II OSK 574/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-06

Skład orzekający: Maria Czapska – Górnikiewicz, Barbara Adamiak, Tamara Dziełakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na twierdzeniu o istotnym odstępstwie od pozwolenia na budowę, które nie stanowiło samodzielnego obiektu budowlanego, może zostać uwzględniony, jeśli okoliczności te istniały już w dacie wydania pierwotnej decyzji o nakazie rozbiórki, a jedynie stanowiły odmienną ocenę prawną stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że wniosek o wznowienie postępowania nie może zostać uwzględniony, jeśli podnoszone okoliczności stanowią jedynie odmienną ocenę prawną znanego organowi stanu faktycznego, a nie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi. W sytuacji, gdy pierwotna decyzja o nakazie rozbiórki została wydana w oparciu o ustalony stan faktyczny, a późniejsze twierdzenia dotyczą jedynie odmiennej interpretacji tego stanu lub powstały w wyniku działań inwestora po wydaniu decyzji, nie można mówić o przesłankach do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania w sprawie nakazu rozbiórki obiektu zadaszenia przejazdu, wydanego w 2001 r. Inwestor twierdził, że zadaszenie nie jest samodzielnym obiektem budowlanym, lecz istotnym odstępstwem od pozwolenia na budowę, a okoliczności te wyszły na jaw po wydaniu pierwotnej decyzji. Organy administracji i sądy obu instancji uznały, że podnoszone przez inwestora twierdzenia stanowią jedynie odmienną ocenę prawną znanego organowi stanu faktycznego lub dotyczą zdarzeń powstałych po wydaniu decyzji, a nie nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dacie wydania decyzji. W konsekwencji odmówiono uchylenia pierwotnej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 czerwca 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędziowie sędzia NSA Barbara Adamiak /spr./ sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Po 344/11 w sprawie ze skargi Z. C. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 28 czerwca 2011r. sygn. akt SA /Po 344/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z [...] marca 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, oddalił skargę. Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2001 r. znak: [...] nakazał Z. C. rozbiórkę obiektu zadaszenia przejazdu dobudowanego [bez wymaganego pozwolenia na budowę] do budynku mieszkalnego od strony podwórza, usytuowanego na środku przyziemia budynku na długości ok. 10,5 m i szerokości ok. 5,5 m, na nieruchomości w S. przy ul. K. [...] (dz. nr [...]). Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania inwestora Z. C. od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...] - odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2001 r., znak: [...], którą nakazano inwestorowi rozbiórkę obiektu zadaszenia przejazdu dobudowanego do budynku mieszkalnego od strony podwórza, usytuowanego na środku przyziemia budynku na długości ok. 10,5 m i szerokości ok. 5,5 m, na nieruchomości w S. przy ul. K. [...] (dz. nr [...]) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyrokiem z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 15/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę inwestora na wyżej opisaną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 847/08 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Wnioskiem z dnia 21 lipca 2009 r. inwestor skierował do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. żądanie ponownego ustalenia stanu faktycznego, "w nawiązaniu do wyroku NSA znak: II OSK 847/08 z dnia 28 maja 2009 r.". Strona argumentowała, że wbrew dotychczasowym ustaleniom wykonane zadaszenie przejazdu jest jedynie istotnym odstępstwem od wydanego pozwolenia na budowę, a ocena, iż przedmiotowe zadaszenie może stanowić samodzielny obiekt budowlany jest oceną błędną. Strona podkreśliła, że samo zadaszenie nie stanowi całości techniczno-użytkowej i tym samym nie jest obiektem budowlanym, lecz częścią budynku, jego nowym elementem, a zatem art. 48 Prawa budowlanego nie ma tu zastosowania. W ocenie strony używane przez organy określenie "obiekt zadaszenia przejazdu dobudowany do istniejącego budynku mieszkalnego" nie jest adekwatne do stanu faktycznego. W piśmie z dnia 18 listopada 2009 r. strona doprecyzowała, iż "podstawę do wznowienia postępowania" stanowi art. 145 § 1 pkt 5 kpa i przedstawiła poszerzoną argumentację dotyczącą niesamodzielnego charakteru zadaszenia objętego nakazem rozbiórki, które stanowi w jej ocenie element obiektu nazwanego lokalem gastronomicznym. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. Powiatowy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wszczął postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2001 r. znak [...] nakazującą inwestorowi "rozbiórkę obiektu zadaszenia przejazdu dobudowanego do budynku mieszkalnego od strony podwórza, usytuowanego na środku przyziemia budynku na długości ok. 12,5m i szerokości ok. 5,5m, bez wymaganego pozwolenia na budowę, na nieruchomości w S. przy ul. K. [...] (dz. nr [...])." Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. 2010 r. znak [...], wskazując między innymi na art. 151 § 1 pkt 1 kpa, organ I instancji odmówił uchylenia w wyniku wznowienia postępowania dotychczasowej decyzji własnej z dnia 29 marca 2001 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że sprawa dotycząca budowy przedmiotowego obiektu zadaszenia przejazdu była przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] marca 2001 r. znak [...] o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, jak również przedstawił dalszy tok postępowania przedmiotowej decyzji. Uznając, że podanie inwestora z dnia 21 lipca 2007 r. zawiera wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, organ przeprowadził, postępowanie wyjaśniające w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego przedmiotowego obiektu. Dalej organ opisał parametry, cechy konstrukcyjne i wyposażenie obiektu, ustalone w trakcie kontroli obiektu z dnia 16 listopada 2010 r. Między innymi, iż sporny obiekt (zadaszenie przejazdu) jest obiektem zamkniętym o wymiarach wewnętrznych: długość 17,80 m, szerokość - węższym miejscu ok. 6,32 m, a w szerszym 6,93 m, wysokość - w najniższym miejscu ok. 2,95 m, a w najwyższym 3,25 m; obiekt posiada dach o konstrukcji drewnianej, wsparty na podciągach opartych na ścianach zewnętrznych - od strony zachodniej na ścianie budynku gospodarczego, a od wschodniej na ścianie nowo wybudowanej, z kolei od strony północnej belki dachu oparte są dodatkowo również na wybudowanej ścianie zewnętrznej. Organ wskazał dalszą szczegółową charakterystykę obiektu - w tym poszczególnych nowo wybudowanych ścian - i jego wyposażenie. Wyjaśnił, iż obiekt ten użytkowany jest jako sala bankietowa użytkowanego nielegalnie obiektu gastronomicznego, w stosunku do którego to obiektu [lokalu gastronomicznego] organ wydał decyzję nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu pierwotnego. W ocenie organu, który odwołał się w tym względzie do stanowiska orzecznictwa, wyżej opisane zadaszenie przejazdu jest nowym obiektem budowlanym, na którego budowę już na gruncie obowiązującej w dacie orzekania ustawy Prawo budowlane wymagane było pozwolenie na budowę. W ocenie organu we wznowionym postępowaniu nie ujawniono przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 kpa, stanowiących podstawę do uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia 29 marca 2001 r. W konsekwencji organ zastosował art. 151 § 1 kpa, uznając, iż jedyną uzasadnioną decyzją w sprawie była odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (znak: [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Rozpoznając sprawę Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011r. oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lutego 2011r. są trafne. Wymienione decyzje zostały wydane w postępowaniu nadzwyczajnym, w trybie wznowienia postępowania, które jest postępowaniem odrębnym, ukierunkowanym na weryfikację decyzji ostatecznej poprzez badanie postępowania, zakończonego decyzją ostateczną, pod kątem zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 i art. 145a kpa, oraz w razie pozytywnego stwierdzenia zachodzenia którejś z tych przesłanek, ocena czy we wznowionym postępowaniu zachodzą podstawy do odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji (art. 151 § 1 pkt 1 kpa), czy też do uchylenia takiej decyzji i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 kpa). W sprawie organy zasadnie uznały, że nie zachodzą podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2001 r. nakazującej rozbiórkę obiektu zadaszenia przejazdu. Wskazana przez skarżącego ("w nawiązaniu do wyroku NSA znak: II OSK 847/08 z dnia 28 maja 2009 r.") we wniosku "o ponowne ustalenie stanu faktycznego" z dnia 21 lipca 2007 r. - uzupełnionym pismem z dnia 18 listopada 2009 r., w którym strona doprecyzowała, iż "podstawę do wznowienia postępowania" stanowi art. 145 § 1 pkt 5 kpa - okoliczność, że wbrew dotychczasowym ustaleniom wykonane zadaszenie przejazdu jest jedynie istotnym odstępstwem od wydanego pozwolenia na budowę, w ocenie Sądu nie stanowi nowej okoliczności faktycznej (ani nowego dowodu) w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, który dotyczy wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Strona kwestionując ocenę organu I instancji wyrażoną w decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2001 r. (nakazującej inwestorowi rozbiórkę zadaszenia) co do tego, że przedmiotowe zadaszenie może stanowić samodzielny obiekt budowlany i podkreślając, iż samo zadaszenie nie stanowi całości techniczno-użytkowej i tym samym nie jest obiektem budowlanym, lecz częścią budynku, jego nowym elementem, nie naprowadziła w sprawie takich okoliczności faktycznych, które istniałyby w dacie wydania decyzji ostatecznej o nakazie rozbiórki i spełniały warunki art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W istocie kwestionuje ocenę prawną stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] marca 2001 r. znak: [...], nakazującą "rozbiórkę obiektu zadaszenia przejazdu dobudowanego do budynku mieszkalnego od strony podwórza, usytuowanego na środku przyziemia budynku na długości ok. 10,5 m i szerokości ok. 5,5 m, bez wymaganego pozwolenia na budowę, na nieruchomości w S. przy ul. K. [...] (dz. nr [...]). Sąd zauważył, iż w ustaleniach faktycznych decyzji rozbiórkowej - opartej na wynikach kontroli będącej podstawą wszczęcia w dniu 18 grudnia 2000 r. postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej w postaci budowy zadaszenia przejazdu (obiektu budowlanego) - organ przedstawił szczegółowo szereg robót budowlanych, które wykonał inwestor w odniesieniu do tego obiektu. W uzasadnieniu decyzji rozbiórkowej organ stwierdził między innymi, że "nowy obiekt został zbliźniaczony z wybudowanym wcześniej obiektem, a więc nie ma cech części dotychczasowego obiektu lecz stanowi wyodrębniony całkowicie obiekt". Tak zrealizowane roboty, wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę, organ uznał za wyczerpujące definicję obiektu budowlanego/budynku - art. 3 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. W konsekwencji zastosował art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.). nakładający na organ obowiązek wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu - nawet przy korzystnym dla strony założeniu, iż to dopiero wskutek kontroli z dnia 4 i 10 listopada 2009 r. strona dowiedziała się o nowych okolicznościach [co implikuje uznanie pisma z dnia 18 listopada 2009 r. za złożony w terminie miesięcznym, o którym mowa art. 148 § 1 kpa, wniosek o wznowienie postępowania], jak przyjął organ II instancji w decyzji kasacyjnej z dnia [...] lipca 2010 r. - stwierdzić należy, iż te okoliczności, do których ustalenia doszło wskutek złożenia wniosku strony w dniu 21 lipca 2009 r., po wydaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 847/08, nie mogły stanowić nowych okoliczności istniejących w chwili wydawania decyzji ostatecznej, a nieznanych ówcześnie organowi. Przedmiot i zakres postępowania oraz stan faktyczny będący podstawą wydania decyzji rozbiórkowej z dnia [...] marca 2001 r. (znak [...]) był jasny i jednoznaczny. W tym samym dniu została wydana także decyzja w sprawie legalizacji samowolnie wykonanych na działce nr [...] robót budowlanych w postaci przebudowy obiektu budowlanego i związanych ze zmianą sposobu użytkowania przyziemia budynku mieszkalnego na lokal gastronomiczny - restaurację (znak [...]). Remont budynku mieszkalnego wraz z jego rozbudową, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, były objęte pozwoleniem na budowę z dnia [...] sierpnia 1998 r. wydanym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K. w sprawie [...]. Ocena prawna ustalonego stanu faktycznego wyrażona w decyzji rozbiórkowej z dnia [...] marca 2001 r. nie została podważona w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji, w której to sprawie wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej przywołanym wyroku. W niniejszej sprawie, w postępowaniu administracyjnym nie zostały ujawnione żadne nieznane organowi, a istniejące w dniu wydania decyzji o nakazie rozbiórki, istotne dla sprawy dowody ani okoliczności faktyczne wskazujące na zachodzenie w dacie wydania decyzji rozbiórkowej z dnia [...] marca 2001 r. innego stanu faktyczny, niż ustalony przez organ w tej decyzji. Co oczywiste, dowodu takiego nie stanowił wspomniany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 847/08, bowiem w postępowaniu przed tym Sądem - jako sądem prawa a nie sądem faktu - nie mogły zostać i nie zostały poczynione istotne dla merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej ustalenia faktyczne. Co więcej, w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej z 2001 r. również nie zostały ujawnione nowe okoliczności lub dowody, które mogłyby istotnie wpłynąć na wynik sprawy zakończonej decyzją o nakazie rozbiórki. Z kolei przeprowadzone przez organ I instancji kontrole w dniach 4 i 10 listopada 2009 r. również nie doprowadziły do ujawnienia okoliczności istniejących, a nieznanych organowi, w dniu wydawania decyzji rozbiórkowej w 2001 r. W protokole kontroli z dnia 4 listopada 2009 r. organ wskazał na aktualne parametry obiektu w postaci zadaszenia przejazdu oraz istnienie w tym obiekcie między innymi nowo wybudowanej ściany północnej, ściany południowej, która jest częścią istniejącego budynku mieszkalnego, ściany zachodniej, która jest częścią istniejącego budynku gospodarczego oraz ściany wschodniej, której część stanowi stara ściana budynku mieszkalnego, a część całkiem nowa ściana zadaszenia. Organ wskazał także na zmianę gabarytów w stosunku do stanu ustalonego w wyniku kontroli z dnia 18 grudnia 2000 r.: zmieniła się długość obiektu z 10,5 m do 17,74 m oraz szerokość obiektu z 5,50 m do 6,27 - 6,94 m; zmiana ściany wschodniej obiektu nastąpiła poprzez jej wydłużenie o ok. 7,24 m; wysokość obiektu organ ustalił na 3,03 m (w najniższym miejscu) i 3,15 m w najwyższym. Także kontrola obiektu zadaszenia przejazdu z dnia 16 listopada 2010 r. nie doprowadziła do wyjścia na jaw nowych okoliczności, które istniałyby w dacie wydawania decyzji rozbiórkowej. Kontrola ta jedynie potwierdziła zmianę parametrów obiektu, stwierdzoną już wcześniej w wyniku kontroli z dnia 4 listopada 2009 r., potwierdzając - w granicach błędu - zasadnicze wymiary obiektu [długość 17,80 m, szerokość - węższym miejscu ok. 6,32 m, a w szerszym 6,93 m, wysokość - w najniższym miejscu ok. 2,95 m, a w najwyższym 3,25 m]. Żadne z powyższych ustaleń nie prowadzą do wniosku, że przedmiotowy obiekt posiadał w dacie wydania decyzji rozbiórkowej czy wcześniej w dniu kontroli z dnia 18 grudnia 2000 r. zasadniczo odmienną konstrukcję i podstawowe parametry niż te, które w ramach ustaleń faktycznych stanowiły podstawę wydania decyzji z dnia [...] marca 2001 r. Sąd podkreślił, że znajdujący się w aktach administracyjnych organu I instancji protokół oględzin obiektu budowlanego z dnia 20 czerwca 2006 r. dotyczący wykonania obowiązku rozbiórki obiektu zadaszenia przejazdu, nałożonego na stronę decyzją z dnia [...] marca 2001 r., wskazuje na zwiększenie rozmiarów samowoli budowlanej objętej tą decyzją. Niewątpliwie nie można zaakceptować poglądu, że wskutek zdarzeń, które wystąpiły już po wydaniu decyzji, a które wywołał sam inwestor nie stosując się do ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki, mogłyby powstać tego rodzaju okoliczności lub nowe dowody, które mogłyby wstecznie rzutować na stan faktyczny i zdeterminować rozstrzygnięcie co do swej istoty odmienne od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Sąd powołał przyjętą w orzecznictwie sądowym wykładnię przesłanki wyliczonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazując , że przez nową okoliczność faktyczną nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego. Z kolei odmienne zakwalifikowanie stanu faktycznego na płaszczyźnie przepisów prawa materialnego nie jest nową okolicznością faktyczną lub nowym dowodem, o którym mowa w rozważanym przepisie, bowiem tego rodzaju ocena nie należy do sfery ustaleń faktycznych, lecz jest kwestią subsumcji stanu faktycznego pod określoną normę prawną. W niniejszym postępowaniu nie zostały ujawnione takie okoliczności, istniejące a zarazem nieznane organowi w dacie rozstrzygania sprawy, które doprowadziłyby do ustalenia innego - w swej istocie - stanu faktycznego, niż przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia przez organ I instancji w decyzji z dnia [...] marca 2001 r. Kwestia oceny prawnej omawianego zadaszenia przejazdu przez organ I instancji na podstawie ustalonego stanu faktycznego została ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta, bowiem decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2001 r., znak: [...]. Z kolei wyrokiem z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 15/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę inwestora na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r., a skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 847/08. Powyższe prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych są wiążące dla innych sądów i organów państwowych, jak również objęte powagą rzeczy osądzonej, zatem w tym zakresie nie mogą być poddane rozstrzyganiu przez tutejszy Sąd (art. 170 i art. 171 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Organ odwoławczy nie dopuścił się zarzucanych naruszeń prawa, bowiem w realiach niniejszej sprawy, skoro wskazane przez stronę okoliczności, nie stanowiły nowych okoliczności faktycznych istniejących w dacie wydania decyzji, a nieznanych organowi, nie mógł zmienić oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego co do charakteru przedmiotowego zadaszenia przejazdu, a w konsekwencji uznać tego zadaszenia za roboty budowlane wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, to jest za roboty w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. W konsekwencji organ nie naruszył również art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Co się tyczy rozbieżności w określeniu wymiarów "zadaszenia przejazdu", Sąd wskazał, iż po pierwsze nie mają one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem kwestia, który obiekt budowlany jest przedmiotem postępowania nie budzi żadnych wątpliwości stron ani Sądu. Po drugie zaś, wymiar (długość) obiektu wskazany w decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2010 r. znak [...], to jest długość 12,5 i szerokość ok. 5,5 m, stanowi w ocenie Sądu zwykłe powielenie błędu pisarskiego, który pojawił się już w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2010 r. organu I instancji o wszczęciu postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2001 r. znak [...]. Wymiary obiektu wskazane w decyzji rozbiórkowej to 10,5 m na 5,5 m, co też nie jest okolicznością sporną pomiędzy stronami. Organ II instancji w zaskarżonej decyzji wskazał już na prawidłowe wymiary obiektu, wskazane w decyzji rozbiórkowej z 2001 r., to jest 10,5 x 5,5 m. Z kolei przyczyny, dla których organ I instancji w protokole z dnia 4 listopada 2009 r. wskazał większe wymiary obiektu (17,74 x 6,27-6,94 m) nie powinny w żaden sposób budzić zdziwienia pełnomocnika skarżącego, bowiem zwiększenie wymiarów tego obiektu jest skutkiem niewykonania ostatecznej decyzji administracyjnej (nakazu rozbiórki z 2001 r.) przez skarżącego i rozbudowy obiektu objętego nakazem rozbiórki. Zarzuty dotyczące domniemanego niedoręczenia szkicu obiektu lokalu gastronomicznego nie mają znaczenia w sprawie, która dotyczy nakazu rozbiórki zadaszenia przejazdu znajdującego się obok lokalu gastronomicznego - restauracji. Konstrukcja i wymiary obiektu zadaszenia zostały ustalone w postępowaniu zakończonym wydaniem nakazu rozbiórki w 2001 r., a w sprawie nie wyszły na jaw ówcześnie istniejące, zarazem nieznane organowi nowe istotne okoliczności, które prowadziłyby do odmiennego ustalenia stanu faktycznego. Zdaniem Sądu, przeciwnie niż to podnosi strona, organ I instancji trafnie stwierdził, że we wznowionym postępowaniu nie ujawniono przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 kpa, stanowiących podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2001 r. Jak już wspomniano, nowe ustalenia w protokole z dnia 4 listopada 2009 r. w swej istotnej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy części dotyczą zdarzeń, które miały miejsce po wydaniu nakazu rozbiórki z 2001 r., a które są w skutkiem niezastosowanie się inwestora do orzeczonego nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu i jego dalszej rozbudowy. Kwestie dotyczące niewykonalności decyzji z 2001 r. (nakazu rozbiórki) zostały całkowicie nietrafnie podniesione, bowiem zagadnienia wykonalności decyzji z 2001 r. nie mają znaczenia dla oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki z art. 145 § 1 kpa. Niewykonalność decyzji nie stanowi żadnej z przesłanek do wznowienia postępowania wymienionych w wyżej wskazanym przepisie. Żadna z okoliczności sprawy, nie wskazywała też na to, iżby organ wskutek braku wiedzy o istotnych okolicznościach sprawy wydał w 2001 r. decyzję na podstawie wadliwego stanu faktycznego, z którego wynikałby wniosek, że "obiekt zadaszenia przejazdu" o wymiarach 10,5 m x 5,5 m nie istniał w dacie wydania tej decyzji. Nie można również z faktu zwiększania rozmiaru samowoli budowlanej przez skarżącego wywodzić korzystnych skutków prawnych dla strony i uznać, iż następcze powiększenie obiektu objętego nakazem rozbiórki jest powodem do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy we wznowionym postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o rozbiórce konkretnego obiektu budowlanego. Sąd nie podzielił także stanowiska strony, iż przedmiotową sprawę należy rozpatrywać mając na uwadze postępowanie znak [...] prowadzone w sprawie "samowolnej przebudowy i adaptacji przyziemia budynku gospodarczego na pomieszczenia mieszkalne i sanitarne, (...) nadbudowy budynku o I piętro (...)", a wykonane zadaszenie nie może "z oczywistych względów" stanowić samodzielnego obiektu budowlanego, jest bowiem częścią legalnie istniejącego budynku; nie jest możliwa rozbiórka zadaszenia bez ingerencji w pozostałą część budynku, to jest w ściany zewnętrzne i dach. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2001 r., znak: [...], nakazująca inwestorowi rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu zadaszenia przejazdu dotyczy innego stanu faktycznego - wykonania samowolnego obiektu budowlanego w postaci zadaszenia przejazdu, niż sprawa "samowolnej przebudowy i adaptacji przyziemia budynku gospodarczego na pomieszczenia mieszkalne i sanitarne, (...) nadbudowy budynku o I piętro (...)", na wykonanie której to przebudowy i nadbudowy obiektu gospodarczego wskazuje między innymi wyżej wspomniany protokół kontroli z dnia 20 czerwca 2006 r. Skoro mamy do czynienia z dwoma różnymi stanami faktycznymi, odrębnymi działaniami inwestora w różnym czasie i w stosunku do różnych obiektów, nie można powiedzieć aby działania te dotyczyły jednej sprawy, tym bardziej że sprawa dotycząca samowoli budowlanej w postaci wykonania zadaszenia przejazdu została już zakończona ostateczną decyzją nakazującą rozbiórkę tego obiektu. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie zawiera naruszeń prawa podniesionych przez stronę, a Sąd z urzędu nie dostrzegł w tej decyzji innych wad prawnych, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270), oddalił skargę. Z. C. wniósł od wyroku skargę kasacyjną , zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach: 1) art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 151 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, które należy traktować jako przepisy prawa materialnego, polegające na ich zastosowaniu; 2) art. 174 pkt 2 w związku z art. 141 § 1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. naruszeniu przepisów postępowania polegające na nie przedstawieniu w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy zgodnie ze stanem faktycznym; 3) art. 174 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1a) i c) oraz art. 151 , tj. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego ( kpa) w powołanych wyżej podstawach kasacji w stopniu mającym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na tych podstawach wnosił o : 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, 2) zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 440 zł ( opłata kancelaryjna 100 zł. , wynagrodzenie pełnomocnika – 240 zł. ( 2 x stawka minimalna), kosztów sądowych – wpis 100 zł. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 28 marca 2013r. sygn. akt II OSK 2102/12 zawiesił, na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postępowanie w sprawie z powodu śmierci skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 marca 2017r. sygn. akt 2102/12 podjął zawieszone postępowanie uwzględniając postanowienie Sądu Rejonowego w K. z [...] czerwca 2016r. sygn. akt I IV NS 23/15, stwierdzające nabycie spadku po Z. C. przez A. C. , K. C., M. C. , D. C., G. C., P. C., R. C. M. C. zbyła udział w spadku M. i W. S. Na wezwanie Sądu o oświadczenie o podtrzymaniu złożonej skargi kasacyjnej oświadczenie złożył W. S. o popieraniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Postawione zarzuty nie pozostają w związku z rozpoznaną sprawą sądowoadministracyjną w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Brak tego powiązania wywiedzionych zarzutów kasacyjnych z istotą sprawy rozpoznawanej i rozstrzyganej w nadzwyczajnym trybie postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną wynika z tego, że zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą odnieść skutek tylko w razie skuteczności zarzutu kwalifikowanej wadliwości procesowej postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Według bowiem zarzuconego naruszenia art. 151 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której: odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak przesłanek do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1. Jedną z przesłanek będących podstawą wznowienia postępowania jest przesłanka wyliczona w art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi. Do nowych okoliczności faktycznych nie można zaliczyć odmiennej oceny stanu faktycznego sprawy. W zaskarżonym wyroku Sąd w pełni prawidłowo wywiódł zakres przedmiotowy przesłanki wyliczonej w art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego i zastosował do ustalonego stanu faktycznego decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] marca 2001r. znak : [...] nakazującą rozbiórkę obiektu zadaszenia przejazdu dobudowanego do budynku mieszkalnego. Na nową okoliczność faktyczną nieznaną organowi nie wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W przypadku gdy w sprawie nie udowodniono wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania nie może organ przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy i to na innej materialnoprawnej podstawie, jak wskazano w skardze kasacyjnej. Argumentacja skargi kasacyjnej nie daje podstaw do wyprowadzenia nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji a jest polemiką z oceną prawną istniejącego stanu faktycznego sprawy z punktu widzenia niewłaściwej podstawy prawnej jej rozpatrzenia. Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 151 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd może zastosować środek prawny uchylenia decyzji tylko gdy ustali tego rodzaju naruszenie prawa materialnego bądź naruszenie przepisów postępowania, które przesądzają o wadliwości rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie prawidłowo Sąd wywiódł o braku podstaw do uchylenia decyzji, a zatem zasadnie zastosował art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadnienie wyroku odpowiada wymaganiom stawianym tym przepisem prawa. W tym, stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło