II SA/Po 344/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-06-28
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na twierdzeniu o błędnym zakwalifikowaniu wykonanego zadaszenia przejazdu jako samodzielnego obiektu budowlanego, może być skutecznie oparty na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód), jeśli okoliczności te istniały już w dacie wydania pierwotnej decyzji o nakazie rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że twierdzenie skarżącego o błędnej kwalifikacji prawnej zadaszenia przejazdu jako samodzielnego obiektu budowlanego, nawet jeśli zostało ujawnione po wydaniu pierwotnej decyzji, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Skoro ustalenia faktyczne dotyczące budowy zadaszenia były znane organowi w dacie wydania pierwotnej decyzji, a późniejsze zmiany wymiarów obiektu wynikają z niewykonania nakazu rozbiórki, nie ma podstaw do wznowienia postępowania. W konsekwencji, organy prawidłowo odmówiły uchylenia pierwotnej decyzji o nakazie rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. C. na decyzję odmawiającą uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji nakazującej rozbiórkę zadaszenia przejazdu. Pierwotna decyzja z 2001 r. nakazywała rozbiórkę obiektu jako samowoli budowlanej. Po prawomocnym oddaleniu skargi kasacyjnej od wyroku utrzymującego w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, inwestor wniósł o wznowienie postępowania, argumentując, że zadaszenie nie jest samodzielnym obiektem budowlanym, lecz istotnym odstępstwem od pozwolenia na budowę. Organy administracyjne odmówiły uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] marca 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją ostateczną z dnia [...] 2001 r. znak: [...] nakazał Z. C. rozbiórkę obiektu zadaszenia przejazdu dobudowanego [bez wymaganego pozwolenia na budowę] do budynku mieszkalnego od strony podwórza, usytuowanego na środku przyziemia budynku na długości ok. 10,5 m i szerokości ok. 5,5 m, na nieruchomości w [...] przy ul. [...] (dz. nr [...]).
Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania inwestora Z. C. od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...] - odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r., znak: [...], którą nakazano inwestorowi rozbiórkę obiektu zadaszenia przejazdu dobudowanego do budynku mieszkalnego od strony podwórza, usytuowanego na środku przyziemia budynku na długości ok. 10,5 m i szerokości ok. 5,5 m, na nieruchomości w [...] przy ul. [...] (dz. nr [...]) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wyrokiem z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 15/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę inwestora na wyżej opisaną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 847/08 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2009 r. inwestor, działając za pośrednictwem pełnomocnika, skierował do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. żądanie ponownego ustalenia stanu faktycznego, "w nawiązaniu do wyroku NSA znak: II OSK 847/08 z dnia 28 maja 2009 r.". Strona argumentowała, iż wbrew dotychczasowym ustaleniom wykonane zadaszenie przejazdu jest jedynie istotnym odstępstwem od wydanego pozwolenia na budowę, a ocena, iż przedmiotowe zadaszenie może stanowić samodzielny obiekt budowlany jest oceną błędną. Strona podkreśliła, iż samo zadaszenie nie stanowi całości techniczno-użytkowej i tym samym nie jest obiektem budowlanym, lecz częścią budynku, jego nowym elementem, a zatem art. 48 Prawa budowlanego nie ma tu zastosowania. W ocenie strony używane przez organy określenie "obiekt zadaszenia przejazdu dobudowany do istniejącego budynku mieszkalnego" nie jest adekwatne do stanu faktycznego.
Organ I instancji przeprowadził - w oparciu o art. 81 ust. 1 i art. 81a ustawy Prawo budowlane - w dniach 4 i 10 listopada 2009 r. kompleksową kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obiektów budowlanych usytuowanych na wyżej opisanej nieruchomości (działce nr [...]). Następnie pismem z dnia [...] listopada 2009 r. organ wezwał stronę do pisemnego doprecyzowania wniosku z dnia [...] lipca 2009 r. o podstawę wznowienia postępowania.
W piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. strona doprecyzowała, iż "podstawę do wznowienia postępowania" stanowi art. 145 § 1 pkt 5 kpa i przedstawiła poszerzoną argumentację dotyczącą niesamodzielnego charakteru zadaszenia objętego nakazem rozbiórki, które stanowi w jej ocenie element obiektu nazwanego lokalem gastronomicznym.
Postanowieniem z dnia [...] 2010 r. Powiatowy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wszczął postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] 2001 r. znak [...] nakazującą inwestorowi "rozbiórkę obiektu zadaszenia przejazdu dobudowanego do budynku mieszkalnego od strony podwórza, usytuowanego na środku przyziemia budynku na długości ok. 12,5m i szerokości ok. 5,5m, bez wymaganego pozwolenia na budowę, na nieruchomości w [...] przy ul. [...] (dz. nr [...])."
Decyzją z dnia [...] 2010 r. organ I instancji umorzył wznowione postępowanie administracyjne z uwagi na jego bezprzedmiotowość, wskazując, iż żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 kpa, bowiem stronie doręczono odpis wyroku NSA w sprawie o sygn. II OSK 847/08 w dniu 12 czerwca 2009 r., zaś podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w dniu [...] lipca 2009 r. w terminie powyżej jednego miesiąca od momentu doręczenia orzeczenia, z którego strona dowiedziała się, jak wynika z treści podania, o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. uchylił zaskarżoną przez inwestora decyzję w całości i przekazał organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, iż podaniem z dnia [...] lipca 2009 r. pełnomocnik strony zażądał ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy. co nastąpiło podczas kontroli obiektów budowlanych w dniach [...] i [...] listopada 2009 r. i to od tego momentu należy liczyć termin miesiąca określony w art. 148 § 1 kpa. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji, który w przedmiotowej sprawie wznowił postępowanie, winien merytorycznie wypowiedzieć się co do przyczyn wznowienia, czego nie uczynił naruszając art. 149 § 2 kpa.
W dniu [...] listopada 2010 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę obiektu zadaszenia znajdującego się na wyżej opisanej nieruchomości, na podstawie której ustalił aktualny stan przedmiotowego zadaszenia.
Decyzją z dnia [...] 2011 r. 2010 r. znak [...], wskazując między innymi na art. 151 § 1 pkt 1 kpa, organ I instancji odmówił uchylenia w wyniku wznowienia postępowania dotychczasowej decyzji własnej z dnia [...] 2001 r.
W uzasadnieniu organ stwierdził, iż sprawa dotycząca budowy przedmiotowego obiektu zadaszenia przejazdu była przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] 2001 r. znak [...] o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, jak również przedstawił dalsze losy prawne przedmiotowej decyzji.
Uznając, iż podanie inwestora z dnia [...] lipca 2007 r. zawiera wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzja ostateczną, organ przeprowadził, postępowanie wyjaśniające w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego przedmiotowego obiektu. Dalej organ bliżej opisał parametry, cechy konstrukcyjne i wyposażenie obiektu, ustalone w trakcie kontroli obiektu z dnia [...] listopada 2010 r. Między innymi, iż sporny obiekt (zadaszenie przejazdu) jest obiektem zamkniętym o wymiarach wewnętrznych: długość 17,[...] m, szerokość - węższym miejscu ok. 6,[...] m, a w szerszym 6,[...] m, wysokość - w najniższym miejscu ok. 2,[...] m, a w najwyższym 3,[...] m; obiekt posiada dach o konstrukcji drewnianej, wsparty na podciągach opartych na ścianach zewnętrznych - od strony [...] na ścianie budynku gospodarczego, a od [...] na ścianie nowo wybudowanej, z kolei od strony [...] belki dachu oparte są dodatkowo również na wybudowanej ścianie zewnętrznej. Organ wskazał dalszą szczegółową charakterystykę obiektu - w tym poszczególnych nowo wybudowanych ścian - i jego wyposażenie.
Wyjaśnił, iż obiekt ten użytkowany jest jako sala bankietowa użytkowanego nielegalnie obiektu gastronomicznego, w stosunku do którego to obiektu [lokalu gastronomicznego] organ wydał decyzję nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu pierwotnego.
W ocenie organu, który odwołał się w tym względzie do stanowiska orzecznictwa, wyżej opisane zadaszenie przejazdu jest nowym obiektem budowlanym, na którego budowę już na gruncie obowiązującej w dacie orzekania ustawy Prawo budowlane wymagane było pozwolenie na budowę. Organ podkreślił, iż przedmiotowe zadaszenie nie mogło być objęte dyspozycją art. 51 ustawy Prawo budowlane jako istotne odstępstwo od wydanego pozwolenia na budowę. W tym zakresie organ wskazał na stwierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 18 marca 2008 r. (sygn. akt VII SA/Wa 15/08), iż zadaszenie stanowi nowy, odrębny obiekt budowlany o znacznych gabarytach, a z samego faktu, iż zostało ono połączone z budynkiem mieszkalnym, nie wynika, że stało się częścią tego budynku. Podał, iż obiekt posiada nowo wybudowane ściany ([...] i [...]), posadowione na fundamencie betonowym do wysokości wylanej betonowej posadzki; wyposażony jest także w instalację elektryczną, instalację grzewczą oraz w meble. Zdaniem organu na budowę takiego obiektu wymagana była decyzję o pozwoleniu na budowę, której inwestor nie uzyskał. Organ uznał, iż omawiane zadaszenie organ uznał za obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1a, który zarazem w myśl art. 3 pkt 2 obowiązującej wówczas [w dacie orzekania o nakazie rozbiórki] ustawy Prawo budowlane jest budynkiem - obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający dach. Organ uznał, że przedmiotowy obiekt stanowi konstrukcję trwałą, posiadającą nowe ściany ([...] i [...]), a także jedną ścianę budynku gospodarczego ([...]), na których opiera się drewniana konstrukcja dachu, poprzez posadowienie ścian na fundamencie obiekt uzyskał trwałe połączenie z gruntem, a dodatkowo również wskutek wykonania posadzki betonowej; obiekt jest konstrukcją opierającą się warunkom atmosferycznym. Organ uznał, iż przedmiotowe zadaszenie przejazdu stanowi całość techniczno-użytkową z funkcjonującym nielegalnie w budynku mieszkalnym lokalem gastronomicznym - [...]; przedmiotowe zadaszenie nie jest obiektem, o którym mowa w art. 29 Prawa budowlanego obowiązującej w dacie orzekania, który podlegałby zwolnieniu od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a w świetle obowiązującej w dacie jego budowy ustawy Prawo budowlane (art. 28) obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Dalej organ stwierdził, iż wykonanie przedmiotowego obiektu stanowiło roboty budowlane (budowę) w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, w wyniku którego powstał całkowicie nowy obiekt, którego wcześniej w miejscu budowy nie było, a zatem proces ten podlegał reżimowi ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, to jest art. 48 nakazującego bezwzględną przymusową rozbiórkę obiektu, który nie był nadbudową czy rozbudową obiektu, lecz budową nowego obiektu budowlanego.
Ponadto organ wyjaśnił przesłanki jakimi kierował się ustalając krąg stron postępowania, wskazując, iż poza inwestorem stroną postępowania jest również aktualny właściciel sąsiedniej działki nr [...].
W ocenie organu we wznowionym postępowaniu nie ujawniono przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 kpa, stanowiących podstawę do uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] 2001 r. W konsekwencji organ zastosował art. 151 § 1 kpa, uznając, iż jedyną uzasadnioną decyzją w sprawie była odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji inwestor zarzucił naruszenie art. 80 kpa, art. 151 § 1 pkt 1 i 2 kpa oraz art. 48, art. 50 i art. 51 prawa budowlanego. Strony podtrzymała pogląd, iż wykonane zadaszenie przejazdu jest jedynie istotnym odstępstwem od wydanego pozwolenia na budowę, a ocena organu, iż przedmiotowe zadaszenie może stanowić samodzielny obiekt budowlany jest oceną błędną.
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (znak: [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przybliżył treść art. 145 § 1 pkt 5 kpa i wyjaśnił, iż przez nową okoliczność istotną dla sprawy, o której mowa w wyżej przywołanym przepisie, należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania; podstawę taką stanowi błędne ustalenie stanu faktycznego. Organ stwierdził, iż wbrew twierdzeniom strony z protokołu z dnia [...] listopada 2009 r. wynika, że tylko część ściany [...] zadaszenia to "stara ściana budynku mieszkalnego", obiekt posiada nowo wybudowane ściany ([...] i [...]), posadowione na fundamencie betonowym do wysokości wylanej betonowej posadzki; wyposażony jest także w instalację elektryczną, instalację grzewczą oraz w meble (stoły i krzesła). Na budowę takiego obiektu należało uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę, której inwestor nie uzyskał. W konsekwencji zadaszenie przejazdu nie mogło być objęte dyspozycją art. 51 ustawy Prawo budowlane, jako istotne odstępstwo od wydanego pozwolenia na budowę. Zadaszenie to stanowi nowy, odrębny obiekt budowlany o znacznych gabarytach (długości 10,5 m i szerokości 5,5 m), a z samego faktu, iż został połączony z budynkiem mieszkalnym nie można wywodzić, iż stał się częścią tego budynku (organ powołał się na wyrok WSA w Warszawie wydany w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 15/08).
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ nadzoru budowlanego po wznowieniu postępowania ocenił zgodnie z art. 80 kpa na podstawie całokształtu materiału dowodowego, iż nie została spełniona przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Powołując się na art. 151 § pkt 1, art. 143 § 3 i art. 149 § 2 kpa organ odwoławczy uznał rozstrzygnięcie organu I instancji za trafne. W ocenie organu II instancji w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją organu I instancji z dnia [...] 2001 r. znak [...] nie zaistniały także pozostałe przesłanki wznowienia postępowania, niewskazane we wniosku inwestora, co też organ sprawdził z urzędu.
W skardze na wyżej opisaną decyzję organu odwoławczego inwestor, działając za pośrednictwem pełnomocnika procesowego, domagał się uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] 2011 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania, który to wniosek został szeroko umotywowany.
Strona zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 151 § 1 pkt 1 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy stan faktyczny sprawy wymagał wydania decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu skarżący wskazał na rozbieżności w określeniu wymiarów "zadaszenia przejazdu", wskazując na wymiar podany "w deczyji PINB w K." (12,5 x 5,5 m), inny wymiar "WINB w Poznaniu (10,5 x 5,5 m), "a jeszcze inny PINB w protokole z dnia [...]11.2009 r. (17,[...] x 6,[...]-6,[...] m)". Zarzucił, organowi, iż nie doręczył stronie choćby odręcznego rzutu (szkicu) obiektu lokalu gastronomicznego, z którego wynikałoby, jakie elementy budynku są istniejące, a jakie zostały w ocenie organu samowolnie dobudowane. Ponadto skarżący wskazał na różnicę pomiędzy ujawnieniem istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, a oceną ich wpływu na merytoryczną treść decyzji; zdaniem strony organ I instancji nieprawdziwie stwierdził, że we wznowionym postępowaniu nie ujawniono przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 kpa, stanowiących podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] 2001 r., na co wskazują nowe ustalenia w protokole z dnia [...] listopada 2009 r.
W ocenie strony organy w istocie utrzymały w mocy decyzję z dnia [...] 2001 r. znak [...], która jest niewykonalna, bowiem "obiekt zadaszenia przejazdu" o wymiarach 10,5 m x 5,5 m nie istnieje. Ponadto przedmiotową sprawę należy też rozpatrywać mając na uwadze postępowanie znak [...] prowadzone w sprawie "samowolnej przebudowy i adaptacji [...] budynku gospodarczego na pomieszczenia [...], nadbudowy budynku o [...] oraz adaptacji na pomieszczenia [...] – [...]", bowiem przedmiotowe zadaszenie nie może "z oczywistych względów" stanowić samodzielnego obiektu budowlanego, a jest częścią legalnie istniejącego budynku; nie jest też możliwa rozbiórka zadaszenia bez ingerencji w pozostałą część budynku, to jest w ściany zewnętrzne i dach.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 marca 2011 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 lutego 2011 r. są trafne.
Wymienione decyzje zostały wydane w postępowaniu nadzwyczajnym, w trybie wznowienia postępowania, które jest postępowaniem odrębnym, ukierunkowanym na weryfikację decyzji ostatecznej poprzez badanie postępowania, zakończonego decyzją ostateczną, pod kątem zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 i art. 145a kpa, oraz w razie pozytywnego stwierdzenia zachodzenia którejś z tych przesłanek, ocena czy we wznowionym postępowaniu zachodzą podstawy do odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji (art. 151 § 1 pkt 1 kpa), czy też do uchylenia takiej decyzji i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 kpa).
W sprawie organy zasadnie uznały, iż nie zachodzą podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r. nakazującej rozbiórkę obiektu zadaszenia przejazdu.
Wskazana przez skarżącego ("w nawiązaniu do wyroku NSA znak: II OSK 847/08 z dnia 28 maja 2009 r.") we wniosku "o ponowne ustalenie stanu faktycznego" z dnia 21 lipca 2007 r. - uzupełnionym pismem z dnia 18 listopada 2009 r., w którym strona doprecyzowała, iż "podstawę do wznowienia postępowania" stanowi art. 145 § 1 pkt 5 kpa - okoliczność, że wbrew dotychczasowym ustaleniom wykonane zadaszenie przejazdu jest jedynie istotnym odstępstwem od wydanego pozwolenia na budowę, w ocenie Sądu nie stanowi nowej okoliczności faktycznej (ani nowego dowodu) w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, który dotyczy wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Strona kwestionując ocenę organu I instancji wyrażoną w decyzji ostatecznej z dnia [...] 2001 r. (nakazującej inwestorowi rozbiórkę zadaszenia) co do tego, że przedmiotowe zadaszenie może stanowić samodzielny obiekt budowlany i podkreślając, iż samo zadaszenie nie stanowi całości techniczno-użytkowej i tym samym nie jest obiektem budowlanym, lecz częścią budynku, jego nowym elementem, nie naprowadziła w sprawie takich okoliczności faktycznych, które istniałyby w dacie wydania decyzji ostatecznej o nakazie rozbiórki i spełniały warunki art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W istocie kwestionuje ocenę prawną stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] 2001 r. znak: NB-7355/5/01, nakazującą "rozbiórkę obiektu zadaszenia przejazdu dobudowanego do budynku mieszkalnego od strony podwórza, usytuowanego na środku przyziemia budynku na długości ok. 10,5 m i szerokości ok. 5,5 m, bez wymaganego pozwolenia na budowę, na nieruchomości w [...] przy ul. [...] (dz. nr [...]).
Należy zauważyć, iż w ustaleniach faktycznych decyzji rozbiórkowej - opartej na wynikach kontroli będącej podstawą wszczęcia w dniu [...] grudnia 2000 r. postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej w postaci budowy zadaszenia przejazdu (obiektu budowlanego) - organ przedstawił szczegółowo szereg robót budowlanych, które wykonał inwestor w odniesieniu do tego obiektu. W uzasadnieniu decyzji rozbiórkowej organ stwierdził między innymi, że "nowy obiekt został zbliźniaczony z wybudowanym wcześniej obiektem, a więc nie ma cech części dotychczasowego obiektu lecz stanowi wyodrębniony całkowicie obiekt". Tak zrealizowane roboty, wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę, organ uznał za wyczerpujące definicję obiektu budowlanego/budynku - art. 3 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. W konsekwencji zastosował art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.). nakładający na organ obowiązek wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego.
Zdaniem Sądu - nawet przy korzystnym dla strony założeniu, iż to dopiero wskutek kontroli z dnia [...] i [...] listopada 2009 r. strona dowiedziała się o nowych okolicznościach [co implikuje uznanie pisma z dnia [...] listopada 2009 r. za złożony w terminie miesięcznym, o którym mowa art. 148 § 1 kpa, wniosek o wznowienie postępowania], jak przyjął organ II instancji w decyzji kasacyjnej z dnia [...] lipca 2010 r. - stwierdzić należy, iż te okoliczności, do których ustalenia doszło wskutek złożenia wniosku strony w dniu [...] lipca 2009 r., po wydaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 847/08, nie mogły stanowić nowych okoliczności istniejących w chwili wydawania decyzji ostatecznej, a nieznanych ówcześnie organowi.
Przedmiot i zakres postępowania oraz stan faktyczny będący podstawą wydania decyzji rozbiórkowej z dnia [...] 2001 r. (znak [...]) był jasny i jednoznaczny. W tym samym dniu została wydana także decyzja w sprawie legalizacji samowolnie wykonanych na działce nr [...] robót budowlanych w postaci przebudowy obiektu budowlanego i związanych ze zmianą sposobu użytkowania [...] budynku mieszkalnego na lokal gastronomiczny - [...] (znak [...]). Remont budynku mieszkalnego wraz z jego rozbudową, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, były objęte pozwoleniem na budowę z dnia [...] 1998 r. wydanym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K. w sprawie [...].
Ocena prawna ustalonego stanu faktycznego wyrażona w decyzji rozbiórkowej z dnia [...] 2001 r. nie została podważona w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji, w której to sprawie wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej przywołanym wyroku.
W niniejszej sprawie, w postępowaniu administracyjnym nie zostały ujawnione żadne nieznane organowi, a istniejące w dniu wydania decyzji o nakazie rozbiórki, istotne dla sprawy dowody ani okoliczności faktyczne wskazujące na zachodzenie w dacie wydania decyzji rozbiórkowej z dnia [...] 2001 r. innego stanu faktyczny, niż ustalony przez organ w tej decyzji.
Co oczywiste, dowodu takiego nie stanowił wspomniany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 847/08, bowiem w postępowaniu przed tym Sądem - jako sądem prawa a nie sądem faktu - nie mogły zostać i nie zostały poczynione istotne dla merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej ustalenia faktyczne. Co więcej, w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej z 2001 r. również nie zostały ujawnione nowe okoliczności lub dowody, które mogłyby istotnie wpłynąć na wynik sprawy zakończonej decyzją o nakazie rozbiórki.
Z kolei przeprowadzone przez organ I instancji kontrole w dniach [...] i [...] listopada 2009 r. również nie doprowadziły do ujawnienia okoliczności istniejących, a nieznanych organowi, w dniu wydawania decyzji rozbiórkowej w 2001 r.
W protokole kontroli z dnia [...] listopada 2009 r. organ wskazał na aktualne parametry obiektu w postaci zadaszenia przejazdu oraz istnienie w tym obiekcie między innymi nowo wybudowanej ściany [...], ściany południowej, która jest częścią istniejącego budynku mieszkalnego, ściany [...], która jest częścią istniejącego budynku gospodarczego oraz ściany [...], której część stanowi stara ściana budynku mieszkalnego, a część całkiem nowa ściana zadaszenia. Organ wskazał także na zmianę gabarytów w stosunku do stanu ustalonego w wyniku kontroli z dnia [...] grudnia 2000 r.: zmieniła się długość obiektu z 10,5 m do 17,[...] m oraz szerokość obiektu z 5,50 m do 6,[...] - 6,[...] m; zmiana ściany [...] obiektu nastąpiła poprzez jej wydłużenie o ok. 7,[...] m; wysokość obiektu organ ustalił na 3,[...] m (w najniższym miejscu) i 3,[...] m w najwyższym.
Także kontrola obiektu zadaszenia przejazdu z dnia [...] listopada 2010 r. nie doprowadziła do wyjścia na jaw nowych okoliczności, które istniałyby w dacie wydawania decyzji rozbiórkowej. Kontrola ta jedynie potwierdziła zmianę parametrów obiektu, stwierdzoną już wcześniej w wyniku kontroli z dnia [...] listopada 2009 r., potwierdzając - w granicach błędu - zasadnicze wymiary obiektu [długość 17,[...] m, szerokość - węższym miejscu ok. 6,[...] m, a w szerszym 6,[...] m, wysokość - w najniższym miejscu ok. 2,[...] m, a w najwyższym 3,[...] m].
Żadne z powyższych ustaleń nie prowadzą do wniosku, że przedmiotowy obiekt posiadał w dacie wydania decyzji rozbiórkowej czy wcześniej w dniu kontroli z dnia [...] grudnia 2000 r. zasadniczo odmienną konstrukcję i podstawowe parametry niż te, które w ramach ustaleń faktycznych stanowiły podstawę wydania decyzji z dnia [...] 2001 r. Dodać należy, iż również znajdujący się w aktach administracyjnych organu I instancji protokół oględzin obiektu budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. dotyczący wykonania obowiązku rozbiórki obiektu zadaszenia przejazdu, nałożonego na stronę decyzją z dnia [...] 2001 r., wskazuje na zwiększenie rozmiarów samowoli budowlanej objętej tą decyzją. Niewątpliwie nie można zaakceptować poglądu, że wskutek zdarzeń, które wystąpiły już po wydaniu decyzji, a które wywołał sam inwestor nie stosując się do ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki, mogłyby powstać tego rodzaju okoliczności lub nowe dowody, które mogłyby wstecznie rzutować na stan faktyczny i zdeterminować rozstrzygnięcie co do swej istoty odmienne od rozstrzygnięcia dotychczasowego.
W tym miejscu warto wskazać na poglądy orzecznictwa odnoszące się do zagadnienia nowej okoliczności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Za nową okoliczność w rozumieniu tego przepisu nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego. Z kolei odmienne zakwalifikowanie stanu faktycznego na płaszczyźnie przepisów prawa materialnego nie jest nową okolicznością faktyczną lub nowym dowodem, o którym mowa w rozważanym przepisie, bowiem tego rodzaju ocena nie należy do sfery ustaleń faktycznych, lecz jest kwestią subsumcji stanu faktycznego pod określoną normę prawną (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2007 r. sygn. akt I FSK 1120/06, LEX nr 381143, dostępne w centralnej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z kolei w wyroku z dnia 27 września 2006 r. sygn. akt II OSK 1128/05 (LEX nr 320867, dostępny w bazie orzeczeń jw.) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż [nawet] fakt nierzetelnej analizy akt sprawy ujawniony po wydaniu decyzji ostatecznej nie oznacza, że okoliczność wadliwie ustalona a wynikająca z posiadanego przez organ materiału dowodowego nie może być traktowana jako nieznana pozwalająca na wznowienie postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Dlatego też odmienna a nawet błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie pkt 5 art. 145 § 1 kpa.
Odnośnie przesłanki istotności nowej okoliczności lub dowodu warto przywołać pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 2000 r. sygn. akt V SA 1885/99 (LEX nr 50152, dostępne w bazie jw.), iż "przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego".
W niniejszym postępowaniu nie zostały ujawnione takie okoliczności, istniejące a zarazem nieznane organowi w dacie rozstrzygania sprawy, które doprowadziłyby do ustalenia innego - w swej istocie - stanu faktycznego, niż przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia przez organ I instancji w decyzji z dnia [...] 2001 r.
Kwestia oceny prawnej omawianego zadaszenia przejazdu przez organ I instancji na podstawie ustalonego stanu faktycznego została ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta, bowiem decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. została utrzymana w mocy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r., znak:[...]. Z kolei wyrokiem z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 15/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę inwestora na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r., a skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 847/08. Powyższe prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych są wiążące dla innych sądów i organów państwowych, jak również objęte powagą rzeczy osądzonej, zatem w tym zakresie nie mogą być poddane rozstrzyganiu przez tutejszy Sąd (art. 170 i art. 171 p.p.s.a.).
W odpowiedzi na zarzuty strony stwierdzić należy, iż organ odwoławczy nie dopuścił się zarzucanych naruszeń prawa, bowiem w realiach niniejszej sprawy, skoro wskazane przez stronę okoliczności, nie stanowiły nowych okoliczności faktycznych istniejących w dacie wydania decyzji, a nieznanych organowi, nie mógł zmienić oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego co do charakteru przedmiotowego zadaszenia przejazdu, a w konsekwencji uznać tego zadaszenia za roboty budowlane wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, to jest za roboty w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. W konsekwencji organ nie naruszył również art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 151 § 1 pkt 1 kpa.
Co się tyczy rozbieżności w określeniu wymiarów "zadaszenia przejazdu", wskazać należy, iż po pierwsze nie mają one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem kwestia, który obiekt budowlany jest przedmiotem postępowania nie budzi żadnych wątpliwości stron ani Sądu. Po drugie zaś, wymiar (długość) obiektu wskazany w decyzji organu I instancji z dnia [...] 2010 r. znak [...], to jest długość 12,5 i szerokość ok. 5,5 m, stanowi w ocenie Sądu zwykłe powielenie błędu pisarskiego, który pojawił się już w postanowieniu z dnia [...] 2010 r. organu I instancji o wszczęciu postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] 2001 r. znak [...]. Wymiary obiektu wskazane w decyzji rozbiórkowej to 10,5 m na 5,5 m, co też nie jest okolicznością sporną pomiędzy stronami. Organ II instancji w zaskarżonej decyzji wskazał już na prawidłowe wymiary obiektu, wskazane w decyzji rozbiórkowej z 2001 r., to jest 10,5 x 5,5 m. Z kolei przyczyny, dla których organ I instancji w protokole z dnia [...] listopada 2009 r. wskazał większe wymiary obiektu (17,[...] x 6,[...]-6,[...] m) nie powinny w żaden sposób budzić zdziwienia pełnomocnika skarżącego, bowiem zwiększenie wymiarów tego obiektu jest skutkiem niewykonania ostatecznej decyzji administracyjnej (nakazu rozbiórki z 2001 r.) przez skarżącego i rozbudowy obiektu objętego nakazem rozbiórki.
Zarzuty dotyczące domniemanego niedoręczenia szkicu obiektu lokalu gastronomicznego nie mają znaczenia w sprawie, która dotyczy nakazu rozbiórki zadaszenia przejazdu znajdującego się obok lokalu gastronomicznego - [...]. Konstrukcja i wymiary obiektu zadaszenia zostały ustalone w postępowaniu zakończonym wydaniem nakazu rozbiórki w 2001 r., a w sprawie nie wyszły na jaw ówcześnie istniejące, zarazem nieznane organowi nowe istotne okoliczności, które prowadziłyby do odmiennego ustalenia stanu faktycznego.
Zdaniem Sądu, przeciwnie niż to podnosi strona, organ I instancji trafnie stwierdził, że we wznowionym postępowaniu nie ujawniono przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 kpa, stanowiących podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] 2001 r. Jak już wspomniano, nowe ustalenia w protokole z dnia [...] listopada 2009 r. w swej istotnej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy części dotyczą zdarzeń, które miały miejsce po wydaniu nakazu rozbiórki z 2001 r., a które są w skutkiem niezastosowanie się inwestora do orzeczonego nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu i jego dalszej rozbudowy.
Kwestie dotyczące niewykonalności decyzji z 2001 r. (nakazu rozbiórki) zostały całkowicie nietrafnie podniesione, bowiem zagadnienia wykonalności decyzji z 2001 r. nie mają znaczenia dla oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki z art. 145 § 1 kpa. Niewykonalność decyzji nie stanowi żadnej z przesłanek do wznowienia postępowania wymienionych w wyżej wskazanym przepisie. Żadna z okoliczności sprawy, nie wskazywała też na to, iżby organ wskutek braku wiedzy o istotnych okolicznościach sprawy wydał w 2001 r. decyzję na podstawie wadliwego stanu faktycznego, z którego wynikałby wniosek, że "obiekt zadaszenia przejazdu" o wymiarach 10,5 m x 5,5 m nie istniał w dacie wydania tej decyzji. Nie można również z faktu zwiększania rozmiaru samowoli budowlanej przez skarżącego wywodzić korzystnych skutków prawnych dla strony i uznać, iż następcze powiększenie obiektu objętego nakazem rozbiórki jest powodem do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy we wznowionym postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o rozbiórce konkretnego obiektu budowlanego.
Sąd nie podziela także stanowiska strony, iż przedmiotową sprawę należy rozpatrywać mając na uwadze postępowanie znak [...] prowadzone w sprawie "samowolnej przebudowy i adaptacji [...] budynku gospodarczego na pomieszczenia [...], (...) nadbudowy budynku o [...] piętro (...)", a wykonane zadaszenie nie może "z oczywistych względów" stanowić samodzielnego obiektu budowlanego, jest bowiem częścią legalnie istniejącego budynku; nie jest możliwa rozbiórka zadaszenia bez ingerencji w pozostałą część budynku, to jest w ściany zewnętrzne i dach. Pogląd strony w tym względzie jest w swej istocie powieleniem stanowiska strony przedstawionego w postępowaniu dotyczącym nieważności decyzji z dnia [...] 2001 r. znak [...], z tym że tym razem odnosi się nie do rozbudowywanego budynku mieszkalnego, lecz do samowolnie rozbudowywanego budynku gospodarczego znajdującego pod drugiej stronie obiektu zadaszenia przejazdu. Należy zatem tylko wspomnieć, podążając za trafnym tokiem rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (w wyrok z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 15/08), że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r., znak: [...], nakazująca inwestorowi rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu zadaszenia przejazdu dotyczy innego stanu faktycznego - wykonania samowolnego obiektu budowlanego w postaci zadaszenia przejazdu, niż sprawa "samowolnej przebudowy i adaptacji [...] budynku gospodarczego na pomieszczenia [...], (...) nadbudowy budynku o [...] piętro (...)", na wykonanie której to przebudowy i nadbudowy obiektu gospodarczego wskazuje między innymi wyżej wspomniany protokół kontroli z dnia [...] czerwca 2006 r. Skoro mamy do czynienia z dwoma różnymi stanami faktycznymi, odrębnymi działaniami inwestora w różnym czasie i w stosunku do różnych obiektów, nie można powiedzieć aby działania te dotyczyły jednej sprawy, tym bardziej że sprawa dotycząca samowoli budowlanej w postaci wykonania zadaszenia przejazdu została już zakończona ostateczną decyzją nakazującą rozbiórkę tego obiektu. Odnosząc się do zarzutu, iż nie jest możliwa rozbiórka zadaszenia bez ingerencji w pozostałą część budynku, należy mieć na uwadze, jak wyżej wskazano, że niewykonalność decyzji nie jest przesłanką wznowienia postępowania, a ponadto - jak stwierdził WSA w Warszawie w wyżej przywołanym wyroku - okoliczności te nie uzasadniają twierdzenia, iż nakaz rozbiórki jest niewykonalny, bowiem ewentualne trudności techniczne nie mogą stanowić przeszkody powodującej niewykonalność decyzji.
Wobec powyższego Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie zawiera naruszeń prawa podniesionych przez stronę, a Sąd z urzędu nie dostrzegł w tej decyzji innych wad prawnych, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło