II OW 52/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) sędzia del NSA Zofia Flasińska Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Wojewody Śląskiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Śląskim a Starostą Powiatu Rybnickiego w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego postanawia: odrzucić wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Wojewoda Śląski pismem z dnia 4 kwietnia 2011 r., wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Powiaty Rybnickiego a Wojewodą Śląskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzeniu wniosku Śląskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] czerwca 1986 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie 3 stawów rybnych, pobór wody z rzeki [...] na napełnienie stawów i uzupełnienie strat wody oraz odprowadzenie wód z odwodnienia w/w stawów do [...]. Jak wynika z akt sprawy, Śląski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych – Biuro Terenowe w R. pismem z dnia 24 września 2010 r. wystąpił do Starosty Raciborskiego o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] czerwca 1986 r. nr [...]. Starosta Raciborski postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał przedmiotowy wniosek z dnia 24 września 2010 r. Staroście Rybnickiemu jako organowi właściwego do rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, powołując się na art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), że organem właściwym w przedmiotowej sprawie jest starosta. Jednakże podkreślono również, że przedmiotowe stawy oraz miejsce odprowadzenia wód ze stawów znajduje się na terenie powiatu rybnickiego, natomiast jedynie miejsce poboru wody znajduje się na ternie powiatu raciborskiego. Zdaniem Starosty, skoro większa część nieruchomości znajduje się na terenie powiatu rybnickiego, to organem właściwym w przedmiotowej sprawie jest Starosta Rybnicki. Następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 205 Prawa wodnego z 2001 r. Starosta Rybnicki uznał się niewłaściwym w sprawie i przekazał przedmiotowy wniosek do Wojewody Śląskiego jako organu właściwego w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia Starosta Rybnicki wskazał, że zgodnie z art. 138 ust. 1 Prawa wodnego z 2001 r. stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, a w przedmiotowej sprawie taki wniosek złożył Śląski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych. Natomiast stosownie do art. 205 Prawa wodnego pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód do celów rybackich wydane na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo wodne wygasają w terminie trzech lat od dnia wejścia w życie ustawy. Wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego, stwierdza w drodze decyzji wojewoda. Pismem z dnia 4 kwietnia 2010 r., Wojewoda Śląski wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 22 § 2 k.p.a. oraz art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Rybnickim a Wojewodą Śląskim w sprawie wniosku Śląskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] czerwca 1986 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że z analizy akt sprawy, opinii prawnej ani z treści decyzji [...], oraz z powołanej w niej podstawy prawnej (art. 53 ust. 2 pkt 1, art. 55 ust. 2 pkt 1 oraz art. 82 ust. 1 pkt 3 z dnia 24 października 1974 r. – Prawo wodne – Dz.U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) nie wynika aby pozwolenie zostało wydane na szczególne korzystanie z wód dla celów rybackich. Również, jak słusznie zauważył Starosta Raciborski w postanowieniu nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki przywołane w ust. 2 oraz 2a art. 140 Prawa wodnego z 2001 r., określające w jakich przypadkach organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego a tym samym również do stwierdzenia jego wygaśnięcia (zgodnie z art. 140 ust. 3) jest Marszałek Województwa. Należy przy tym zauważyć, że fakt wydania ww. decyzji przez Wojewodę Katowickiego w żadnym razie nie wskazuje aby przesłanki takie zachodziły. Zdaniem Wojewody od dnia 1 czerwca 1975 r. dotychczasowe zadania i uprawnienia naczelników powiatów przeszły do właściwości wojewodów na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia zadań i uprawnień należących do powiatowych rad narodowych i naczelników powiatów, które przejmują wojewódzkie rady narodowe i wojewodowie (Dz.U. z 1975 r. Nr 17, poz. 94). Powołując się na art. 55 nieobowiązującego już Prawa wodnego z 1974 r. wojewoda podniósł, że wszystkie pozwolenia wodnoprawne w tym czasie wydawał właściwy miejscowo wojewoda. Pismem z dnia 2 czerwca 2011 r. odpowiedź na wniosek złożył Starosta Powiatu Rybnickiego podnosząc, że zgodnie z art. 21 ust. 2 Prawa wodnego z 1974 r., pozwolenie wodnoprawne wydaje się na czas oznaczony, z tym, że pozwolenie na szczególne korzystanie z wód śródlądowych do celów rybackich, wydaje się na okres nie krótszy niż dziesięć lat. Natomiast zgodnie z treścią pkt 2 decyzji z dnia [...] czerwca 1986 r. pozwolenie zostało wydane na okres lat dziesięciu. Ze względu na okres ważności pozwolenia jego treść należy oceniać jako jednocześnie stanowiącą zezwolenie na szczególne korzystanie z wód także do celów rybackich w rozumieniu art. 53 ust. 2 pkt 9 Prawa wodnego z 1974 r. Po upływie okresu ważności pozwolenia, z dniem 1 stycznia 1998 roku, wskazana decyzja [...] podlegała na mocy art. 162 k.p.a., wygaszeniu przez organ, który decyzję wydał. Zgodnie z obowiązującą treścią art. 55 ust. 1 pkt 1 oraz pkt. 4 Prawa wodnego z 1974 r. wskazana kompetencja należała do wojewody. Na mocy art. 205 Prawa wodnego z 2001 r. utrzymano obowiązek wojewody stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego do celów rybackich wydanych pod rządami ustawy prawo wodne z 1974 r. Dodatkowo Starosta podniósł, że przedmiotem sprawy jest urządzenie wodne – budowla piętrząca wodę wraz z trzema stawami. Natomiast zgodnie z art. 138 w zw. z 122 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego z 2001 r., organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, stwierdza również wygaśnięcie decyzji zezwalającej na wykonanie urządzeń wodnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość oraz spory kompetencyjne w przypadkach określonych w art. 4 p.p.s.a. oraz w art. 22 § 1 i 2 k.p.a. Wojewoda Śląski we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego powołał się na art. 22 § 2 k.p.a., co jak należy rozumieć, przepis ten stanowi podstawę do skierowania wniosku do sądu administracyjnego (NSA). Nie jest to właściwa kwalifikacja prawna, gdyż trudno w tym przypadku Starostę Rybnickiego traktować jako organ jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a., skoro zgodnie z art. 140 ust. 1 Prawa wodnego z 2001 r. starosta jako organ właściwy do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, wykonuje to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Jako organ właściwy do wydawania pozwoleń wodnoprawnych stosownie do ust. 3 ww. przepisu, jest właściwy też w sprawach stwierdzenia wygaśnięcia, cofnięcia lub ograniczenia tego pozwolenia. Natomiast właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do starostów realizujących zadania z zakresu administracji rządowej, określone w ustawie oraz kompetencje organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego (art. 4 ust. 4 Prawa wodnego z 2001 r.). Dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 31, poz. 206), są organami niezespolonej administracji rządowej wykonującymi zadania administracji rządowej w województwie. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r., funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do marszałków województw i dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej, w sprawach określonych ustawą, pełni Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Z powyższego wynika więc, że starosta w tym przypadku, na gruncie Prawa wodnego z 2001 r. w znaczeniu funkcjonalnym jest organem administracji rządowej i nie ma do niego zastosowania art. 17 pkt 1 k.p.a. O tym, że przy ustalaniu organu właściwego do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego lub o właściwość, należy brać pod uwagę to, czy organ jednostki samorządu terytorialnego realizuje zadanie z zakresu administracji rządowej, może świadczyć też brzmienie art. 22 § 1 pkt 4 k.p.a. (postanowienia NSA z: 15 lipca 2011 r., II OW 50/11, 7 kwietnia 2011 r., II OW 107/10, II OW 10/11, 11 marca 2011 r., II OW 106/10, 22 października 2010 r., II OW 52/10). W związku z powyższym wniosek Wojewody Śląskiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Starostą Powiatu Rybnickiego w niniejszej sprawie powinien być skierowany w oparciu o art. 22 § 1 pkt 8 k.p.a. do ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Ponieważ rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w niniejszej sprawie nie należy do właściwości sądu administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.