I FSK 1596/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-13

Skład orzekający: Maria Dożynkiewicz, Artur Mudrecki, Jan Zając

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o zwrot podatku od towarów i usług bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych, w sytuacji gdy organ dysponował dokumentami potwierdzającymi status podatnika, jest zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej i zasadami prawa unijnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pozostawienie wniosku o zwrot VAT bez rozpoznania z powodu nieprzedłożenia w terminie 7 dni oryginału zaświadczenia o statusie podatnika, mimo posiadania przez organ innych dokumentów potwierdzających ten status i tłumaczenia przysięgłego, jest wadliwe. Sąd stwierdził naruszenie art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej oraz zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych, a także naruszenie zasady neutralności podatku VAT i zasady równego traktowania podatników.
Stan faktyczny
Spółka V. AB złożyła wniosek o zwrot podatku od towarów i usług za 2005 r. Organ podatkowy wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych poprzez przedłożenie oryginału zaświadczenia o statusie podatnika VAT w terminie 7 dni. Spółka nie dopełniła tego wymogu w terminie, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając wymóg za formalny i prawidłowo zastosowany. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i prawa unijnego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz V. AB kwotę 320 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Jan Zając (sprawozdawca), Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej V. AB z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 3106/10 w sprawie ze skargi V. AB z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za 2005 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz V. AB z siedzibą w S. kwotę 320 zł (słownie: trzysta dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 13 czerwca 2011 r., III SA/Wa 3106/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę V. z siedzibą w Szwecji na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 27 września 2010 r., Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za 2005 r. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym przyjętym przez Sąd pierwszej instancji: W dniu 6 lipca 2006 r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego W. wpłynął wniosek skarżącej o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2005 r. w kwocie 141.009,98 zł. Pismem z dnia 5 stycznia 2007 r. organ podatkowy wezwał stronę w trybie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: "O.p." do uzupełnienia wniosku o oryginał zaświadczenia wskazującego, że podmiot uprawniony do zwrotu podatku od towarów i usług jest podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, zgodnego z wzorem stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia wykonawczego, poświadczonego przez właściwy terytorialnie urząd podatkowy. W treści pisma organ podatkowy pouczył, że nieuzupełnienie braków formalnych w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym.. Ponadto w pouczeniu zawarto informację o możliwości przywrócenia terminu przez organ podatkowy na wniosek zainteresowanego, w razie jego uchybienia, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W tym samym dniu organ wezwał Stronę, w trybie art. 155 O.p. do złożenia wyjaśnień na okoliczność złożonego pod wnioskiem podpisu. Oba wezwania zostały doręczone Spółce w dniu 29 stycznia 2007 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru. W dniu 7 lutego 2007 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło faxem pismo Spółki wraz ze świadectwem rejestracji firmy, poświadczającym uprawnienia osoby podpisanej pod wnioskiem o zwrot VAT za okres styczeń-grudzień 2005 r., do podpisywania dokumentów w imieniu firmy, wraz z jego tłumaczeniem na język polski wykonanym przez tłumacza przysięgłego. Następnie w dniu 20 lutego 2007 r. do organu wpłynęły oryginały powyższych dokumentów oraz oryginał zaświadczenia z dnia 6 lutego 2007 r. wystawionego przez Szwedzki Urząd Podatkowy wraz z jego tłumaczeniem na język polski sporządzonym przez tłumacza przysięgłego w dniu 14 lutego 2007 r. Postanowieniem z 31 marca 2010 r. organ pierwszej instancji pozostawił wniosek spółki bez rozpatrzenia podnosząc, że uzupełnienie braków formalnych wniosku nastąpiło z uchybieniem 7 - dniowego terminu, o jakim mowa w art. 169 § 1 O.p. Powyższe rozstrzygnięcie utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazanym na wstępie postanowieniem. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że wymogi formalne wniosku o zwrot podatku VAT zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 89, poz. 851 ze zm.), dalej: "rozporządzenie". W § 5 ust. 3 rozporządzenia zawarto informację, że wzór przedmiotowego wniosku stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia, zaś z § 5 ust. 4 wynika m.in. dodatkowy wymóg załączenia do wniosku oryginału zaświadczenia, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnych charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności. Brak oryginału przedmiotowego zaświadczenia uznać zatem należało za brak formalny wniosku, obligujący organ pierwszej instancji do zastosowania trybu określonego w art. 169 § 1 O.p. A skoro spółka nie przedłożyła w terminie 7 dni przedmiotowego zaświadczenia, organ prawidłowo, stosownie do art. 169 § 4 O.p. pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. Odpierając argumenty podniesione w zażaleniu organ odwoławczy nie dopatrzył się niezgodności rozporządzenia wykonawczego z przepisami VIII Dyrektywy Rady z dnia 6 grudnia 1979 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych – warunki zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom mniemającym siedziby na terytorium kraju (79/1072/EWG), Dz.U.UE.L.79.331.11 ze zm.) Organ podniósł ponadto, że brak było podstaw do zastosowania przez organ pierwszej instancji wezwania do złożenia wyjaśnień w trybie art. 155 O.p., albowiem procedura ta dotyczy ustalenia takich okoliczności, których nie zalicza się do braków formalnych podania. Organ przyznał rację skarżącej, iż w sprawie doszło do uchybienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego terminom i obowiązkom wynikającym z § 6 rozporządzenia, jak również z art. 125 i 140 O.p., jednakże uchybienie to nie miało wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka zarzuciła organom podatkowym: 1. Naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. w zw. art. 121 § 1 w zw z art. 169 § 1 tej ustawy w zw. z art. 1, art. 2 VIII Dyrektywy oraz § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 rozporządzenia, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego naruszającego zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych wskutek wyznaczenia przez organ podatkowy Spółce terminu 7 dni na uzupełnienie braków wniosku (zakwalifikowanych przez organ podatkowy jako braki formalne), który to termin w obiektywny sposób nie był możliwy do zachowania przez zagraniczny podmiot i odmowę Spółce prawa do merytorycznego rozpoznania wniosku wyłącznie z uwagi na uchybienie ww. terminowi, w sytuacji kiedy Spółka spełniała wszystkie wymogi materialne niezbędne dla celów uzyskania zwrotu podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów i usług w Polsce; 2. Naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. w zw. z art. 169 § 1 i § 4 w zw. z art. 216 § 1, art. 122, art. 155, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 i § 3 O.p., art. 3 lit. b) i art. 6 VIII Dyrektywy poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego sankcjonującego zastosowanie w przedmiotowej sprawie trybu usuwania uchybień formalnych w rozumieniu art. 169 § 1 O.p., podczas gdy organ podatkowy był w przedmiotowej sprawie uprawniony wyłącznie do zastosowania trybu wynikającego z art. 155 § 1 O.p., tzn. do wezwania Spółki w ramach prowadzonego postępowania podatkowego do złożenia dodatkowych wyjaśnień lub dokonania dodatkowych czynności (jeśli byłoby to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy); 3. Naruszenie art. 233 §. 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. w zw. z art. 169 § 1 i § 4 ustawy w związku z § 6 ust. 2 rozporządzenia i art. 7 ust. 4 VIII Dyrektywy w zw. z art. 140 § 1 i art. 125 § 1 O.p. poprzez wystosowanie do Spółki wezwania o usunięcie braków formalnych wniosku o zwrot VAT złożonego przez spółkę dopiero po upływie ok. 7 miesięcy od momentu złożenia ww. wniosku, w sytuacji kiedy zasadniczy termin na dokonanie rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu podatku VAT wynosi 6 miesięcy i jest gwarantowany również przez przepisy prawa wspólnotowego (VIII Dyrektywy), co wprowadziło Spółkę w błąd i spowodowało, iż Spółka zainicjowała procedurę uzyskania nowego zaświadczenia o rejestracji Spółki dla celów podatku od wartości dodanej w Szwecji, zaś ww. wprowadzenie w błąd było bezpośrednią przyczyną uchybienia terminowi 7 dni, wyznaczonemu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Po zbadaniu zarzutów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie jest ona zasadna. Sąd podkreślił, że warunki określone w § 5 rozporządzenia z 23 kwietnia 2004 r. dotyczą strony formalnej postępowania o zwrot podatku od towarów i usług na rzecz podmiotów zagranicznych, a prawodawca jednoznacznie określił treść wniosku o zwrot podatku, a także dokumenty i formę, w jakiej należy je dołączyć do wniosku jako załączniki. W rezultacie zdaniem Sądu nie ulega najmniejszych wątpliwości, że dołączenie do wniosku o zwrot podatku oryginału zaświadczenia, o którym mowa w powyższym przepisie stanowi wymóg formalny tego wniosku. Tymczasem spółka nie dołączyła oryginału przedmiotowego zaświadczenia co oznacza, że wniosek był dotknięty brakami formalnymi. Zasadnie zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał spółkę do uzupełnienia formalnych braków w trybie art. 169 § 1 O.p. Za całkowicie nietrafne Sąd uznał argumenty skarżącej zarzucające organowi podatkowemu, że był w przedmiotowej sprawie uprawniony wyłącznie do zastosowania trybu wynikającego z art. 155 § 1 O.p., tzn. do wezwania spółki do złożenia dodatkowych wyjaśnień lub dokonania dodatkowych czynności, skoro wniosek spółki był obarczony wadą o charakterze stricte formalnym i z tego powodu niedopuszczalne było dalsze prowadzenie postępowania przez organ podatkowy i rozstrzygania o kwestiach formalnych wniosku w drodze postępowania wyjaśniającego. Za niezasadne Sąd uznał także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów VIII Dyrektywy, albowiem rozporządzenie z 23 kwietnia 2004 r. stanowi implementację do krajowego porządku prawnego postanowień zawartych w VIII Dyrektywie, a przepisy rozporządzenia nie nakładały na podmioty ubiegające się o zwrot podatku większych wymagań formalnych niż wynikające z przepisów dyrektywy. Ponadto, z przepisów Dyrektywy wynika, że warunkiem koniecznym do uzyskania zwrotu podatku jest przedłożenie zaświadczenia potwierdzającego status wnioskodawcy jako podatnika podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze w kraju jego siedziby. W związku z powyższym Sąd uznał, że skoro skarżąca wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku nie uczyniła zadość temu wezwaniu w zakreślonym przez organ i wynikającym z przepisu prawa terminie, to nie może ona skutecznie zarzucać organom podatkowym naruszenia zasady proporcjonalności oraz zasady neutralności podatku od wartości dodanej. Skarżąca otrzymała właściwe wezwania skierowane do niej przez organ podatkowy i jednoznacznie wskazujące sposób, w jaki winna była postąpić, lecz nie uczyniła zadość temu wezwaniu. Nie złożyła także wniosku o przywrócenie uchybionemu terminowi, podważając legalność samego wezwania, do którego organ podatkowy był zobligowany. Powyższy wyrok został zaskarżony w całości. W skardze kasacyjnej spółka zarzuciła stosownie do art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: "p.p.s.a." naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. – uchybienie powyższym przepisom polega na tym, że oddalono skargę, pomimo że w sprawie doszło do naruszenia art. 121 § 1 w zw. z art. 169 § 1 O.p. w zw. z art. 1, art. 2 VIII Dyrektywy oraz § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 rozporządzenia z 23 kwietnia 2004 r. poprzez uznanie, że nie naruszono zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych oraz zasady neutralności podatku VAT wskutek wyznaczenia przez organ podatkowy skarżącej terminu 7 dni na uzupełnienie braków wniosku (zakwalifikowanych przez organ jako braki formalne), który to termin w obiektywny sposób nie był możliwy do zachowania przez zagraniczny podmiot i odmówienie spółce prawa do merytorycznego rozpoznania wniosku wyłącznie z uwagi na uchybienie ww. terminowi, w sytuacji kiedy spółka spełniała wszystkie wymogi materialne niezbędne dla celów uzyskania zwrotu podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów i usług w Polsce, który to zwrot skarżąca by otrzymała gdyby organy podatkowe nie naruszyły powyższej zasady, 2. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. – uchybienie powyższym przepisom polega na tym, że oddalono skargę, pomimo że w sprawie doszło do naruszenia art. 169 § 1 i § 4 w zw. z art. 216 § 1, art. 122, art. 155, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 i 3 O.p., art. 5 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia, art. 3 lit. b) i art. 6 VIII Dyrektywy poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie prawidłowo zastosowano tryb usuwania uchybień formalnych w rozumieniu art. 169 § 1 i 4 O.p., podczas gdy organ podatkowy był w przedmiotowej sprawie uprawniony wyłącznie do zastosowania trybu wynikającego z art. 155 § 1 O.p., tzn. do wezwania spółki w ramach prowadzonego postępowania podatkowego do złożenia dodatkowych wyjaśnień lub dokonania dodatkowych czynności (jeśli byłoby to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy), co pozbawiło spółkę prawa do merytorycznego rozpoznania wniosku, 3. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na nie odniesieniu się do zwartych w skardze zarzutów naruszenia art. 169 § 1 i 4 O.p. w zw. z § 6 ust. 2 rozporządzenia i art. 7 ust. 4 VIII Dyrektywy w zw. z art. 140 § 1 i art. 125 § 1 O.p. poprzez wystosowanie do spółki wezwania o usunięcie braków formalnych wniosku o zwrot VAT złożonego przez skarżącą dopiero po upływnie ok. 7 miesięcy od momentu złożenia ww. wniosku w sytuacji, gdy zasadniczy termin na dokonanie rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu podatku VAT wynosi 6 miesięcy i jest gwarantowany również przez przepisy prawa wspólnotowego (VIII Dyrektywy), co wprowadziło spółkę w błąd i spowodowało, że skarżąca zainicjowała procedurę uzyskania nowego zaświadczenia o rejestracji spółki dla celów podatku od wartości dodanej w Szwecji, zaś ww. wprowadzenie w błąd było bezpośrednią przyczyną uchybienia termonowi 7 dni, wyznaczonemu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Na podstawie powyższego skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Organ podatkowy nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna okazała się zasadna. Ustalone w sprawie okoliczności faktyczne nie są kwestionowane przez stronę skarżącą, a w szczególności bezspornym jest fakt, że skarżąca spółka, będąca podmiotem zagranicznym, nie wykonała wezwania do nadesłania oryginału zaświadczenia o rejestracji podatnika VAT w zakreślonym przez organ 7-dniowym terminie. Zbadaniu podlega zatem prawidłowość zastosowania przez organy norm proceduralnych, a w konsekwencji pozostawienie bez rozpoznania wniosku spółki o zwrot nadpłaty w podatku VAT. Stosownie do art. 169 § 1 O.p., jeżeli podanie nie spełnia wymogów formalnych określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Niewypełnienie wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku strony bez rozpatrzenia w myśl art. 169 § 4 O.p. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że konsekwencji z art. 169 § 4 O.p. nie można stosować automatycznie do każdej zwłoki strony w zakresie dopełnienia czynności istotnych dla postępowania, lecz w każdym przypadku należy badać, czy brak formalny niweczy możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy. Skutek w postaci pozostawienia podania bez rozpatrzenia nie może zatem dotyczyć wniosku spełniającego wymogi, które pozwalają na jego merytoryczną ocenę (por. wyrok NSA z 14 lipca 2011 r., I FSK 1145/10, jak również z 9 października 2008 r. I FSK 1166/07 oraz z 28 września 2010 r. I FSK 1506/09 – orzeczenia dostępne w internetowej bazie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Organy podatkowe w badanej sprawie nie wzięły pod rozwagę, czy złożone podanie o zwrot nadpłaty w podatku od towarów i usług, pomimo braku formalnego, może zostać merytorycznie ocenione, z góry uznając, że skoro strona nie nadesłała w terminie oryginału zaświadczenia, o jakim mówi § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, to podanie nie spełnia wymogów formalnych określonych przepisami prawa. Bez wątpienia wspomniany przepis rozporządzenia formułuje wymóg załączenia oryginału zaświadczenia dla podmiotów ubiegających się o zwrot, a załącznik do rozporządzenia szczegółowo określa jego wzór. Kwestią zasadniczą jest jednakże przesądzenie, czy brak oryginału stosownego zaświadczenia wskazującego, że podmiot uprawniony do zwrotu podatku jest podatnikiem podatku od towarów i usług stanowił w okolicznościach tej sprawy brak uniemożliwiający nadanie sprawie dalszego biegu. Z akt sprawy wynika, że skarżąca do wniosku załączyła sporządzony przez tłumacza przysięgłego oryginał tłumaczenia zaświadczenia z 18 maja 2006 r. o wpisie do ewidencji podatników VAT, a zatem organ dysponował dokumentem wskazującym na status podatnika VAT, choć nie był to jego oryginał zgodnie z wymaganiami rozporządzenia. Co więcej, jak wynika z podnoszonych przez spółkę w toku postępowania okoliczności, które nie były kwestionowane przez stronę przeciwną, organ był w posiadaniu oryginału zaświadczenia o rejestracji spółki dla celów podatku od wartości dodanej, które zostało przedłożone w związku z postępowaniem o zwrot podatku VAT za 2004 r. Powyższe ustalenia dowodzą, że status spółki jako podatnika podatku od towarów i usług znany był organowi, a zatem pozostawienie wniosku strony bez merytorycznego rozpatrzenia uznać należy za działalnie wadliwe. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 169 § 1 i 4 O.p. uznać należało za zasadny. Słusznie również podnosi strona skarżąca, że wykładnia krajowych przepisów winna być dokonywana ze szczególnym uwzględnieniem fundamentalnej dla unijnego systemu podatku od towarów i usług zasady neutralności tego podatku. Realizacji owej zasady służyć ma z kolei instytucja zwrotu podatku naliczonego przez podmioty zagraniczne. W tym względzie organy podatkowe, jak również Sąd pierwszej instancji poza ogólnym stwierdzeniem, że przepisy krajowego rozporządzenia nie stoją w sprzeczności z uregulowaniami VIII Dyrektywy nie dostrzegły, że o ile w art. 3 VIII Dyrektywy wskazano wyraźnie na konieczność przedstawienia oryginałów faktur lub dokumentów przywozowych (lit. a), o tyle wymóg dołączenia do wniosku o zwrot oryginału nie dotyczy zaświadczenia o statusie podatnika podatku od towarów i usług, albowiem przepis nakazuje wnioskodawcy przedstawić "dowód" na tę okoliczność (lit. b). Warto zwrócić uwagę, że z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika pierwszeństwo zasady niedyskryminacji podatników mających siedziby w różnych państwach członkowskich oraz zasady neutralności podatku VAT wobec wymogu przedstawienia oryginałów faktur (por. wyrok z 11 czerwca 1998 r., C-361/96 i z 5 grudnia 1996 r., C-85/95). Tym bardziej za niedopuszczalną należy uznać sytuację, jaka ma miejsce w badanej sprawie, w której wnioskodawca spotyka się z odmową merytorycznego rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku naliczonego, mimo że organ podatkowy w istocie nie wskazuje na wątpliwości co do tego, że dane zawarte w nadesłanym tłumaczeniu przysięgłym zaświadczenia są nieprawdziwe czy też niewiarygodne, zwłaszcza wobec dysponowania przez organ stosownymi dokumentami spółki w związku z wnioskiem złożonym rok wcześniej. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych zwracano już niejednokrotnie uwagę, że przy rozpatrywaniu wniosku o zwrot podatku VAT organy podatkowe nie mogą działać zbyt rygorystycznie, lecz raczej powinny zmierzać do wyrównania szans i równego traktowania podatników mających siedzibę w innym kraju z podatnikami mającymi siedzibę na terenie Polski. Przyjęcie, że sytuacja podatnika krajowego i zagranicznego otrzymującego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni jest tożsama stoi w natomiast w wyraźnej sprzeczności z zasadą równego traktowania (por. wyroki NSA z 14 lipca 2011 r., I FSK 1134/10oraz I FSK 1145/10, jak również powołane w nim orzecznictwo – dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że skarga kasacyjna jest zasadna, a organy podatkowe dopuszczając się uchybienia art. 169 § 1 i 4 O.p. pozbawiły stronę merytorycznego rozpoznania wniosku o zwrot podatku VAT, przez co w istocie doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 § 1 O.p. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji winien zatem uwzględnić zaprezentowaną w powyższych rozważaniach wykładnię art. 169 § 1 i 4 O.p. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło