II SA/Go 435/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Protokolant referent - stażysta Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2011 r. sprawy ze skargi K.P. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2005 r., nr [...] na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego nałożył na K.P. karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego w postaci warsztatu samochodowego w wysokości 75.000 zł. Na skutek wniesionego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stało się przedmiotem skargi, którą K.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 14 czerwca 2006 r., II SA/Go 92/06 uchylił zaskarżone postanowienie. Na skutek wniesionej przez organ skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1167/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. Mając na uwadze treść powyższego orzeczenia kolejnym wyrokiem z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Go 54/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na przedmiotowe postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2005 r., który to wyrok stał się prawomocny. Dnia 28 maja 2010 r. Wojewoda doręczył K.P. upomnienie wzywające do uregulowania należności w kwocie 75.000 zł oraz odsetek naliczonych od dnia [...] listopada 2005 r. Dnia [...] czerwca 2010 r. zobowiązany uiścił kwotę 75.008,80 zł (uwzględniającą koszty upomnienia). Wierzyciel uznał zobowiązanie za uregulowane tylko w części. Zobowiązany, działając przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podnosząc, iż dokonał wpłaty należności głównej oraz kosztów upomnienia. Brak jest natomiast podstaw do pobierania odsetek za zwłokę, albowiem wykonanie postanowienia PINB z dnia [...] października 2005 r. było wstrzymane, następnie postanowienie zostało uchylone, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, a nadto postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołane skargą kasacyjną zostało zawieszone. l Dodatkowo w upomnieniu nie zawarto wezwania w zakresie odsetek za zwłokę, a tym samym w ocenie skarżącego żądanie przez wierzyciela zapłaty odsetek jest bezzasadne. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. Wojewoda, działając na podstawie art. 34 § 1 w związku z art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznał wniesiony zarzut za bezzasadny wskazując wskazał, iż kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu jest niepodatkową należnością budżetową, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm. ) - art. 3 pkt 3c . Katalog przypadków, w których nie nalicza się odsetek za zwłokę, został uregulowany w art. 54 § 1 o.p. Żaden z wymienionych tam przypadków nie zaistniał w niniejszej sprawie, w związku z czym zgłoszony zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Na skutek złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., Wojewoda uznał wniesiony zarzut za bezpodstawny. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazując dodatkowo, że postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 27 marca 2006 r., II SA/Go 92/06 wstrzymujące wykonanie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu, zostało wydane na wniosek strony, a więc miało charakter fakultatywny, a nie obligatoryjny. Na powyższe postanowienie organu K.P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W skardze zarzucił on naruszenie: 1. art. 6 k.p.a. ( zasada praworządności ) w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP w szczególności poprzez uznanie, iż zasadne jest naliczanie ods etek, pomimo iż wykonanie postanowienia PINB z dnia [...] października 2005 r., stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego było wstrzymane, następnie postanowienie zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, a nadto postępowanie administracyjne w wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez wierzyciela zostało z urzędu zawieszone, 2. art. 8 k.p.a. ( zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej ) poprzez wyciąganie niekorzystnych dla skarżącego konsekwencji z tytułu korzystania przez niego z przysługujących mu środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym i uznanie, iż zasadne jest naliczanie odsetek, pomimo iż wykonanie postanowienia PINB z dnia [...] października 2005 r. stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego było wstrzymane, następnie postanowienie zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, a nadto postępowanie administracyjne w wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez wierzyciela zostało z urzędu zawieszone 3. art. 54 § i pkt 4 i § 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż zasadne jest naliczania odsetek, pomimo iż wykonanie postanowienia PINB z dnia [...] października 2005 r. stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego było wstrzymane, następnie postanowienie zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, a nadto postępowanie administracyjne w wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez wierzyciela zostało z urzędu zawieszone. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż w upomnieniu nie zawarto wezwania w zakresie odsetek, postępowanie przed NSA wywołane skargą kasacyjną organu było zawieszone w okresie od [...] października 2007 r. do [...] lipca 2009 r., nadto skarżący w toku postępowania administracyjnego wnosił o wstrzymanie wykonania nałożonego obowiązku, przy czym wniosek ten nie został przez organy rozpatrzony. Skarżący zatem nie powinien być obciążany negatywnymi konsekwencjami w postaci odsetek ustawowych w sytuacji, gdy korzystał z przysługujących mu praw do weryfikacji nałożonej kary poprzez wykorzystywanie ustawowych środków zaskarżenia, zwłaszcza, że po prawomocnym zakończeniu sprawy i wezwaniu do uiszczenia kary niezwłocznie wpłacił należność główną i koszty upomnienia. Powołał się przy tym na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2002 r., III RN 62/2001 zawierający tezę, iż "wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie wysokości zobowiązania podatkowego powoduje definitywne zwolnienie podatnika z obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę za okres od wstrzymania wykonania decyzji". W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie pozostawało postanowienie Wojewody w przedmiocie stanowiska wierzyciela wobec zarzutu zobowiązanego K.P. zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym zmierzającym do wyegzekwowania kary nałożonej przez PINB wraz odsetkami, należnymi - zdaniem organu - od [...] listopada 2005 r. do dnia zapłaty kary. Kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu jest niepodatkową należnością budżetową, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm. ) - art. 3 pkt 3c , w tym także kwestie dotyczące odsetek za zwłokę w zapłacie kary. Ze względu na przedmiot zaskarżenia wskazania wymaga, iż zgodnie z przepisem art. 59 g ust. 3 i 4 Prawa budowlanego w przypadku nieuiszczenia w terminie wymierzonej kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zaś uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczenia takiej kary jest wojewoda. Wojewoda staje się zatem we wszczętym postępowaniu egzekucyjnym wierzycielem. W myśl art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w sytuacji zgłoszenia przez zobowiązanego do wykonania egzekwowanego obowiązku zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny rozpatruje je po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej podnoszonym w toku postępowania wniosek o wstrzymanie wykonania nałożonego obowiązku został rozpatrzony w toku postępowania administracyjnego. Nastąpiło to postanowieniem PINB z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]. Nie miało to jednak wpływu na naliczanie odsetek od zaległej kary pieniężnej. Zgodnie z treścią art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę powstaje z mocy prawa i wynika z samego faktu wystąpienia zaległości podatkowej. Przepis art. 54 Ordynacji podatkowej określa wyjątki od ww. zasady, że za cały czas istnienia zaległości podatkowych naliczane są odsetki i jego wykładnia rozszerzająca nie jest możliwa. Jeżeli chodzi o wspomniane w skardze uchylenie postanowienia WINB z dnia [...] grudnia 2005 r. (co nastąpiło wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 14 czerwca 2006 r., II SA/Go 92/06), czego konsekwencją byłoby przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, to skutek ten nie nastąpił, bowiem wyrok ten nie uprawomocnił się. Został on uchylony wyrokiem NSA z dnia 5 listopada 2009 r., II OSK 1167/09, w związku z czym nie nastąpiła przesłanka wynikająca z dyspozycji art. 54 § 3 ordynacji podatkowej. Materialnoprawnego skutku w postaci nienaliczania odsetek od zaległej kary pieniężnej, o którym mowa w art. 54 § 1 pkt 4 o.p. nie mogło również wywołać zawieszenie postępowania sądowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w okresie od dnia [...] października 2007 r. do [...] lipca 2009 r. Zarówno w orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie wskazuje się, że zawieszenie postępowania sądowego z urzędu nie powoduje skutku określonego w przepisie art. 54 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej w zakresie nienaliczenia odsetek za okres zawieszenia postępowania. Skutku takiego nie określa bowiem żaden z przepisów regulujących obecnie postępowanie sądowoadministracyjne (wyrok NSA z 7 lipca 2005 r., FSK 2067/04). W konsekwencji powołany przepis ordynacji podatkowej odnosi się jedynie do postępowania podatkowego - ewentualnie postępowania administracyjnego do którego stosuje się przepisy ordynacji podatkowej. Jedynym skutkiem postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji jest tylko niemożność prowadzenia egzekucji. Powyższa interpretacja wynika nie tylko z wykładni przepisów normujących postępowanie sądowoadministracyjne, ale również z przepisów szczególnych regulujących zasady pobierania odsetek za zwłokę od zaległości pieniężnych (wyrok NSA z 27 maja 2004 r., GSK 96/04). Argumentu przemawiającego za oddaleniem skargi dostarcza również przepis art. 239h ordynacji podatkowej, w myśl którego wstrzymanie wykonania decyzji nie ma wpływu na naliczanie odsetek za zwłokę. Odnosząc się do treści powołanego w skardze wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2002 r., III RN 62/2001, w myśl którego "wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie wysokości zobowiązania podatkowego powoduje definitywne zwolnienie podatnika z obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę za okres od wstrzymania wykonania decyzji" należy zwrócić uwagę, że wyrok ten odnosi się do innego stanu prawnego, sprzed obowiązywania ordynacji podatkowej. Do 31 grudnia 1997 r. obowiązywała ustawa z 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. W wydanym na jej podstawie rozporządzeniu wykonawczym Ministra Finansów z dnia 9 stycznia 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. Nr 7, poz. 33, ze zm.) zawarto § 11 ust. 6 stanowiący, iż w razie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie wysokości zobowiązania podatkowego, od kwoty objętej wstrzymaniem wykonania nie pobiera się odsetek za zwłokę do dnia wstrzymania wykonania decyzji. W obecnym stanie prawnym przepis o takiej treści nie obowiązuje. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi