II OSK 864/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-09-03

Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Marzenna Linska-Wawrzon, Jerzy Bortkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, ustalając koszty wykonania zastępczego, ma obowiązek oceny celowości poniesionych wydatków, czy jedynie przedstawienia dowodów ich poniesienia?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, obciążając zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi, ma obowiązek nie tylko wskazania poniesionych kosztów, ale również oceny ich celowości. Nieuzasadnione wydatki egzekucyjne, powstałe w wyniku nieprawidłowego działania organu, nie mogą obciążać zobowiązanego. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę na postanowienie o ustaleniu kosztów wykonania zastępczego, nie wychodzi poza granice sprawy, badając zasadność tych kosztów w kontekście celowości ich poniesienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kosztów wykonania zastępczego, które zostały naliczone przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) i utrzymane w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). Skarżący kwestionował wysokość kosztów wykonania zastępczego, wskazując na brak należytego udokumentowania i uzasadnienia niektórych pozycji w kosztorysie. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił postanowienia organów, uznając naruszenie zasad postępowania. GINB wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA wykroczenie poza granice sprawy i niewłaściwe zastosowanie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 3 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2011r. sygn. akt VII SA/Wa 1393/11 w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów wykonania zastępczego oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 listopada 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1393/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi A. K., zwanego dalej: "skarżący" na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej: "GINB" z dnia [...] marca 2011 r., znak [...], w przedmiocie ustalenia kosztów wykonania zastępczego: - I. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; - II. stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; - III. zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. K. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów ostępowania sądowego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącego jest postanowienie GINB z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej: "MWINB" z dnia [...] stycznia 2011 r., którym orzeczono na żądanie zobowiązanego, tj. skarżącego, o kosztach wykonania zastępczego ogółem w kwocie 53.022,18 zł. wyliczonych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej: "u.p.e.a", na które składają się następujące opłaty: - za wezwanie Policji 13,50 zł., za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia 68,00 zł., za wydanie postanowienia o zastosowaniu wykonania zastępczego 6,80 zł., oraz wydatki egzekucyjne: koszty przejazdu i delegacji egzekutora 198,64 zł., koszty sporządzenia dokumentów 105,75 zł., koszty wykonania zastępczego 52.620,69 zł., koszty upomnienia 8,80 zł. Wydanie zaskarżonego aktu poprzedziło następujące postępowanie: Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., MWINB orzekł, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym z dnia 23 kwietnia 2007 r., nr [...] wynikający z decyzji MWINB z dnia [...] grudnia 2005 r., nakazującej skarżącemu rozbiórkę pomostu rozładunkowego, położonego na prawym brzegu Wisły w km 0 + 689 m. w B., gm. O., wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na ww. postanowienie, GINB, postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 68/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na postanowienie GINB z dnia [...] października 2008 r. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., MWINB orzekł na żądanie zobowiązanego, tj. skarżącego o kosztach wykonania zastępczego wyliczonych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ogółem w kwocie 52.879,88 zł. Na powyższe koszty złożyły się następujące opłaty: za wezwanie pomocy Policji ( art. 64 § 1 pkt 13 u.p.e.a.) 13,50 zł., za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia (art. 64 § 1 pkt 1 u.p.e.a ) 68,00 zł., za wydanie postanowienia o zastosowaniu wykonania zastępczego (art. 64 § 1 pkt 2 a, u.p.e.a ) 6,80 zł. oraz wydatki: za przejazd i delegację egzekutora (art. 64b pkt 1 u.p.e.a ) 46,00 zł., za sporządzenie dokumentów (art. 64 b pkt 6 u.p.e.a ) 93,30 zł., koszty wykonania zastępczego 52.652,28 zł. Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., GINB uchylił ww. postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi wojewódzkiemu. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji rozpatrując ponownie sprawę powinien wyjaśnić w sposób jasny i precyzyjny za jakie roboty i jakiej wartości zostały naliczone koszty wykonania zastępczego w kwocie 52 652,28 zł. i na podstawie jakich dokumentów koszty te zostały wyliczone. Ponadto organ wojewódzki winien również wyjaśnić w jaki sposób zostały ustalone obciążające zobowiązanego koszty delegacji i przejazdu egzekutora oraz koszty sporządzenia dokumentów, jak również wyszczególnić dokumenty, których koszt sporządzenia obciąża zobowiązanego. MWINB po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r., orzekł na żądanie zobowiązanego o kosztach wykonania zastępczego ogółem w kwocie 53.022,18 zł., wyliczonych zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na które składają się następujące opłaty: za wezwanie Policji 13,50 zł., za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia 68,00 zł., za wydanie postanowienia o zastosowaniu wykonania zastępczego 6,80 zł. oraz wydatki egzekucyjne: koszty przejazdu i delegacji egzekutora 198,64 zł., koszty sporządzenia dokumentów 105,75 zł., koszty wykonania zastępczego 52620,69 zł., koszty upomnienia 8, 80 zł. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, GINB postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., utrzymał w mocy postanowienie MWINB z dnia [...] stycznia 2011 r. W ocenie GINB spełnione zostały warunki formalne do wydania na żądanie zobowiązanego postanowienia w sprawie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy wskazał, że na koszty postępowania egzekucyjnego składają się nie tylko opłaty, który wysokość wynika z art. 64 a § 1 u.p.e.a, ale też wydatki egzekucyjne. Zdaniem GINB, organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu udokumentował całość poniesionych wydatków egzekucyjnych. Wskazał, że wysokość poniesionych kosztów wykonania zastępczego wynika nie tylko z faktury VAT nr [...], ale również z kosztorysu powykonawczego, w którym szczegółowo wskazano, jakie czynności składały się na demontaż spornego obiektu budowlanego oraz jaki był koszt każdej z nich. Organ odwoławczy zauważył, że z materiału dowodowego wynika także, za sporządzenia, jakich dokumentów została wyliczona kwota 105,75 zł., jak również jaką kwotę stanowiły koszty przejazdu i delegacji egzekutora. W świetle powyższego organ uznał, że wszystkie poniesione koszty były związane z egzekucją, co stosownie do art. 64 c § 1 u.p.e.a., uzasadnia obciążenie nimi zobowiązanego. Skarżący w złożonej na powyższe postanowienie skardze do WSA w Warszawie nie zgodził się ze stanowiskiem GINB, wskazującym w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że rozpoznanie zarzutu braku zachowania należytej staranności nie podlega rozpoznaniu na tym etapie postępowania w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślił, że z przepisów art. 131 i 132 u.p.e.a., wynika, że wykonawca musi rzetelnie wykonywać roboty, celowo zużywać materiały dostarczone przez zobowiązanego oraz prawidłowe korzystanie z jego środków przewozowych. W motywach wyroku uwzględniającego skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że postępowanie mające na celu ustalenie ww. kosztów zostało przeprowadzone z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, tj. zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 i 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. Sąd ten stwierdził, że opłaty wskazane w zaskarżonym postanowieniu, wynikają z art. 64 i n. u.p.e.a., nie były kwestionowane i w tym zakresie rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Natomiast kwota, którą kwestionuje skarżący to koszty wykonania zastępczego w wysokości 52 620, 69 zł. i w tym zakresie sprawa nie została należycie wyjaśniona, albowiem dokumenty, na które powołał się organ, tj. faktura VAT oraz kosztorys powykonawczy, nie zostały w sposób należyty ocenione. I tak, kosztorys powykonawczy wskazuje, że na ostateczny koszt 52 620,69 zł. składają się kwoty za dokonane czynności takich jak: 1. wizja w terenie przed rozpoczęciem prac, określenie technologii wykonywania prac - kwota 2173,50 zł., 2. dojazd pracowników i osób z nadzoru do wykonania prac demontażowych blach wspornikowych i konstrukcji wieńczących słupy stalowe - kwota 5361,30 zł,, 3. wykonanie prac demontażowych prac blach wspornikowych i konstrukcji wieńczących słupy stalowe - kwota 2 007,90 zł., 4. transport zdemontowanych elementów na wskazane miejsce - 331,20 zł., 5. dojazd pracowników do montażu uchwytów demontażowych, samochodu z HDS do wywozu zdemontowanych elementów, nadzoru przy wykonywanych pracach - 9025,20 zł,, 6. najem usługi sprzętowej do wyrwania słupów stalowych - 13 800 zł., 7. przerzut sprzętu do plantowania terenu wraz z osobami do wykonania prac oraz nadzór nad pracami - 5175 zł., 8. czas pracy koparkoładowarki 1200 zł., 9. plantowanie, obrobienie na czysto skarp i korony nasypów w gruncie kategorii IV - 4057,61 zł. W ocenie Sądu I instancji, wątpliwości co do zasadności naliczenia koszów w takiej wysokości budzi koszt dojazdu pracowników i osób z nadzoru do wykonania prac demontażowych (poz. 2 kosztorysu), wyliczony na 5361 zł., z uwagi na brak w kosztorysie uzasadnienia takiej kwoty., jak i z uwagi na porównanie jej np. z wartością wykonywanych prac, która została oszacowana na kwotę 2007 zł (poz. 3). Podobnie, zdaniem tego Sądu, należało ocenić kalkulację wymienioną w poz. 5 kosztorysu, w której wskazuje się, że m.in. koszt dojazdu pracowników wynosi 9025 zł., albowiem wartości te nie zostały w żaden sposób udokumentowane ani szczegółowo określone. Sąd stwierdził też, że pozostałe pozycje, takie jak najem usługi sprzętowej, również winny być udokumentowane. Sąd I instancji stwierdził też, że w zaskarżonym postanowieniu nie został naruszony przepis art. 130 u.p.e.a., albowiem z akt sprawy wynika, że skarżący został poinformowany o wyborze osoby, której zlecono wykonanie prac rozbiórkowych, a bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje fakt, że w trakcie postępowania zmienił się zakres zleconych robót wobec częściowego wykonania nakazu rozbiórki obiektu przez zobowiązanego. W złożonej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skardze kasacyjnej od powyższego wyroku zawarto na podstawie art. 174 pkt 2 u.p.s.a. zarzut, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 134 § 1p.p.s.a., w zw. z art. 64 c § 7 u.p.e.a., polegający na wykroczeniu podczas rozstrzygania poza granice sprawy administracyjnej, stanowiącej przedmiot zaskarżenia poprzez przyjęcie, że ustalając koszty wykonania zastępczego, organ winien dokonać szczegółowej analizy dokumentów stanowiących załącznik do faktury V A T w celu stwierdzenia, czy wykonawca prawidłowo ustalił przysługujące mu wynagrodzenie, podczas gdy na etapie ustalaniu kosztów wykonania zastępczego organ winien wykazać wyłącznie, jakie koszty faktycznie zostały poniesione przez organ egzekucyjny na opłacenie wykonania zastępczego, przy czym uchybienie to mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż skutkowało uznaniem, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem podstawowych zasad postępowania; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a w związku z art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu w wyniku błędnego uznania, że postępowanie mające na celu ustalenie kosztów wykonania zastępczego zostało przeprowadzone z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, co doprowadziło do uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia składające się na koszty tego postępowania poszczególne opłaty i wydatki egzekucyjne, ich wysokość oraz podstawę prawną ich naliczenia, a także udokumentował wysokość poniesionych kosztów, a w związku z tym Sąd winien zastosować art. 151 p.p.s.a. i skargę oddalić. Wskazując na powyższą podstawę, GINB wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, wskazał, że obowiązkiem organu egzekucyjnego jest udokumentowanie faktycznie poniesionych wydatków egzekucyjnych, którymi są koszty poniesione przez organ egzekucyjny, przy czym koszty egzekucyjne, zgodnie z art. 64 lit. c, u.p.e.a., obciążają zobowiązanego. Podniósł, że z przepisu § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r., w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, ze zm.) wynika, że wydatki egzekucyjne powinny być udokumentowane rachunkami lub innego rodzaju dowodami pochodzącymi od podmiotów, które świadczyły usługi na rzecz organu egzekucyjnego i w takim zakresie działanie organu egzekucyjnego podlegało kontroli sądu administracyjnego W omawianej sprawie wymóg ten został dochowany - wydatki poniesione faktycznie na opłacenie wykonawcy zastępczego zostały udokumentowane fakturą VAT nr [...] z dnia 29 października 2008 r., wystawioną przez firmę wykonującą na zlecenie organu egzekucyjnego roboty budowlane w ramach wykonania zastępczego na podstawie umowy z dnia 11 września 2008 r., zawartej pomiędzy Skarbem Państwa Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Krakowie a [...]. GINB wywodził, że organ ustalając koszty postępowania egzekucyjnego prawidłowo wskazał, w jakiej wysokości poniósł faktyczne koszty w związku z opłaceniem wykonania zastępczego i udokumentował to właściwym dowodem dokumentem wystawionym przez podmiot, który świadczył usługę na rzecz organu egzekucyjnego. Dlatego też nie można zgodzić się z oceną Sądu I instancji, że organy przeprowadziły to postępowanie w tym zakresie z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, naruszając przepisy 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a.. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, błędne było stwierdzenie Sądu, że na etapie ustalania kosztów postępowania egzekucyjnego, organy powinny były wyjaśniać zasadność i wysokość poszczególnych pozycji w kosztorysie powykonawczym, a tym samym czy wynagrodzenie wykonawcy nie zostało ustalone w nadmiernej wysokości. W ocenie kasatora, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wykroczył poza granice sprawy, którą władny był rozstrzygać. Granice rozpoznania sądu administracyjnego wyznaczone zostają przez granice sprawy administracyjnej. Sprawę administracyjną stanowi zaś przewidziana w przepisach materialnego prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego. GINB podkreślił, że jakkolwiek stosunek prawny między zobowiązanym a organem egzekucyjnym ma charakter administracyjny, to jednak relacja pomiędzy organem egzekucyjnym a inną osobą wykonującą obowiązek za zobowiązanego ma już charakter cywilnoprawny. Kasator wywodził również, że chociaż zlecenie wykonania zastępczego ma charakter administracyjny, to przede wszystkim dotyczy to postanowienia o jego zastosowaniu. Natomiast akt zlecający nie posiada już najczęściej charakteru administracyjnego. Sposób wykonania usługi oraz ustalenia wysokości wynagrodzenia określała umowa zawarta między organem egzekucyjnym a podmiotem, który wykonał czynności za zobowiązanego. W związku z tym, w jego ocenie, kwestie dotyczące ustalenia wynagrodzenia we właściwej wysokości winny być analizowane na etapie odbioru prac i wypłaty wynagrodzenia, a wszelkie spory między stronami powstałe na tym tle, są sprawami cywilnymi. Zdaniem GINB, przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przyznają zobowiązanemu na etapie ustalania kosztów postępowania egzekucyjnego uprawnienia do kwestionowania wysokości wynagrodzenia przyznanego wykonawcy. W ocenie autora skargi kasacyjnej kwestionowanie wysokość wynagrodzenia wykonawcy zastępczego, podlega badaniu na etapie zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podst. art. 33 i 34 u.p.e.a., oraz wniesienia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego, za czym przemawia stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt: I OSK 1508/07. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., w zw. z art. 64 c § 7 u.p.e.a., polegającym na wykroczeniu podczas rozstrzygania poza granice sprawy administracyjnej, trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. Na tle omawianego problemu, istotnym jest zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej. Zgodnie z powszechnym stanowiskiem doktryny na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych, to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. (por. B. Adamiak, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1998 r., I SA/Gd 654/96, "Orzecznictwo Sądów Polskich" z 1999 r., z. 1, s. 51). Wskazywane przez autora skargi kasacyjnej zarzuty co do zbyt szerokiego zakresu rozstrzygnięcia i tym samym wyjścia poza granice sprawy administracyjnej dotyczą w istocie tożsamości przedmiotowej, odnoszącej się do podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. art. 64 lit. c § 1 u.p.e.a. Powyższy zarzut należy uznać za niezasadny. Nie można Sądowi I instancji zarzucić przekroczenia granic sprawy. Rozpoznawana sprawa dotyczy kwestii ustalenia kosztów egzekucyjnych, a podstawę prawną wniosku oraz decyzji organów egzekucyjnych stanowił powyższy przepis, tj. 64 lit. c § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 64 lit. c § 7 tej ustawy. Dlatego też kwestia zasadności ustalenia wskazanej w zaskarżonym postanowieniu kwoty kosztów egzekucyjnych mogła być przedmiotem oceny w ramach trybu uruchomionego na podstawie 64 lit. c § 7 u.p.e.a. Organ obciążając zobowiązanego wszystkimi poniesionymi kosztami egzekucyjnymi, powołał się na treść przepisu art. 64 c § 1 u.p.e.a. Przepis ten niewątpliwie ustanowił zasadę odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji. Na koszty te, stosownie do art. 64c § 1 u.p.e.a., składają się opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 i w art. 64 lit. a, tej ustawy oraz faktyczne wydatki poniesione przez organ egzekucyjny, w tym za opłacenie wykonania zastępczego, jak stanowi przepis art. 64 lit. b, pkt 10 u.p.e.a. Należy mieć jednak na uwadze, że z zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego (art. 7 i nast.) wynika, że zobowiązany ponosi koszty celowe, niezbędne do przeprowadzenia egzekucji. Nieuzasadnione wydatki egzekucyjne, koszty powstałe w wyniku nieprawidłowego działania organu egzekucyjnego lub pracowników tego organu nie mogą obciążać zobowiązanego. Będą one obciążały organ egzekucyjny, a niekiedy wierzyciela (zob. R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2005, str. 185). Mając więc powyższe na uwadze, nie można zgodzić się z poglądem zawartym w skardze kasacyjnej, że Sąd I instancji orzekał poza granicami sprawy, wkraczając w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydanego w nim aktu administracyjnego. Dodatkowo, trzeba zauważyć, że normy powoływanego przez wnoszącego skargę kasacyjną rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r., w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jako aktu podustawowego nie mogą w żaden sposób stać w opozycji do zasad postępowania egzekucyjnego, zawartych w ustawie, a ponadto, wskazany przepis nie odnosi się do omawianego postanowienia, lecz stanowi o ogólnym, ciążącym na organie obowiązku dokumentacyjnym, tyczącym się wydatków egzekucyjnych. Powyższy przepis zresztą nie ogranicza tego obowiązku jedynie do zgromadzenia rachunków pochodzących od podmiotów, które świadczyły usługi na rzecz organu egzekucyjnego, lecz stanowi o możliwości wykorzystania innych, poza rachunkami dowodów, które mogą przecież udokumentować wysokość i celowość powstałych wydatków, co w istocie przemawia za tym, że wskazany przepis trudno powoływać, jako argument do ograniczenia roli organu egzekucyjnego przy wydaniu postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, jedynie do przedstawienia wykazu rachunków, dokumentujących uwidocznione w nich wydatki. Co się natomiast tyczy zawartego w skardze kasacyjnej argumentu, że relacja pomiędzy organem egzekucyjnym, a inną osobą wykonującą obowiązek za zobowiązanego ma charakter cywilnoprawny, należy uznać, że argument ten nie jest przydatny w przedmiotowej sprawie. To, że akt zlecający, stanowiący najczęściej umowę cywilnoprawną nie ma charakteru administracyjnego, nie może oznaczać, że organ egzekucyjny może zlecać wykonanie określonych prac w sposób niestaranny bez dokonania właściwej oceny celowości, a w tym kosztów zlecanych prac. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a., w związku z art. 7, 77 § l oraz 107 § 3 k.p.a.., poprzez błędne uznanie, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, co doprowadziło do uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, a w związku z tym Sąd winien zastosować art. 151 p.p.s.a. i skargę oddalić, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należało zarzut ten również uznać za nietrafny. Przede wszystkim należy zauważyć, że koniecznym zadaniem sądu jest dokonanie oceny czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał procesowy jest pełny, czy został on zebrany prawidłowo i jest wystarczający do rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Chodzi tu przy tym o fakty istotne z punktu widzenia określonej, analizowanej w sprawie normy materialnej, nie zaś stan, który skarżący uznaje za prawidłowy. Sąd I instancji analizując normę przepisu art. 64c § 1u.p.e.a., która jako norma stanowiąca o określonym obowiązku organu, w postaci ustalenia obciążających zobowiązanego kosztów postępowania egzekucyjnego, wyjaśnił jak normą tą interpretuje, przyjmując, że przepis ten, nakłada na organ egzekucyjny obowiązek nie tylko wskazania poniesionych kosztów egzekucyjnych, ale również ich oceny pod kątem celowości ich poniesienia, co stanowi warunek obciążenia nimi skarżącego. Sąd I instancji w konsekwencji dokonanej wykładni omawianego przepisu, uznał, że brak poczynienia przez organ egzekucyjny ustaleń w powyższym zakresie, narusza przepisy art. 7, 77§1 oraz 107 § 3 k.p.a. W tej sytuacji nie sposób zarzucić Sądowi I instancji naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a w związku z art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. oraz niezastosowania przepisu art. 151p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi. Dokonana bowiem przez tenże Sąd wykładnia przepisu art. 64c § 1u.p.e.a., wobec braku ustaleń tyczących się celowości poniesionych wydatków, uzasadniała wysunięcie zarzutu naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego i w konsekwencji powyższego zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. W odniesieniu zaś do argumentacji przytoczonej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, która stawia tezę, że kwestionowanie wysokość wynagrodzenia wykonawcy zastępczego, podlega badaniu na etapie zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podst. art. 33 i 34 u.p.e.a., oraz wniesienia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego, to należy uznać, że po pierwsze, argumentacja ta nie dotyczy przepisów, które były w sprawie stosowane, a ponadto jest ona w sposób oczywisty bezzasadna, skoro przepisy te, wskazujące enumeratywnie podstawy zarzutów, nie wymieniają wśród nich kosztów wykonania zastępczego, które zresztą na tym etapie postępowania egzekucyjnego jeszcze nie pojawiają się. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło