IV SA/Po 934/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2011 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta P. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] lipca [...]1 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Prezydent Miasta P. działając jako prezydent miasta na prawach powiatu (dalej skarżący) złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) na decyzję Wojewody W. (dalej Wojewoda) z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] lipca 2011 r.), utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], orzekającą o zwrocie nieruchomości położonej w P. przy ul. D. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów obręb J., arkusz [...], dz. [...], o powierzchni [...] m2, zapisanej w KW pod nr [...] jako własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Komendy Wojewódzkiej Policji w P., na rzecz D. P. oraz W. E., każdego z nich w ½ części nieruchomości. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 7, 10 § 1, art. 28 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji skarżącego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych (k. 4-6 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] września 2011 r., nr [...], Wojewoda wniósł o jej odrzucenie. Motywując zajęte w sprawie stanowisko Wojewoda zauważył, że skarżący wykazał się niekonsekwencją, ponieważ z treści złożonej skargi nie wynika jednoznacznie, w imieniu jakiego podmiotu występuje. Z jednej strony określa stronę jako "Prezydenta Miasta P. jako prezydenta miasta na prawach powiatu", dalej występując "działając w imieniu strony postępowania – Miasta P.", by w uzasadnieniu formułować zarzut naruszenia art. 28 kpa przez brak uczestnictwa w sprawie Prezydenta Miasta P. jako reprezentanta Skarbu Państwa. Niezależnie jednak od tego, w czyim imieniu została złożona skarga, Prezydent Miasta P. pozbawiony jest legitymacji procesowej do wniesienia skargi na decyzję z dnia [...] lipca 2011 r. Organ, który wydał rozstrzygnięcie w pierwszej instancji nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie. Zgodnie z art. 142 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 9c ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm., dalej ugn), skarżący jest w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości sytuowany w pozycji administrującego, a to wyklucza możliwość występowania w imieniu strony, pozbawiając ten organ legitymacji procesowej (k. 8-10 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), stronami w postępowaniu przed sądem administracyjnym są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Zarówno w orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie nie budzi wątpliwości, że przymiotu strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie ma organ, który wydał zaskarżony akt w pierwszej instancji (wyrok NSA z dnia 3 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 824/05, lex nr 194374, akceptowany przez J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., str. 102). Tak samo w oparciu o art. 50 § 1 ppsa przyjmuje się, że legitymacji skargowej nie mają organy administracji publicznej, które orzekały w sprawie i to niezależnie w której instancji (postanowienie NSA z dnia 2 marca 2005 r., sygn. akt II GSK 387/05, lex nr 197511, postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 386/05, lex nr 194022). W rozpoznawanej sprawie skarżący wywodzi swoją legitymację skargową z faktu dysponowania interesem prawnym. Działając jako Prezydent Miasta na prawach powiatu wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, co wynika wprost z oznaczenia podmiotu skarżącego w petitum skargi oraz z treści uzasadnienia, niezależnie od wykazanych w tym zakresie przez Wojewodę nieścisłości, zobowiązany jest do ochrony interesu Skarbu Państwa, który może utracić uprawnienia właścicielskie do nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, co do której wydana została zaskarżona decyzja z dnia [...] lipca 2011 r. W związku z tym zauważyć należy, że zgodnie z art. 11 ust. 1 i art. 23 ust. 1 ugn organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Stosownie zaś do art. 92 w zw. z art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. 2001 r., nr 142, poz. 1592 ze zm., dalej usp) w miastach na prawach powiatu funkcje starosty wykonuje prezydent miasta. W myśl art. 4 pkt 9b ugn ilekroć w tej ustawie mowa jest o staroście należy przez to rozumieć również prezydenta miasta na prawach powiatu. W tej sytuacji starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu z racji gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa i wynikającego stąd obowiązku dbałości o powierzone im do gospodarowania mienie powołani są do ochrony własności Skarbu Państwa między innymi przez przeciwdziałanie uszczupleniu stanu tego mienia. Nie ulega zatem wątpliwości, że prezydent, pełniący funkcję starosty może mieć interes prawny w sprawach dotyczących gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa położonymi na terenie danego miasta na prawach powiatu. Dotyczy to jednak spraw, w których postępowanie prowadzone jest przez inne organy. Tylko wówczas jako reprezentantowi Skarbu Państwa przysługują jemu uprawnienia do występowania w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym oraz korzystanie z gwarancji procesowych, jakie przepisy prawa przyznają stronom tych postępowań (postanowienie NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 551/08, lex nr 506543. Zob. też uchwałę NSA z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, ONSA 2003/4/115 wraz z krytyczną glosą T. Wosia, "Samorząd Terytorialny" 2004 r., nr 12). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wskazane powyżej poglądy. Niedopuszczalnym jest bowiem, aby ten sam podmiot działał jako organ administracji publicznej, składając następnie skargę do sądu administracyjnego na akt organu odwoławczego utrzymujący w mocy własne rozstrzygnięcie. Dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 ppsa skarga podlegała odrzuceniu.