane wyżej składniki majątku nabyte przez spółkę osobową w trakcie jej działalności mogą być wykorzystywane przez dłuższy w działalności gospodarczej (co będzie się wiązało z wykazaniem ich w ewidencji środków trwałych) lub też mogą być zbywane odpłatnie (np. sprzedaż lub wniesienie do spółki kapitałowej jako wkład w zamian za udziały lub akcje) po krótkim używaniu przez spółkę osobową w tym w okresie krótszym niż 12 miesięcy od dnia wniesienia. Możliwe, że w przyszłości Wnioskodawca dokona odpłatnego zbycia (np. sprzedaży) ogółu praw i obowiązków w Spółce osobowej.
W związku z powyższym Skarżący zadał następujące pytania. Czy wniesienie do spółki osobowej wkładów będzie skutkować przychodu powstaniem przychodu po stronie wnioskodawcy? Jeśli powyższy przychód powstanie, to jak należy ustalić wysokość tego przychodu, koszty jego uzyskania oraz dochód Wnioskodawcy? Jeśli powyższy przychód powstanie, jak należy ustalić koszty oraz dochody Wnioskodawcy w razie: zbycia przez niego ogółu praw i obowiązków w Spółce osobowej lub akcji w spółce komandytowo-akcyjnej? Czy wykazując w księgach i ewidencji środków trwałych spółki osobowej wkłady jako jej środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne jako wartość początkową tych składników majątkowych, należy przyjąć wartość określoną w akcie notarialnym, na podstawie którego wkłady zostaną wniesione do spółki osobowej jednakże nie większą niż wartość rynkowa wkładu na dzień jego wniesienia oraz czy odpisy amortyzacyjne od tak określonej wartości początkowej będą stanowiły dla Wnioskodawcy koszty uzyskania przychodów? W dalszej kolejności Skarżący zapytał, na jakich zasadach wspólnik spółki osobowej zobowiązany jest określić dochód oraz koszt uzyskania przychodu w związku z ewentualną sprzedażą przez spółkę osobową wniesionych do niej wkładów, w tym wkładów wniesionych przez innych wspólników Spółki osobowej? Z tym, że co do wkładów wniesionych przez innych wspólników Spółki osobowej, w zakresie kosztów i przychodów Wnioskodawcy z tytułu zbycia tych wkładów, z uwzględnieniem dowolnie określonego w umowie spółki osobowej prawa Wnioskodawcy do udziału w zysku. Sformułował również pytanie, na jakich zasadach wspólnik Spółki osobowej zobowiązany jest określić dochód oraz kosztów uzyskania przychodu w związku z ewentualną sprzedażą przez Spółkę osobową nabytych przez nią, odpłatnie lub nieodpłatnie, w trakcie jej działalności składników majątkowych, takich jak nieruchomości (w tym środki trwałe), rzeczy ruchome (w tym środki trwałe), prawa nie majątkowe (w tym wartości niematerialne i prawne), wierzytelności, udziały, akcje i inne papiery o wartościowe, ogół praw i obowiązków w innej spółce osobowej oraz czy odpisy amortyzacyjne od nieodpłatnie nabytych przez Spółkę osobową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych będą stanowiły dla Wnioskodawcy koszty uzyskania przychodów? Wnioskodawca zastrzegł przy tym, że z uwagi na innych wspólników Spółki osobowej pytanie to uwzględnia dowolnie określone w umowie Spółki osobowej prawo do udziału w zysku.
Zdaniem Skarżącego wniesienie do spółki osobowej wkładu nie powoduje powstania u jej wspólnika przychodu w rozumieniu ustawy. Z uwagi na fakt, iż spółki osobowe, a także cywilne, nie posiadają osobowości prawnej, z punktu widzenia prawa podatkowego podatnikami podatku dochodowego są ich wspólnicy. Znajduje to wyraz w art 8 ust. 1 ustawy, w konsekwencji spółki osobowe uznane są za transparentne podatkowo. Dlatego też wniesienie do takiej spółki wkładu niepieniężnego nie może być traktowane jako jego odpłatne zbycie. Mimo, że na gruncie prawa cywilnego w stosunku do takich aportów można mówić o zbyciu przedmiotu wkładu niepieniężnego, to jednak na gruncie prawa podatkowego takie zbycie w ogóle nie ma miejsca, ponieważ składniki te nie zostają, przeniesione na innego podatnika. Przeciwnie - podatnik, który wniósł tego rodzaju aport, będzie w dalszym ciągu bezpośrednio opłacał podatek dochodowy należny od zysków wypracowanych z działalności prowadzonej przy wykorzystaniu przedmiotu aportu. W przypadku spółki cywilnej nie jest ona nawet odrębnym podmiotem prawa, a zgodnie z kodeksem cywilnym jest jedynie umową cywilnoprawną. Wniesienie wkładu, do spółki cywilnej oznacza tylko objęcie tego wkładu współwłasnością łączną wspólników spółki.
Skarżący argumentował, że wniesienie składników majątkowych w drodze aportu nie pociąga za sobą otrzymania przez Wnioskodawcę odpłatności. Nie wiąże się z tym także otrzymanie od spółki czegokolwiek w zamian, w przeciwieństwie do sytuacji aportów do spółek mających osobowość prawną lub do spółdzielni, w myśl art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9 ustawy. W tych przypadkach wartość nominalna stanowi ustawowo wskazany przychód, jako że udział w spółce z o.o. jest zbywalnym prawem majątkowym i ma konkretny wymiar finansowy już w dacie jego objęcia. W ocenie Wnioskodawcy o przychodzie można mówić jedynie wtedy, gdy następuje trwałe i definitywne przysporzenie majątkowe. Tymczasem, w przypadku wkładu wnoszonego przez wspólnika do spółki osobowej nie występuje definitywny przyrost majątku, ponieważ zgodnie z ustawą z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), wkład taki może być zwrócony w całości lub w części.
W konsekwencji nie powinno to zatem rodzić opodatkowania po stronie Wspólnika tej Spółki osobowej.
Za trafnością powyższego stanowiska, zdaniem Skarżącego, przemawia również fakt, iż nie istnieją żadne regulacje ustawy, które wiązałyby z czynnością wniesienia wkładu do spółki osobowej powstanie przychodu po stronie wnoszącego wkład. Wskazuje na to brzmienie art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Za brakiem opodatkowania wkładu – w ocenie Skarżącego - przemawia także treść art. 17 ust. 1a ustawy, który w żaden sposób nie przystaje do sytuacji wniesienia wkładu do spółki osobowej, a także art. 21 ust. 1 pkt 50 oraz art. 21. ust. 1 pkt 109 ustawy. Skarżący stwierdził, że skoro wniesienie aportu do spółki osobowej nie odpowiada wymogom z art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy, ani też nie mieści się w zakresie regulacji art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy, to nie rodzi ono po stronie osoby fizycznej, dokonującej tej czynności, obowiązku podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Reasumując, Skarżący wskazał, że wniesienie przez niego nieruchomości niewykorzystanej w działalności gospodarczej do spółki osobowej tytułem wkładu, w zamian za udział w zyskach spółki, nie skutkuje powstaniem przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych.
W dalszej kolejności Skarżący stwierdził, że w opisanym stanie faktycznym w ogóle nie powstanie przychód. Jeśli jednak w opinii organu powstaje, to jego wysokość powinna odpowiadać odpłatności za wkład. Ponieważ taka odpłatność nie jest przewidziana w umowie spółki osobowej, ani na dzień wniesienia wkładu, ani później, to przychodem mogłyby być wszelkie płatności otrzymywane przez Wnioskodawcę od spółki osobowej z wyjątkiem tych, które są objęte zwolnieniem z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy (zwolnienie do wysokości zwróconych wkładów) oraz które podlegały wcześniej opodatkowaniu u Wnioskodawcy, jako dochody z udziału w zysku w Spółce osobowej. Zdaniem Skarżącego wypłata zysku ze Spółki osobowej nie jest już opodatkowana, jako że opodatkowanie występuje na poziomie sprzedaży dokonywanej przez spółkę, a w spółce osobowej brak jest podwójnego opodatkowania zysku (w przeciwieństwie do spółki kapitałowej). Gdyby jednak - zdaniem organu - przychodem miałaby być wartość rynkowa wkładu, to w ocenie Wnioskodawcy przychód w tej wartości musiałby być ustalany, z uwzględnieniem prawa Wnioskodawcy do udziału w zysku Spółki osobowej. Jeśli zatem przykładowo Wnioskodawca miałby prawo do 50 % udziału w zysku, to tylko w tej części wartość rynkowa przedmiotu wkładu nie byłaby dla niego przychodem.
Jeżeli zatem organ uznałby, iż także wniesienie ogółu praw i obowiązków innej spółki osobowej jako wkład do spółki osobowej należy rozpoznawać jako przychód dla Wnioskodawcy, to i w tym przypadku należałoby przyjąć powyższą wykładnię, uwzględniając prawa do udziału w zysku.
Zdaniem Wnioskodawcy kosztem uzyskania przychodów z tytułu wniesienia wkładów - przy założeniu, że w ogóle powstaje tu przychód — powinna być wartość rynkowa przedmiotu wkładu z dnia wniesienia, jako że jest to wartość, którą Wnioskodawca traci na rzecz Spółki osobowej. Gdyby zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej było inaczej należy się zastanowić nad ewentualnym zastosowaniem w drodze analogii art. 22 ust. pkt 1e i pkt 3 ustawy. Skarżący podniósł, że udział kapitałowy odpowiada wartości rynkowej wniesionego wkładu do spółki osobowej. Jednakże, gdyby wniósł jako wkład akcje w spółce komandytowo-akcyjnej, to wówczas kosztem mogłaby być wartość nominalna akcji albo wartości wkładu pieniężnego wniesionego do spółki lub wydatki na nabycie akcji, bądź wartość księgowa przedsiębiorstwa z dnia jego wniesienia do spółki komandytowo-akcyjnej.
Odnośnie do zagadnienia jak należy ustalić koszty oraz dochody Wnioskodawcy w razie: zbycia przez niego ogółu praw i obowiązków w spółce osobowej lub akcji w spółce komandytowo-akcyjnej, Skarżący stwierdził, że w razie odpłatnego zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce osobowej kosztem uzyskania przychodów z tego tytułu powinna być wartość rynkowa wkładu z dnia jego wniesienia do spółki osobowej lub jakakolwiek inna wartość, która zdaniem organu stanowi przychód powstały w związku z wniesieniem wkładu do spółki osobowej. Nie może bowiem dojść do podwójnego opodatkowania tych samych wartości, a brak takiego właśnie opodatkowania zapewni przyjęcie ww. kosztu lub odpowiednie stosowanie art. 22 ust. 1e oraz art. 22 ust. 1f pkt 1 ustawy. Gdyby tych przepisów nie zastosować do spółki osobowej lub nie stosować wyżej wskazanych kosztów (tj. wartości rynkowej wkładu z dnia wniesienia), wartość wkładów byłaby podwójnie opodatkowaną: raz - w dacie wnoszenia do Spółki osobowej, a drugi raz - wdacie zbycia ogółu praw i obowiązków w Spółce osobowej.
W przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny, na dzień zbycia tych udziałów (akcji) albo wkładów, koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości: wartości przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej z ksiąg przedsiębiorstwa, określonej na dzień objęcia tych udziałów (akcji) albo wkładów, nie wyższej jednak niż ich wartość nominalna z dnia objęcia, a wartość byłaby już raz opodatkowana na dzień wniesienia wkładu. Dalej Skarżący wyraził stanowisko, że gdyby jednak, zdaniem organu, taki podatek był należny, to na dzień zbycia ogółu praw i obowiązków w Spółce osobowej należałoby jednak stosować nie art. 22 ust. 1f pkt 2, lecz art. 22 ust. 1f pkt 1 ustawy, aby uniknąć podwójnego opodatkowania takiej transakcji. Zatem do omawianych kosztów zastosowanie znalazłby ww. art. 22 ust. 1f pkt 1 ustawy, dotyczący zbycia działów objętych w zamian za wkład inny niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część mimo, że dany wkład do Spółki osobowej stanowił przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część.
Zdaniem Wnioskodawcy za wartość początkową przedmiotów aportu przyjąć należy wartość określoną przez wspólnika w akcie notarialnym, wnoszącym wkład do spółki osobowej, nie wyższą jednak od ich wartości rynkowej na dzień wniesienia.
Za stanowiskiem takim, zdaniem Wnioskodawcy, przemawia brzmienie art. 22g ust 4 ustawy. Wskazał, że stanowisko to znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych, przytaczając konkretne orzeczenia.
W ocenie Wnioskodawcy w przypadku zbycia przez spółkę osobową składników majątkowych, wniesionych do niej uprzednio jako wkład (w tym przez innego wspólnika), koszt uzyskania przychodu powinna stanowić wartość początkowa (ustalona zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 4 Ustawy PIT, jak wskazano powyżej), pomniejszona o dokonane odpisy amortyzacyjne. Innymi słowy jest to wartość podatkowa netto zbywanych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Tak też stanowi art. 24 ust. 2 zdanie drugie pkt 1 ustawy. W przypadku składników majątkowych nabytych jako wkład, a niestanowiących środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, kosztem dla Wnioskodawcy będzie ujęta w księgach podatkowych spółki osobowej ich wartość rynkowa z dnia wniesienia wkładu. Skoro spółka osobowa dokona zbycia ww. składników majątkowych otrzymanych jako wkład, to dla Wnioskodawcy będzie to dochód ze spółki osobowej, traktowany jako dochód ze źródła przychodów - pozarolniczą działalność gospodarcza. Dotyczy to także wkładów wniesionych przez innych wspólników spółki osobowej. Z uwagi na takie brzmienie art. 5b ust. 2 ustawy, zbycie każdego ze składników majątkowych nabytych jako wkład będzie skutkowało dla Wnioskodawcy powstaniem dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej. Nie dotyczy to nieruchomości mieszkalnych, co wprost wynika z art. 14 ust. 2c ustawy. Wnioskodawca wskazał, iż gdyby zdaniem organu dochód powstawał nie z działalności gospodarczej, to ponieważ zbywającym jest spółka osobowa jako właściciel wkładów, dla wnioskodawcy kosztem uzyskania przychodów powinna być również wartość wskazana w umowie spółki osobowej z dnia nabycia wkładu od wnioskodawcy lub innego wspólnika spółki osobowej.
Wnioskodawca wskazał, że omawiany sposób kwalifikacji do źródła przychodów, jakim jest pozarolniczą działalność gospodarcza (art. 5b ust. 2 ustawy) miałby zastosowanie również w przypadku, gdyby spółka osobowa nabyła w trakcie swojej działalności, odpłatnie lub nieodpłatnie, jakiekolwiek składniki majątkowe opisane w zdarzeniach przyszłych przedmiotowego wniosku (np. papiery wartościowe, nieruchomości, udziały, znaki towarowe), a następnie dokonała ich odpłatnego zbycia.
W przypadku odpłatnego zbycia składników majątkowych, które zostały nabyte w sposób odpłatny, kosztem uzyskania przychodów (ustalanym dla Wnioskodawcy i innych wspólników spółki osobowej) będzie cena nabycia, jako koszt poniesiony przez spółkę osobową. Z kolei w razie odpłatnego zbycia odpłatnie nabytych (np. kupionych) środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych kosztem będzie ich wartość początkowa pomniejszona o dokonane odpisy amortyzacyjne (art. 24 ust. 2 zdanie drugie ustawy). W przypadku nieodpłatnego nabycia przez spółkę osobową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w razie ich dalszego odpłatnego zbycia kosztem będzie wartość rynkowa z dnia nabycia, na podstawie art. 22g ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 24 ust. 2 zd. drugie pkt 1 ustawy, pomniejszona o odpisy amortyzacyjne dokonane do dnia zbycia przez spółkę osobową. Zdaniem Wnioskodawcy zasady wynikające z ww. przepisów na podstawie ogólnych, a dające prawo do uznania za koszt wartości rynkowej składnika majatkowego darowizny lub spadku, mają zastosowanie do odpłatnego zbycia innych składników nieodpłatnie nabytego majątku, np. do darowanych udziałów, akcji, innych papierów wartościowych lub wierzytelności. Tym bardziej, że sprzedając np. darowany składnik majątkowy Spółka traci jego własność. Ponosi zatem koszt o jego wartości, który jest bezpośrednio związany z przychodem z odpłatnego zbycia. Dokładnie tak samo jest, gdy Spółka osobowa sprzeda darowany trwały. W konsekwencji wartość rynkowa nieodpłatnie nabytych składników majątkowych, która na dzień nabycia stanowiła przychód z działalności gospodarczej Wnioskodawcy oraz innych wspólników spółki osobowej, będzie następnie stanowiła koszt uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia tych składników majątkowych, z uwzględnieniem art. 8 ust. 1 i 2 ustawy.
Zatem wartość rynkowa nieodpłatnie nabytych składników majątkowych, która na dzień nabycia stanowiła przychód z działalności gospodarczej Wnioskodawcy oraz innych wspólników spółki osobowej, będzie następnie stanowiła koszt uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia tych składników majątkowych, z uwzględnieniem art. 8 ust. 1 i 2 ustawy (i przedstawionej w stanowisku do poprzednich pytań wykładni Wnioskodawcy tego przepisu.). Na podstawie art. 5b ust. 2 ustawy w zw. z art. 30b ust. 4 ustawy, w przypadku odpłatnego zbycia, odpłatnie lub nieodpłatnie nabytych przez spółkę osobową w trakcie jej działalności środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, udziałów, akcji i innych papierów wartościowych — w każdym przypadku u Wnioskodawcy i innych wspólników powstaje w dniu odpłatnego zbycia dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 1j ust. 1 pkt 3 ustawy PIT). Zdaniem Skarżącego koszty uzyskania tego przychodu ustala się zaś według zasad wyżej opisanych, tj. kosztem jest albo cena nabycia (ewentualnie pomniejszona o odpis) amortyzacyjne w przypadku środków trwałych) albo wartość rynkowa z dnia nieodpłatnego nabycia (ewentualnie pomniejszona o odpisy amortyzacyjne w przypadku środków trwałych). W trakcie używania środków trwałych, nabytych nieodpłatnie lub odpłatnie, kosztem są odpisy amortyzacyjne dokonywane od wartości początkowej (ustalanej jako wartość rynkowi z dnia nieodpłatnego nabycia lub cena odpłatnego nabycia).
W interpretacji indywidualnej z dnia [...] maja 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając w imieniu Ministra Finansów nie podzielił stanowiska Wnioskodawcy i stwierdził, iż każde wniesienie wkładu do spółki osobowej lub spółki cywilnej (wbrew twierdzeniom Wnioskodawcy) jest formą ich odpłatnego zbycia. Jedynie w przypadku wniesienia nieruchomości, które nie były wykorzystywane w działalności gospodarczej przez Wnioskodawcę do spółki jako aportu rzeczowego, w zamian za udział w zyskach spółki, nie skutkuje powstaniem przychodu. Oznacza to również, iż u Wnioskodawcy nie wystąpią z tytułu wniesienia takiej nieruchomość koszty uzyskania przychodów. Natomiast wniesienie innych składników majątku do spółki osobowej lub cywilnej winno być kwalifikowane do źródła przychodów, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy. Wartość początkową wkładu niepieniężnego w postaci środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych wnoszonych przez Wnioskodawcę do spółki osobowej lub cywilnej stanowi ustalona przez wspólników na dzień wniesienia wkładu lub udziału, wartość poszczególnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, nie wyższa jednak od ich wartości rynkowej, z dnia wniesienia wkładu. W przypadku natomiast zaistnienia zdarzeń wskazanych w art. 22g ust. 12 i 13 ustawy wartość początkowa środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych wniesionych do spółki powinna zostać ustalona w wysokości określonej w ewidencji podmiotu prowadzącego działalność przed zmianą, a metoda amortyzacji przyjęta przez pierwotny podmiot podlega kontynuacji z uwzględnieniem dotychczasowej wartości odpisów. Odpisy amortyzacyjne stanowić będą koszt uzyskania przychodu proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku. Dlatego też stanowisko Wnioskodawcy, iż jako wartość początkową środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych zawsze należy przyjąć wartość określoną w akcie notarialnym, jednakże nie większą niż wartość rynkowa wkładu na dzień jego wniesienia należało uznać za nieprawidłowe.
Ponadto organ stwierdził, że sprzedaż ogółu praw i obowiązków w spółce osobowej należy zakwalifikować do przychodów z praw majątkowych w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 7 oraz 18 ustawy, uznając, że dochód z tego źródła będzie podlegał kumulacji z dochodami z innych źródeł, opodatkowanymi na zasadach ogólnych. W dalszej kolejności organ wskazał, że sprzedaż przez spółkę osobową wierzytelności, udziałów, papierów wartościowych, ogółu praw i obowiązków wspólnika nie generuje dla Skarżącego przychodu ze źródła przychodów pozarolnicza działalność gospodarcza, lecz przychód ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy.
Z kolei w razie zbycia akcji (udziałów) oraz ogółu praw i obowiązków w spółkach osobowych tak uzyskany przychód zdaniem organu należy kwalifikować jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Odnośnie do kosztów zbycia składników majątkowych nabytych nieodpłatnie organ wskazał, że w przypadku nieodpłatnego nabycia przez spółkę akcji lub udziałów nie występuje koszt nabycia tych akcji (udziałów), ponieważ nie zostały poniesione żadne wydatki na ich nabycie, a także wolny od podatków będzie dochód uzyskany ze zbycia papierów wartościowych otrzymanych ze zbycia papierów wartościowych otrzymanych w drodze darowizny jedynie w części odpowiadającej kwocie zapłaconego przez Skarżącego podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia zbytych następnie akcji.
Nie podzielając stanowiska Skarżącego o zakwalifikowaniu przychodu powstałego w następstwie wniesienia wkładu do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy (pozarolnicza działalność gospodarcza) niezależnie od przedmiotu wkładu, organ wyraził pogląd, że rodzaj źródła przychodów zależy od przedmiotu wkładu. Zdaniem organu wniesienie wierzytelności, ogółu praw i obowiązków w spółce osobowej, udziałów lub akcji, które nie były wykorzystywane lub związane z działalnością gospodarczą Skarżącego należy uznać za przychody z praw majątkowych w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 7 oraz 18 ustawy.
Organ uznał również, iż w przypadku odpłatnego zbycia niepodlegających amortyzacji nieruchomości gruntowych dochodem będzie różnica między przychodem z odpłatnego zbycia, a wartością początkową wykazaną w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, zaś w przypadku nieruchomości zabudowanych dochodem z ich odpłatnego zbycia będzie różnica między przychodem z odpłatnego zbycia, a wartością początkową wykazaną w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, powiększona o sumę odpisów amortyzacyjnych. W razie zaś odpłatnego zbycia nieruchomości stanowiących dla spółki towar handlowy dochodem z ich odpłatnego zbycia będzie różnica między przychodem z odpłatnego zbycia, a ceną nabycia, tj. wartością nieruchomości ustaloną na dzień wniesienia wkładu, nie wyższą niż wartość rynkowa, a w przypadku rzeczy ruchomych lub nieruchomości stanowiących środki trwałe, nabytych przez spółkę w trakcie jej działalności dochodem z ich odpłatnego zbycia będzie różnica między przychodem z odpłatnego zbycia a wartością początkową wykazaną w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, powiększona o sumę odpisów amortyzacyjnych. Odnośnie do zbycia akcji (udziałów), wniesionych aportem do spółki osobowej lub cywilnej, która nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu papierami wartościowymi, uzyskany przychód z tego tytułu należy kwalifikować jako przychód z kapitałów pieniężnych, proporcjonalnie odniesiony do każdego z udziałowców, zaś kosztem uzyskania przychodu będzie kwota odpowiadająca wartości objętego wkładu w spółce osobowej. Jeżeli wartość objętego wkładu będzie odpowiadać wartości rynkowej wnoszonych do spółki osobowej akcji, to kosztem uzyskania przychodu będzie wartość rynkowa z dnia ich wniesienia do spółki osobowej. W przypadku akcji (udziałów) nabytych w drodze darowizny przez spółkę przychód z odpłatnego zbycia akcji (udziałów) może być pomniejszony o kwotę zapłaconego podatku od darowizny zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 105 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ uznał, że z kolei w przypadku odpłatnego zbycia ogółu praw i obowiązków wniesionych aportem, dochodem podlegającym opodatkowaniu będzie różnica pomiędzy kwotą uzyskaną ze zbycia ogółu praw i obowiązków, a wartością wkładu wniesionego do spółki określonej w akcie notarialnym, w przypadku nabycia przez spółkę, dochodem będzie różnica pomiędzy kwotą uzyskana ze zbycia i ceną nabycia.
Nie zgadzając się z powyższą interpretacją Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na to wezwanie Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził brak podstaw do zmiany swojego stanowiska.
W skardze na przedmiotową interpretację indywidualną Skarżący zarzucił naruszenie art. 14 ust 2 pkt 1 ustawy poprzez błędne przyjęcie, iż wniesienie; wkładu niepieniężnego do spółki osobowej, w tym spółki cywilnej podlega opodatkowaniu jako odpłatne zbycie. Wskazał również na naruszenie art. 5b ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 i pkt 7, art. 17 i art. 18 oraz art. 30b ust. 4 ustawy poprzez przyjęcie, iż zbycie przez Spółkę osobową udziałów, akcji, papierów wartościowych oraz ogółu praw i obowiązków w spółce osobowej nie stanowi przychodu ze źródła pozarolnicza działalność gospodarcza. Sformułował zarzut naruszenia art. 14c § 2 oraz art. 14d ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.:. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), poprzez brak wskazania w interpretacji prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz poprzez niewydanie interpretacji indywidualnej w terminie określonym w tym przepisie w zakresie: opodatkowania wniesienia do spółki osobowej jako wkładu akcji spółki komandytowo - akcyjnej, określenia dochodu z tytułu odpłatnego zbycia akcji w spółce komandytowo- akcyjnej, określenia wartości początkowej przedmiotów aportu wniesionych przez innych wspólników spółki osobowej, określenia jako kosztu uzyskania przychodów Strony odpisów amortyzacyjnych od wkładu wniesionego przez innego wspólnika spółki osobowej, określenia dochodu Strony ze sprzedaży przez spółkę osobową wkładów wniesionych do niej przez innych wspólników, opodatkowania zbycia przez spółkę osobową nabytego przez nią odpłatnie lub nieodpłatnie ogółu praw i obowiązków w innej spółce osobowej, oceny stanowiska Wnioskodawcy, iż w trakcie używania środków trwałych nabytych nieodpłatnie lub odpłatnie, kosztem są odpisy amortyzacyjne dokonywane od wartości początkowej, opodatkowania sprzedaży przez spółkę osobową innych składników majątkowych niż akcje lub udziały, nabytych nieodpłatnie, j swobody wspólników spółki osobowej w zakresie określenia prawa do udziału w zysku.
W dalszej kolejności Skarżący zarzucił naruszenie art. 14b § 1, w zw. z art. 14a § 2 oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie w interpretacji orzecznictwa sądowego, w tym w również orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, art. 121 § 1, w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez działanie wbrew obowiązującym przepisom, a tym samym nie mogące budzić zaufania do organów podatkowych. Podniósł również zarzut naruszenia art. 22 ust 1d ustawy poprzez brak jego zastosowania oraz naruszenia istoty opodatkowania dochodu w podatku dochodowym poprzez dopuszczenie do możliwości podwójnego opodatkowania tych samych wartości. W uzasadnieniu Skarżący powtórzył dotychczasową argumentację. W złożonym w uzupełnieniu skargi piśmie procesowym z dnia 14 marca 2011 r. Skarżący określił, że do kwestii spornych w rozpoznawanej sprawie należy powstanie przychodu z tytułu wniesienia aportu do spółki osobowej, konsekwencji przyjęcia opodatkowania aportu do spółki osobowej, ustalenie kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu z tytułu zbycia ogółu prawa i obowiązków oraz akcji w spółce komandytowo-akcyjnej, ustalenie źródła przychodów w przypadku zbycia przez spółkę osobową przedmiotu wkładu, ustalenie dochodu oraz kosztów uzyskania przychodu w przypadku zbycia przez spółkę osobową nabytych przez nią składników majątkowych. Rozwijając ww. kwestie sporne skonfrontował stanowisko organu z wcześniej prezentowanymi przez siebie poglądami. Powołał orzecznictwo sądów administracyjnych oraz interpretacje wydane w innych sprawach, które według niego potwierdzają słuszność jego argumentacji.
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje stanowisko.
W piśmie z dnia 24 marca 2011 r. Skarżący rozwinął zarzuty przedstawione w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji, w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz stosownie do art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego. Stosownie do art. 3 § 2 pkt. 4 a p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach. Z kolei art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W kwestii zakresu kontroli interpretacji przez sądy, choć w odmiennym stanie prawnym, wypowiedziały się najpierw Trybunał Konstytucyjny (wyrok TK z 30 października 2006 r., P 36/05, OTK-A 2006/9/129), a następnie Naczelny Sąd Administracyjny (uchwała NSA z 8 stycznia 2007 r., I FPS 1/06, ONSA i WSA 2007/2/27). Trybunał Konstytucyjny i Naczelny Sąd Administracyjny stwierdziły zgodnie, że sąd administracyjny jest zobowiązany do kontroli interpretacji zarówno pod względem formalnym, jak i z punktu widzenia ich merytorycznej poprawności.
Wydając interpretację organ nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach podatkowych wnioskodawcy wynikających z danego stanu faktycznego czy przyszłego stosunku. Tym samym sąd administracyjny kontrolując legalność pisemnych interpretacji prawa podatkowego bada prawidłowość wydania oraz poprawność merytoryczną wyrażonej w niej oceny stanowiska wnioskodawcy, wraz z jej prawnym uzasadnieniem.
Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej.
Interpretacja indywidualna jest czynnością obejmującą – w zakresie prawa podatkowego – ocenę stanowiska wnioskodawcy bądź wskazanie prawidłowego stanowiska, z uzasadnieniem prawnym, przy uwzględnieniu stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych przedstawionych przez zainteresowanego we wniosku o interpretację. Zastosowanie się do wydanej interpretacji ("pisemnej" lub "milczącej") wpływa na prawa i obowiązki, w tym podatkowe, wnioskodawcy oraz postępowanie organów podatkowych.
Uznaje się, że interpretacja indywidualna nie jest typowym aktem stosowania prawa, lecz swoją konstrukcją przypomina raczej jego wiążącą wykładnię, dokonywaną przez uprawniony organ. W odróżnieniu od procesu stosowania prawa organ dokonujący interpretacji nie ustala stanu faktycznego w sprawie (zgodnie z zasadami postępowania podatkowego wynikającymi z Ordynacji podatkowej), lecz odnosi przepisy prawa podatkowego do stanu faktycznego (nawet hipotetycznego) przedstawionego we wniosku przez osobę zainteresowaną. Taka konstrukcja wymaga zachowania odpowiedniej dyscypliny przez organ. Jego rolą jest ocena stanowiska strony, nie zaś swobodne lub niepełne wyrażanie poglądów przez organ na tle przedstawionego stanu faktycznego. Treść interpretacji determinuje zakres wniosku, tj. przedstawiony w nim stan faktyczny i prawny. Jej przedmiot powinien bowiem ściśle odnosić się do zawartego we wniosku pytania lub pytań. Ewentualne dywagacje czy oceny prawne ze strony organu podatkowego, wykraczające poza zakres stanu faktycznego, czy też wyrażone przez wnioskodawcę stanowisko w sprawie, nie oznaczają wydania w tym właśnie zakresie jakiejkolwiek interpretacji. Skoro bowiem, podatnik o coś nie pytał, to organ podatkowy nie mógł tego ocenić. Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega między innymi na tym, że organ wydający interpretację "porusza się" niejako tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowiska). Jednocześnie jednak zakres pytania – co do zasady – wyznacza zakres interpretacji.
Skoro zasadniczym elementem interpretacji indywidualnej jest wyrażenie oceny, co do stanowiska wnioskodawcy, zaprezentowanego we wniosku, to ocena ta powinna być wyrażona na tyle czytelnie, by dać zarówno jasną odpowiedź na zadane przez wnioskodawcę pytanie, jak i wyrazić spójny i czytelny pogląd w celu uzasadnienia tego stanowiska. Wymóg ten ma znaczenie nie tylko z racji obowiązywania zasady zaufania do działań organów podatkowych (statuowanej art. 121 Ordynacji podatkowej), ale również ze względu na zasygnalizowane wyżej prawne znaczenie interpretacji. Argumentacja ta nie może zostać uzupełniona w odpowiedzi na skargę, stanowiącej odrębny akt woli organu, a nie część przedmiotu zaskarżenia do sądu administracyjnego.
Jeśli ocena stanowiska wnioskodawcy jest pozytywna, to interpretacja może ograniczyć się do stwierdzenia, że stanowisko wnioskodawcy ocenia się jako prawidłowe. Istotne natomiast znaczenie ma uzasadnienie prawne interpretacji indywidualnej, w razie negatywnej oceny stanowiska strony. W takim bowiem przypadku konieczne jest zawarcie w interpretacji wskazanie i omówienia stanowiska, które organ uznał za prawidłowe.
W szczególności interpretacji zawierającej negatywną ocenę stanowiska wnioskodawcy (dotyczy to rozpatrywanego przypadku), dotyczy wymóg konkretności stanowiska organu, co expressis verbis wynika z art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie prawne organu powinno zawierać nie tylko argumentację prawną na poparcie stanowiska organu w sprawie, ale również wskazywać, przy użyciu również argumentów prawnych, dlaczego stanowisko wnioskodawcy zostało uznane za nieprawidłowe.
Brak uzasadnienia prawnego w rozumieniu art. 14c § 2 ustawy Ordynacji podatkowej, może polegać natomiast nie tylko na całkowitym braku argumentacji prawnej, ale również na przytoczeniu w interpretacji jedynie ogólnych tez dotyczących wykładni analizowanego przepisu, ale także na braku stanowiska co do całości przedstawionego we wniosku problemu. W takim przypadku to na Sąd przerzucony zostałby ciężar uzasadnienia prawidłowości przyjętego przez organ stanowiska, czy też zajęcia stanowiska w określonym zakresie. Uzasadnienie organu musi być zatem wyczerpujące i kompleksowo odnosić się do zawartego stanowiska w kontekście przedstawionego stanu faktycznego (tak NSA w wyroku z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 1217/09, LEX nr 598782). Odesłanie zawarte w art. 14h ustawy Ordynacji podatkowej do odpowiedniego stosowania przepisu art. 121 § 1 tej ustawy, określającego zasadę zaufania do organów podatkowych nakłada dodatkowo na organy obowiązek odniesienia się do wszystkich istotnych dla interpretacji (wykładni) argumentów wnioskodawcy, o ile stanowisko wnioskodawcy uznane zostało za nieprawidłowe. Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów powoduje, że z treści uzasadnienia indywidualnej interpretacji powinno wynikać, że wszystkie istotne, dla sprawy argumenty wnioskodawcy zostały rozważone przez organ. Organ podatkowy powinien uzasadnić stawianą tezę przy użyciu argumentacji prawnej, w sposób, który pozwalałby wnioskodawcy (a także sądowi administracyjnemu kontrolującemu zasadność skargi) poznać przyczyny uznania stanowiska wnioskodawcy za nieprawidłowe. Interpretację podatkową powinna zatem znamionować jednoznaczność i czytelność.
Uzasadnienie zaskarżonej interpretacji nie spełnia jednak powyższych wymogów.
Wskazać bowiem należy, iż odnośnie do szeregu zagadnień w interpretacji nie dokonano oceny stanowiska Skarżącego lub dokonano oceny niepełnej. Chodzi mianowicie o określenie kosztów uzyskania przychodu oraz dochodu z tytułu odpłatnego zbycia akcji w spółce komandytowo-akcyjnej, określenie wartości początkowej przedmiotów aportu wniesionych przez innych wspólników Spółki osobowej, określenie - jako kosztów uzyskania przychodów Strony - odpisów amortyzacyjnych od wkładu wniesionego przez innego wspólnika spółki osobowej, określenie kosztów oraz dochodu Strony ze sprzedaży przez spółkę osobową wkładów wniesionych do niej przez innych wspólników, opodatkowanie odpłatnego zbycia przez spółkę osobową nabytego przez nią odpłatnie lub nieodpłatnie ogółu praw i obowiązków w innej spółce osobowej, oceny stanowiska Strony, iż w trakcie używania środków trwałych, nabytych nieodpłatnie lub odpłatnie, kosztem są odpisy amortyzacyjne dokonywane od wartości początkowej, opodatkowanie sprzedaży przez spółkę osobową innych składników majątkowych niż akcje lub udziały, nabytych nieodpłatnie, swobody wspólników Spółki osobowej w zakresie określenia prawa do udziału w zysku.
Ponadto zauważyć wypada, iż interpretacja jest częściowo niespójna. Z jednej strony w rozstrzygnięciu organ uznał, iż stanowisko podatnika jest nieprawidłowe w całości, a z drugiej strony w uzasadnieniu interpretacji częściowo wyraził poglądy tożsame ze stanowiskiem Wnioskodawcy. Chodzi o ustalenie wartości początkowej aportu w postaci środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych oraz zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych, ustalenie kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu, w związku ze sprzedażą przez spółkę osobową wniesionych do niej wkładów, ustalenie kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu, w związku ze sprzedażą przez spółkę osobową nabytych przez nią odpłatnie składników majątkowych.
Brak wypowiedzi co do zagadnień objętych przedmiotem pytania, przy jednoczesnym uznaniu stanowiska podatnika za błędne może rodzić uzasadnione wątpliwości co do rzeczywistej treści stanowiska organu. Organ podatkowy w stosunku do okoliczności faktycznych podanych we wniosku wyraża swoje stanowisko, które musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę (art. 14j, w zw. z art. 14b § 3 i 4 i art. 14c § 1 zd. 1 i § 2 Ordynacji podatkowej). W związku z tym za niedopuszczalną należy potraktować praktykę polegającą na tym, że w rozstrzygnięciu interpretacji uznaje się stanowisko podatnika za nieprawidłowe przy jednoczesnym uznaniu prawidłowości tego stanowiska w uzasadnieniu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 143/08, Lex nr 395441, tak również WSA w Łodzi w wyroku z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 130/09, LEX nr 536933). Poza tym w sytuacji gdyby organ wydający interpretację indywidualną stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe tylko w pewnym zakresie, to wówczas powinien określić, w jakim zakresie i dlaczego w pozostałej części stanowiska wnioskodawcy nie można uznać za prawidłowe, co jest konsekwencją wymogu by rozstrzygnięcie i uzasadnienie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego stanowiło logiczną całość. Ocena stanowiska wnioskodawcy przez organ podatkowy znajduje swój wyraz w rozstrzygnięciu zawierającym stwierdzenie, czy i w jakim zakresie stanowisko to jest prawidłowe lub też błędne, a uzasadnienie służyć ma wyjaśnieniu przesłanek poglądu organu. Oczywistym jest, że w takiej sytuacji organ musi też wyrazić ocenę co do pozostałej części stanowiska, nie pozostawiając tej oceny domysłom wnioskodawcy. W ocenie Sądu konieczność taka wynika z treści przepisu art. 14c § 1 zd. drugie, zgodnie z którym od uzasadnienia prawnego można odstąpić tylko wtedy, gdy stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie.
Jednocześnie w przedstawionym aspekcie Sąd wskazuje, że w przedmiotowej sprawie, wobec uznania stanowiska Skarżącego za błędne, nie występuje sytuacja braku jakiejkolwiek oceny przez organ podatkowy stanowiska wnioskodawcy, a zatem nie nastąpił wskazywany przez Skarżącego skutek milczącej interpretacji.
Niezależnie od powyższego uchybienia, rozważyć należy, czy działanie organu podatkowego, którego odzwierciedleniem jest zaskarżona interpretacja podatkowa, nie zostało podjęte przedwcześnie. Specyfika postępowania zmierzającego do wydania przez organ podatkowy pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego polega między innymi na tym, że właściwy organ podatkowy wydając interpretację indywidualną koncentruje się na stanie faktycznym oraz ocenie prawnej przedstawionej przez stronę we wniosku o udzielenie interpretacji. Dlatego ważne jest, aby skarżący składając taki wniosek przedstawił w nim wyczerpująco zarówno zaistniały stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe oraz własne stanowisko w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Wniosek o udzielenie interpretacji może być formułowany zarówno na tle istniejącego stanu faktycznego, jak również w kontekście przyszłego, hipotetycznego stanu faktycznego, a więc dopiero planowanych przedsięwzięć wnioskodawcy, który chce wiedzieć, jakie będą skutki prawnopodatkowe zamierzonych przez niego działań. Istotne jest przy tym, aby określony we wniosku stan faktyczny przedstawiony został w sposób wyczerpujący (czego prawną podstawą jest art. 14 b § 3 Ord. pod.), co oznacza, iż powinien zawierać wszystkie istotne elementy z punktu widzenia możliwości dokonania jego oceny prawnej przez właściwy organ podatkowy. Rzeczą uprawnionego organu jest, przy wystarczającej "precyzyjności" tego stanu, udzielenie odpowiedzi, czyli wydanie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkop. z 6 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Go 214/09).
Przedstawienie stanu faktycznego w sposób wyczerpujący rozumieć należy jako opisanie go bardzo dogłębnie, dokładnie i szczegółowo; w taki sposób, by można było prawidłowo ocenić przedmiot wątpliwości interpretacyjnych przedstawionych do analizy organu podatkowego. Podkreślenia wymaga przy tym, że podany we wniosku stan faktyczny stanowi jedyną faktyczną podstawę udzielonej interpretacji i tym samym wyznacza granice, w jakich interpretacja ta będzie mogła wywołać określone w ustawie skutki prawne.
Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie, że z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 934/10, że w sytuacji, gdy wnioskodawca stwierdzi, że nie wie czy w stanie faktycznym wystąpi jeden z jego elementów wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji organ nie może ocenić skutków prawnopodatkowych stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji zgodnie z treścią art. 14c § 1 O.p.
Nie znajduje oparcia w przepisach Ordynacji podatkowej wniosek, że rolą organu wydającego interpretację jest ukierunkowanie wnioskodawcy co do zachowania się we wszystkich przyszłych sytuacjach, które bierze on pod uwagę jako podmiot zamierzający prowadzić działalność gospodarczą. Interpretacja podatkowa nie jest równoznaczna z udzieleniem porady prawnej. Z brzmienia art. 14a § 3 Ordynacji podatkowej wynika, że wydanie interpretacji przez organ podatkowy ma być formą oceny stanowiska wnioskodawcy. Oznacza to zatem, że organ podatkowy jest zobowiązany do podzielenia się swoją wiedzą na temat przepisów prawa podatkowego tylko i wyłącznie w związku z podaniem przez wnioskodawcę swojego stanowiska w sprawie (w tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażony przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Wa, LEX nr 532512). Gdyby organ udzielał porady co do optymalnego – pod względem podatkowym – zachowania się podatnika przeprowadzając analizę kilku hipotetycznych wariantów przedstawionych przez Skarżącego, to wykroczyłby poza rolę przypisaną mu przez ustawodawcę. Zgodnie z treścią art. 14b § 3 O.p. wnioskodawca ma obowiązek we wniosku o wydanie interpretacji przedstawić w sposób wyczerpujący stan faktyczny, w oparciu o który ma być wydana interpretacja. Skoro zgodnie z treścią art. 14c § 1 i 2 O.p. interpretacja ma zwierać oceną prawną stanowiska wnioskodawcy przedstawionego w zakresie stanu faktycznego opisanego we wniosku, to nie może się ona odnosić do sytuacji, co do których sam podatnik nie potrafi jednoznacznie stwierdzić, czy wystąpią w stanie faktycznym czy też nie. Zdaniem Sądu wynikający z art. 14b § 3 O.p. obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego wyklucza możliwość stwierdzenia we wniosku, że być może pewne elementy stanu faktycznego wskazanego we wniosku wystąpią lub też nie wystąpią.
Organ powinien zatem rozważyć, czy całość przedmiotowego wniosku Skarżącego o udzielenie interpretacji spełnia warunek określony w art. 14b § 3 Ord. pod. Opisany brak formalny wniosku mógł mieć z kolei bezpośredni wpływ na ocenę zaskarżonej interpretacji, która nie została wydana na podstawie wyczerpująco przedstawionego stanu faktycznego. Zauważyć bowiem należy, że jeżeli wniosek nie odpowiada wymogom ustawowym, to organ podatkowy na podstawie art. 14 h Ord. pod., w związku z art. 169 § 1 i § 2 Ord. pod. powinien wezwać podatnika do usunięcia braków podania w terminie 7 dni, pouczając go jednocześnie o konsekwencjach niewypełnienia tego obowiązku.
Na marginesie, w ślad za wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 143/08, można wskazać, że organ podatkowy oceniając wniosek o udzielenie interpretacji indywidualnej powinien rozważyć, czy jest możliwe objęcie pytaniem jednorazowo kilkunastu różnych czynności, które Wnioskodawca przedstawił w ramach jednego stanu faktycznego. Dotychczasowa praktyka (jak wynika z spraw kierowanych do Sądu) - a wydaje się ona słuszna - była taka, że organ dzielił wniosek posiadający odrębne części i wówczas oceniał zagadnienia wywołujące wątpliwości pytającego.
Ponownie rozstrzygając sprawę organ powinien wziąć pod uwagę przedstawioną wyżej ocenę prawną.
Wobec stwierdzenia, że uzasadnienie zaskarżonej interpretacji jest nieczytelne i nasuwa wątpliwości, należało uchylić zaskarżony akt w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. Nie odnosząc się zatem do merytorycznych zarzutów skargi (jako przedwczesnych) i uznając, iż zaskarżony akt wydany został z naruszeniem wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej, Sąd na podstawie art. 146 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. Natomiast koszty postępowania w kwocie 440 zł (200 zł – wpis sądowy, 240 zł – koszty zastępstwa procesowego) zasądził stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 i 3 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło