II SA/Ol 349/11

WyrokWSA w Olsztynie2011-06-14

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Katarzyna Matczak, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy może w regulaminie utrzymania czystości i porządku powtarzać przepisy ustaw, tworzyć własne definicje pojęć ustawowych, nakładać obowiązki na podmioty nieprzewidziane w ustawie lub wykraczające poza zakres delegacji ustawowej?
Ratio decidendi
Rada gminy, uchwalając regulamin utrzymania czystości i porządku, nie może powtarzać przepisów ustaw, tworzyć własnych definicji pojęć ustawowych ani nakładać obowiązków na podmioty lub w zakresie wykraczającym poza delegację ustawową. Takie działania stanowią naruszenie zasad techniki prawodawczej i przekroczenie kompetencji, co skutkuje stwierdzeniem nieważności wadliwych postanowień regulaminu.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Nidzicy zaskarżył uchwałę Rady Gminy Janowiec Kościelny dotyczącą regulaminu utrzymania czystości i porządku. Zarzucono naruszenie przepisów dotyczących techniki prawodawczej poprzez powtarzanie przepisów ustawowych, tworzenie własnych definicji, nakładanie obowiązków wykraczających poza delegację ustawową (m.in. na organizatorów imprez, właścicieli nieruchomości w zakresie chodników, gromadzenia obornika, deratyzacji) oraz określanie czasu przechowywania dowodów opłat. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę i częściowo stwierdził nieważność uchwały.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 2, § 3, § 4 pkt 1,2,3,8,11,12, § 13, § 16 w zakresie określenia "przez okres 1 roku", § 20, § 28. W pozostałej części skargę oddalił. Orzeczono, że zaskarżona uchwała w części, w której stwierdzono jej nieważność, nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Nidzicy na uchwałę Rady Gminy Janowiec Kościelny z dnia 26 kwietnia 2006 r., nr XXV/210/06 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej: § 2; § 3; § 4 pkt 1,2,3,8,11,12; § 13; § 16 w zakresie określenia "przez okres 1 roku"; § 20; § 28; II. oddala skargę w pozostałej części; III. orzeka, że zaskarżona uchwała w części, w której stwierdzono jej nieważność, nie podlega wykonaniu. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że pismem z dnia 8 kwietnia 2011r. Prokurator Rejonowy w Nidzicy wywiódł skargę na Uchwałę nr XXV/210/06 Rady Gminy Janowiec Kościelny z dnia 26 kwietnia 2006r. w sprawie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Wspomnianej uchwale zarzucono naruszenie § 13 i § 137 w związku z § 143 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie zasad techniki prawodawczej poprzez zamieszczenie w niej przepisów oraz definicji pojęć zawartych już w ustawie z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i innych ustawach, na przykład powtórzenie w § 3 pkt 1 uchwały treści definicji odpadów zawartej już w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach. Wskazano również na naruszenie § 135 w związku z § 143 wspomnianego Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej poprzez zamieszczenie w wyszczególnionych w skardze przepisach zaskarżonej uchwały własnych definicji i pojęć już określonych w ustawach, na przykład ustalenie w § 3 pkt 3 uchwały własnej, rozszerzonej definicji pojęcia właściciel nieruchomości, będącej w sprzeczności z definicją ustawową zawartą już w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W skardze podniesiono także, że określenie w § 2 uchwały kręgu podmiotów, które są adresatami obowiązków wprowadzonych regulaminem, a w szczególności wskazanie, że regulamin obowiązuje właścicieli nieruchomości, mieszkańców oraz osoby przebywające czasowo na terenie gminy Janowiec Kościelny, nastąpiło z przekroczeniem delegacji ustawowej, albowiem z treści art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika jednoznacznie, że regulamin obowiązuje na terenie gminy. Podobnie nałożenie na właścicieli nieruchomości na mocy § 4 pkt 8 uchwały obowiązku utrzymania czystości i porządku na chodniku położonym wzdłuż nieruchomości uczyniono z przekroczeniem delegacji ustawowej, gdyż art. 4 ust. 2 pkt 1b ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach upoważnia do nałożenia obowiązków o węższym zakresie. Kwestię tą zaś reguluje art. 5 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Ponadto w ocenie skarżącego w § 4 pkt 11 i pkt 12 uchwały bezpodstawnie uregulowano kwestię gromadzenia obornika i płynnych odchodów zwierzęcych na terenie gospodarstwa rolnego oraz stosowania obornika i płynnych odchodów zwierzęcych jako nawozy naturalne, ponieważ regulamin może dotyczyć jedynie odpadów komunalnych, a zakres stosowania normy ustawowej może być określony jedynie innym przepisem o randze ustawowej (uczyniono to w ustawie z dnia 26 lipca 2000r. o nawozach i nawożeniu). Strona skarżąca podniosła również, że w § 13 uchwały bezpodstawnie nałożono na organizatorów imprez publicznych obowiązek: wyposażenia takiego miejsca w odpowiednią ilość pojemników na odpady stałe, toalet oraz zobligowano ich - bezpośrednio po zakończonej imprezie - do oczyszczenia miejsca imprezy i terenów sąsiednich. Tymczasem organizator imprezy masowej nie jest właścicielem nieruchomości określonym w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, na którym to podmiocie ciążą tego typu obowiązki. W skardze wskazano też na nałożenie na właścicieli nieruchomości w myśl § 16 uchwały obowiązku przechowywania przez okres 1 roku dowodów dokonanej opłaty za wykonane usługi usuwania nieczystości ciekłych, co uczyniono z przekroczeniem delegacji ustawowej, gdyż żaden z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie nakłada, jak również nie upoważnia do wyznaczenia czasookresu przechowywania tych dokumentów przez właścicieli nieruchomości. Skarżący podniósł również bezpodstawne nałożenie w § 20 pkt 1 regulaminu obowiązku zachowania środków ostrożności zapewniających ochronę zdrowia i życia zwierząt oraz w § 20 pkt 2 i pkt 3 obowiązku sprawowania nad zwierzętami domowymi właściwej opieki oraz należytego traktowania zwierząt domowych, podczas gdy przepis art. 4 ust. 2 pkt 6 rzeczonej ustawy pozwala na nakładanie obowiązków na osoby utrzymujące zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Strona skarżąca stwierdziła ponadto, że w § 28 pkt 1 uchwały bezpodstawnie zobowiązano właścicieli nieruchomości do przeprowadzania deratyzacji, podczas gdy obowiązki w tym zakresie należą do gminy. Naruszono przy tym art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez zaniechanie wyznaczenia w treści uchwały obszarów podlegających obowiązkowi deratyzacji i terminów jej przeprowadzenia oraz poprzestanie na zleceniu tych obowiązków (w § 28 pkt 1 regulaminu) Wójtowi Gminy Janowiec Kościelny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania w sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, a w razie uznania prawnej niedopuszczalności umorzenia postępowania o orzeczenie niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały w części. Organ wskazał, że w czerwcu br. będzie rozpatrywać nowy projekt uchwały w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, w całości uwzględniający zarzuty skargi. Następnie na rozprawie przed tut. Sądem Prokurator Prokuratury Okręgowej oświadczył, że rozszerza skargę o omyłkowo pominięty § 3 pkt 2 uchwały i wnosi również o stwierdzenie jego nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Wskazać należy również na zapis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwana dalej: ustawą ppsa., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jak również przepis art. 135, który obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przede wszystkim trzeba podnieść, odnosząc się do wniosku organu - zawartego w odpowiedzi na skargę - o umorzenie postępowania w sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. Niedopuszczalnym byłoby uznanie, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, tylko ze względu na twierdzenia zawarte w odpowiedzi na skargę, mówiące, iż w czerwcu bieżącego roku Rada Gminy Janowiec Kościelny będzie rozpatrywać nowy projekt uchwały w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który w całości uwzględni zarzuty skargi. Nadto przedmiotowa uchwała obowiązywała przez kilka lat i wszelkie niezgodne z prawem zapisy muszą być wyeliminowane z mocą wsteczną, natomiast powyższy skutek osiągnąć można jedynie poprzez stwierdzenie nieważności poszczególnych postanowień. Jednocześnie zauważyć należy, że błędny jest wniosek Gminy dotyczący wydania wyroku stwierdzającego o niezgodności z prawem poszczególnych zapisów , a nie o ich nieważności z uwagi na upływ jednego roku. Zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego i w takim przypadku pomimo upływu jednego roku od jej podjęcia można stwierdzić nieważność poszczególnych zapisów zgodnie z treścią art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz.1591 ze zm.) Podstawę zaskarżonej uchwały stanowi przepis art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia o samorządzie gminnym oraz art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. Nr 236, poz. 2008 ze zm.) - zwanej dalej ustawą. Powołany art. 4 ust. 1 ustawy przyznaje radzie gminy kompetencje do uchwalania regulaminu czystości i porządku na terenie gminy. W myśl tego przepisu rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. W doktrynie prawa podkreśla się, że art. 4 jest jednym z kluczowych przepisów komentowanej ustawy, który nakazuje każdej gminie wydanie odrębnej uchwały ustalającej szczegółowe zasady utrzymywania czystości i porządku na terenie gminy. W rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym omawiany regulamin jest aktem prawa miejscowego stanowionym na podstawie upoważnienia ustawowego z ustawy innej niż sama ustawa o samorządzie gminnym. Regulamin czystości i porządku nie może wykraczać poza materie przewidziane w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie, przepis ten bowiem stanowi delegację ustawową dla wydania aktu prawa niższej rangi, ściśle określając zakres spraw, które mogą być przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Nie daje on prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w swoim wyroku z dnia 20 grudnia 2006r. (II SA/Wr 585/06), podejmując akty prawa miejscowego na podstawie normy ustawowej, organ stanowiący musi ściśle uwzględnić wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wykonawczym a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że regulacja art. 4 ust. 2 wspomnianej ustawy ma charakter wyczerpujący, tj. uchwalając na jej podstawie regulamin czystości i porządku, rada powinna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w ustawie zagadnień. Wskazując zakres zagadnień objętych regulaminem czystości i porządku, ustawodawca w skonstruowaniu delegacji ustawowej nie posłużył się sformułowaniem "w szczególności", "może określić", ale sformułowaniem "regulamin określa", co prowadzi do wniosku, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej. Przedmiotowy regulamin stanowi prawo miejscowe, co powoduje, że powinien on zawierać treści normatywne, a nie powtórzenie norm zawartych w innych przepisach. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 1 lutego 2010r. (Sygn. akt II OSK 1930/09,niepubl.) takie "powtarzanie" przepisów za innymi aktami prawnymi pozbawia w istocie akt charakteru normatywnego, czyni go niejasnym i nieczytelnym, a w konsekwencji uniemożliwia osiągnięcie funkcji, dla jakiej jest stanowiony. Zatem skoro przepisy regulaminu mają jedynie "uzupełniać" przepisy rangi ustawowej kształtujące prawa i obowiązki wymienionych w nich podmiotów, to także z tego powodu nie jest dopuszczalne dokonywanie w nich powtórzeń przepisów zawartych w innych aktach normatywnych. Jednocześnie należy podkreślić, iż naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji, zaś normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Nie można też dokonywać wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii. W ramach wskazanej wyżej delegacji ustawowej brak jest upoważnienia rady gminy do formułowania w regulaminie jakichkolwiek definicji określonych pojęć. Dotyczy to nie tylko pojęć użytych wyłącznie w regulaminie na jego potrzeby, lecz również ustalenia znaczenia pojęć ustawowych – zawartych w ustawie upoważniającej i innych ustawach. Rada gminy nie została bowiem uprawniona do definiowania pojęć, którymi posługuje się ustawodawca (wyrok NSA z dnia 10 listopada 2009r., sygn. akt II OSK 1256/09, niepubl.). Ponadto rada gminy uchwalając przepisy prawa miejscowego winna to czynić w zgodzie z postanowieniami rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie " Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. 2002r., Nr 100, poz. 908), do których to aktów zgodnie z § 143 załącznika do tegoż rozporządzenia stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI, z wyjątkiem § 141, w dziale V, z wyjątkiem § 132, w dziale II oraz w dziale I rozdziału 2 – 7, chyba, że odrębne przepisy stanowią inaczej. W myśl bowiem § 137 załącznika omawianego rozporządzenia, który ma zastosowanie zgodnie z cyt. wyżej § 143 także do aktów prawa miejscowego w uchwale nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Tym bardziej również nie jest możliwa ich modyfikacja. Niedopuszczalne jest zatem, tak jak uczyniono to we wskazanych przez stronę skarżącą przepisach regulaminu, powtarzanie w nim przepisów oraz definicji unormowanych uprzednio w ustawie. Zaznaczyć trzeba bowiem, że powtórzenie regulacji ustawowych lub ich modyfikacja w akcie prawa miejscowego jest niedopuszczalne, gdyż trzeba się liczyć z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy (vide. wyrok NSA z dnia 14 października 1999r., sygn. akt II SA/Wr 1179/90). Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, w ocenie Sądu na gruncie przedmiotowej sprawy, Rada Gminy Janowiec Kościelny wyszła poza kompetencje przyznane jej przez art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Bezsprzeczne jest, że we wszystkich wskazanych w skardze, a także na rozprawie, regulacjach § 3 i § 4 zaskarżonej uchwały powtórzono zapisy i definicje pojęć uprzednio uregulowane w ustawach. Rzeczą pozbawioną sensu byłoby wskazywanie w tym miejscu wszystkich takich zapisów oraz definicji wraz z ich wzorcami ustawowymi. Analiza prawna dokonana przez Sąd nie pozostawia jednak wątpliwości, że w tym zakresie stanowisko zawarte w skardze należy podzielić w całej rozciągłości. Jedynie tytułem przykładu warto wskazać, że w § 3 pkt 1 uchwały powtórzono definicję odpadów zawartą już w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach. Natomiast w § 2 uchwały wskazano krąg podmiotów – ze szczególnym uwzględnieniem niektórych grup osób, które są adresatami obowiązków wprowadzonych regulaminem utrzymania czystości i porządku w gminie, podczas gdy kwestia ta jest dokładnie unormowana przez art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stwierdzający wprost, że regulamin obowiązuje na terenie gminy. Podobnie we wskazanych w skardze regulacjach § 3 uchwały organ dokonał własnej definicji pojęć, które to definicje zostały już uregulowane w poszczególnych ustawach. Przykładem jest ustalenie w § 3 pkt 3 uchwały własnej definicji właścicieli nieruchomości, pozostającej w sprzeczności z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ponadto zgodzić należy się ze skarżącym, że § 4 pkt 11 i pkt 12 uchwały, którymi to przepisami uregulowano kwestie gromadzenia obornika i płynnych odchodów zwierzęcych na terenie gospodarstwa rolnego oraz stosowania obornika i płynnych odchodów zwierzęcych jako nawozy naturalne, wykraczają poza zakres delegacji ustawowej, zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 1 ppkt a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, gdzie dano radzie gminy upoważnienie wyłącznie do określenia szczegółowych wymagań w zakresie utrzymania czystości, obejmujących prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania, ale tylko odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych, odpadów niebezpiecznych, odpadów wielkogabarytowych i odpadów z remontów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz odpadów z remontów. Ponadto rację ma skarżący stwierdzając, że zakres stosowania normy ustawowej może być określony jedynie innym przepisem o randze ustawowej, a odnośnie rozpatrywanego zagadnienia uczyniono to już w ustawie z dnia 26 lipca 2000r. o nawozach i nawożeniu. Poza upoważnienie ustawowe wykracza również obowiązek nałożony na właścicieli nieruchomości w § 4 pkt 8 uchwały. Art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach określa bowiem dokładny zakres w jakim właściciele nieruchomości zobowiązani są do utrzymania czystości i porządku co do uprzątnięcia błota, śniegu i lodu i innych zanieczyszczeń. Obowiązek ten w ustawie jest sprecyzowany co do obszaru chodników położonych wzdłuż takiej nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości, a właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych. Organ zatem bez żadnego upoważnienia zmodyfikował wspomniany obowiązek ustawowy. Regulamin zaś w tej sprawie nie może wykraczać poza ramy przedmiotowe (art. 4) ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i stanowić obowiązków właścicieli poza granice ustawowe (art. 5 ust. 1 pkt 4). Nawet jeśliby przyjąć, że przedmiotowy zapis regulaminu nie nakłada żadnych nowych obowiązków we wspomnianym zakresie niż te uregulowane w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości, to niedopuszczalne byłoby już samo powtórzenie w regulaminie tego przepisu ustawy bądź jego modyfikacja. Byłoby to ewidentnie sprzeczne z dyspozycją § 137 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. 2002r., Nr 100, poz. 908), który to przepis wprost zakazuje powtarzania w uchwale przepisów ustaw. Mogłyby one bowiem być interpretowane w oderwaniu od ustawy, w której są umiejscowione i w kontekście uchwały. Tym bardziej też niedopuszczalna jest modyfikacja takich zapisów w regulaminie. Zasadne stało się również stwierdzenie nieważności § 13 uchwały, nakładającego na organizatorów imprez publicznych obowiązki: wyposażenia takiego miejsca w odpowiednią ilość pojemników na odpady stałe, toalet oraz oczyszczenia po zakończonej imprezie miejsca takiej imprezy i terenów sąsiednich. Tymczasem organizatora imprezy masowej nie można uznać za właściciela nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a tylko oni są adresatami obowiązków dotyczących utrzymania czystości i porządku na obszarze gminy, a nie tymczasowo władający nieruchomością. Posiadanie jest bowiem stanem faktycznym, a nie prawnym. Organizatorzy imprez masowych nie należą też do podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 2-4, na które ustawa wprost nakłada określone obowiązki z zakresu utrzymania czystości i porządku. W rezultacie, przepis w zaskarżonym brzmieniu powoduje ingerencję w stosunki cywilnoprawne, których treść kształtowana jest w drodze umowy cywilnoprawnej. Obowiązki organizatora imprez masowych określa ustawa z dnia 22 sierpnia 1997r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz.909 ze zm.), a zatem nie zachodzi konieczność ich ustalania w drodze aktu prawa miejscowego i nie ma ku temu podstaw prawnych w ustawie w postaci odpowiedniego upoważnienia. Odnosząc się do kwestii nałożonych w § 20 uchwały, a mianowicie obowiązku zachowania środków ostrożności zapewniających ochronę zdrowia i życia zwierząt oraz obowiązku sprawowania nad zwierzętami domowymi właściwej opieki oraz należytego traktowania zwierząt domowych, to stwierdzić należy, że taka regulacja wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 2 pkt 6, który wprawdzie pozwala na nakładanie obowiązków na osoby utrzymujące zwierzęta domowe, ale mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Ponadto bezzasadne jest nałożenie na właścicieli psów obowiązku ich właściwego traktowania, skoro ten obowiązek wynika wprost z art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt (Dz. U. 03., Nr 106, poz. 1002 ze zmianami). W ocenie Sądu również zapis § 28 przedmiotowej uchwały przekracza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy. Rada Gminy realizując postanowienia tego przepisu nie mogła wskazać w zaskarżonej uchwale podmiotów (tu właścicieli nieruchomości) zobowiązanych do przeprowadzenia deratyzacji. Norma kompetencyjna wspomnianego art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy z całą pewnością nie obejmuje upoważnienia do uregulowania przez radę kwestii nałożenia na podmioty prywatne takiego obowiązku, a co za tym idzie obciążenia ich kosztami jego realizacji. Wspomniana regulacja prawna zobowiązuje jedynie radę gminę do wyznaczenia obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji oraz terminów jej przeprowadzenia. Tym samym uznać należy, że w zaskarżonej uchwale (§ 28 pkt 2 uchwały) w sposób niedopuszczalny przerzucono ten obowiązek na organ wykonawczy gminy czyli wójta. Upoważnienie ustawowe przekracza również ta część regulacji § 16 uchwały, która zobowiązuje właścicieli nieruchomości do przechowywania dowodów płacenia za wykonane usługi usuwania nieczystości ciekłych przez konkretny okres (1 rok). Wskazywanie w uchwale takiego konkretnego okresu, prowadziłoby do nałożenia skonkretyzowanego obowiązku w akcie prawa miejscowego, który nie znajduje odzwierciedlenia w przepisie ustawowym. Sąd nie uznał jednak za konieczne stwierdzenie nieważności samego obowiązku przechowywania takich dowodów opłacenia usług ponieważ taki obowiązek znajduje swoje oparcie w regulacji ustawowej (art. 6 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). W związku z powyższym, Sąd w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 147 § 1 ppsa stwierdził nieważność określonej części uchwały. W pozostałym zakresie Sąd w pkt II skargę oddalił. Jednocześnie orzeczono w pkt III, iż zaskarżona uchwała w części opisanej w pkt 1 sentencji wyroku nie podlega wykonaniu. Zgodnie bowiem z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło