I OSK 1963/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-20

Skład orzekający: Janina Antosiewicz, Monika Nowicka, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może samodzielnie ustalać, czy doszło do popełnienia przestępstwa lub sfałszowania dowodu w celu wznowienia postępowania administracyjnego, gdy postępowanie karne zostało umorzone z powodu przedawnienia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania, czy doszło do popełnienia przestępstwa lub sfałszowania dowodu w celu wznowienia postępowania administracyjnego. Takie ustalenia należą do kompetencji wyspecjalizowanych organów ochrony prawnej (prokuratury, sądów), a organy administracji mogą jedynie weryfikować istnienie prawomocnych orzeczeń potwierdzających te okoliczności. Samodzielne ustalanie tych faktów przez organy administracji naruszałoby zasadę trójpodziału władzy.
Stan faktyczny
Skarżący S.G. wnioskował o wznowienie postępowania w sprawie orzeczenia o jego niezdolności do służby wojskowej z 2002 r., powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. (fałszywy dowód, decyzja wydana w wyniku przestępstwa) oraz § 3 K.p.a. Wniosek był związany z umorzeniem śledztwa przez Wojskową Prokuraturę Garnizonową z powodu przedawnienia. Organy administracji odmówiły wznowienia, a następnie WSA w Krakowie oddalił skargę. NSA rozpoznał skargę kasacyjną skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 859/10 w sprawie ze skargi S.G. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Krakowie z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia orzeczenia o niezdolności do służby wojskowej oddala skargę kasacyjną. I OSK 1963/11 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 859/10, oddalił skargę S. G. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie uchylenie orzeczenia o niezdolności do służby wojskowej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że: Wnioskiem z dnia [...] lutego 2010 r. S. G. zwrócił się do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Gliwicach o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej orzeczeniem z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...], wydanym przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w Opolu, która orzekła o niezdolności skarżącego do służby wojskowej. Wniosek ten został złożony w związku z prawomocnym postanowieniem Wojskowej Prokuratury Garnizonowej we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2010 r., sygn. akt [...]. Postanowieniem tym umorzono śledztwo, które zostało wszczęte na skutek zawiadomienia złożonego przez skarżącego o nieprawidłowościach związanych z wydaniem przedmiotowego orzeczenia nr [...]. Na wezwanie organu skarżący wyjaśnił, że swoje żądanie wznowienia postępowania opiera na art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Gliwicach, decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], działając na podstawie art. 150 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., odmówiła uchylenia orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Opolu z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], stwierdzając brak podstaw do jego uchylenia. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wyjaśnił, że TWKL w Opolu uległa likwidacji z dniem 30 czerwca 2004 r., zaś właściwą miejscowo i rzeczowo stała się w rozpatrywanej sprawie Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Gliwicach. W toku postępowania skarżący wskazał jako podstawy wznowienia art. 145 § 1 pkt 1, 2 oraz § 3 K.p.a. W związku z tym do akt administracyjnych włączono m.in.: postanowienie Wojskowej Prokuratury Garnizonowej we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2010 r., sygn. akt [...], postanowienie Wojewódzkiego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2010 r., sygn. akt [...], wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1137/07 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 714/08. Organ podniósł, że zgodnie ze wskazanymi przez skarżącego przesłankami określonymi w art. 145 § pkt 1 i 2 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: • dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; • decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Stosownie do art. 148 § 1 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w l instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W tym zakresie skarżący pisemnie oświadczył, że o wskazanych okolicznościach, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, dowiedział się w dniu 23 lutego 2010 r., po uzyskaniu postanowienia Prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej we Wrocławiu, natomiast wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] lutego 2010 r. został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 1 marca 2010 r. Z uzasadnienia przedmiotowego postanowienia Prokuratora WPG wynika, że podpis i datę na zawiadomieniu o wydaniu orzeczenia przez TWKL w Opolu nakreślił skarżący. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu. TWKL w Gliwicach, oceniając zasadność wniosku skarżącego przez pryzmat przepisów określających przesłanki do wznowienia postępowania, stwierdziła, że, wbrew twierdzeniom skarżącego, prowadzone z jego inicjatywy śledztwo w sprawie podrobienia przez nieustaloną osobę podpisu na zawiadomieniu o wydaniu orzeczenia przez TWKL w Opolu zostało umorzone z powodu stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego. Organ I instancji podniósł też, że zawiadomienie jest równoznaczne z orzeczeniem, bowiem obowiązujące ówcześnie przepisy prawne nie przewidywały doręczenia osobie badanej samego orzeczenia. Orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Opolu skarżący otrzymał prawidłowo wraz z prawidłowym pouczeniem o prawie wniesienia odwołania, z którego jednak nie skorzystał. Organ I instancji stwierdził ponadto, że analiza powołanych wyroków sądów administracyjnych dowodzi, iż skarżący, dotychczas bezskutecznie, usiłuje wzruszyć orzeczenie TWKL w Opolu także innymi środkami administracyjnymi i sądowymi. Wskazując na powyższe organ stwierdził, że nie zaistniały jakiekolwiek przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. orzeczeniem. W dniu 4 czerwca 2010 r. odwołanie od powyższej decyzji złożył S. G.. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Krakowie, decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], utrzymała w mocy decyzję organu l instancji z dnia [...] maja 2010 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że podstawę do wznowienia postępowania stanowią okoliczności, o których mowa w art. 145 K.p.a. i jest ono dopuszczalne wyłącznie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie, co jednoznacznie wynika z postanowienia Wojskowej Prokuratury Garnizonowej we Wrocławiu oraz z postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu, ostateczne orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Opolu nie zostało wydane w wyniku przestępstwa, ani też w oparciu o fałszywe dokumenty, a zatem brak jest wskazanych przez skarżącego przesłanek do wznowienia postępowania. W dniu 14 lipca 2010 r. skargę do WSA w Krakowie na powyższą decyzję złożył S. G.. Skarżący zarzucił, że organ II instancji wykazał się "brakiem zdroworozsądkowego rozumowania, brakiem zdolności rozumienia słów pisanych prostym językiem, choć prawniczym lub też świadomie i uporczywie od kilku lat działa na szkodę skarżącego". Podniesiono też, że uzasadnienie postanowienia Wojskowej Prokuratury Garnizonowej oraz uzasadnienie postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego, na które powołuje się organ odwoławczy, nie mają znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ " uzasadnienie nie ma znaczenia prawnego, liczy się tylko sentencja decyzji procesowej". Przedawnienie karalności czynów oznacza, że "przestępstwo popełniono, a ukarać winnych niestety się już nie da". W związku z powyższym - w ocenie skarżącego - faktycznie nie rozpoznano jego wniosku o wznowienie postępowania. Ponadto powtórzył on, że orzeczenie TWKL w Opolu zostało wydane w wyniku popełnienia czynów zabronionych. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Krakowie wniosła o jej oddalenie i podniosła, że w oparciu o jednoznaczną treść postanowienia Wojskowej Prokuratury Garnizonowej we Wrocławiu oraz Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu brak jest podstaw do wznowienia postępowania i uchylenia prawomocnego orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Opolu z dnia [...] listopada 2002 r. Na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2010 r. wpłynęła również skarga pełnomocnika skarżącego, który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W jej uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów art. 107 § 3 K.p.a., a organ nie dostrzegł różnicy pomiędzy umorzeniem postępowania prokuratorskiego z powodu przedawnienia karalności czynu od umorzenia postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa. Ponadto pełnomocnik skarżącego zarzucił RWKL naruszenie art. 145 § 1-3 K.p.a. poprzez niezastosowanie § 3 w sytuacji, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Wskazując na powyższe pełnomocnik, stwierdził, że organy nie rozpoznały istoty sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 czerwca 2011 r., podniósł, że skarga dotyczyła decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym. W postępowaniu tym istotne jest wskazanie właściwej podstawy wznowienia, ponieważ jest ono trybem nadzwyczajnym, obwarowanym określonymi wymogami dotyczącymi przesłanek wznowienia, które zostały enumeratywnie wyliczone w art. 145 § 1 i 145a § 1 K.p.a. Sąd stwierdził, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszcza możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji. Z tego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają wykładni ścisłej i nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Skarżący, jako podstawy wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem TWKL w Opolu z dnia [...] listopada 2002 r., wskazał art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 K.p.a. Z przepisów tych wynika, że niezbędną przesłanką dla wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 K.p.a. jest łączne spełnienie warunków: w postępowaniu dowodowym zakończonym decyzją ostateczną miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu, co zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego uprawnionego organu, przy czym fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Analogicznie, warunkiem wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. jest stwierdzenie prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego uprawnionego organu faktu wydania decyzji w wyniku przestępstwa. Organ administracji publicznej nie może jednak przeprowadzić takiego dowodu we własnym zakresie tzn. nie może przeprowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Z uwagi na powyższe WSA w Krakowie uznał, że organem uprawnionym do wznowienia postępowania w rozpatrywanej sprawie jest Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Gliwicach. Organ ten nie był jednak uprawniony do stwierdzenia, czy dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne związane z wydaniem orzeczenia TWKL w Opolu z dnia [...] listopada 2002 r., zostały sfałszowane, ani też do stwierdzenia, czy przedmiotowe orzeczenie zostało wydane w wyniku przestępstwa. Sąd I instancji podkreślił, że strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, iż dowód okazał się fałszywy lub decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego, stwierdzającego powyższe okoliczności. W niniejszej sprawie skarżący takich dowodów nie przedstawił. Z akt sprawy również nie wynika, aby przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., w odniesieniu do kwestionowanego przez skarżącego orzeczenie TWKL w Opolu, została stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego uprawnionego organu, pomimo wszczęcia na wniosek skarżącego stosownych postępowań w tym zakresie. Zdaniem WSA w Krakowie organy orzekające w sprawie zgromadziły obszerny materiał dowodowy, z którego wynikało, że orzeczenie TWKL w Opolu nie zostało wydane ani w oparciu o fałszywe dowody, ani też w wyniku popełnienia przestępstwa. Należy zatem uznać, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Krakowie prawidłowo ustaliła, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. W uzasadnieniu WSA w Krakowie wskazał także, że art. 145 § 2 K.p.a. stanowi, iż z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowanego dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Z przytoczonego przepisu wynika jednoznacznie, że okoliczności te muszą być bezsporne, co oznacza, iż nie mogą budzić jakichkolwiek wątpliwości. W rozpatrywanej sprawie przesłanki określone w art. 145 § 2 K.p.a. nie zaistniały, a skarżący także nie podnosił zarzutu w tej kwestii. Sąd I Instancji uznał, że nie doszło do naruszenia art. 145 § 3 K.p.a., bowiem postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte. Art. 145 § 3 K.p.a. nie obliguje jednak organu administracji publicznej do uchylenia decyzji tylko z tego powodu, że postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn pokreślonych w przepisach prawa. Art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej uchyla dotychczasową decyzję, gdy stwierdzi, że istnieją podstawy do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygająca o istocie sprawy. Zatem tylko w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 K.p.a. może dojść do uchylenia dotychczasowej decyzji. W rozpatrywanej sprawie skarżący zawiadomił Prokuraturę Garnizonową we Wrocławiu o podejrzeniu popełnienia przestępstw związanych z wydaniem orzeczenia przez TWKL w Opolu, która wszczęła śledztwo w tej sprawie, zakończone wydaniem postanowienia z dnia [...] lutego 2010 r. o jego umorzeniu z uwagi na przedawnienie karalności czynów dotyczących: wywierania nacisków na komisję orzekającą o zdolności skarżącego do służby wojskowej, uznania skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej oraz pominięcia w druku orzeczenia fragmentu dotyczącego pouczenia o możliwości odwołania się od orzeczenia lekarskiego TWKL w Opolu. W zakresie zarzutu podrobienia podpisu skarżącego na zawiadomieniu o wydaniu orzeczenia przez TWKL w Opolu, śledztwo zostało umorzone z uwagi na to, że nie stwierdzono znamion czynu zabronionego. Ustalenia te zostały potwierdzone przez Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2010 r., sygn. akt [...]. Tak więc, wbrew zarzutom skargi, dla organów rozstrzygających w niniejszej sprawie istotne były nie tylko rozstrzygnięcia wyżej wskazanych organów zawarte w ich sentencji, ale również motywy i ustalenia opisane w uzasadnieniu tych rozstrzygnięć. Analiza postanowień: Wojskowej Prokuratury Garnizonowej we Wrocławiu oraz Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu jednoznacznie wskazuje, że kwestionowane przez skarżącego orzeczenie lekarskie TWKL w Opolu nie zostało oparte na sfałszowanych dowodach ani też nie zostało wydane w wyniku przestępstwa. Ustalenia ww. organów były wiążące dla Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Gliwicach orzekającej w niniejszej sprawie w II instancji i obligowały do wydania decyzji odmawiającej uchylenia orzeczenia TWKL w Opolu z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...]. W dniu 19 sierpnia 2010 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie złożył S. G., w uzasadnieniu której zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 145 § 3 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że strona, która domaga się wznowienie postępowania na wskazanych podstawach musi przedłożyć organowi prawomocne orzeczenie sądu lub innego właściwego organu potwierdzające fałszerstwo dowodu, podczas gdy z treści tych przepisów wynika, iż w sytuacji, gdy postępowanie karne nie może być wszczęte na skutek upływu czasu, to organ powinien ustalić czy doszło do sfałszowania dowodu; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez zaniechanie odniesienia się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. w sytuacji, gdy z uzasadnienie decyzji organu II instancji wynika, że nie prowadził on ponownego, pełnego postępowania wyjaśniającego; 3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 15 K.p.a. poprzez oddalenie skargi S. G. pomimo, że organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a jedynie oparły się na materiałach zgromadzonych przez skarżącego, co w konsekwencji w spowodowało wydanie błędnych decyzji administracyjnych; 4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3, 27 § 1 i 24 § 1 pkt 6 K.p.a., ponieważ w wydaniu decyzji przez organ I instancji brały udział osoby podlegające wyłączeniu, gdyż orzekały one w sprawie, z powodu której wszczęto przeciwko nim postępowanie karne. Skarżący podkreślił, że w sytuacji, gdy upłynął termin do ścigania przestępstw, organ orzekający w sprawie powinien ustalić, czy doszło do sfałszowania dowodu. Ponadto podkreślił, że w sprawie nie dokonano żadnych istotnych ustaleń, a Sąd I instancji nie wziął pod uwagę, że w składzie organu I instancji były osoby, przeciwko którym toczyło się postępowanie karne w związku z przekroczeniem obowiązków służbowych przy wydawaniu orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Opolu. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie ma uzasadnionych podstaw. Skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 145 § 3 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że strona, która domaga się wznowienie postępowania na wskazanych podstawach, musi przedłożyć organowi prawomocne orzeczenie sądu lub innego właściwego organu potwierdzające fałszerstwo dowodu, podczas gdy z treści powołanych przepisów wynika, że, w sytuacji gdy postępowanie karne nie może być wszczęte na skutek upływu czasu, to organ administracji powinien podjąć działania, które umożliwiłyby zbadanie, czy rzeczywiście dowody w sprawie zostały sfałszowane lub czy decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. W sytuacji, gdy powołane organy ochrony prawnej, takie jak prokuratura i sądy, nie mogą ustalić zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. z powodu upływu terminu przedawnienia lub innych przeszkód procesowych, to powinny je ustalić organy administracji. W rozpatrywanej sprawie są to Wojskowe Komisje Lekarskie. Ten pogląd jest całkowicie błędny, oznaczałby bowiem, że poza wyspecjalizowanymi organami ochrony prawnej powołanymi do ustalania, czy zostało popełnione przestępstwo, kwestie te w postępowaniu administracyjnym mogłyby ustalać organy administracji publicznej. Takie rozwiązanie burzyłoby ład prawny, bowiem przyzwalałoby na to, aby kwestią ustalenia, czy zostało popełnione przestępstwo, zajmowałyby się organy administracji, które nie są do tego powołane, ani też nie mają do tego odpowiednich narzędzi faktycznych i prawnych. Ponadto doszłoby do złamania konstytucyjnej zasady trójpodziału władzy, ponieważ organy administracji mogłyby w trybie art. 145 K.p.a. weryfikować ustalenia sądów powszechnych, dotyczące kwestii związanych z faktem popełnienia przestępstwa. Przepis art. 145 § 3 K.p.a. dotyczy sytuacji, w której organ wszczyna postępowanie wznowieniowe, kiedy postępowanie karne nie może być wszczęte, ponieważ nastąpiło przedawnienie karalności czynu lub inne okoliczności uniemożliwiające ściganie takie jak np. abolicja, amnestia, czy ograniczenia wynikające z immunitetu (Cz. Marsz, Komentarz do art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2011), ale jednocześnie istnieje przesłanka wskazująca, że czyn taki został popełniony. Organ, w toku postępowania wszczętego na podstawie art. 145 § 3 K.p.a., sprawdza jedynie, czy istnieją orzeczenia potwierdzające zaistnienie czynu karalnego (por.: wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2006 r., sygn. akt OSK 154/06). Jeżeli w toku postępowania takie orzeczenia istnieją, organ wydaje decyzję na podstawie art. 151 K.p.a. Natomiast organ w takim postępowaniu nie dokonuje samodzielnych ustaleń, które potwierdzałyby zaistnienie przestępstwa lub sfałszowania dokumentu (por.: wyrok NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1170/10). Nieuzasadnione są również zarzuty skarżącego, dotyczące nieustosunkowania się przez Sąd I instancji do zarzutów skargi na orzeczenia organów obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wnikliwie rozpatrzył skargę, przedstawiając argumentację, w której uznał zarzuty skarżącego za niezasadne. W obszernym uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał na przesłanki, którymi kierował się wydając orzeczenie, wyjaśniając ponadto, dlaczego uznał, że organy orzekające w sprawie nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasad określonych w art. 7 i 15 K.p.a. Za nieuzasadniony należy także uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3, 27 § 1 i 24 § 1 pkt 6 K.p.a. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 24 § 1 pkt 6 K.p.a. obligatoryjnie należy wyłączyć z postępowania pracownika organu administracji publicznej, wobec którego z powodu rozpatrywanej sprawy wszczęto postępowanie dyscyplinarne lub karne. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, wymienionym w skardze kasacyjnej członkom Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Gliwicach nie postawiono żadnych zarzutów w związku z toczącym się postępowaniem. Postępowanie, na które powołuje się skarżący, było postępowaniem "w sprawie". Zakończyło się ono postanowieniem o umorzeniu postępowania z powodu braku znamion czynu zabronionego. Ponadto nie toczyło się w związku z rozpatrywaną sprawą, ale w związku z innym postępowaniem administracyjnym w sprawie orzeczenia dotyczącego stanu zdrowia skarżącego. Skoro nie postawiono wymienionym w skardze kasacyjnej członkom Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Gliwicach zarzutów, a postępowanie karne nie miało związku z rozpatrywaną sprawą, to nie można uznać, że została spełniona przesłanka z art. 24 § 1 pkt 6 K.p.a., nakazująca wyłączenie pracownika organu. Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło