II SA/Bk 420/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski,, sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 września 2011 r. sprawy ze skargi J. M. M. na niewykonanie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. wyroku w sprawie II SA/Bk 424/09 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę W dniu 10 maja 2011 r. Pan J. M. M. (dalej również jako skarżący), złożył za pośrednictwem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 5 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 424/09. Wspomnianym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] maja 2009 r. i poprzedzającą jej wydanie decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] stycznia 2009 r., wydane w przedmiocie odmowy stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej narządu wzroku. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd zawarł szereg wskazań, którymi winny się kierować organy w trakcie prowadzenia dalszego postępowania administracyjnego. Przede wszystkim stwierdził, iż organy administracyjne powinny zasięgnąć opinii specjalistów z odpowiedniej dziedziny na temat poziomu promieniowania jonizującego, elektromagnetycznego, ultrafioletowego, podczerwonego podczas obsługi aparatury badawczej, która była używana przez skarżącego w latach 1956 – 1988, a następnie dokonać oceny narażenia zawodowego na to promieniowanie. W ocenie tego Sądu, organy nie uwzględniły również okoliczności wypłacania skarżącemu przez pracodawcę dodatku za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia oraz nie odniosły się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w aspekcie postępowań o stwierdzenie chorób zawodowych, do czego Sąd zobowiązał organy w wyroku z 22 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 142/06. Organy nie ustosunkowały się przy tym do okoliczności podnoszonych przez skarżącego, w tym wnioskowanych przez niego środków dowodowych. W tych uwarunkowaniach Sąd nakazał przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy i na tej podstawie jednoznaczne ustalenie, czy promieniowanie, na które narażony był skarżący w okresie swojego zatrudnienia, mogło wywołać u niego chorobę zawodową układu wzrokowego, według wskazań określonych w sprawie II SA/Bk 424/09, jak i orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 22 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 142/06. Zaskarżając niewykonanie wyroku z 5 listopada 2009 r. skarżący zarzucił niewłaściwe prowadzenie postępowania, pozorujące de facto jego wykonanie, poprzez dokonanie rażących błędów w kwestii dowodowej. Wniósł o "wyciągnięcie konsekwencji do Organu z wyżej podanego tytułu". Zdaniem skarżącego organ dopuścił się tego, że ostateczne orzeczenie lekarskie z [...] lutego 2011 r. nie zostało oparte niesprzecznie o ustalenia merytoryczne Sądu w wyroku z 5 listopada 2009 r. Merytoryczne ustalenia powinny być oparte na wywiadach higienicznych pacjenta z [...] sierpnia 2010 r. W ocenie skarżącego organ nie podjął ponadto wymaganych w art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej: "kpa") czynności zgodnych z art. 35 kpa w oparciu o materiały dostarczone przez niego, o co upominał się w pismach z 16 kwietnia 2011 r. oraz z 29 kwietnia 2011 r. W odpowiedzi na skargę z 10 maja 2011 r. organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jest to już trzecia skarga skarżącego na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2009 r. o sygn. akt II SA/Bk 424/09. Poprzednie skargi zostały prawomocnie oddalone wyrokami z: 27 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 190/10 oraz z 13 styczna 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 760/10. W pierwszym z wymienionych orzeczeń Sąd stwierdził, że skarga na niewykonanie wyroku była przedwczesna albowiem w dacie jej wniesienia nie upłynęły terminy do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym określone art. 35 kpa. Podniósł także, iż organ podjął szereg czynności będących następstwem wyroku uchylającego poprzednie decyzje. Również w wyroku z 13 stycznia 2011 r. Sąd nie stwierdził braku aktywności inspekcji powiatowej w podjęciu czynności i wyjaśnieniu sprawy w kierunku zgodnym z wytycznymi sądu. Organ ponownie zmierzał do oceny związku pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy skarżącego, co jest utrudnione z uwagi na brak informacji dokumentujących warunki pracy wymienionego. W związku z powyższym, orzekający w tej sprawie Sąd pragnie przypomnieć, że zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie: "u.p.p.s.a" - w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Warunek uprzedniego pisemnego wezwania właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy został w niniejszej sprawie spełniony. Wyinterpretować to można z pism skarżącego kierowanych do organu, datowanych na 11 marca 2011 r., 16 kwietnia 2011 r. i 29 kwietnia 2011 r. Rozpatrując z kolei zarzucaną bezczynność organu po wyroku uchylającym decyzję, Sąd zauważa, że przez niewykonanie wyroku w rozumieniu art. 154 § 1 u.p.p.s.a. należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Niewykonanie wyroku ma miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy organ wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Termin ten wynika z art. 35 § 3 kpa, który stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Pamiętać jednak trzeba, że do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 kpa). Analizując akta sprawy Sąd nie znajduje podstaw do stwierdzenia bezczynności Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 5 listopada 2009 r. Z uwagi na to, że tutejszy Sąd już dwukrotnie orzekał w tym przedmiocie, prawomocnie oddalając skargi skarżącego, w sprawie tej badaniu należało poddać okres po 22 października 2010 r., tzn. następujący po złożeniu drugiej skargi na niewykonanie tego wyroku. W ocenie Sądu nie można dopatrzyć się w zachowaniu organu zawinionych zaniedbań czy opóźnień, ewentualnie celowej opieszałości, a tylko takie wady uzasadniałyby uwzględnienie skargi na podstawie art. 154 u.p.p.s.a. Przedłużanie postępowania niewątpliwie wynika - co już podkreślano skarżącemu m.in. w prawomocnym wyroku z 13 styczna 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 760/10 - z konieczności wykonania dodatkowych opinii, a czas ich sporządzenia nie pozwalał na jego zakończenie w terminie wskazanym w art. 35 kpa. W sprawie II SA/Bk 760/10, zakończonej prawomocnym orzeczeniem, wyjaśniono już skarżącemu, że organ ponownie zmierzał do oceny związku pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy skarżącego, co jest utrudnione z uwagi na brak informacji dokumentujących warunki pracy wymienionego. W trakcie postępowania administracyjnego sporządzono protokół dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, organ wystąpił do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy o wydanie ponownego orzeczenia lekarskiego przytaczając, zgodnie z zaleceniem sądu, stanowiska NSA zajęte w postępowaniach dotyczących chorób zawodowych, po uzyskaniu orzeczenia nr [...] – występował o jego uzupełnienie w kontekście uwag strony, a następnie przesłał akta sprawy wraz z orzeczeniem i odwołaniem strony do Instytutu Medycyny Pracy w S. celem uzyskania orzeczenia w wyższej instancji. Również ustosunkowywano się do pism strony, a kierowane do organu wyższej instancji - przesyłano zgodnie z właściwością lub też zwracano uwagę jednostkom orzeczniczym lekarskim na konieczność ustosunkowywania się do treści stale wpływających, nowych pism i wniosków dowodowych skarżącego. Zauważenia wymaga, że organ informował skarżącego w piśmie z 9 września 2010 r. o niemożliwości rozpatrzenia sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 kpa. Jednocześnie wskazał, że sprawa zostanie rozpatrzona niezwłocznie po otrzymaniu orzeczenia lekarskiego z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Bez tego orzeczenia Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. nie mógł zakończyć postępowania w tej sprawie. Rzeczone orzeczenie lekarskie, wydane zostało [...] lutego 2011 r., a organ otrzymał je [...] lutego 2011 r. Nie mógł jednak przystąpić do wyjaśnienia sprawy skarżącego albowiem akta tej sprawy znajdowały się jeszcze w Sądzie w związku ze skarga na nie wykonanie wyroku, sygn. akt II SA/Bk 760/10. Akta te zwrócono organowi 9 marca 2011 r. (k. 123, tom. V akt adm.). Kolejna niezawiniona przerwa w wyjaśnianiu sprawy związana jest z wnioskiem skarżącego z 18 marca 2011 r. o wyłączenie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. od rozpoznania tej sprawy. Do czasu rozstrzygnięcia tego wniosku organ ten nie mógł podejmować żadnych czynności. Postanowieniem z [...] kwietnia 2011 r. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w B. odmówiła uwzględniania powyższego wniosku (k. 134 akt adm.). Organ dotychczas prowadzący postępowanie mógł, więc przystąpić do kolejnych czynności. Realizując je wyjaśniał, czy do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. została przesłana kompletna dokumentacja i czy została ona wzięta pod uwagę w orzeczeniu lekarskim z [...] lutego 2011 r. Po uzyskaniu stosownych informacji, co miało miejsce 26 kwietnia 2011 r., poinformowano skarżącego pismem z 2 maja 2011 r. - w trybie art. 10 kpa - o zakończeniu postępowania i o udostępnieniu akt sprawy. Następnie w dniu [...] czerwca 2011 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. W związku z powyższym brak jest podstaw do uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku z 5 listopada 2009 r. o sygn. akt II SA/Bk 424/09. Sąd zauważa dodatkowo, że ocena merytoryczna przedsięwziętych w tej sprawie czynności nastąpić może dopiero na etapie kwestionowania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie, którego celem było stwierdzenie u skarżącego choroby zawodowej. Taką możliwość skarżący uzyskał w związku z decyzją wydaną przez organ I instancji w dniu [...] czerwca 2011 r. W niniejszym postępowaniu kontrolowana była natomiast podnoszona przez skarżącego okoliczność niewykonania wyroku, która nie znalazła jednak potwierdzenia w dokumentach zgromadzonych w aktach. Skargę na niewykonanie orzeczenia należało, zatem oddalić uznając brak konieczności wymierzenia grzywny. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 u.p.p.s.a.