VI SA/Wa 280/11

WyrokWSA w Warszawie2011-06-15

Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Danuta Szydłowska, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przychód z najmu lokalu, który stanowił składnik majątku związanego z działalnością gospodarczą i figurował w jej ewidencji środków trwałych, stanowi przychód z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu zdrowotnym, nawet jeśli sama działalność gospodarcza nie była faktycznie prowadzona?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji nie rozpoznały sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, nie dokonały dokładnej analizy faktów ani nie wyjaśniły w sposób zrozumiały przesłanek ustalenia czasookresu podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi jedynie podstawę legalizacji działalności, a nie jej faktyczne podjęcie, co powinno być uwzględnione przy ocenie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymującej w mocy decyzję o stwierdzeniu podlegania przez D. R. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w określonych okresach. Skarżąca twierdziła, że faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej, a przychody z najmu lokalu nie stanowiły przychodu z tej działalności. Organy uznały, że przychód z najmu lokalu, który był składnikiem majątku związanego z działalnością gospodarczą, stanowił przychód z tej działalności, mimo braku faktycznego jej prowadzenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. R. , utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2010 r. stwierdzającą, że w/wym. podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach od dnia [...] listopada 1999 roku do dnia [...] marca 2001 roku (wpis do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...]) oraz od dnia [...] kwietnia 2001 roku do dnia [...] listopada 2009 roku (wpis do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...]). W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Prezes wyjaśnił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z wnioskiem o rozstrzygnięcie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia przez D. R. pozarolniczej działalności gospodarczej, podając, że z powyższego tytułu nie dokonała ona zgłoszenia do ubezpieczeń od dnia [...] listopada 1999 r. Zakład wskazał również, że w/w w okresie prowadzenia działalności, posiadała inny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz, że od dnia [...] sierpnia 2008 r. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu uprawnień do świadczenia emerytalnego. Organ odwoławczy wskazał, że w okresie objętym decyzją organu I instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw tj.: art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 39 ze zm.), zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi" a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c w/w ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Organ wskazał również na treść art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ a także art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym – stosownie do których obowiązek ubezpieczenia ww. osób powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie zaś z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, ze zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania działalności. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ, podzielając stanowisko organu I instancji stwierdził, że zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej do dnia [...] września 2008 r. tj. do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych innych ustaw było stanem faktycznym, a nie prawnym, bowiem takiego stanu nie przewidywały ani przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej ani przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, ani też przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dopiero z dniem wejścia w życie art. 14a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca nie zatrudniający pracowników mógł zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Organ podniósł, że jak wynika z akt sprawy, D. R. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisów do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Gminy i Miasta w [...] pod numerem wpisu [...], począwszy od dnia [...]listopada 1999 r. do dnia [...] czerwca 2005 r. - w ramach spółki cywilnej "D." s.c. [...] oraz pod numerem wpisu [...], od dnia [...] kwietnia 2001 r. do dnia [...] listopada 2009 r., w formie działalności jednoosobowej pod firmą "D." s.c. - jako kontynuacja działalności rozpoczętej w dniu [...] listopada 1999 r. Organ dodał, że na podstawie art. 1a ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, obowiązującej od dnia 1 stycznia 2001 r., który nałożył na osoby fizyczne, które do dnia 31 grudnia 2000 r. wykonywały działałność gospodarczą jako wspólnicy spółek cywilnych, obowiązek dostosowania formy wykonywanej działalności do wymogów ww. ustawy w terminie 3 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, tj. do dnia 31 marca 2001 r. Z uwagi na powyższe – zakończenia wykonywania działalności przez zainteresowaną w ramach spółki cywilnej "D." s.c. [...] nastąpiło w dniu [...] marca 2001 r., tj. dniu poprzedzającym rozpoczęcie przez ww. działalności w ramach firmy "D." s.c. jako przedsiębiorca indywidualny. Organ odwoławczy wskazał na znajdujące się w aktach sprawy pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., informujące, że D. R. figurowała w ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą w okresie od dnia [...] listopada 1999 r. do dnia [...] września 2009 r. oraz, że wykazywała przychody z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej do 2008 r., oraz na treść protokołu wyjaśnień złożonych przez w/w w dniu [...] lipca 2010 r., z których wynika, że jedynym źródłem przychodów wykazywanych w zeznaniach podatkowych do 2008 r. było świadczenie usług najmu, jak również to, że w latach 1999-2008 nie wykonywała działalności gospodarczej. Organ podniósł, że w nadesłanych zeznaniach podatkowych PIT-36 wraz załącznikami PIT/B za lata 2006-2008 jako źródło przychodów zaznaczono pozarolniczą działalność gospodarczą. Zainteresowana oświadczyła, że wszystkie wykazane w zeznaniach podatkowych przychody uzyskiwane były wyłącznie z tytułu najmu lokalu, na dowód czego załączyła kopię umowy najmu nieruchomości z dnia [...] kwietnia 2002 r., z treści której miało wynikać, że nieruchomość stanowi własność wynajmującego, adres przedmiotu najmu jest tożsamy z adresem miejsca wykonywania działalności gospodarczej przez D. R., wskazanego w zaświadczeniach o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej i zarazem jej miejscem zamieszkania. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dowodzi, że D. R. nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie wynikającym z wpisów do ewidencji działalności gospodarczej, niemniej jednak, z uwagi na treść art. 14 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2001 r. - uzyskiwany przez nią przychód z tytułu najmu lokalu stanowiącego składnik majątku związanego z działalnością gospodarczą stanowił przychód z działalności gospodarczej. Organ podniósł, że skoro na podstawie umowy najmu, oddano w użytkowanie innym podmiotom składniki majątku nieużywane wprawdzie przez firmę, lecz figurujące w jej ewidencji środków trwałych, nawet gdy przedmiot działalności gospodarczej zgłoszony w organie ewidencyjnym nie obejmuje świadczenia usług najmu, to najem taki traktowany jest jako najem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że decyzja dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2010 r. jest potwierdzeniem objęcia D. R. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, a organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla ww. jest organ ubezpieczeń zdrowotnych. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. R., zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca potwierdziła, że w ramach spółki cywilnej “D.", wspólnie z nieżyjącym już mężem zgłosła do ewidencji działalności gospodarczej działalność gospodarczą o szerokim przedmiocie, jednak faktycznie działalność ta nie była wykonywana. Jednocześnia skarżąca zaprzeczyła jakoby wynajmowany lokal będący integralną częścią budynku przez nią zamieszkałego, stanowił środek trwały spółki oraz by był związany z działalnością gospodarczą, wskutek czego, w jej ocenie, nie można uznać, aby usługa najmu świadczona była w ramach działalności gospodarczej, a przychód z tego tytułu stanowił przychód spółki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, odnosząc się zaś do zarzutów skargi, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona albowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji jak również decyzji utrzymanej nią w mocy, doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy, iż naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Tak, więc organy administracji mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji (v. wyrok NSA z 17 października 2001 r., sygn. I SA 1110/01, Lex nr 75516). Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Ponadto w ocenie Sądu spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. Możliwość dokonania oceny legalności decyzji warunkowana jest spełnieniem wymogów formalnych określonych w art. 107 § 1 k.p.a. Uzasadnienie decyzji ma, bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Pamiętać należy, że uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. A zatem ocenie Sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem. Tym samym, więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa (por. wyrok NSA z 28 października 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; wyrok NSA z 14 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1756/99). Taki stan rzeczy zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, sprowadza się w głównej mierze do przywołania fragmentów przepisów ustaw, które w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie. Przesłanki podjętego rozstrzygnięcia nie zostały w sposób dostateczny zindywidualizowane, a zatem Sąd nie miał możliwości zbadania, czy ocena dokonana przez organ jest prawidłowa. Organy administracji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia ustalającego, iż skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, stwierdziły, że nie prowadziła ona działalności gospodarczej w zakresie wynikającym z wpisów do ewidencji działalności gospodarczej, niemniej jednak, z uwagi na treść art. 14 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2001 r. - uzyskiwany przez nią przychód z tytułu najmu lokalu stanowiącego składnik majątku związanego z działalnością gospodarczą, stanowił przychód z działalności gospodarczej. Jednocześnie organy, wskazując na wpisy do ewidencji działalności gospodarczej o numerach [...] i [...], ustaliły podleganie temu obowiązkowi w okresach od dnia [...] listopada 1999 roku do dnia [...] marca 2001 roku oraz od dnia [...] kwietnia 2001 roku do dnia [...] listopada 2009 roku. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, umowa najmu nieruchomości zawarta została między "D." s.c. a [...] w dniu [...] kwietnia 2002 r. co w rozpoznawanej sprawie nie jest sporne. A zatem niezrozumiałym jest sposób ustalenia czasookresów podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Wskazane, zarówno w decyzji organu I instancji jak i w decyzji wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy, daty podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu, pokrywają się z datami wskazanymi w zaświadczeniach o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, co mogłoby nasuwać przypuszczenie, iż organy utożsamiają zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej z podjęciem takiej działalności, podczas gdy organy przyjęły, iż działalność gospodarcza skarżącej polegała na świadczeniu, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, usługi najmu lokalu stanowiącego składnik majątku spółki, figurujący w jej ewidencji środków trwałych. Bezspornym w sprawie jest to, iż w okresie objętym decyzjami organu miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw tj.: art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.), zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi", a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Na podstawie art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności. Ustawodawca do pojęcia "prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej", o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. oraz art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nakazuje stosować pośrednio definicję pojęcia "prowadzenie działalności gospodarczej" zawartą w ustawach z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej oraz z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Na gruncie przepisów dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego ustawodawca odwołuje się do art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowiącego, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Kreując zakres podmiotowy obowiązku uiszczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych posługuje się pojęciem "prowadzenie pozarolniczej działalności" odnoszącej się do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Tym samym w zakresie ustalenia podmiotów objętych ubezpieczeniem zdrowotnym nie ma znaczenia to, czy i od kiedy dany podmiot stał się przedsiębiorcą lecz wyłącznie to, czy prowadzi faktycznie działalność gospodarczą. Na gruncie ustawy z dnia 23 grudnia 1988 roku o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324) powszechnie przyjmowane było, iż zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowiło jedynie podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej, a nie jej rozpoczęcie (por. A. Wasilewski, ustawa o działalności gospodarczej z 1988 roku. Wstępna charakterystyka rozwiązań prawnych PUG 1989, z. 3. s. 75 i n.). Następnie przepis art. 8 ust. 1 ówcześnie obowiązującej ustawy stanowił, iż podjęcie działalności gospodarczej przez osoby fizyczne i jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej wymaga co do zasady zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej. Wyjątek od tej zasady stanowiła regulacja z art. 9 i 10 ustawy tzw. działalność uboczna, której prowadzenie było dopuszczalne również bez uprzedniego uzyskania wpisu w ewidencji działalności gospodarczej. Na gruncie tych przepisów wykształcił się powszechnie spotykany w literaturze i orzecznictwie pogląd prawny wskazujący na deklaratoryjny charakter wpisu do ewidencji. Podkreślono, że możliwe jest wpisanie do ewidencji działalności gospodarczej podmiotu, który z różnych powodów nie będzie prowadził tej działalności w ogóle. Ustawodawca kreując zakres podmiotowy obowiązków uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne w sposób konsekwentny posługuje się pojęciem "prowadzenia pozarolniczej działalności" odnoszącej się do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Tym samym w zakresie ustalenia podmiotów objętych ubezpieczeniem zdrowotnym nie ma znaczenia, czy i od kiedy dany podmiot stał się przedsiębiorcą lecz wyłącznie to, czy faktycznie prowadzi działalność gospodarczą. W ocenie Sądu nadawanie takiego znaczenia wykazanemu w ewidencji działalności gospodarczej okresowi bez możliwości jego skorygowania na podstawie ustaleń faktycznych co do prowadzenia działalności, nie jest zasadne. Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi jedynie podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest czynnością tożsamą z podjęciem takiej działalności. Dokonując oceny czy dany podmiot prowadzi, czy też nie prowadzi działalności gospodarczej, będącej przesłanką stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, należy uwzględnić wszystkie zgromadzone w sprawie dowody. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej może być traktowany w danej sprawie jako okoliczność o istotnym znaczeniu, lecz nie może być okolicznością decydującą o prowadzeniu przez daną osobę działalności gospodarczej. Czynność organu administracji publicznej, jaką stanowi wpis do ewidencji, tworzy prawną możliwość wykonywania działalności gospodarczej, stanowiąc przesłankę do jej podjęcia. Zatem okoliczność wpisania danej osoby do ewidencji warunkuje, a przez to uprawdopodabnia następcze prowadzenie tej działalności, choć nie może być gwarantem takiej okoliczności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 22/10). Jak już wskazano wyżej, zgodnie z utrwalonymi poglądami doktryny i orzecznictwem sądów uzasadnienie decyzji ma na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Ma ono objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania w sprawie danego przepisu prawnego oraz umożliwić ocenę prawidłowości wydanej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ dokonał dokładnej analizy faktów i w jasny i zrozumiały sposób wyjaśnił zasadność przesłanek, jakimi się kierował przy ustaleniu czasookresu podlegania przez skarżącą obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Reasumując należy stwierdzić, iż Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w kpa, odniesie się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, który zgromadzi w sprawie, by następnie na jego podstawie podjąć decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonywującej treści. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło