II OSK 2200/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-13
Skład orzekający: Zofia Flasińska, Małgorzata Dałkowska - Szary, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miasta dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która wyłącza nieruchomość z zabudowy, narusza prawo własności właściciela tej nieruchomości, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych postępowań o ustalenie warunków zabudowy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że uchwała Rady Miasta dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która wyłącza nieruchomość z zabudowy, nie narusza prawa własności. Sąd podkreślił, że gmina posiada władztwo planistyczne, a ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego są wiążące przy sporządzaniu planów miejscowych. W sytuacji, gdy nieruchomość znajduje się na terenie zieleni otwartej z zakazem zabudowy zgodnie ze studium, niedopuszczalne jest przeznaczenie jej pod zabudowę w planie miejscowym, a wcześniejsze postępowania o ustalenie warunków zabudowy, które zostały prawomocnie zakończone, nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu dotyczącym planu miejscowego.Stan faktyczny
Skarżący T. K. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na uchwałę Rady Miasta Poznania w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Strumień Szklarka". Skarżący zarzucał naruszenie prawa własności, błędną wykładnię przepisów Konstytucji RP oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także naruszenie procedury sądowoadministracyjnej poprzez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Właściciel domagał się możliwości zabudowy swojej nieruchomości jednorodzinnym domem mieszkalnym, jednak plan miejscowy przeznaczył jego działkę pod zieleń naturalną i wody śródlądowe, zgodnie ze studium uwarunkowań.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 stycznia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska /spr./ sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Po 335/11 w sprawie ze skargi T. K. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 2 lutego 2010 r. nr LXVII/916/V/2010 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Po 335/11, oddalił skargę T. K. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 2 lutego 2010 r. Nr LXVII/916/V/2010 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Jak wynika z akt sprawy Rada Miasta Poznania w dniu 2 lutego 2010 r. podjęła uchwałę Nr LXVII/916/V/2010 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Strumień Szklarka" w Poznaniu. W uchwale wskazano, że rozwiązania w nim przyjęte są zgodne z ustaleniami uchwały Rady Miasta Poznania z dnia 18 stycznia 2008 r. Nr XXXI/299/V/2008 w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Poznania.
Zgłoszone przez skarżącego pismami z dnia 9 lipca i 5 listopada 2009 r. uwagi do projektu planu miejscowego, dotyczące przeznaczenia tego terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, zostały rozstrzygnięte negatywnie przez Prezydenta Miasta Poznania (pisma z dnia 13 sierpnia i 26 listopada 2009 r. wraz z wykazami uwagi i rozstrzygnięć). Powyższe stanowisko znalazło swoje odzwierciedlenie w treści załącznika nr 2 do uchwały Rady Miasta Poznania z dnia 2 lutego 2010 r. Jak wskazano w § 3 tego dokumentu, zgodnie z zapisami Studium na działce nr [...], znajdującej się na terenie wyłączonym z zabudowy oznaczonym w Studium symbolem ZKO, istnieje zakaz lokalizacji budynków. W projekcie planu, który musi być zgodny z zapisami Studium, działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym jako KZ-ZO/WS - jest to teren zieleni naturalnej i wód śródlądowych, w klinie zieleni.
Wcześniej, decyzjami z dnia [...] lipca 2008 r., [...] marca 2009 r. oraz [...] lutego 2010 r. Prezydent Miasta Poznania odmówił skarżącemu ustalenia warunków zabudowy zgodnie z jego wnioskiem, to jest dla inwestycji polegającej na budowie domu mieszkalnego z garażem na działce nr [...] położonej w Poznaniu przy ulicy [...] (z dostępem do drogi publicznej po drodze koniecznej na działce nr [...]). Skarżący w toku postępowania administracyjnego składał odwołania od powyższych decyzji. Zaskarżone decyzje zostały uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] lutego 2010 r. odmawiającą skarżącemu ustalenia warunków zabudowy zgodnie z jego wnioskiem oraz umorzyło postępowanie z uwagi na wejście w życie w dniu 13 czerwca 2010 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to jest uchwały Rady Miasta Poznania z dnia 2 lutego 2010 r. nr LXVII/916/V/2010 (Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego z dnia 13 maja 2010 r. nr 95, poz. 1817), co spowodowało, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Powyższa decyzja SKO była przedmiotem kontroli WSA w Poznaniu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Po 753/10 oddalił skargę T. K., argumentując, iż zaskarżone rozstrzygnięcie było prawidłowe.
Pismem z dnia 11 lutego 2011 r., doręczonym organowi dnia 15 lutego 2011 r., skarżący wezwał Radę Miasta Poznania do usunięcia naruszenia interesu prawnego spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez przyjęcie takiego rozwiązania, które umożliwi mu realizację budowy jednorodzinnego domu mieszkalnego (inwestycji objętej jego wnioskiem z dnia 4 września 2007 r. o ustalenie warunków zabudowy). Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podał przebieg postępowania administracyjnego toczącego się z jego wniosku z dnia 4 września 2007 r. oraz wskazał, że w toku tego postępowania doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego oraz procesowego, w szczególności w zakresie terminów procesowych, co doprowadziło do bezprzedmiotowości wskazanego wyżej wniosku skarżącego z dnia 4 września 2007 r., co naruszyło jego interes prawny.
Pismem z dnia 11 marca 2011 r. Prezydent Miasta Poznania w odpowiedzi na wezwanie skarżącego wskazał, że podniesione przez skarżącego zarzuty sprowadzają się do kwestionowania uprawnień gminy do decydowania o przeznaczeniu i zasadach zagospodarowania terenu w drodze aktu prawa miejscowego. Zapisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym są przepisami prawa administracyjnego, które kształtują granice prawa własności w związku z czym nie sposób mówić o naruszeniu interesu skarżącego. Odwołując się do zapisów Studium obowiązujących dla terenu, na którym znajduje się nieruchomość skarżącego, organ podkreślił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi być zgodny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i taka właśnie sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie.
Rozpoznając skargę na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 2 lutego 2010 r. Nr LXVII/916/V/2010 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej uchwały nie wykazała, aby badany akt planistyczny naruszał prawo w zaskarżonej części i w ten sposób wpływał negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Obowiązujące w okresie uchwalenia kwestionowanego planu na terenie Poznania studium obejmuje nieruchomość skarżącego (działki nr [...] i [...], ark. [...], obręb G.), bowiem zlokalizowana jest ona na terenie oznaczonym w Studium jako C3/ZKO, które to oznaczenie dotyczy terenu wyłączonego z zabudowy i jednocześnie terenu otwartego. Przedmiotowa nieruchomość w części graficznej studium zaznaczona jest kolorem zielonym, oznaczającym "tereny zieleni otwartej". W Studium określenie przeznaczenia tego terenu, jak i kierunków ochrony środowiska przyrodniczego i jego zasobów zostało sformułowane w części dotyczącej strefy C3 Komandoria, Os. Warszawskie, Miłostowo, Antoninek, Zieliniec, (IV. Część szczegółowa). Określając kierunki i zasady ochrony terenów otwartych współtworzących klinowo-pierścieniowy system zieleni ZKO (3.3.2) Studium wymaga zachowania terenów otwartych z jednoczesnym podnoszeniem ich walorów przyrodniczych i estetycznych; ochrony istniejących i realizacji nowych powiązań terenów otwartych, zapewniających ciągłość korytarzy ekologicznych; wprowadza także zakaz lokalizowania nowych oraz rozbudowy istniejących obiektów budowlanych (z opisanymi w Studium wyjątkami). Tereny te, zgodnie z postanowieniami części ogólnej Studium (5.1.1.), oznaczone symbolem ZKO obejmują tereny otwarte: lasy, doliny rzek i strumieni, jeziora, tereny rolnicze - współtworzące klinowo - pierścieniowy system zieleni. Studium przewiduje, iż na tych terenach, zgodnie z uszczegółowieniem w strefach, dopuszcza się utrzymanie istniejącego zainwestowania, z możliwością przebudowy i rozbudowy, z zachowaniem istniejącego procentu zabudowy; szczegółowe warunki zagospodarowania należy określić na etapie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Sąd podzielił ustalenia organu gminy, iż co do terenu, na którym znajduje się nieruchomość skarżącego, Studium z 2008 r. kontynuuje kierunki wyznaczone w Studium z 1999 r. Teren ten znajduje się na obszarze uprzednio oznaczonym symbolem "zo" (III.zo - kolor czerwony z ukośnymi pionowymi pasami na wyrysie - części graficznej), który oznacza tereny wyłączone z zabudowy, a preferowane funkcje, które tworzą i mogą tworzyć te tereny, to rejony o przewadze funkcji strukturalnych klinów zieleni (rodzaj wyłączenia - uzależniony od przestrzennego kontekstu).
Plan miejscowy z kolei, obejmując nieruchomość skarżącego, w § 5 ustala dla obszaru oznaczonego symbolem Kz-ZO/WS, na którym znajdują się działki nr [...] i [...], przeznaczenie pod zieleń naturalną i wody powierzchniowe śródlądowe w klinie zieleni (ust. 1). W § 5 Plan stanowi, iż dla przedmiotowego obszaru w zakresie zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego ustala się zachowanie naturalnego charakteru strumienia Szklarka jako rowu otwartego wraz z zachowaniem ukształtowania terenu doliny, z uwzględnieniem pkt 3 lit. d (ust. 2 pkt 1); wprowadza się między innymi zakaz lokalizacji budynków (ust. 2 pkt 2 lit. a). Z kolei w ust. 3 zostały szczegółowo określone zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, między innymi w zakresie ochrony zieleni naturalnej i wód (pkt 1).
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zarzucany przez skarżącego brak konsekwencji i dowolność rozwiązań przyjętych w planie, poprzez odstąpienie od zapisów Studium i wyłączenie nieruchomości skarżącego z zabudowy, a dopuszczenia takiej możliwości w odniesieniu do sąsiednich działek, nie mógł doprowadzić do zakwestionowania rozwiązania planu przyjętego dla terenu, na którym położone są działki nr [...] i [...]. Sąsiednie działki nr [...] i [...] znajdują się na obszarze oznaczonym w Planie symbolem 2MN, z kolei - oddzielone od działki skarżącego działkami nr [...] i [...] (położonymi, tak jak działki nr [...] i [...] - na terenie oznaczonym w Planie symbolem Kz-ZO/WS) - działki nr [...] i [...] znajdują się na obszarze oznaczonym w Planie symbolem 1MN; symbole te odnoszą się do terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Z kolei działki nr [...] i [...] - również oddzielone od działki skarżącego działkami nr [...] i [...] - znajdują się na obszarze oznaczonym w Planie symbolem 1 Kz-MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w klinie zieleni.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał przekroczenia kompetencji władztwa planistycznego przez Radę Miasta w stosunku do jego nieruchomości, w szczególności poprzez naruszenie przepisów prawa materialnego. Postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [...] zostało ostatecznie zakończone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, której zgodność z prawem została prawomocnie oceniona przez tutejszy Sąd. W związku z tym kwestie dotyczące wcześniej toczącego się postępowania w sprawie warunków zabudowy nie mogły stanowić przedmiotu niniejszego postępowania, które dotyczy planu miejscowego i procedury jego sporządzania.
Utworzenie na omawianym obszarze objętym planem miejscowym terenów zieleni otwartej niewątpliwie stanowi realizację polityki przestrzennej Miasta Poznania określonej w Studium, o czym była już mowa wyżej. Przyjęte rozwiązania znajdują swoje szerokie uzasadnienie w Studium, w Prognozie oddziaływania na środowisko (dotyczącej projektu planu miejscowego) z lutego/września 2009 r. i uzasadnieniu do uchwały zatwierdzającej Plan.
Zagospodarowanie przestrzenne terenu "Strumień Szklarka" - wprowadzające ochronę tego terenu poprzez zachowanie naturalnego charakteru strumienia Szklarka jako rowu otwartego wraz z zachowaniem ukształtowania terenu doliny - z wyłączeniem (niezabudowanej) nieruchomości skarżącego spowodowałoby, zdaniem Sądu, uszczuplenie terenu przeznaczonego dla realizacji tak określonego celu (potrzeby interesu publicznego) i w istocie kolidowałoby z założeniami Studium. Jak zaznaczył Sąd pierwszej instancji wprowadzone rozwiązania Planu, kontynuujące założenia polityki przestrzennej Miasta, nie stanowią naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ani art. 64 Konstytucji RP oraz art. 140 Kodeksu cywilnego poprzez działanie z naruszeniem zasady poszanowania prawa własności skarżącego oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez nieproporcjonalne ograniczenie praw skarżącego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł T. K. zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości i zarzucając mu:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 7, 31 ust.3 i art. 64 Konstytucji RP, przez ich błędną wykładnię, powodującą przekroczenie granic prawa, a w szczególności przepisów:
- art. 17 pkt 13 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z zm.) przez zaniechanie ich zastosowania w toku procedury planistycznej,
- art. 59 ust. 1 oraz 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez ich zignorowanie przy rozpatrywaniu uwag i wniosków Skarżącego, do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Strumień Szklarka" w Poznaniu
- art. 35 § 1 - 3 kpa przez zaakceptowanie rażącego naruszenia terminów procesowych w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy przedmiotowej nieruchomości, wszczętego przed przystąpieniem do sporządzenia miejscowego planu i toczącego się przez cały okres jego sporządzania i uchwalenia;
co w spowodowało naruszenie istoty prawa własności przysługującego Skarżącemu w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, a w konsekwencji do drastycznego ograniczenia tego prawa przez to iż nieruchomość stała się bezwartościowa dla jej właściciela
2) naruszenie przez WSA w Poznaniu procedury sądowoadministracyjnej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, wynikające z:
- nieuwzględnienia skargi T. K., pomimo naruszenia przepisów proceduralnych przez Radę Miasta Poznania w toku uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Strumień Szklarka", a w szczególności art. 17 pkt 13 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wobec zaniechania wprowadzenia zmian do projektu planu, koniecznych w sytuacji zgłoszonych zasadnych uwag i wniosków Skarżącego, sformułowanych m.in. w związku z rażącym naruszeniem prawa, a w konsekwencji wydania decyzji odmownych przez Prezydenta Miasta Poznania w toku postępowania administracyjnego z wniosku Skarżącego o ustalenie warunków zabudowy dla nieruchomości objętej następnie miejscowym planem "Strumień Szklarka", a tym samym zaakceptowanie przez Radę Miasta Poznania rażącego naruszenia prawa przy załatwianiu wniosku o ustalenie warunków zabudowy,
- naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a wynikające z nieuwzględnienia wniosku Skarżącego i zaniechanie przeprowadzenia dowodu z akt Prezydenta Miasta Poznania, nr [...].
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, iż bezpodstawna i bezprawna kilkakrotna odmowa ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości Skarżącego oraz celowe i rażące przekraczanie terminów załatwienia sprawy w oczekiwaniu na uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który miał uniemożliwić zabudowę nieruchomości, nie miała znaczenia dla oceny zasadności skargi T. K.. Zdaniem Skarżącego, WSA powinien uwzględnić jego wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy, co było niezbędne dla prawidłowej oceny skargi i wydania wyroku. Zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanego dowodu stanowi naruszenie przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. Ponadto uwagi i wnioski T. K. do projektu planu zostały rozpatrzone negatywnie i lakonicznie uzasadnione. Pominięto przy tym całkowicie okoliczność, że jeszcze przed uchwaleniem Studium, a także przed przystąpieniem do sporządzania projektu miejscowego planu "Strumień Szklarka", Skarżący wystąpił o ustalenie warunków zabudowy. Zignorowano fakt naruszenia terminów ustawowych do wydania decyzji o warunkach zabudowy oraz stwierdzone naruszenia prawa (m.in. oparcie decyzji odmownych na ustaleniach Studium, które nie stanowi prawa miejscowego), jak i zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności. Na powyższe rażące uchybienia wskazywało SKO w Poznaniu w toku rozpatrywania kolejnych odwołań Skarżącego od decyzji odmownych dotyczących ustalenia warunków zabudowy. Pomimo tego Prezydent Miasta Poznania identyczne uchybienia powtarzał w następnych decyzjach odmownych. Naruszenia prawa przy wydawaniu tych decyzji były rażące, co powinno skutkować nieważnością tych orzeczeń. Przy takiej ocenie powagi naruszeń prawa, żadna z wydanych decyzji nie powinna być uznana za ważną. Szczególnie charakterystyczne było naruszenie terminów procesowych przy wydaniu ostatniej z decyzji odmownych Prezydenta Miasta Poznania, datowanej na [...].02.2010r., tj. sporządzonej w 9 dnia po uchwaleniu miejscowego planu "Strumień Szklarka", który wyłączał spod zabudowy m.in. nieruchomość skarżącego, a w konsekwencji dawał podstawę do umorzenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy jako bezprzedmiotowego.
Przy rozpatrywaniu uwag i wniosków Skarżącego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zignorowano przepisy art. 59 ust. 1 i 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepisy te nakazywały wydanie decyzji w sprawie warunków zabudowy, oczywiście decyzji zgodnej z prawem (a nie bezprawnej, dotkniętej nieważnością, jakie wydawano), a nadto umożliwiały organowi zawieszenie postępowania na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy, z obowiązkiem jego podjęcia w ciągu 2 miesięcy gdyby rada gminy nie podjęła uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo gdyby w okresie zawieszenia postępowania nie uchwalono planu. Z dokumentów graficznych znajdujących się w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że uchwalony miejscowy plan "Strumień Szklarka" mógł zawierać ustalenia dopuszczające zabudowę domem mieszkalnym nieruchomości Skarżącego, bez uszczerbku dla terenu przeznaczonego na zieleń ogólnodostępną.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miasta Poznania wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania sądowego, która w niniejszej sprawie nie wystąpiła.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie zawiera zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i procesowego lecz mając na uwadze charakter tych zarzutów w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego.
Na wstępie wskazać należy, że błędna wykładnia przepisu prawa polega na mylnym zrozumieniu jego treści. Zarzucając błędną wykładnię należy wskazać jakie rozumienie określonego przepisu prawa, przyjęte przez Sąd, jest kwestionowane i jakie rozumienie, zdaniem strony, jest prawidłowe. Z kolei niewłaściwe zastosowanie przepisu polega na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumcji).
Mając powyższe na uwadze wskazać należy na niewłaściwe sformułowanie zarzutów w treści skargi kasacyjnej. Nie można bowiem zarzucić błędnej wykładni art. 7, 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji RP "powodującej przekroczenie granic prawa", a w szczególności przepisów art. 17 pkt 13, art. 59 ust. 1 oraz 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ich niezastosowanie. Zarzucając bowiem błędną wykładnię skarżący kasacyjnie winien był określić jakie błędne rozumienie przepisów kwestionuje i jakie ich rozumienie uważa za prawidłowe, natomiast kwestionując zastosowanie (czy też nie) przepisów prawa materialnego konieczne jest podważenie w sposób skuteczny ustaleń dotyczących stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego wyroku. Skoro autor skargi kasacyjnej określił zbiorczo formy naruszenia w odniesieniu do wskazanych przepisów, to należało określić związek przyczynowo-skutkowego obu form naruszeń (co nie jest modelowo wykluczone, ale winno być odrębnie wskazane, jeśli powołuje się obie przesłanki) a także aspekt błędnej wykładni przypisywanej wywodom Sądu I instancji (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1839/10). Skarga kasacyjna, wniesiona w rozpoznawanej sprawie, nie zawiera jednak tego typu rozważań.
Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenie prawa materialnego poprzez zaniechanie zastosowania art. 17 pkt 13 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w przedmiotowej sprawie. Zarzut ten, pomijając fakt, iż nie został on dostatecznie uzasadniony w treści skargi kasacyjnej, uznać należy za nietrafny. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że wójt, burmistrz albo prezydent podejmując kolejne działania zmierzające do opracowania projektu planu, wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z rozpatrzenia uwag, zgłoszonych do wyłożonego do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, będąc zobowiązany jedynie do ponowienia uzgodnień i to tylko w niezbędnym zakresie. Zatem interpretując wskazany wyżej przepis trzeba mieć na uwadze charakter prawny uwag wnoszonych do wyłożonego do publicznego wglądu projektu planu. Gdy są to uwagi o charakterze indywidualnym zgłaszane w odniesieniu do poszczególnych działek, to mogą być one uwzględniane przez wójta, burmistrza czy prezydenta miasta w trybie art. 17 pkt 13 bez obowiązku ponowienia procedury planistycznej. Jeżeli natomiast chodzi o wprowadzanie zmian o charakterze ogólniejszym, wówczas gdy mamy do czynienia z konfliktem interesów różnych grup właścicieli działek położonych na obszarze objętym zmianami, to wówczas należy powtórzyć procedurę (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2008 r. sygn. akt II OSK 367/08). W przedmiotowej sprawie uwagi wniesione przez skarżącego nie zostały w ogóle uwzględnione przez organ, zatem procedura przewidziana w art. 17 pkt 13 nie mogła być zastosowana.
Zarzut naruszenia art. 59 ust. 1 oraz art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ich niezastosowanie również należy uznać na chybiony. Zarówno bowiem przepis art. 59 ust. 1 mówiący o konieczność ustalenia warunków zabudowy dla budowy lub zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w przypadku braku miejscowego planu, jak również art. 62 ust. 2. przewidujący zawieszenie postępowania miały zastosowanie przy określaniu warunków zabudowy, a nie mają żadnego zastosowania w obecnie rozpoznawanej sprawie dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym przepisy te nie mogły być naruszone w przedmiotowym postępowaniu. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż postępowanie w sprawie warunków zabudowy podlegało już ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Po 753/10 oddalił skargę T. K.. Tym samym za niezasadny, jak również za niewłaściwie sformułowany, uznać należy zarzut naruszenia art. 35 § 1 – 3 k.p.a., który również odnosi się do postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 7, 31 ust. 3 i 64 Konstytucji RP uznać należy, iż jest on niezasadny. Naruszenia swojego interesu prawnego jako właściciela nieruchomości skarżący upatruje de facto w przyjętym zaskarżoną uchwałą przeznaczeniu działek sąsiednich na cele budowlane. Należy mieć na uwadze, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, gminie przysługuje tzw. władztwo planistyczne, którego przedmiotem jest właśnie możliwość kształtowania sytuacji prawnej właścicieli nieruchomości poprzez określenie przeznaczenia i sposobów zagospodarowania nieruchomości objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jakkolwiek władztwo to nie było nigdy i nie jest również obecnie absolutne, to mogło ono przy zachowaniu przez gminę zasady proporcjonalności w ważeniu interesów poszczególnych podmiotów oraz interesu publicznego, prowadzić do naruszenia również prawa własności. W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw prawnych do przyjęcia aby doszło do naruszenia istoty prawa własności skarżącego (w zw. z treścią art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). Jak wynika ze zgromadzonych materiałów oraz twierdzeń samego skarżącego, wskazane sąsiednie działki są już zagospodarowane (zabudowane). Wskazują na to wprost załącznik graficzny do Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Poznania z 2008 r. oraz załącznik graficzny do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro zatem działki sąsiednie w stosunku do działki skarżącego były już zabudowane na etapie uchwalania studium, to musiało to zostać uwzględnione również w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 2010 r. Nadto zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Trafnie zatem Sąd I instancji przyjął, że skoro w obowiązującym Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Poznania z 2008 r. nieruchomości skarżącego znajdują się na terenie zieleni otwartej z zakazem zabudowy, to niedopuszczalne byłoby przeznaczenie tych działkach w miejscowym planie pod zabudowę. Przyjęcie takich ustaleń stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności takich zapisów planu właśnie z uwagi na niezgodność ustaleń planu z ustaleniami studium.
Odnosząc się do z kolei do zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z akt Prezydenta Miasta Poznania, nr [...], czyli z akt sprawy prawomocnie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 753/10, wskazać należy, iż w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym dopuszczalne jest wyłącznie przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego wydłużenia postępowania sądowego. W niniejszej sprawie nie było jednak potrzeby dokonywania analizy akt sprawy dotyczącej warunków zabudowy (akta Prezydenta Miasta Poznania, nr [...]), albowiem przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu jest uchwała Rady Miasta Poznania z dnia 2 lutego 2010 r. Nr LXVII/916/V/2010 podjęta w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie decyzja dotycząca warunków zabudowy.
Z uwagi na to, że zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło