I OZ 518/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia adwokata G. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 223/11 o odmowie przyznania wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. P. na bezczynność Ministra Rozwoju Regionalnego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 22 czerwca 2012 r., II SAB/Wa 223/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania adwokatowi G. D. wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu wskazano, że złożony przez adwokata wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym nie spełnia wymogów przewidzianych w § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – zwanej dalej "rozporządzeniem", ponieważ brak w nim oświadczenia, że koszty pomocy prawnej, udzielonej z urzędu, nie zostały zapłacone w całości lub w części. Sformułowanie "wnoszę jednocześnie o przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym" nie zawiera wymaganego rozporządzeniem oświadczenia. Nie wynika z niego także, czy koszty nie zostały opłacone w części. W zażaleniu pełnomocnik podniósł, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że pełnomocnik nie złożył oświadczenia, że koszty pomocy nie zostały opłacone w całości lub w części. Adwokat wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W opinii wnoszącego zażalenie, skoro pełnomocnik wniósł o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, to tym samym oświadczył, że za tę pomoc nie otrzymał żadnego wynagrodzenia. Gdyby bowiem pełnomocnik wynagrodzenie otrzymał choć w części, wniósłby o przyznanie kosztów pomocy prawnej w określonej części. Sąd w żaden sposób nie wyjaśnił, jak należałoby rozumieć użyte przez pełnomocnika określenie "nieopłacona pomoc" i dlaczego nie może być uznane za tożsame z oświadczeniem, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Nie można żądać od pełnomocnika, aby posługiwał się literalnym brzmieniem rozporządzenia, ponieważ z przepisu nie wynika taki obowiązek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawierało usprawiedliwionych podstaw. Wniosek adwokata o przyznanie wynagrodzenia nieopłaconej pomocy prawnej jest rozpoznawany z uwzględnieniem przepisów cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r., przy czym, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146 poz. 1188 ze zm.), koszty pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ponosi Skarb Państwa. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części (§ 20 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r.). Wbrew poglądowi wnoszącego zażaleniem, nie ulega wątpliwości, że z treści przepisu wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści. Pozwala to określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., art. 250, teza 8, czy T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, art. 250, teza 7 a także postanowienia NSA z 21 czerwca 2006 r., II FSK 862/05, z 3 października 2007 r., I OZ 704/07, z 20 sierpnia 2008 r., I OZ 603/08, z 28 sierpnia 2008 r., I OZ 615/08, czy z 8 grudnia 2009 r., II GZ 273/09). Ponadto, wniosek o przyznanie kosztów pochodzi od profesjonalnego pełnomocnika, który powinien być zorientowany w podstawowych zasadach procedury sądowej (por. zwłaszcza postanowienie NSA z 3 października 2007 r., I OZ 704/07, gdzie pełnomocnik również użył zwrotu "nieopłacona pomoc prawna"). Wniosek o przyznanie kosztów musi być możliwie precyzyjny, a użycie sformułowania "nieopłacona pomoc prawna" nie przesądza jednoznacznie, że nie została opłacona w części. Dlatego też, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji powszechnie prezentowane w doktrynie i orzecznictwie, że brak przedmiotowego, precyzyjnego, oświadczenia powoduje, że wniosek jako nieuzasadniony podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.