VI SA/Wa 678/11

WyrokWSA w Warszawie2011-06-22

Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Zdzisław Romanowski, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeśli nie uzyskuje z tego tytułu dochodów, a jedynie posiada drugi tytuł do ubezpieczenia?
Ratio decidendi
Wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia rozpoczęcia tej działalności do dnia jej zaprzestania, niezależnie od tego, czy uzyskuje z niej dochody, a jedynie na podstawie samego faktu bycia wspólnikiem. Obowiązek ten wynika z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Posiadanie innego tytułu do ubezpieczenia nie wyłącza obowiązku opłacania składki zdrowotnej z każdego tytułu odrębnie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia podlegania J. G. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu bycia wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w okresie od maja do października 2008 r. Organy administracji publicznej, opierając się na danych z Krajowego Rejestru Sądowego, uznały, że J. G. podlegał ubezpieczeniu. J. G. kwestionował te ustalenia, zarzucając m.in. wadliwe ustalenie okresu podlegania ubezpieczeniu i naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oddala skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 i art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej Finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm., zwanej dalej "ustawą o świadczeniach") oraz w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm. - zwanej dalej "K.p.a") decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r. ustalającą, że p. J. G. w okresie od dnia 20 maja 2008 r. do 3 października 2008 r. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w L. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. pismem z dnia 21 sierpnia 2009 r. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji o podleganiu przez p. J. G. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w L., gm. S. Rozpatrując ww. wniosek dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (zwany dalej także "[...] Oddziałem NFZ") w dniu [...] listopada 2009 r., wydał decyzję ustalającą, iż Pan J. G. jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o nazwie "[...]" Sp. z o.o. w okresie od dnia 20 maja 2008 r. do 3 października 2008 r. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ powołał przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 5 pkt 21, art. 8 ust. 6 pkt 4 i art. 69 ust. 1 ustawy o oświadczeniach oraz art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11 poz. 74 ze zm. – zwaną dalej "ustawą o systemie"). Powołując wskazane przepisy, organ stwierdził, iż p. J. G. był wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od dnia 20 maja 2008 r. jako wspólnik spółki jednoosobowej, co oznacza, że od tej daty podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z powyższego tytułu. Dalej organ wyjaśnił, że posiadanie innego tytułu do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym nie wyłączyło w stosunku do niego podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnika spółki z o.o. Jak wynika bowiem z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej, niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenia zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów. Organ dodał, iż kwestia wymierzania i pobierania składek należy do właściwych organów ubezpieczeń społecznych. Od decyzji tej p. J. G. wniósł odwołanie wnosząc o umorzenie postępowania, gdyż nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą "[...]" sp. z o.o. oraz kwestionując prawidłowość zastosowanego w sprawie przepisu art. 82 ust. 5 ustawy o świadczeniach. Rozpoznając odwołanie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (zwany dalej także "Prezesem NFZ") decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję [...] oddziału NFZ. Podtrzymując dotychczasowe ustalenia organu I instancji Prezes NFZ dodatkowo wskazał, że z odpisu pełnego Krajowego rejestru Przedsiębiorców Krajowego rejestru Sądowego wynika, że p. J. G. był wspólnikiem jednoosobowej spółki z o.o. "[...]" od dnia 20 maja 2008 r. do 3 października 2008 r., a tym samym podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu w tymże okresie. Wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się m. inn. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem p. J. G. ( zwany dalej także "Skarżącym") złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy i przyznania zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie przepisów art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez wadliwą wykładnię przejawiającą się w przyjęciu, że podstawą do objęcia skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z drugiego tytułu, tj. bycia wspólnikiem jednoosobowej spółki z o.o. jest jedynie fakt posiadania drugiego tytułu do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w sytuacji, gdy z powołanego przepisu wynika, iż obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z drugiego tytułu powstaje jedynie w przypadku uzyskiwania dochodów z drugiego tytułu; 2) naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 Kpa. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej przejawiające się w braku dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego; 3) naruszenie art. 8 Kpa. przez prowadzenie postępowania niezgodnie z zasadą wynikającą z tego przepisu, 4) naruszenie art. 10 § 1 Kpa. poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz niezapwnienie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz nie zgadzając się z zarzutem, że skarżącemu nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 362/10) uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] listopada 2009 r. Uzasadniając wyrok Sąd podniósł, iż należy zgodzić się z zarzutami skargi co do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, które mogły mieć wpływ na jej wynik. W ocenie Sądu organ nie zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania odwoławczego i nie umożliwił mu zapoznania się z ostatecznym rozstrzygnięciem, co miało istotne znaczenie dla sprawy albowiem skarżący zarzucał wadliwe ustalenie przez organy okresu podlegania ubezpieczeniu. Wskazane w sentencji decyzji organów obu instancji okresy wywiedziono z zaktualizowanego wypisu spółki "[...]" sp. z o.o. z Krajowego Rejestru Sądowego, nie zaś z umowy o zmianie spółki, która winna mieć znaczenie decydujące. Tymczasem, jak podkreślił Sąd, zgodnie z art. 161 § 1 Kodeksu spółek handlowych spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powstaje z chwilą jej zawarcia, zatem racje ma skarżący twierdząc, iż wpis do KRS ma jedynie walor deklaratywny. Powyższe odnosić należy również do zmiany spółki, zatem wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością staje się z chwilą podpisania stosownej zmiany umowy w przewidzianej prawem formie. Organ nie ustalił daty umowy, choć mógł uczynić to we własnym zakresie lub domagając się stosownego dowodu od skarżącego. Zważywszy na przepis art. 13 pkt 4) ustawy o systemie, okresem ubezpieczenia jest dla osób prowadzących działalność pozarolniczą okres od rozpoczęcia tej działalności do dnia jej zaprzestania, dlatego też istotną kwestią jest dzień, w którym skarżący stał się wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wskutek prowadzenia postępowania administracyjnego z zapewnieniem minimalnego udziału skarżącemu w postępowaniu i to wyłącznie na etapie przed organem I instancji, okoliczność o podstawowym znaczeniu nie została ustalona prawidłowo. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ pismem z dnia 9 sierpnia 2010 r., powiadomił p. J. G., w związku z omówionym wyżej wyrokiem Sądu, o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień bądź dowodów majacych znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Skarżący w dniu 15 sierpnia 2010 r. udzielił pisemną odpowiedź na ww. pismo, w którym zarzucił, że zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. organ administracji winien najpierw wszcząć postępowanie, a nie zawiadamiać o już prowadzonym postępowaniu. Poza tym Skarżący nie wniósł nowych okoliczności do sprawy, w tym w szczególności nie złożył ewentualnych wyjaśnień i dowodów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W związku z powyższym Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ kolejnym pismem z dnia 23 sierpnia 2010 r. wezwał stronę do przesłania umowy o zmianie spółki, która jest niezbędna do ustalenia okresu podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, a brak której wytknął w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Jednocześnie organ zaznaczył, że w przypadku jakichkolwiek wątpliwości w tej kwestii, Skarżący może zwrócić się o pomoc do [...] Oddziału NFZ. Ponieważ Skarżący nie przedstawił żądanej umowy ani żadnego innego dokumentu, który by potwierdzał, iż został jedynym wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - [...] Sp. z o.o. z inną datą, niż określona w KRS, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ po kolejnym rozpoznaniu przedmiotowej sprawy ustalił, iż p. J. G.od 20 maja 2008 r. do 3 października 2008 r. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - [...] Sp. z o.o. Od ww. decyzji zainteresowany w dniu 29 grudnia 2010 r. wniósł odwołanie, nie podnosząc jednakże jakichkolwiek merytorycznych zarzutów, a jedynie wyrażając przekonanie, że "nieuniknione spotkanie w bezstronnym i reprezentującym odpowiedni poziom sądzie, pozwoli mu na obnażenie skandalicznego traktowania go przez NFZ". Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 i art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach oraz w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w myśl ww. art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się ni. in. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie, obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu, podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Ponieważ strona nie przedstawiła w trakcie postępowania żądanej umowy spółki, organ przyjął, kierując się wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2006 r., (sygn. akt II GSK 79/06), z którego wynika, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia faktu nieprowadzenia działalności pozarolniczej, że w takiej sytuacji należy w sprawie przyjąć dane wynikające z odpisu pełnego Krajowego Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 3 września 2009 r. Z danych tego rejestru jednoznacznie wynika, że p. J. G. był wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" Sp. z o.o. od dnia 20 maja 2008 r. do 3 października 2008 r. Jednocześnie organ za bezsporne uznał, że na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, obowiązującej od dnia 1 października 2004 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Zgodnie zaś z art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, za osobę prowadząca działalność pozarolniczą uważa się osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie. Dlatego też w stosunku do skarżącego należało ustalić, iż w okresie od dnia 20 maja 2008 r. do 3 października 2008 r. podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. Od decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2011 r. p. J. G. wniósł skargę do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając jej uchylenia oraz decyzji ją poprzedzającej, a także przyznania zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie wniósł o skierowanie przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego zapytania o konstytucyjność przepisu będącego podstawą wydania zaskarżonej decyzji, tj. art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. W uzasadnieniu wniosku do Trybunału podał, że w jego ocenie cyt. przepis, według którego za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczona odpowiedzialnością jest niezgodny z art. 32 ust.1 Konstytucji RP albowiem różnicuje traktowanie wspólników spółek z ograniczoną odpowiedzialnością ze względu na cechę prawnie irrelewantną tj. ilość wspólników w danej spółce z o.o., a w konsekwencji przepis ten traktuje w sposób różny podmioty podobne, w sytuacji, gdy nie znajduje to należytego uzasadnienia konstytucyjnego. Poza tym różnicowanie sytuacji prawnej wspólników spółki z o.o. ma cechy przypadkowości i pozbawione jest racjonalnego uzasadnienia, gdyż wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. "ustawiono" w jednym rzędzie ze wspólnikami spółki jawnej, partnerskiej i komandytowej, a więc wspólnikami spółek osobowych. Przez takie rozwiązanie, na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, doszło do sytuacji, że ustawą tą objęto do ubezpieczeń społecznych "przymusowo także tych wspólników jednoosobowych spółek, którzy takiego tytułu mieć nie chcieli". Zarzucając naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wskazał, że zarówno Prezes NFZ, jak i dyrektor [...] Oddziału NFZ przy ustalaniu okresu bycia przez Skarżącego wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą "[...]" sp. z o.o. swoje ustalenia w tym zakresie oparli jedynie na odpisie z Krajowego Rejestru Sądowego, przyjmując jako datę wydania przez Sąd Rejestrowy postanowienia o wpisie zmiany wspólnika "[...]" sp. z o.o., podczas gdy zmiana wspólnika jest skuteczna z chwilą zawarcia umowy. Skarżący podkreślił, że ma prawo zapoznawać się z toczącym postępowaniem, ale nie ma obowiązku w nim czynnie uczestniczyć. Ponadto podniósł, że z zawiadomienia z dnia 1 września 2009 r. wynika, że postępowanie toczy się w przedmiocie "podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą "[...]" sp. z o.o., natomiast decyzje dotyczyły "podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością", co spowodowało, że nie miał świadomości w jakim przedmiocie faktycznie jest prowadzone postępowanie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, co wymaga podkreślenia, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej jako: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co istotne, zwłaszcza na tle niniejszej sprawy, sądy administracyjne nie oceniają rozstrzygnięć organu administracji po kątem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatrują sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kluczowym zarzutem Skarżącego jest to, że przy ustalaniu okresu bycia przez niego wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą "[...]" sp. z o.o. organy swoje ustalenia oparły jedynie na odpisie z Krajowego Rejestru Sądowego, podczas gdy zmiana wspólnika jest skuteczna z chwilą zawarcia umowy spółki. W tym miejscu Sąd zauważa, że analogiczny zarzut skarżący zawarł również w poprzednim postępowaniu sądowym, które zakończyło się uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 362/10) decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...].grudnia 2009 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] listopada 2009 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd zwrócił uwagę, iż w sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności, które mogły mieć wpływ na jej wynik, a w szczególności organy nie ustaliły daty podpisania stosownej zmiany umowy, choć mogły to uczynić we własnym zakresie lub domagając się stosownego dowodu (umowy) na tę okoliczność od Skarżącego. Oprócz tego Sąd podniósł, że Dyrektor [...] OW NFZ jako organ I instancji nie zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania administracyjnego oraz nie umożliwił mu zapoznanie się z ostatecznym rozstrzygnięciem, co miało również istotne znaczenie dla sprawy albowiem skarżący zarzucał wadliwe ustalenie przez organy okresu podlegania ubezpieczeniu. Mając na uwadze wyżej wskazane uchybienia postępowania, kontrola Sądu w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności sprowadza się do ustalenia czy po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organy wykonały zalecenia i wytyczne Sądu w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 362/10 i sanowały wskazane uchybienia. Analizując przebieg postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie bezspornym jest, że Dyrektor [...] OW NFZ pismem z dnia 9 sierpnia 2010 r. oraz pismem z dnia 23 sierpnia 2010 r. wzywał Skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień oraz dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w tym w szczególności do przedstawienia umowy o zmianie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – "[...]" sp. z o.o. i to pod rygorem przyjęcia za okres podlegania ubezpieczeniu z tego tytułu tych danych, które wynikają z wypisu KRS wymienionej spółki. Skarżący nie przedstawił jednak ani żądanej umowy, ani innych dokumentów, które potwierdzałyby, że został jedynym wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – "[...]" sp. z o.o. z inną datą, niż określona w KRS. Także w odwołaniu z dnia 28 grudnia 2010 r. do Prezesa NFZ Skarżący nie odniósł się merytorycznie do zaskarżonej decyzji organu I instancji i nie przedstawił dowodów lub choćby wyjaśnień, które mogłyby wzruszyć przyjęty przez organy okres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Z przytoczonych wyżej faktów wynika, że organy dołożyły wszelkiej staranności aby wyjaśnić stan faktyczny sprawy i zapewnić stronie możliwość obrony swoich interesów poprzez czynny udział w postępowaniu. Jednocześnie w trakcie ponownego postępowania administracyjnego wykonały zalecenia Sądu poprzez - w szczególności - wezwanie strony do przedstawienia istotnych dla sprawy dokumentów, tj. zmiany umowy spółki. Skarżący jednak nie tylko zignorował te wezwania, ale poprzez przyjęcie biernej postawy nie współdziałał z organami na rzecz wyjaśnienia tych kwestii, przerzucając ten obowiązek w całości na organy administracji. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela - co do zasady - zarówno poglądy judykatury, jak i doktryny, że w sprawach, w których na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne, a twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe i lakoniczne, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. Jednakże gdy strona, mimo takich możliwości, nie wskaże konkretnych okoliczności lub dowodów na poparcie swoich twierdzeń, można z tego wywieść negatywne dla niej wnioski (por. wyrok NSA z 19 października 1988 r., sygn. akt II SA 1947/87, NSA nr 2/1988, poz. 82, oraz W. Chróścielewski, Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2002, str. 104 i cytowana tam literatura). Sąd jako własny przyjął pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 22 grudnia 2010 r. (sygn. akt II GSK 1082/09, publ. CBO NSA), iż choć "aktywny udział strony w postępowaniu wyjaśniającym nie jest jej obowiązkiem, to jednak kwestia ta jest istotna w szczególności w fazie postępowania wyjaśniającego w postępowaniach w przedmiocie przyznania określonych preferencji (...)", które są najlepiej znane lub tylko znane stronie postępowania. Oceniając zarówno materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie, jak i przyjętą postawę Skarżącego w postępowaniu administracyjnym, Sąd uznał, iż organy miały wszelkie podstawy do tego, aby przyjąć okres podlegania obowiązkowi zdrowotnemu na podstawie wypisu z KRS spółki "[...]" sp. z o.o., skoro Skarżący nie wykazał innych okoliczności i dowodów, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia organów, a zwłaszcza wzruszyć przyjęte w decyzjach okresy podlegania ubezpieczeniu . Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącego, Sąd nie może podzielić jego twierdzeń, że "nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania przez Dyrektora [...] WNFZ (...)". Z akt administracyjnych sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że w dniu 9 sierpnia 2010 r. strona została powiadomiona, iż w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2010 r. "ponownie prowadzone jest postępowanie o wydanie decyzji w sprawie podlegania (...) obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu bycia wspólnikiem jednoosobowej sp. z o.o. (...)". Nie można również uznać zarzutów naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., ze względu na to, że uzasadnienie faktyczne odpowiada ustaleniom organów, które stanowiły podstawę wydania decyzji o określonej treści oraz, jak już podniesiono wcześniej, dowody te zostały zgromadzone przy zapewnieniu stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Organy, ustalając stan faktyczny sprawy, wykorzystały cały materiał dowodowy, którymi dysponowały. Oceniając zaskarżone decyzje Sąd uznał, że ustalenia i wnioski jakie poczyniono przy ich wydawaniu mieszczą się w ramach przewidzianych prawem procesowym. Sąd nie dopatrzył się również nieprawidłowości w zakresie zastosowanych przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja jest wyczerpująca i logiczna oraz odpowiadająca prawu, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Sąd podziela stanowisko organu, że posiadanie innego tytułu do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez Skarżącego, nie wyłącza podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnika spółki z o.o. Zgodnie bowiem z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu, do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Ponadto Sąd zauważa, iż zarówno przywołany przez Skarżącego wyrok z dnia 20 marca 2008 r. (sygn. akt II UK 155/07), jak i wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 listopada 2007 r., (sygn. akt 111 AUa 616/07) potwierdziły, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy o systemie, obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, tj. emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu, podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność, za którą od dnia 1 stycznia 2003 r. uważa się - w myśl art. 8 ust. 6 pkt 4 ww. ustawy - także wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Bez znaczenia prawnego pozostaje przy tym czy ubezpieczony faktycznie wykonuje czynności związane z prowadzeniem spraw spółki, tj. czy pracuje na rzecz spółki czy też nie, gdyż podstawą objęcia w takim przypadku ubezpieczeniem nie jest sprawowanie funkcji w organie zarządzającym lecz bycie wspólnikiem i to bez względu na to, czy z aktu założycielskiego wynikają dodatkowe obowiązki prócz podstawowego, tj. wniesienia wkładu na pokrycie udziałów. Wreszcie, za nietrafne Sąd uznał wywody Skarżącego o niekonstytucyjności przepisu art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w myśl którego za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się także wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W ocenie Sądu, przyjęte rozwiązania prawne, wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie naruszają art. 32 ust.1 Konstytucji RP poprzez "różne traktowanie podmiotów podobnych". Jak sam zauważył Skarżący, powołując się na uzasadnienie nowelizowanej ustawy (druk sejmowy nr 700 z dnia 15 lipca 2002 r.) ratio legis wprowadzonych zmian do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych polegał na wypełnieniu luki prawnej, aby wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością zostali objęci ochroną ubezpieczeniową. To, że Skarżący nie zgadza się z takim rozwiązaniem i wyraża odmienny pogląd niż ustawodawca, który wprowadził te przepisy do porządku prawnego, nie jest wystarczającym powodem do uznania, aby przepis ten uznać za niekonstytucyjny oraz "skierować do Trybunału Konstytucyjnego zapytania o jego konstytucyjność". Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia – skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a, należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło