II FSK 1316/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-05-07

Skład orzekający: Bogusław Dauter, Zbigniew Kmieciak, Jerzy Płusa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wspólnego opodatkowania małżonków, wszczęcie postępowania karnego skarbowego wobec jednego z małżonków zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego całego zobowiązania, nawet jeśli drugi małżonek nie był objęty tym postępowaniem?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego wobec jednego z małżonków, w sytuacji wspólnego opodatkowania, zawiesza bieg terminu przedawnienia całego zobowiązania podatkowego. Nie jest konieczne, aby postępowanie to było prowadzone jednocześnie wobec obojga małżonków. Podobnie, zastosowanie środka egzekucyjnego wobec jednego z małżonków przerywa bieg terminu przedawnienia dla całego wspólnego zobowiązania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. Skarżący, będący małżeństwem, rozliczali się wspólnie. Postępowanie kontrolne wykazało zaniżenie cen sprzedaży pojazdów. Organy podatkowe określiły zobowiązanie podatkowe, a następnie Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji i określił nowe zobowiązanie. Skarżący wnieśli odwołania, kwestionując m.in. sposób wyceny pojazdów oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania. WSA oddalił skargi. Skarga kasacyjna dotyczyła m.in. kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz wspólnego opodatkowania małżonków, podnosząc, że nie pozostawali oni w wspólności majątkowej w 2004 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Kr 700/11 w sprawie ze skargi K. P. i P. Paska na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 9 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie kwotę 2700 (słownie: dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 27 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Kr 700/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K.P. i P.P. - zwanych dalej "Skarżącymi", na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 9 marca 2011 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego wyroku stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że Skarżący prowadził działalność gospodarczą obejmującą handel, komis, skup, sprzedaż, pośrednictwo w sprzedaży samochodów i pojazdów silnikowych nowych i używanych. W zeznaniu rocznym PIT-36 o wysokości osiągniętego dochodu za 2004 r. Skarżący wykazali podatek należny w wysokości 4 658,90 zł. Skarżąca nie wykazała żadnych dochodów ani kosztów. Przeprowadzone postępowanie kontrolne wykazało, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej Skarżący w 57 fakturach sprzedaży zaniżył ceny pojazdów na łączną wartość 507 274,07 zł. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. decyzją z dnia 28 października 2010 r. określił Skarżącym wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie 194 635 zł Od powyższej decyzji Skarżący wnieśli odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), poprzez niepowołanie biegłego w celu wyceny wartości sprzedanych samochodów oraz art. 187 § 1 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez poczynienie dowolnych ustaleń w zakresie wartości sprzedanych samochodów. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 9 marca 2011 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i określił Skarżącym podatek dochodowy od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie 181 995 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazał m.in., że organ podatkowy był uprawniony do orzekania, albowiem doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w związku z postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2008 r. w przedmiocie wszczęcia dochodzenia w sprawie wystawiania przez Skarżącego w okresie od stycznia 2004 r. do grudnia 2007 r. w nierzetelny sposób faktur dla nabywców pojazdów, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2 Kodeksu karnego skarbowego. Dalej organ odwoławczy podniósł, że wyrokiem z dnia 28 października 2009 r. Sąd Rejonowy zezwolił na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności karnej przez Skarżącego i orzekł wobec niego karę grzywny w kwocie 35 000 zł. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 5 listopada 2009 r. Bieg terminu przedawnienia został więc zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe i biegnie dalej dopiero od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia tego postępowania. Organ odwoławczy zakwestionował uznanie przez organ pierwszej instancji za niewiarygodne zeznań 4 świadków przyjmując, że zeznania tych świadków zasługują na uwzględnienie, w związku z tym skorygował należny podatek dochodowy od osób fizycznych. Na powyższą decyzję każdy ze Skarżących wniósł skargę. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199), poprzez ich błędną interpretację oraz art. 59 § 1 pkt 9 w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez ich pominięcie. W uzasadnieniu skargi podniosła m.in., że do zobowiązań podatkowych powstałych od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. odnosi się treść art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2005 r. Wskazała, że mając na uwadze powyższe przepisy, oczywistym jest, że wobec niej nie toczyło się żadne postępowanie karne ani karne skarbowe, a zatem wobec Skarżącej zobowiązanie podatkowe wygasło. Natomiast Skarżący zarzucił naruszenie art. 121, art. 122, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 i art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, kwestionując dokonanie wyceny na podstawie informatora "Info-Ekspert", gdyż wskazane tam ceny nie odzwierciedlają cen rynkowych i nie może stanowić on bezkrytycznej podstawy do szacowania wartości samochodów przez organy podatkowe, w przeciwieństwie do opinii biegłego. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że co prawda zgadza się ze stanowiskiem Skarżącej, że w sprawie ma zastosowanie art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2005 r., niemniej jednak uznał, że w przypadku łącznego opodatkowania małżonków w sprawie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku ze wszczęciem postępowania o przestępstwo skarbowe wobec jednego z małżonków, co skutkuje dla całego solidarnego zobowiązania podatkowego. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanego wyroku wskazał na wstępie, że spór w sprawie koncentrował się wokół dwóch zagadnień. Pierwsze z nich sprowadzało się do rozstrzygnięcia czy fakt, że w stosunku do Skarżącej nie toczyło się postępowanie karne skarbowe, a rozliczała się ona wspólnie ze Skarżącym, może mieć wpływ na przedawnienie zobowiązania małżonków z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r., zważywszy na okoliczność, że przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania wszczęto postępowanie o przestępstwo skarbowe w sprawie wystawiania nierzetelnych faktur w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącego. Drugie ze spornych zagadnień dotyczyło natomiast kwestii ustalenia wartości sprzedanych samochodów w oparciu o katalog "Info-Ekspert", bez powołania biegłego w tym zakresie. Odnosząc się do kwestii przedawnienia zobowiązania Skarżących z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r., Sąd wskazał, że w sprawie znajdzie zastosowanie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym przed zmianą z dnia 31 sierpnia 2005 r. Sąd stwierdził, że bezspornym w sprawie był fakt wszczęcia w dniu 9 kwietnia 2008 r. dochodzenia w sprawie wystawiania w okresie od stycznia 2004 r. do grudnia 2007 r. w nierzetelny sposób, faktur dla nabywców pojazdów, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2 Kodeksu karnego skarbowego. Wyrokiem z dnia 28 października 2009 r. Sąd Rejonowy zezwolił na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności karnej przez Skarżącego i orzekł wobec niego karę grzywny w kwocie 35 000 zł. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 5 listopada 2009 r. Zatem z dniem 9 kwietnia 2008 r. ziścił się warunek zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego Skarżących, albowiem wtedy też doszło do wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe w zakresie działalności gospodarczej Skarżącego. Brak wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe względem Skarżącej nie może stanowić o przedawnieniu zobowiązania podatkowego Skarżących, czy też zobowiązania samej Skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. Zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych jest wspólne dla obojga małżonków i na podstawie art. 92 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej ponoszą oni za nie odpowiedzialność solidarną. Wspólność zobowiązania Skarżących wynika z faktu, że przez cały 2004 r. pozostawali oni w związku małżeńskim oraz że w tym czasie istniała między nimi wspólność majątkowa. Skarżący złożyli zeznanie roczne za 2004 r., w którym zawarli wniosek o wspólne opodatkowanie swoich dochodów. Dalej Sąd pierwszej instancji podniósł, że do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wystarczyło wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe w zakresie działalności gospodarczej Skarżącego, jako źródła dochodów Skarżących podlegających wspólnemu opodatkowaniu. Tym samym, jako bezpodstawne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 59 § 1 pkt 9 w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. W tym zakresie poglądy organu podatkowego dotyczące przerwania biegu terminu przedawnienia na skutek zajęcia rachunków bankowych Skarżącego są właściwe i nie ma znaczenia, czy zajęto rachunek bankowy podatnika - męża, czy też żony. Ponadto, jak słusznie wskazały organy podatkowe, w niniejszej sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. W dniu 19 listopada 2010 r., a więc przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił na zaległości Skarżących w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. tytuły wykonawcze dla Skarżącego oraz dla Skarżącej. Tytuły te zostały im skutecznie doręczone, a zawiadomienia o dokonanym zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych skutecznie doręczono Skarżącemu w dniu 14 grudnia 2010 r. Z tym dniem miało więc miejsce przerwanie biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a zatem od dnia następnego, okres przedawnienia rozpoczął bieg na nowo. W przypadku instytucji przerwania biegu terminu przedawnienia, z uwagi na przedmiotowy charakter wspólnego zobowiązania podatkowego małżonków, zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym został zawiadomiony Skarżący, odniosło skutek niepodzielnie względem całego zobowiązania. Zatem w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, a organy podatkowe były uprawnione do wydania rozstrzygnięć. Odnosząc się do kwestii ustalenia wartości sprzedanych samochodów w oparciu o informator "Info-Ekspert", bez powołania biegłego, Sąd stwierdził, że w tym zakresie nie doszło do naruszenia prawa. Organy podatkowe ustaliły stan faktyczny sprawy na podstawie zeznań świadków, katalogu ogólnopolskich notowań cen rynkowych samochodów osobowych "Info-Expert", protokołu badania ksiąg podatkowych, które zostały uznane za nierzetelne w zakresie ewidencjonowania przychodów z tytułu sprzedaży samochodów oraz akt postępowania karnego skarbowego wraz z wyrokiem z dnia 28 października 2009 r., w którym zezwolono na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności karnej przez Skarżącego. W skardze kasacyjnej Skarżąca, działając przez swojego pełnomocnika będącego adwokatem, zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego, a w szczególności: 1) art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f."; 2) art. 59 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 91 Ordynacji podatkowej, a także w związku z art. 372 Kodeksu cywilnego; 3) art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, przez błędną wykładnię. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: 1) art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a."; 2) art. 141 § 4 P.p.s.a. Mając powyższe zarzuty na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik Skarżącej podniósł m.in., że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem Sądu pierwszej instancji, iż wspólność zobowiązania Skarżących wynika z faktu, że przez cały 2004 r. pozostawali oni w związku małżeńskim oraz że w tym czasie istniała między nimi wspólność majątkowa. Zdaniem pełnomocnika Skarżącej, ustalenie to jest całkowicie dowolne, ponieważ nie wskazano w oparciu, o jakie dowody dokonano powyższego ustalenia. Pełnomocnik zwrócił uwagę, że we wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych, Skarżąca poinformowała, że już w 1998 r. zawarła z mężem umowę o rozdzielności majątkowej małżeńskiej, zatem z postanowienia o przyznaniu prawa pomocy wynikają ustalenia sprzeczne z ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z których wynika, że Skarżący pozostawali w 2004 r. nie tylko w związku małżeńskim, ale przez cały 2004 r. istniała między nimi wspólność majątkowa małżeńska. Tym samym naruszone zostały art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Naruszono również art. 6 ust. 1 i 2 u.p.d.o.f.. Z przepisów tych wynika, że warunkiem, aby małżonkowie mogli być opodatkowani łącznie (niezależnie od innych warunków) było to, aby przez cały rok podatkowy pozostawali we wspólności małżeńskiej. Tymczasem Skarżący w 2004 r. ani przez moment nie pozostawali w wspólności majątkowej małżeńskiej, zatem bezzasadne było uznanie za dopuszczalne wspólnego opodatkowania Skarżących za 2004 r. Przechodząc do kwestii zawieszenia biegu terminu przedawnienia pełnomocnik Skarżącej podniósł, że wobec Skarżącej nie toczyło się jakiekolwiek postępowanie, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym, w dniu 9 marca 2011 r., a więc w dniu wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r., zobowiązanie podatkowe, na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 w związku z art. 70 § 6 pkt 1 i art. 91 Ordynacji podatkowej oraz w związku z art. 372 Kodeksu cywilnego, wygasło. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Najistotniejszym argumentem skargi kasacyjnej, na którym oparte zostały jej zasadnicze zarzuty, pełnomocnik Skarżącej uczynił okoliczność, że Skarżący w 2004 r. nie pozostawali w ustroju wspólności majątkowej, a co za tym idzie, nie mogli podlegać wspólnemu opodatkowaniu na podstawie art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. Zarzucając Sądowi pierwszej instancji dokonanie błędnych ustaleń w powyższym zakresie i bezpodstawne pominięcie tej okoliczności pełnomocnik Skarżącej sformułował w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia ww. przepisu oraz art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a., jako że, jak dowodził, na okoliczność zawarcia w 1998 r. pomiędzy Skarżącymi umowy o rozdzielności majątkowej wskazywała sama Skarżąca w skierowanym do tego Sądu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z akt sprawy, wcześniej, tj. ani w skardze do Sądu pierwszej instancji, ani w toku postępowania podatkowego, Skarżący nie powoływali się na powyższą okoliczność, tj. brak istnienia między nimi w 2004 r. wspólności majątkowej. Stawiając te zarzuty autor skargi kasacyjnej całkowicie pominął jeden bardzo istotny w sprawie fakt. Otóż w aktach sprawy (karty nr 8 i 9 tom Ia akt podatkowych) znajduje się złożone przez oboje Skarżących na formularzu PIT-36 zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2004. W zeznaniu tym Skarżący zawarli wniosek o wspólne opodatkowanie. W części "M" tego zeznania, tuż ponad złożonymi przez oboje Skarżących podpisami, znajduje się oświadczenie o następującej treści - "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością. Jednocześnie oświadczam, że w przypadku zaznaczenia w poz. 6 kwadratu 2 albo 3, spełniam warunki do opodatkowania moich dochodów wspólnie z dochodami małżonka albo w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci." Skarżący w pozycji 6 zaznaczyli kwadrat 2, co oznacza, że wnosząc o wspólne opodatkowanie, złożyli też oświadczenie, iż spełniają przesłanki warunkujące taki sposób opodatkowania. Jedną z tych przesłanek jest pozostawanie przez małżonków w danym roku podatkowym we wspólności majątkowej, co wynika z art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f., którego naruszenie, jak już była o tym mowa, zarzucono w skardze kasacyjnej Sądowi pierwszej instancji. Jak więc wynika z powyższego skierowane wobec tego Sądu przez pełnomocnika Skarżącej zarzuty, a pośrednio również wobec organów podatkowych oraz wynikająca z tego próba wywiedzenia pozytywnych skutków prawnych dla Skarżącej opierają się, nie na założeniu i dowodzeniu, że Skarżąca przestrzegała przepisów prawa, a organy podatkowe i Sąd pierwszej instancji tego nie dostrzegają, lecz przeciwnie, na tej okoliczności, że Skarżąca prawo naruszyła, tak bowiem w świetle argumentacji skargi kasacyjnej należy interpretować złożone przez nią w zeznaniu podatkowym, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenie. Innymi słowy autor skargi kasacyjnej domaga się w niej udzielenia ochrony prawnej Skarżącej, poprzez uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego jej skargę na decyzję organu podatkowego, na podstawie argumentacji i zarzutów, które opierają się, na fakcie, że Skarżący wprowadzili w błąd organy podatkowe. Ujawnienie przez Skarżącą, już po zakończeniu postępowania podatkowego, okoliczności, iż w 1998 r. zawarta została pomiędzy małżonkami (Skarżącymi) umowa o rozdzielności majątkowej, co sprawia, że nie zostały spełnione warunki do wspólnego opodatkowania za 2004 r. (brak wspólności majątkowej), mogłaby być w tej sytuacji traktowana jedynie w kategoriach zaistnienia przesłanki do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominujący jest pogląd, zwłaszcza od czasu wydania w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyroku z dnia 13 grudnia 2010 r. sygn. akt I FPS 7/10, iż niezbędną przesłanką pozwalającą sądowi administracyjnemu uchylić zaskarżoną decyzję z uwagi na zaistnienie okoliczności stanowiącej przyczynę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a.) jest to, aby powstanie tej okoliczności dało się zakwalifikować jako naruszenie prawa przez organ (zob. też wyrok NSA z dnia 12 maja 2005 r. sygn. akt FSK 2045/04, wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r. sygn. akt I FSK 518/05, wyrok NSA z dnia 7 marca 2007 r. sygn. akt II FSK 353/06). W niniejszej sprawie, skoro w trakcie postępowania podatkowego Skarżący nie ujawnili faktu, że w 1998 r. zawarli umowę rozdzielności majątkowej, organ podatkowy nie miał żadnych podstaw, aby kwestionować prawdziwość złożonego przez nich w zeznaniu podatkowym oświadczenia, iż spełniają warunki konieczne do wspólnego opodatkowania. Nie sposób zatem wykazać, że organy podatkowe poprzez nieuwzględnienie tego faktu, tj. że nie było podstaw do wspólnego opodatkowania Skarżących, naruszyły prawo. Tym samym niezasadne jest zarzucanie Sądowi pierwszej instancji, iż ten na podstawie tej okoliczności nie uchylił wydanych w sprawie rozstrzygnięć organów podatkowych. Skoro zaś w aktach podatkowych, stanowiących element akt sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 P.p.s.a., znajdowało się, wspomniane już wcześniej, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie Skarżących, że spełniają oni warunki pozwalające na wspólne opodatkowanie za 2004 r. uzyskanych przez nich dochodów, nie ma podstaw do skutecznego zarzucania Sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 6 ust. 1 i 2 u.p.d.o.f. oraz art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Nie są też zasadne zarzuty skargi kasacyjnej, odnoszące się do kwestii nieistnienia (wygaśnięcia) zobowiązania podatkowego, na skutek jego przedawnienia. Stosownie do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg tego terminu ulega przerwaniu lub zawieszeniu w przypadkach enumeratywnie wymienionych w dalszych przepisach (paragrafach) tego artykułu. Przepis ten w ogóle nie został wymieniony w skardze kasacyjnej, mimo że jak należy przyjąć, pełnomocnik Skarżącego uważa, iż nastąpił skutek w nim przewidziany, tj. nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. O tym, iż takie jest w tym zakresie stanowisko pełnomocnika Skarżącej można natomiast było wnioskować głównie z faktu, iż w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołał się on na art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej. W sformułowanym w petitum skargi kasacyjnej zarzucie wskazano jedynie ogólnie na naruszenie art. 59 § 1 Ordynacji podatkowej, bez sprecyzowania, do którego z jego 9 punktów się on odnosi. Pełnomocnik Skarżącej wskazał natomiast na te przepisy z art. 70 Ordynacji podatkowej, które określają przypadki zawieszenia względnie przerwania biegu terminu przedawnienia i które zostały wskazane w ślad za organami podatkowymi, przez Sąd pierwszej instancji jako znajdujące zastosowanie w sprawie, tj. konkretnie rzecz biorąc § 4 oraz § 6 pkt 1 tego artykułu. Pełnomocnik Skarżącej podkreślał w swojej argumentacji, iż przewidziane w tym przepisach okoliczności, wpływające na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, tj. wszczęcie postępowania karnego skarbowego oraz zastosowanie środka egzekucyjnego odnosiły się jedynie do męża Skarżącej, a nie do niej samej. Uregulowania zawarte w art. 70 Ordynacji podatkowej dotyczą przedawnienia wszystkich zobowiązań podatkowych, w tym także wspólnego zobowiązania obojga małżonków w podatku dochodowym od osób fizycznych. Dla biegu przedawnienia tego zobowiązania, a w konsekwencji dla podtrzymania jego bytu prawnego, skuteczne były środki prawne określone w art. 70 § 4 oraz art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, podjęte wobec jednego z małżonków, tj. w tym przypadku męża Skarżącej (zob. także wyroki NSA z dnia 13 czerwca 2007 r. sygn. akt II FSK 153/07 oraz z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt II FSK 1536/10). Przewidziana w art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. możliwość wspólnego opodatkowania obojga małżonków stanowi przywilej podatkowy, albowiem w określonych przypadkach zapewnia finalnie niższe opodatkowanie małżonków, w porównaniu do sytuacji, gdyby rozliczali się oni oddzielnie. Konsekwencją dobrowolnego skorzystania z tego przywileju, jest jednak konieczność uznania, że dla przerwania względnie zawieszenia biegu terminu przedawnienia takiego zobowiązania, nie jest konieczne wystąpienie tych okoliczności łącznie wobec obojga opodatkowanych w ten sposób małżonków. Niezasadny jest także odnoszący się do uzasadnienia zaskarżonego wyroku zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Uzasadnienie to zawiera bowiem wszystkie niezbędne części składowe, wymagane stosownie do tego przepisu i wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej Sąd wyjaśnił w dostatecznym stopniu, powołując się na stosowne przepisy, z jakich powodów uważa, iż nie doszło do przedawnienia wspólnego dla obojga Skarżących zobowiązania podatkowego. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, stosownie do art. 184 P.p.s.a. skargę tę oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a., w związku z § 6 pkt 6, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło