II SAB/Sz 112/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zaliczenia poniesionych nakładów na poczet opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącej Spółce kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. U z a s a d n i e n i e n i e Spółka A., reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego J. S., pismem z dnia [...]r, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, któremu zarzuciła uchylanie się od rozpatrzenia środka odwoławczego i niezasadne uznanie się za niewłaściwe w sprawie zaliczenia nakładów poniesionych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości działek nr [...] i [...] położonych w [...] przy ul. [...] i [...]. Z treści skargi wynika, że Prezydent Miasta wypowiedział Spółce A. wysokość opłat z tytułu opłat rocznych za użytkowanie wieczyste gruntów (działki nr [...] i [...]) i zaproponował nowe wysokości stawek. Spółka złożyła wnioski do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w których zakwestionowała wysokość naliczonych opłat z tytułu użytkowania wieczystego w/w nieruchomości i wniosła o zaliczenie wartości nakładów na budowę urządzeń infrastruktury poniesionych po poprzedniej aktualizacji opłat. Orzeczeniami z dnia [...]r. SKO uznało zasadność wniosków Spółki A. Sąd Rejonowy w [...] na skutek wniesienia sprzeciwu Prezydenta Miasta w wyroku z dnia [...]r., sygn. akt [...] przyjął zaktualizowaną wartość wskazanych wyżej działek do podstawy obliczenia opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości. Skarżąca uważa, że wartości działek zostały ustalone na podstawie rażąco błędnej oceny biegłego rzeczoznawcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze udzielając odpowiedzi na skargę wniosło jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1-8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - D z U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 a (§ 2). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Odnosząc się do przedmiotu skargi Spółki A. wskazać należy, że tryb postępowania w zakresie objętym zagadnieniem opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości uregulowany jest w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), zwanej dalej u.g.n. Zgodnie z art. 72 ust. 1 w/w ustawy opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości gruntowej. Wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana (art. 72 ust. 3 u.g.n.). Stosownie do treści art. 77 ust. 1 u.g.n. wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej może być aktualizowana, nie częściej niż raz w roku, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie. Przy aktualizacji opłaty, o której mowa w ust. 1, na poczet różnicy między opłatą dotychczasową a opłatą zaktualizowaną zalicza się wartość nakładów poniesionych przez użytkownika wieczystego nieruchomości na budowę poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej po dniu dokonania ostatniej aktualizacji (art. 77 ust. 4 u.g.n.). Ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje dwa typy wniosków - o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 u.g.n.) oraz wniosek dokonania aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej (art. 81 ust. 1 u.g.n.). Tylko od orzeczeń kolegium w tej kwestii właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości (patrz postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2011r., sygn. akt I OSK 367/11, opublikowane w internetowej bazie orzeczeń - orzeczenia.nsa.gov.pl). W razie wniesienia sprzeciwu w terminie, orzeczenie traci moc, nawet gdy sprzeciw odnosi się tylko do części orzeczenia. (art. 80 ust. 1 i 3 u.g.n.) Opłaty te są świadczeniami o charakterze cywilnoprawnym wzajemnym, należnym właścicielowi (Skarbowi Państwa) i stanowią swoistego rodzaju ekwiwalent za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste. Prawidłowość czynności właściwych organów, podejmowanych w sprawie dotyczącej ustalania, czy też aktualizowania opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości poddana została ocenie sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne. Powyższe oznacza, że również bezczynność organów w tego rodzaju sprawach nie będzie podlegała kognicji sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 306/06, opublikowany w Lex nr 293169; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt II SA/Go 450/09, opublikowane w internetowej bazie orzeczeń - orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, w przypadku skierowania do organu administracji publicznej żądania o charakterze cywilnoprawnym, stronie nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na wynik tego postępowania, ani na bezczynność organu w tym przedmiocie. W myśl art. 58 § 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z powyższy względów Sąd stwierdził, że skarga Spółki A. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w/w ustawy.