II FZ 780/11

Dnia 17 stycznia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Anna Świderska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 października 2011 roku sygn. akt I SA/Gl 367/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 24 marca 2011 roku nr [...] w przedmiocie: umorzenia zaległości podatkowych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 26 września 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 367/11, Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjny w Gliwicach odmówił J. G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 24 marca 2011 roku w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu podkreślono, iż skarżący pomimo wezwania nie przedłożył dokumentów obrazujących jego aktualna sytuacje finansową czym uniemożliwił ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Powyższe postanowienie wraz z prawidłowym pouczeniem o możliwości i terminie wniesienia sprzeciwu zostało skarżącemu doręczone w dniu 6 października 2011 roku. Podatnik złożył sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia domagając się jego uchylenia i przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przesyłka zawierająca powyższy środek zaskarżenia nadana została listem zwykłym w niemieckim urzędzie pocztowym w dniu 12 października 2011 roku, do sądu wpłynęła zaś w dniu 14 października 2011 roku. Rozpoznając przedmiotowy wniosek na skutek sprzeciwu wniesionego przez skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 24 października 2011 roku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy uznając, że strona nie wykazała, iż jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 8 listopada 2011 roku J. G. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia i przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wskazał, iż w innych sprawach z jego skargi przyznane mu zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym, jego sytuacja materialne i życiowa nie uległa zmianie co czyni zasadnym jego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Do zażalenia skarżący dołączył dokumenty dotyczące jego sytuacji finansowej oraz ponoszonych kosztów utrzymania Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w nim wskazane. Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Natomiast § 2 cytowanego artykułu stanowi, iż sprzeciw wniesiony po terminie sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W tym miejscu należy podkreślić, że termin dokonania czynności w postępowaniu sądowym w formie pisemnej jest zachowany wówczas, gdy pismo zostało przed upływem tego terminu wniesione do właściwego sądu. Zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Wobec powyższego data nadania pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym nie ma żadnego znaczenia dla oceny, czy zachowany został termin do złożenia tego pisma. (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z 27 listopada 1997 r. w sprawie o sygnaturze akt I SA/Po 1273/96). W orzecznictwie sądów administracyjnych w ślad za orzeczeniem Sądu Najwyższego z 12 maja 1978 r. w sprawie o sygnaturze akt IV CR 130/78 prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym za datę wniesienia pisma nadanego w zagranicznym urzędzie pocztowym uważa się datę przekazania przesyłki przez ten urząd - polskiemu urzędowi pocztowemu.(por. wyrok NSA z 26 września 2008 roku w sprawie II OSK 1101/07 opubl. w: ONSAiWSA 2009/3/54, OSP 2009/6/64, wyrok NSA z 20 maja 2010r. w sprawie I FSK 805/09, wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 kwietnia 2007 roku III SA/Łd 501/06 dostępne w CBOIS). Pogląd ten nie znajduje jednak zastosowania w rozstrzyganej sprawie bowiem skarżący pismo zawierające sprzeciw wysłał przesyłką zwykłą, wobec czego niemożliwym do ustalenia jest data jej przekazania do polskiej placówki pocztowej. Co prawda przepis art. 83 § 3 p.p.s.a nie odróżnia rodzajów przesyłek (zwykłych lub poleconych) uzależniając skutki zachowania terminu jedynie od tego czy pismo zostało oddane w polskim urzędzie pocztowym. Jednak jedynie w przypadku nadanych za granicą listów poleconych na kopercie znajduje się stempel pocztowy z datą umożliwiający ustalenie dnia wpływu przesyłki do polskiego urzędu pocztowego. W związku tym nadanie przesyłki zwykłej w zagranicznym urzędzie pocztowym obarczone jest ryzykiem obciążającym wysyłającego. Wobec nadania pisma zawierającego sprzeciw nie w polskim urzędzie pocztowym lecz za pośrednictwem poczty niemieckiej za datę wniesienia sprzeciwu uznać należało datę jego wpływu do biura podawczego sądu I instancji, z zatem dzień 14 października 2011 roku. W przedmiotowej sprawie postanowienie referendarza sądowego z dnia 26 września 2011 r odmawiające przyznania prawa pomocy doręczone zostało skarżącemu w dniu 6 października 2011 roku, co oznacza, że termin do wniesienia sprzeciwu upłynął w dniu 13 października 2011 roku. W konsekwencji sprzeciw skarżącego wniesiony w dniu 14 października 2011 roku uznać należało za wniesiony po terminie, a zatem stosownie do art. 259 § 2 p.p.s.a za podlegający odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 259 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.