I SA/Bk 98/11
WyrokWSA w Białymstoku2011-08-31
Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego dotycząca rozliczenia podatku VAT za rok 2000 może zostać utrzymana w mocy pomimo braku wszystkich faktur VAT z powodu ich utraty w pożarze, jeśli istnienie tych faktur zostało potwierdzone w protokole kontroli podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak oryginałów lub duplikatów faktur VAT na etapie postępowania kontrolnego nie pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego, jeśli istnienie tych faktur zostało potwierdzone w protokole kontroli podatkowej przeprowadzonej przez organ podatkowy. Ponadto, w sprawie nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego, gdyż bieg terminu przedawnienia został przerwany przez zastosowanie środka egzekucyjnego oraz zawieszony w związku z toczącym się postępowaniem sądowym.Stan faktyczny
Skarżący W. D. został rozliczony przez Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z podatku VAT za rok 2000, który zakwestionował odliczenie podatku naliczonego z faktur zakupu paliwa bezołowiowego używanego do samochodu osobowego Honda Accord. Skarżący utracił część faktur w wyniku pożaru, co organ uznał za brak pełnej dokumentacji. W toku postępowania sądowego wskazano, że protokół kontroli podatkowej z 2000 r. potwierdzał posiadanie faktur na dzień rozliczenia, a także że nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia stycznia 2011 r., stwierdził, że decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 5.617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2000 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego W. D. kwotę 5.617 zł (słownie: pięć tysięcy sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją z dnia
[...].08.2006 r. Nr [...] dokonał W. D. (dalej powoływany także jako "Skarżący") rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2000 roku. Organ uznał, iż Skarżący odliczył w poszczególnych miesiącach 2000 roku podatek naliczony w łącznej kwocie 26.721,36 zł. z faktur zakupu paliwa bezołowiowego:
a) którym rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 142 z 2000 r., poz. 17 ze zm.),
b) które wykorzystywano do napędu samochodu osobowego Honda Accord.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej
w B., decyzją z dnia [...].05.2007 r. Nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z w części dotyczącej rozliczenia przez W. D. podatku od towarów i usług za styczeń, luty, kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień i listopad 2000 r.
Dyrektor Izby Skarbowej podzielił ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące zakwestionowanych wydatków na zakup paliwa bezołowiowego.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji odwołał się w tej mierze do decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2007 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem organu Skarżący dokonywał zakupu paliwa bezołowiowego do napędu samochodu Honda Accord, który wykorzystywany był w działalności gospodarczej. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...].01.2002 r. nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji wydanej przez Inspektora Powiatowego w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w E., samochód Honda Accord stracił status samochodu ciężarowego. Organ odwoławczy podniósł, iż zarówno orzecznictwo sądów administracyjnych jak i Sąd Najwyższy stały
na stanowisku, że ocena rodzaju samochodu powinna być oparta na świadectwie homologacji (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2000 roku, sygn. akt OKP 17/00, z 18 grudnia 2000 roku, sygn. akt OKP 18/00
i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2001 roku, sygn. akt III RN 194/01). Zatem, w świetle art. 25 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług również podatek naliczony z faktur zakupu paliwa bezołowiowego, które wykorzystane było w działalności gospodarczej do napędu samochodu osobowego Honda Accord, nie podlegał w 2000 roku odliczeniu.
Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 410/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, miesiące od kwietnia do września oraz listopad 2000 r. w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając, że nie może ona być wykonana w tej części i zasądził na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 122, art. 180, art. 187 i art. 190 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej powoływana jako "o.p."), gdyż organy nie wywiązały się z ciążącego na nich obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Sąd wskazał, że organy skarbowe nie zakwestionowały w niniejszej sprawie, tego że skarżący w 2000 r. nabył 45.442,68 litrów paliwa bezołowiowego oraz faktu, że poniósł on z tego tytułu wydatek w łącznej kwocie 116.434,12 zł. Postawiły jednak tezę, że zakupione paliwo nie mogło być wykorzystane w prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej,
a to głównie z tego powodu, iż jedynym pojazdem, do którego konieczne było tankowanie paliwa bezołowiowego był samochód Honda Accord. Zdaniem Sądu twierdzenie to nie znajduje dostatecznego oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Z powyższego faktu nie wynika bowiem, że paliwo to nie mogło być wykorzystywane do innych samochodów, pojazdów i maszyn. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że w firmie skarżącego było w tym okresie
14 różnego rodzaju napędzanych benzyną samochodów i maszyn. W aktach sprawy brak jest natomiast jakiegokolwiek dowodu, że nie mogło być do nich używane paliwo bezołowiowe.
W związku z powyższym Sąd przyjął, że jeżeli organy nie kwestionują faktu zakupu spornego paliwa i prawdziwości dotyczących tego paliwa dokumentów źródłowych, to podważenie związku przyczynowego między tym wydatkiem
a przychodem powinno opierać się na wykazaniu faktycznej niemożliwości wykorzystania tego paliwa w prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej. W tym zakresie nie przeprowadzono jednak postępowania dowodowego.
Sąd wskazał, że rozpoznając ponowienie sprawę organy skarbowe podejmą czynności dowodowe, zmierzające do ustalenia, czy nabywane przez skarżącego paliwo bezołowiowe było dostarczane w beczkach lub kanistrach na teren prowadzonych przez jego firmę budów i było tam wykorzystywane do pojazdów
i urządzeń, innych niż samochód Honda Accord. W tym celu należy rozważyć przesłuchanie pracowników firmy podatnika, jak też pracowników stacji paliw,
na których dokonywano zakupu spornego paliwa. Rozważyć również trzeba przeprowadzenie opinii biegłego na okoliczność określenia ilości zużywanego paliwa przez skarżącego w związku z wykonywaniem inwestycji energobudowlanych. Organ podatkowy do akt sprawy włączy ponadto protokół z kontroli przeprowadzonej
w 2000 r. przez Urząd Skarbowy w W., a następnie dokona jego oceny w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.
Powyższy wyrok, w wyniku oddalenia skargi kasacyjnej organu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt I FSK 568/08 uzyskał walor prawomocności.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B., decyzją z dnia [...] września 2010 r. Nr [...], dokonał Skarżącemu rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2000 roku w sposób odmienny od zadeklarowanego. Organ wskazał, iż w sprawie nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego z uwagi na zastosowanie środków egzekucyjnych polegających na zajęciu rachunków bankowych, które spowodowały przerwanie biegu terminu przedawnienia. O zastosowaniu powyższych środków Skarżący był zawiadomiony, co wynika z pisma Urzędu Skarbowego w W. z [...] września 2010 r. Organ zaznaczył, że zawyżenie podatku naliczonego nastąpiło z tytułu odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach zakupu paliwa do samochodu osobowego Honda Accord oraz w związku ze stwierdzeniem, iż nie przedłożono wszystkich faktur zakupu towarów i usług, a więc nie udokumentowano w pełni prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej
w B., decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podzielił stanowisko organu I instancji, iż w sprawie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia w dniu [...] października 2006 r., gdyż tego dnia zostało doręczone zobowiązanemu zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego. Dodatkowo wskazał, że w sprawie miało miejsce zawieszenie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w okresie od dnia wniesienia skargi do sądu administracyjnego do dnia doręczenia organowi odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin zawieszenia biegu terminu przedawnienia trwał
od 2 lipca 2007 r. do dnia 27 listopada 2009 r.
Organ stwierdził, że w wyniku odtwarzania utraconych w wyniku pożaru dokumentów, Skarżący nie przedłożył wszystkich faktur zakupu towarów i usług,
co spowodowało, że nie udokumentował w pełni prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w składanych deklaracjach VAT - 7 za poszczególne okresy 2000 r. Podkreślił, że Skarżący już wcześniej odtwarzał utraconą dokumentację
za 1999 r., a zatem wiedząc, iż spaleniu uległy także dokumenty za 2000 r. powinien podjąć wcześniej starania o uzyskanie duplikatów wystawionych faktur. Zatem powoływanie się na upływ czasu jako przeszkodę w odtworzeniu pełnej dokumentacji księgowej za 2000 r. nie jest zasadne. Organ nie zgodził się także ze strona skarżącą, iż w sprawie został pominięty dokument w postaci protokołu z kontroli źródłowej przeprowadzonej przez inspektorów z Urzędu Skarbowego w W. 16 i 17 grudnia 2000 r., albowiem protokół ten wraz z załącznikami znajduje się w aktach sprawy i stanowi dowód w sprawie.
Organ wskazał także na nieprawidłowości związane z odliczaniem podatku naliczonego zawartego w fakturach zakupu paliwa do samochodu osobowego Honda Accord. Zaznaczył, że organ I instancji przeprowadził postępowanie zgodnie
z zaleceniami wynikającymi z wyroku WSA w Białymstoku z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 410/07, gdyż podjął niezbędne czynności do ostatecznego wyjaśnienia kwestii wykorzystywania benzyny bezołowiowej do innych pojazdów
i urządzeń niż samochód Honda Accord.
Na powyższą decyzję, pełnomocnik Skarżącego wywiódł skargę
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł
o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającą ją decyzji organu
I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
– art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993 r. Nr 11, poz. 50 ze zm., dalej powoływana
w skrócie jako "ustawa o VAT"), w zw. z § 50 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 1999 r. Nr 109, poz. 1245 ze zm.), poprzez ich błędne zastosowanie, tj. zastosowanie pomimo braku podstaw faktycznych ku temu;
– art. 122, 180 § 1, 181, 187 § 1, 191 i 194 § 1 i § 4 o.p., poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia, polegających na przyjęciu, że skarżący w sposób nieprawidłowy rozliczał się w zakresie podatku VAT za poszczególne miesiące 2000 r., co z kolei było konsekwencją dowolnej oceny materiału dowodowego polegającej na pominięciu dowodu w postaci protokołu z kontroli podatkowej przeprowadzonej przez inspektorów z Urzędu Skarbowego w W. w dniach 16 i 17 grudnia 2000 r.
w przedmiocie prawidłowości rozliczania podatku VAT za okres od stycznia
do października 2000 roku;
– art. 210 § 1 pkt 6 w związku z § 4 o.p. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji,
w szczególności polegające na braku wskazania dowodów, którym organ dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności,
– art. 70 § 1 o.p. poprzez nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącego podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, zaznaczył, że w równoległym postępowaniu kontrolnym
i podatkowym, dotyczącym zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. zgodnie
z zaleceniem Dyrektora Izby Skarbowej w B. przeprowadził postępowanie dowodowe m.in. przesłuchując 19-stu świadków i po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję nr [...] z dnia [...].05.2010 r., w której uznał wszystkie faktury zakupu towarów i usług za prawidłowe i związane z kosztami przychodów prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej w 2000 r. i zgodnie z zeznaniem rocznym podatnika o przychodach z pozarolniczej działalności gospodarczej i kosztach uzyskania tych przychodów. Powyższa decyzja stała się ostateczna. Niezrozumiałym jest zatem dlaczego w niniejszym postępowaniu organ zakwestionował powyższe faktury.
Odnośnie naruszenia przez organy art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, w związku z nie uzyskaniem przez Skarżącego wszystkich duplikatów utraconych faktur VAT, pełnomocnik wskazał, że powyższe nastąpiło z powodu upływu czasu i likwidacji podmiotów, od których były nabywane towary i usługi, co uniemożliwiło odtworzenie całej dokumentacji w postaci duplikatów faktur. Jednocześnie wskazał, że posiadanie dokumentu w postaci oryginału lub duplikatu faktury jest podstawą do skorzystania
z odliczenia podatku naliczonego, ale w ściśle określonym czasie - w dacie dokonania rozliczenia podatku od towarów i usług za dany miesiąc.
Zdaniem strony skarżącej, ocena protokołu z kontroli podatkowej przeprowadzonej przez inspektorów Urzędu Skarbowego w W. dokonana przez organy podatkowe była niekompletna. Z treści tego protokołu wynika, że pracownicy aparatu skarbowego skontrolowali prawidłowość rozliczania się skarżącego z podatku VAT w okresie od stycznia do końca października 2000 r. i nie mieli żadnych zastrzeżeń. Dane zawarte w deklaracjach VAT-7 odzwierciedlały dane wykazane w ewidencjach zakupu i sprzedaży VAT, a te z kolei miały potwierdzenie
w oryginałach faktur VAT. Wskazał, że mimo iż przeprowadzona kontrola obejmowała okres do 31 października 2000 r., to zważywszy na fakt, iż została przeprowadzona
w dniach 16 i 17 grudnia 2000 r., można wnosić, że kontrolujący nie mieli także zastrzeżeń odnośnie ewidencji VAT za miesiąc listopad.
W ocenie Skarżącego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że dane wskazane w deklaracjach VAT - 7 za poszczególne miesiące 2000 r. były prawidłowe, zaś same deklaracje VAT - 7 były sporządzone rzetelnie.
W kwestii naruszenia art. 70 § 1 o.p., pełnomocnik Skarżącego wskazał,
że organy błędnie uznały, że w sprawie nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania. Na dzień 6 sierpnia 2010 r., w którym Skarżący zapoznał się ze zgromadzonym
w sprawie materiałem dowodowym nie było podstaw do stwierdzenia przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania. Znajdujące się w aktach pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 10 lipca 2009 r.
w sprawie czynności egzekucyjnych podjętych w latach 2001 i 2006 nie dotyczy zobowiązań podatkowych wyszczególnionych w zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości rozliczenia przez Skarżącego podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2000 r. Zdaniem organu, z uwagi na fakt, że Skarżący nie przedłożył wszystkich faktur zakupu towarów i usług (w wyniku częściowego odtworzenia utraconej dokumentacji księgowej na skutek pożaru), nie udokumentował w pełni prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Jako, że najdalej idącym jest zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego, stąd w pierwszej kolejności Sąd odniósł się właśnie do tego zarzutu uznając, że jest chybiony. W sprawie organy słusznie wywodzą i uzasadniają, że nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego w VAT za poszczególne miesiące 2000 r. Zgodnie z art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednocześnie bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo
od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny (art. 70
§ 4 o.p.). Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie zastosowano środek egzekucyjny w postaci egzekucji z rachunku bankowego zobowiązanego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., na podstawie tytułów wykonawczych z [...] stycznia 2005 r. i [...] stycznia 2005 r., dokonał w dniu 13 stycznia 2005 r. zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego, o czym Skarżący został powiadomiony w dniu 14 stycznia 2005 r. W aktach sprawy znajduje się kserokopia potwierdzenia odbioru powyższego zawiadomienia (k. 25/16 t. III akt adm.). Jednocześnie, wbrew twierdzeniom skargi, wystawione tytuły wykonawcze z dnia [...] i [...] stycznia 2005 r. odnosiły się do zaległości podatkowych dotyczących podatku VAT za poszczególne miesiące 2000 r. Zgodzić się zatem należało z organami, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki do przerwania biegu terminu przedawnienia.
Wskazać także należy, iż w sprawie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W myśl art. 70 § 6 pkt 2 o.p., bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu,
z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności (art. 70
§ 7 pkt 2 o.p.). Z akt sprawy wynika, że Skarżący w dniu 2 lipca 2007 r. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2007 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2000 r. Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 410/07, WSA w Białymstoku uchylił powyższą decyzję
w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji. Odpis powyższego wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności został doręczony organowi w dniu
26 listopada 2009 r. Tym samym należało stwierdzić, że w okresie od 2 lipca 2007 r. do 27 listopada 2009 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia i o ten okres należy wydłużyć termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 r. Zatem na dzień wydawania zaskarżonej decyzji - [...] stycznia 2011 r., wbrew twierdzeniom skargi, nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług
za poszczególne miesiące 2000 r.
Za zasadny Sąd uznał natomiast zarzut naruszenia prawa materialnego,
tj. art. 19 ust. 1 ustawy o VAT w zw. z § 50 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów
z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy
o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, poprzez ich błędne zastosowanie. W świetle tych przepisów podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty, o których mowa w § 51 ww. rozporządzenia. Stosownie zaś do § 51 pkt 1 ww. rozporządzenia, jeżeli oryginał faktury lub faktury korygującej ulegnie zniszczeniu albo zaginie, sprzedawca na wniosek nabywcy ponownie wystawia fakturę zgodnie z danymi zawartymi w kopii tej faktury.
Analiza powyższych regulacji prowadzi do wniosku, iż podstawą
do skorzystania z uprawnienia wynikającego z cytowanych przepisów jest istnienie faktur VAT. Zgodzić się należy ze stroną Skarżącą, że faktury te muszą istnieć
w dacie dokonywania rozliczenia podatkowego, albowiem w tym dniu, podatnik korzysta z przysługującego mu prawa - obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Tym samym, obiektywna niemożność przedłożenia wszystkich faktur VAT za poszczególne okresy rozliczeniowe 2000 r., na etapie postępowania kontrolnego prowadzonego w 2004 r. oraz późniejszego postępowania podatkowego, sama przez się, nie może przesądzać o braku prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego wykazanych w deklaracjach VAT - 7.
Uszło uwadze organom podatkowym, że w niniejszej sprawie miała miejsce kontrola podatkowa przeprowadzona przez Urząd Skarbowy w W., przeprowadzona w dniach 16 i 17 grudnia 2000 r. Z protokołu kontroli przeprowadzonego w powyższym terminie, jednoznacznie wynika, że jej przedmiotem było sprawdzenie prawidłowości rozliczenia podatku VAT za okres od stycznia do października 2000 r. (k. 98/2 - 4 t. II akt adm.). Do rozliczenia podatku od towarów i usług Skarżący prowadził, w powyższym okresie, rejestr zakupu VAT - materiały, rejestr zakupu VAT - środki trwałe, rejestr sprzedaży VAT oraz rejestr korekt. Na stronie 2 powyższego protokołu, inspektorzy przeprowadzający kontrolę stwierdzili, że "... na podstawie w/w rejestrów w powiązaniu z dokumentami źródłowymi..." zaś na stronie 3 "... kwoty wynikające z w/w rejestrów są zgodne z wykazanymi i rozliczonymi w deklaracjach VAT - 7 za w/w okresy...". Z powyższego dokumentu wynika, iż na dzień przeprowadzenia kontroli - 16 i 17 grudnia 2000 r. w posiadaniu Skarżącego znajdowały się faktury VAT, mogące stanowić podstawę do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego za okres objęty kontrolą Urzędu Skarbowego w W. Dodatkowo, pracownicy organu podatkowego - inspektorzy przeprowadzający kontrolę stwierdzili, że kwoty wynikajże z rejestrów znajdują oparcie w materiale źródłowym (fakturach VAT) i są zgodne ze złożonymi deklaracjami VAT - 7. W ocenie Sądu, powyższy protokół stanowi pośredni dowód tego, że na dzień składania deklaracji VAT - 7, za miesiące od stycznia do października 2000 r., Skarżący dysponował fakturami VAT, których treść była odzwierciedlona w składanych przez niego deklaracjach VAT - 7.
Podkreślić należy, iż także WSA w Białymstoku, przy ocenie zgodności
z prawem decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2007 r.,
w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Bk 410/07, zwrócił uwagę na fakt, iż powyższy protokół stanowi istotny dowód w sprawie, jednakże
z uwagi, iż nie został formalnie dopuszczony jako dowód w sprawie, nie mógł się wypowiedzieć jednoznacznie w tej kwestii. Sąd nakazał jednak, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy włączyły do akt sprawy powyższy protokół i dokonały jego oceny w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym
w sprawie. W ocenie Sądu, organy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy,
w niewystarczający sposób ustosunkowały się do powyższego protokołu, stwierdzając ogólnie, iż stanowił on dowód w sprawie i został poddany ocenie.
W sprawie nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wydał decyzję z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r., która uzyskała walor "ostateczności". W decyzji tej organ uznał przychódi koszty uzyskania przychodów za rok 2000 zadeklarowane przez Skarżącego, a wynikające z faktur VAT, za prawidłowe i związane z kosztami uzyskania przychodów prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej. Na stronie 6 powyższej decyzji, organ stwierdził, że "...zadeklarowane przez Skarżącego zakupy paliwa bezołowiowego dla celów prowadzonej działalności gospodarczej firmy E. były zasadne. Z uwagi na powyższe przyjęto koszty uzyskania przychodów z firmy E. wykazane przez Pana W. D. w zeznaniu PIT 36 za 2000 r. ...". (k. 82/3 t. III akt adm.). Mimo, iż przedmiotowa decyzja dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r., to wbrew twierdzeniom organu z odpowiedzi na skargę, ma wpływ na treść rozstrzygnięcia
w przedmiocie podatku VAT i powinna być wzięta pod uwagę, przez organy przy rozstrzyganiu kwestii dotyczących podatku VAT ze ten sam okres. Wskazać należy na niekonsekwencję organów podatkowych w tym zakresie - Dyrektor Izby Skarbowej w B., decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] (k. 104/a t. II akt adm.) w przedmiocie podatku VAT za 2000 r., uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że warunkiem odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego jest możliwość zaliczenia wydatku związanego z nabyciem towaru lub usługi do kosztów uzyskania przychodów w kontekście przepisów o podatku dochodowym. Tym samym, bez decyzji ostatecznej dotyczącej podatku dochodowego za 2000 r. rozstrzygającej o podstawie opodatkowania nie wiadomo, które koszty zostały uznane za koszty uzyskania przychodu, a które nie. Nie ma zatem podstaw do analizy wydatków wynikających z poszczególnych faktur, skoro nie zostało przesądzone, czy faktury te są prawidłowe.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że faktyczny brak faktur VAT, utraconych
w związku z pożarem, w przypadku gdy ich istnienie zostało potwierdzone przez pracowników uprawnionego organu - nie pozbawiło podatnika możliwości skorzystania z obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, za dany okres rozliczeniowy.
Powyższe dowodzi, iż w sprawie doszło do naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego - art. 19 ust. 1 ustawy o VAT w zw. z § 50 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, jak również przepisów prawa procesowego - art. 122, art. 180 §1, art. 187 § 1 i 191 o.p., gdyż organy nie wywiązały się z ciążącego na nich obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ uwzględni zaprezentowaną
w uzasadnieniu wykładnię przepisów prawa materialnego oraz podda należytej ocenie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności oceni jaki wpływ na wynik sprawy, miały treść protokołu z kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy w W. oraz treść decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję. W oparciu o przepisy art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono w oparciu o przepisy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. oraz § 3 pkt 1 lit. f) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 31, poz. 153).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło