VII SA/Wa 923/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant ref. staż. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lipca 2009 r. nr 1301/09 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] Stowarzyszenia [...] kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] na podstawie art. 104 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 - ze zm.), dalej zwanej, kpa, w zw. z art. 51 oraz 83 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej zwanej Prawem budowlanym, po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej montażu anten i urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. przez [...] oraz wpływu wykonanych robót budowlanych na stan techniczny ww. budynku umorzył postępowanie w ramach nadzoru budowlanego. Od powyższej decyzji odwołało się [...] Stowarzyszenie [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając, że dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 31 § 1 kpa, a więc gdy jest uzasadnione jej celami statutowymi i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie nie zostało wydane postanowienie o dopuszczeniu ww. Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, a wydania takiego postanowienia nie można dorozumiewać poprzez fakt doręczania pism i rozstrzygnięć. Nadto, [...] Stowarzyszenie [...] nie spełnia przesłanek określonych w art. 31 § 1 kpa., gdyż postępowanie dotyczy wpływu montażu anten i urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej na stan techniczny ww. budynku, a wśród celów statutowych Stowarzyszenia nie ma takiego, który uzasadniałby jego udział w niniejszym postępowaniu. Wyrokiem z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawie VII SA/Wa 1459/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, jeżeli spełnione są łącznie trzy przesłanki. W ocenie Sądu przepisy statutu Stowarzyszenia, a w szczególności § 7 , w którym wskazano cele statutowe nie uzasadnia udziału w postępowaniu nadzorczym toczącym się w zakresie wpływu robót budowlanych, wykonywanych przy montażu stacji bazowej telefonii komórkowej, na dach i konstrukcję budynku. Nie dotyczy bowiem ani przeciwdziałania budowie tejże stacji, gdyż ten etap postępowania został już zakończony, ani tym bardziej jej użytkowania, skoro stacja ta nie została jeszcze uruchomiona. Sąd stwierdził, że wprawdzie nie podziela stanowiska, że tylko ostateczne postanowienie o wszczęciu z urzędu bądź o dopuszczeniu organizacji społecznej do toczącego się postępowania uprawnia organizację społeczną do udziału w postępowaniu, nie daje to jednak podstaw do uwzględnienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 lutego 2011 r. w sprawie sygn. akt II OSK 329/10 uchylił zaskarżony przez [...] Stowarzyszenie [...] wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sad Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji pominął całkowicie fakt, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji [...] Stowarzyszenie [...] traktowane było jak podmiot na prawach strony. Organ pierwszej instancji nie wydał wprawdzie przewidzianego w art. 31 § 2 k.p.a. postanowienia o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, jednak zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomił Stowarzyszenie przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z aktami spraw oraz prawie do uzyskiwania wyjaśnień, składania wniosków i zastrzeżeń. Doręczył następnie Stowarzyszeniu swoją decyzję i zawiadomił je o przekazaniu organowi drugiej instancji wniesionego przez Stowarzyszenie odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli organ administracji nie wydał postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, jednakże przyjmował składane przez tę organizację oświadczenia, a także doręczał tej organizacji decyzje i postanowienia, fakty te należy uznać za dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym. Dodał, że skoro Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska organu, że tylko ostateczne postanowienie o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu wydane na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. uprawnia ją do brania udziału w tym postępowaniu na prawach strony, powinien był uchylić zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Nie miał natomiast podstaw do dokonywania samodzielnie ustaleń, czy udział organizacji społecznej w postępowaniu był uzasadniony jej celami statutowymi. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek przyjęcia wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego, która wprawdzie nie ma charakteru bezwzględnego, gdyż orzecznictwo i doktryna dopuszczają od niego odstępstwa, ale w bardzo ograniczonym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania ulegnie tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować inne przepisy prawa, niż te, których interpretacji dokonał Naczelny Sąd Administracyjny; lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym zmieni się stan prawny (; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2005 r., I FSK 294/05 LEX Nr 187537, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2005 r., VI SA/Wa 2065/04, LEX Nr 167124). W sprawie będącej obecnie przedmiotem rozpoznania Sądu nie wystąpiła żadna z okoliczności uzasadniających wyłączenie stosowania art. 190 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż "w postępowaniu przed organem pierwszej instancji [...] Stowarzyszenie [...] traktowane było jak podmiot na prawach strony. Organ pierwszej instancji nie wydał wprawdzie przewidzianego w art. 31 § 2 k.p.a. postanowienia o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, jednak zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomił Stowarzyszenie przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz prawie do uzyskiwania wyjaśnień, składania wniosków i zastrzeżeń. Doręczył następnie Stowarzyszeniu swoją decyzję i zawiadomił je o przekazaniu organowi drugiej instancji wniesionego przez Stowarzyszenie odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny powołując się na orzecznictwo stwierdził, że w sytuacji kiedy organ administracji nie wydał postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, jednakże przyjmował składane przez tę organizację oświadczenia, a także doręczał tej organizacji decyzje i postanowienia, fakty te należy uznać za dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego "Organizacja społeczna, którą organ faktycznie dopuścił do udziału w postępowaniu i traktował jako podmiot na prawach strony ma również prawo złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji". W związku z dokonaną wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uchylić zaskarżoną decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze z powodu, złożenia odwołania przez [...] Stowarzyszenie [...] nie posiadające stosownej legitymacji procesowej. Wadliwe jest bowiem stanowisko organu odwoławczego, iż brak wydania postanowienia o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu oznacza, że Stowarzyszenie nie może być traktowane jako podmiot na prawach strony. Skarżące Stowarzyszenie traktowane było przez organ pierwszej instancji jako podmiot na prawach strony o czym świadczy zawiadomienie Stowarzyszenia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz pouczenie o prawie do uzyskiwania wyjaśnień, składania wniosków i zastrzeżeń, także doręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej i zawiadomienie o przekazaniu odwołania Stowarzyszenia organowi drugiej instancji. W związku z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. które miało istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.