II OSK 1744/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 448/11 o odrzuceniu skargi B.C. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 448/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B.C. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] 2011r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oraz zwrócił skarżącej kwotę 100 zł tytułem wpisu. W uzasadnieniu Sąd powołał się na przepis art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.,) dalej jako p.p.s.a., i podniósł, że skarżąca nie wykonała w terminie zarządzenia Sądu z dnia 15 marca 2011 r. poprzez dosłanie jednego egzemplarza skargi. Z tej przyczyny na podstawie wskazanego wyżej przepisu Sąd odrzucił wniesioną skargę. Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną wywiodła B.C. zaskarżając go w całości i zarzucając mu: naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 47 § 1, art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca złożyła nieprawidłową liczbę odpisów "skargi kasacyjnej", a ponadto uznanie i jednocześnie nieudokumentowanie, że brak jednego załącznika uniemożliwia nadanie skardze właściwego biegu. Z tego względu autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zakwestionowanego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi normami. W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie przedstawiła stan faktyczny sprawy i rozwinęła podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 47 § 1, art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zdaniem autora skargi kasacyjnej B.C. załączyła do wniesionej skargi prawidłową ilość odpisów – dwa, albowiem stronami w niniejszym postępowaniu są: organ, któremu nie doręcza się odpisu skargi, skoro sama skarga wnoszona jest za jego pośrednictwem, skarżąca kasacyjnie oraz jej dwie siostry W.G. i G.G. Ponadto pozostałe dwie skarżące również wniosły skargi na tożsame postanowienie Ministra o treści analogicznej jak w niniejszej sprawie, zatem jest to stanowisko wypracowane przez trzy siostry, a więc brak jednego egzemplarza skargi nie ma znaczenia dla sprawy. Nadto dodano, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego braku odpisu skargi nie można zakwalifikować jako braku istotnego, ponieważ Sąd jest władny wykonać kopie skargi we własnym zakresie, a tym samym nadać skardze bieg. Nadto autor skargi kasacyjnej podniósł, że Sąd I instancji wzywając skarżącą kasacyjnie do nadesłania jednego egzemplarza skargi "nie udokumentował potrzeby jednego egzemplarza skargi i nie wskazał, ile egzemplarzy skargi przesłał organ". Zatem biorąc pod uwagę wagę i zakres naruszeń pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wniósł jak na wstępie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosowanie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był rozpoznać skargę przy uwzględnieniu zgłoszonych w jej treści zarzutów. Oceniana we wskazanych wyżej granicach skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie można podzielić zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 47 § 1, art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca złożyła nieprawidłową liczbę odpisów skargi, a ponadto uznanie i jednocześnie nieudokumentowanie, że brak jednego załącznika uniemożliwia nadanie skardze właściwego biegu. Wprawdzie w treści zarzutu jest mowa o odpisach skargi kasacyjnej, jednakże Sąd przyjął, że jest to oczywista omyłka autora skargi kasacyjnej, gdyż przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braku formalnego w postaci odpisu tej skargi. Oprócz wymogów wskazanych w treści art. 46 § 1-3 p.p.s.a., które winno spełniać każde pismo kierowane do sądu, w tym skarga, do pisma tego należy załączyć jego odpisy dla doręczenia ich stronom (art. 47 § 1 p.p.s.a.). Zaś w sytuacji, gdy stwierdzony zostanie brak jakiegokolwiek wskazanego wyżej wymogu, to stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a. przewodniczący ma obowiązek wezwania strony, której pismo obarczone jest tym brakiem formalnym, do ich uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi zastosowanie będzie miał przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Przy czym zauważyć należy, że przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. dotyczy tylko tych braków formalnych pisma z powodu których pismo to nie może otrzymać prawidłowego biegu. Zarówno w doktrynie jak i judykaturze przyjmuje się, że pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu jeżeli nie spełnia wymogów ogólnych przewidzianych dla wszystkich pism, a zawartych w treści art. 46 i 47 p.p.s.a. oraz warunków szczególnych przewidzianych dla niektórych pism, chyba że są to braki niepodlegające usunięciu (porównaj: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Małgorzata Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009, str. 156, postanowienia NSA: z dn. 20.05.2011 r., sygn. akt I OSK 815/11, Lex nr 795297, z dn. 21.07.2011 r., sygn. akt I OSK 1143/11, niepubl. czy z dn. 29.07.2011 r., sygn. akt I OSK 1291/11, niepubl.). W przedmiotowej sprawie oprócz skarżącej i organu udział w postępowaniu bierze także trzech uczestników. Zaś ilekroć jest mowa o stronie, stosownie do treści art. 12 p.p.s.a., rozumie się przez to również uczestników postępowania, co oznacza, że ilekroć przepisy ustawy stanowią o uprawnieniu dla strony, przyjmuje się, iż dotyczy ono i uczestników. Zatem Sąd ma obowiązek doręczenia odpisu skargi wszystkim uczestnikom danego postępowania. W niniejszej sprawie do skargi skarżąca załączyła jej dwa odpisy, zatem prawidłowo wezwano skarżącą do przedłożenie jeszcze jednego jej egzemplarza. I nie ma przy tym znaczenia, że skarżąca uznała, że w sprawie bierze udział oprócz niej i organu tylko dwóch uczestników. Rolą sądu jest bowiem przy wstępnej weryfikacji skargi ustalić krąg uczestników i sprawdzić, czy pismo nie jest obarczone wadami formalnymi, a w przypadku ich zaistnienia wezwać stronę do uzupełnienia lub poprawienia. Skoro Przewodniczący Wydziału I wezwał skarżącą kasacyjnie do nadesłania jednego egzemplarza skargi, to obowiązkiem strony były wykonanie tego zarządzenia w terminie w nim zakreślonym. Niewykonanie powyższego spowodowało, że zastosowano rygor wskazany w wezwaniu, a zgodny z treścią art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w postaci odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia jej braków. Nadto wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, z faktu, że uczestniczkami postępowania są dwie siostry skarżącej nie można wywieść wniosku, iż brak jednego egzemplarza skargi "nie ma znaczenia dla sprawy", gdyż jest to "stanowisko wypracowane przez trzy siostry". Niezależnie bowiem od więzi łączących poszczególnych uczestników postępowania obowiązkiem sądu jest doręczenie każdemu z nich osobno odpisu pisma złożonego do akt sprawy przez innego uczestnika bądź stronę. Ponadto podnieść należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w orzeczeniu z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 733/09, z którego można wywieść, że braku odpisu skargi nie można zakwalifikować jako braku istotnego, ponieważ sąd jest władny wykonać dodatkowe kopie we własnym zakresie, a tym samym nadać prawidłowy bieg złożonej skardze. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dla oceny, czy brak jest istotny i tym samym uniemożliwiający nadanie skardze prawidłowego biegu nie ma znaczenia, czy brak jest jednego czy kilku odpisów skargi. W sytuacji, gdy przy wstępnej weryfikacji pisma strony Przewodniczący uzna, że jest ono obarczone istotnym brakiem formalnym, to wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia, a obowiązkiem strony jest wykonanie tego wezwania w terminie i pod rygorem wskazanym w tym wezwaniu. Kwestionowanie prawidłowości ustalenia przez Sąd liczby stron i w efekcie niewykonanie wezwania sądu wiąże się z powstaniem po stronie wnoszącej pismo ryzyka zastosowania rygoru określonego w wezwaniu. Przy czym wzywając do uzupełnienia braku w postaci odpisu skargi, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, sąd nie ma obowiązku informowania strony, ani tym bardziej udokumentowania, ilu uczestników bierze udział w postępowaniu. Jeżeli strona chce taką informację uzyskać może to zrobić przeglądając akta sprawy. W związku z tym, że – jak wynika z akt sprawy – skarżąca kasacyjnie nie wykonała wezwania Przewodniczącego i nie usunęła braku formalnego skargi poprzez przedłożenie jej egzemplarza, prawidłowo na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd I instancji skargę odrzucił. Tym samym, w świetle powyższych wywodów, zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 47 § 1, art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako nieusprawiedliwiony nie może odnieść oczekiwanego przez autora skargi kasacyjnej skutku. Dlatego też na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.