III SA/Gd 146/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-06-16
Skład orzekający: Felicja Kajut, Alina Dominiak, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a która nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, może zostać wymeldowana z pobytu stałego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny podzielił stanowisko organu odwoławczego, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać sytuację, w której osoba zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Zameldowanie ma jedynie funkcję ewidencyjną i nie ma związku z tytułem prawnym do lokalu, a postępowanie rozwodowe nie wpływa na rozstrzygnięcie w sprawie o wymeldowanie.Stan faktyczny
B. R. wniosła o wymeldowanie swojego męża K. R. z lokalu mieszkalnego, twierdząc, że wyprowadził się on w 2008 r. Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu, uznając, że K. R. sam przyznał, iż nie zamieszkuje w lokalu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że lokal utracił charakter centrum życiowego skarżącego. K. R. zaskarżył decyzję, podnosząc, że został bezprawnie usunięty z lokalu i że toczy się postępowanie rozwodowe, które może rozstrzygnąć kwestię uprawnień do wspólnego zamieszkiwania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia 23 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 2 września 2010 r. wniesionym do Referatu Ewidencji Ludności Meldunków Urzędu Miasta G. B. R. zwróciła się o wymeldowanie jej męża K. R. o z lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w G. przy ul. [...].
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że K. R. wyprowadził się z mieszkania w dniu 28 czerwca 2008 r. i zamieszkał w R. przy ul. [...].
Po przeprowadzeniu postępowania Prezydent Miasta decyzją z 18 stycznia 2011 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu K. R. z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w G.
W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ I instancji odnosząc się do regulacji zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz rejestracyjnej funkcji zameldowania wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym pisma K. R. jednoznacznie przemawiają za wymeldowaniem w/w osoby z pobytu stałego.
K. R. sam bowiem przyznał, że w spornym lokalu nie zamieszkuje. Co prawda, w/w podkreślał w toku postępowania fakt wymiany zamków w drzwiach przez żonę jednakże przez okres ponad dwóch lat nie uczynił nic by móc powrócić do miejsca zamieszkania. Tym samym uznać należało, że K. R. zaakceptował istniejący stan mając zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w innym lokalu.
Z kolei sprzeciw w kwestii uregulowania obowiązku meldunkowego jest jedynie konsekwencją sporu z B.R. powstałego na tle majątkowym.
W odwołaniu od w/w decyzji K. R. wniósł o jej uchylenie wskazując, że brak dostępu do mieszkania oraz chęć uniknięcia awantur nie może stanowić legalnej podstawy do wymeldowania go z pobytu stałego.
Wojewoda decyzją z dnia 23 lutego 2011 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję Prezydenta Miasta.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy nawiązując do dotychczasowego przebiegu postępowania wskazał, że sporny lokal nie stanowi centrum życiowego odwołującego się gdyż taki charakter utracił po jego opuszczeniu.
Meldunek ma zaś potwierdzać fakt pobytu danej osoby w miejscu jej rzeczywistego przebywania.
W przypadku K. R., który nie skorzystał ze środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, trudno jest mówić o stałym pobycie w spornym lokalu. Stąd też dalsze utrzymywanie zameldowania stanowiłoby fikcję meldunkową.
Co istotne, organy administracji publicznej nie mają wpływu na spór pomiędzy odwołującym się a B. R. Brak uregulowania sprawy o podział majątku wspólnego nie stanowi nadto podstawy do zawieszenia postępowania w przedmiocie wymeldowania.
W tym stanie decyzja o wymeldowaniu K. R. z pobytu stałego podjęta przez Prezydenta Miasta znajduje pełne uzasadnienie faktyczne i prawne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ( uzupełnionej pismem z dnia 4 maja 2011 r.) K. R. podnosząc zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz przepisów k.p.a. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w prowadzonej sprawie pominięto fakt, iż w Sądzie Okręgowym w G. prowadzone jest postępowanie o rozwód, w toku którego sąd rozstrzyga kwestię dotyczącą uprawnień do wspólnego zamieszkiwania.
W ocenie skarżącego decyzja o wymeldowaniu jest zatem niezgodna z prawem i w związku z tym powinna być uchylona.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że sprawa o rozwód nie ma wpływu na postępowanie w przedmiocie wymeldowania. Przyznanie przez sąd uprawnień do wspólnego zamieszkania nie ma bowiem znaczenia w sytuacji opuszczenia przez daną osobę miejsca pobytu stałego. Nadto samo posiadanie uprawnień do lokalu nie daje żadnych podstaw do utrzymywania zameldowania.
W dniu 26 maja 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęło pismo uczestnika postępowania B. R., w którym w/w podniosła, iż decyzja o wymeldowaniu K. R. z pobytu stałego była rozstrzygnięciem w pełni zasadnym. Z kolei zainicjowanie przedmiotowego postępowania podyktowane było koniecznością sprzedaży lokalu celem uregulowania określonych zobowiązań hipotecznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi.
Skarga nie jest zasadna.
Kwestię wymeldowania osoby z miejsca stałego pobytu normuje przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przez opuszczenie miejsca stałego pobytu w rozumieniu przywołanego przepisu należy rozumieć dobrowolne i trwałe zaniechanie dalszego zamieszkiwania w nim, w wyniku którego miejsce to przestało być miejscem koncentracji życiowych interesów osoby w nim zameldowanej. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar, który da się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności.
W przedmiotowej sprawie niesporna jest okoliczność, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu nieprzerwanie od końca 2008 r. i lokal ten nie stanowi jego centrum życiowego. Skarżący przyznaje, że doszło do opuszczania lokalu, ale nie zgadza się z ustaleniem organów, że lokal ten opuścił dobrowolnie albowiem został z niego bezprawnie usunięty przez żonę. Podnosił, że do opuszczenia lokalu w czerwcu 2008 r. i przeprowadzenia się do matki zmusiło go zachowanie żony, która nadto w końcu 2008 r. wymieniła zamki w drzwiach, uniemożliwiając mu dostęp do lokalu. Jednocześnie z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżący nie występował nigdy z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Jak wynika ze złożonych w toku postępowania wyjaśnień uczynił to świadomie, nie chcąc w trakcie toczącego postępowania rozwodowego wszczynać nowego procesu, dając tym samym argument, że wszczyna awantury.
Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, że podziela stanowisko organu odwoławczego, który powołując się na utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać sytuację, w której osoby dotychczas zameldowane zostały usunięte z lokalu i do niego nie dopuszczone, a nie skorzystały we właściwym czasie z przysługujących im środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu ( patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 521/06, z dnia 12 kwietnia 2001 r sygn. V SA 3078/00, wyrok z dnia 26 października 2006 r. sygn. II OSK 1244/05, wyrok z dnia 21 listopada 2008 r. sygn. II OSK 1426/07– Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Okoliczność, na którą powołuje się skarżący, iż opuścił lokal na skutek zachowania jego żony, nie może być zaliczona do działań pozbawiających opuszczenie lokalu cech dobrowolności w sytuacji, gdy skarżący nie podjął działań zmierzających do odzyskania utraconego posiadania w okresie gdy został go pozbawiony.
Zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną, nie mającą żadnego związku z tytułem prawnym do lokalu i pełni jedynie funkcję ewidencyjną - ma zapewnić zgodność ewidencji ludności ze stanem faktycznym. Stąd toczące się pomiędzy małżonkami postępowanie rozwodowe oraz ewentualne postępowanie o podział majątku wspólnego nie ma wpływu na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego.
Skoro skarżący nie przebywa od paru lat w przedmiotowym lokalu, a ponadto nie podjął żadnych środków prawnych w celu przywrócenia posiadania tegoż lokalu , organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że lokal ten opuścił trwale i dobrowolnie. Tym samym nie doszło przy wydaniu obu zaskarżonych decyzji do naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie, po zebraniu materiału dowodowego decyzje wydane zostały przez organy administracji w dwóch instancjach, na podstawie ich samodzielnych ocen materiału dowodowego. Obie wydane w sprawie decyzje wskazują prawidłową podstawę prawną i są szczegółowo uzasadnione. Strona w toku postępowań miała zapewniony czynny udział w każdym ich stadium i korzystała ze swoich uprawnień. Organ odwoławczy w sposób bezpośredni odniósł się również do twierdzeń odwołującej się strony.
Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło