III SA/Wa 450/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-27

Skład orzekający: Maciej Kurasz, Beata Sobocha, Marta Waksmundzka-Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka akcyjna notowana na giełdzie, podwyższająca kapitał zakładowy ze środków zgromadzonych na kapitałach rezerwowych i zapasowych, może być zwolniona z obowiązków płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych wobec braku możliwości ustalenia tożsamości akcjonariuszy będących osobami fizycznymi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podwyższenie kapitału zakładowego ze środków rezerwowych i zapasowych rodzi po stronie akcjonariuszy dochód podlegający opodatkowaniu, a spółka jako płatnik ma obowiązek pobrania i odprowadzenia podatku, nawet jeśli nie zna tożsamości akcjonariuszy. Brak możliwości uzyskania danych o akcjonariuszach nie zwalnia spółki z obowiązków płatnika, gdyż przepisy prawa nie przewidują takiego zwolnienia.
Stan faktyczny
Spółka akcyjna notowana na giełdzie planowała podwyższenie kapitału zakładowego poprzez przekazanie środków z kapitałów rezerwowych i zapasowych. W związku z tym akcjonariusze będący osobami fizycznymi mieli uzyskać przychód podlegający opodatkowaniu. Spółka nie mogła jednak uzyskać danych o tożsamości tych akcjonariuszy z powodu tajemnicy zawodowej maklerów i Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych, co rodziło wątpliwości co do możliwości realizacji obowiązków płatnika podatku dochodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi K. S.A. na interpretacje indywidualne Ministra Finansów z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz(sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Beata Sobocha, Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2011 r. spraw ze skarg K. S.A. z siedzibą w Z. na interpretacje indywidualne Ministra Finansów z dnia [...] października 2010 r. nr [...], [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. oddala skargi 1. Na podstawie przedłożonych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie akt sprawy Sąd poddał analizie następujący stan faktyczny i prawny. K. S.A. z siedzibą w Z. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") złożyła w dniu 12 lipca 2010 r. wniosek o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe: Strona jest spółka akcyjną notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych, jej akcjonariuszami są zarówno osoby prawne jak i fizyczne. Spółka planuje podwyższenie kapitału zakładowego poprzez przekazanie kwot zgromadzonych na jej kapitałach rezerwowych i zapasowych na kapitał zakładowy W związku z powyższym zdarzeniem osoby (w tym osoby fizyczne) będące akcjonariuszami Spółki w dniu dokonania wpisu podwyższenia kapitału zakładowego do Krajowego Rejestru Sądowego otrzymają przychód podlegający opodatkowaniu. Teoretycznie płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, z tytułu dokonanego podwyższenia kapitału zakładowego powinna być Spółka. Strona nie będzie jednak znać składu osobowego akcjonariuszy w dniu powstania obowiązku podatkowego. Akcje przysługujące poszczególnym osobom fizycznym zapisane są na rachunkach prowadzonych przez różne biura maklerskie na terenie kraju (około 60 biur maklerskich). Spółka wskazał, że zgodnie z art. 148 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 147 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538 ze zm.) maklerzy i doradcy zobowiązani są do zachowania tajemnicy zawodowej. Również (nie mający charakteru aktu prawa powszechnie obowiązującego) szczegółowe zasady działania Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych załącznik nr 1 do uchwały Zarządu Krajowego Depozytu nr 176/09 z dnia 15 maja 2009 r. ze zm. nie zawierają zdaniem Strony regulacji w zakresie przekazywania płatnikom danych akcjonariuszy, w sytuacji gdy dochodzi do podwyższenia kapitału zakładowego ze środków dotychczas zgromadzonych na innych kapitałach spółki. Ponadto, nawet gdyby zawierały regulacje, należy mieć na względzie, że zasady stanowione przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych (dalej: "KDPW") nie mogą uchylić obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej przez maklerów, gdyż wynika on z ustawy. Wstępne rozmowy prowadzone pomiędzy Skarżącą a KDPW potwierdzają, że Spółka nie otrzyma ani od biur maklerskich ani od KDPW informacji o osobach fizycznych będących akcjonariuszami spółki potrzebnych do realizacji przez Stronę obowiązku płatnika. W związku z powyższym pojawiły się wątpliwości dotyczące wykonania ustawowego obowiązku płatnika przez Spółkę w związku z brakiem możliwości oznaczenia podatników będących osobami fizycznymi w dniu powstania obowiązku podatkowego. 2. W związku z powyższym zadano następujące pytania: 1). Czy w związku z niewywołanymi działaniami Strony, brakiem możliwości uzyskania danych o osobach fizycznych (podatnikach) będących w dniu powstania obowiązku podatkowego z tytułu podwyższenia kapitału zakładowego Spółki, poprzez przeniesienie kwot z kapitałów rezerwowych i zapasowych na kapitał zakładowy spółki akcjonariuszami, Strona będzie zwolniona z realizacji obowiązków płatnika, o których mowa w art. 41 ust. 1 i 5 oraz art. 42 ust. 1, 1a i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) – dalej "u.p.d.f."?; 2). Czy jeżeli w sytuacji opisanej w zapytaniu 1), Spółka będzie zobowiązana wykonać obowiązek płatnika wskazany w art. 41 ust. 1 i 5 oraz w art. 42 ust. 1 i 1a to będzie ona zwolniona z obowiązku wskazanego w art. 42 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.d.f., tj. przesłania podatnikom, o których mowa w art. 3 ust. 1, oraz urzędom skarbowym, którymi kierują naczelnicy urzędów skarbowych właściwi według miejsca zamieszkania podatnika - imiennych informacji o wysokości dochodu, o którym mowa w art. 41 ust. 1, sporządzonych według ustalonego wzoru oraz podatnikom, o których mowa w art. 3 ust. 2a, oraz urzędom skarbowym, którymi kierują naczelnicy urzędów skarbowych właściwi w sprawach opodatkowania osób zagranicznych - imiennych informacje sporządzonych według ustalonego wzoru? 3. Spółka odnosząc się do pytania Nr 1) wskazała, że w sytuacji zajścia zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku będzie zwolniona z realizacji obowiązków płatnika, o których mowa wart. 41 ust. 1 i 5 oraz art. 42 ust. 1, 1 a i 2 u.p.d.f. Strona powoła się na art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej jako "ustawa Ord. pod."), art. 41 ust. 1, art. 41 ust. 5, art. 42 ust. 1, 1a i 2 u.p.d.f. Wskazała, że w opisywanym zdarzeniu przyszłym ma świadomość faktu, że co do zasady ciążą na niej obowiązki płatnika w związku z planowanym podwyższeniem kapitału zakładowego, w związku z którym u jej akcjonariuszy będących osobami fizycznymi powstanie z tego tytułu obowiązek podatkowy. Spółka stoi jednak na stanowisku, że z przyczyn od niej niezależnych nie będzie wstanie wykonać powyższego obowiązku. Wynika to przede wszystkim z niemożności pozyskania informacji o osobach będących akcjonariuszami Spółki w dniu powstania obowiązku podatkowego. Brak jest bowiem podstaw prawnych zarówno w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, jak i w przepisach wewnętrznych KDPW pozwalających na otrzymanie przez Spółkę powyższych danych. Biura maklerskie zasłaniają się w takiej sytuacji wynikającą z ustawy o obrocie instrumentami finansowymi tajemnicą zawodową. Tym samym nie jest możliwe skonkretyzowanie normy prawnej, zgodnie z którą Spółka powinna wykonać obowiązki płatnika. Z tych powodów, zdaniem Spółki, w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym podatnikiem nie może być nieskonkretyzowana anonimowa grupa akcjonariuszy, gdyż grupa taka nie podlega obowiązkowi podatkowemu jako jeden podatnik zgodnie z ustawami podatkowymi, Zgodnie z art. 7 § 1 i § 2 ustawy Ord. pod. podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Ustawy podatkowe mogą ustanawiać podatnikami inne podmioty niż wymienione w § 1. Jednakże u.p.d.f. nie wprowadza grupowego opodatkowania anonimowego kręgu osób. Zatem podatnikiem jest zawsze konkretna osoba fizyczna (w omawianym zdarzeniu przyszłym), która w tym przypadku nie jest płatnikowi znana. Brak wiedzy o osobie podatnika ma charakter obiektywny i wynika ze specyfiki obrotu giełdowego oraz zasad związanych z maklerską tajemnicą zawodową. Strona powołała się na treść wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 759/07, WSA w Bydgoszczy w sygn. akt I SA/Bd 315/09 z 21 lipca 2009 r. Organ podatkowy wydając interpretację indywidualną powinien uwzględnić, zdaniem Strony, okoliczności na które Spółka nie ma wpływu a mające swoje źródło w ustawie. Taką okolicznością jest niemożność otrzymania danych podatników w związku ze stosowaniem tajemnicy zawodowej przez biura maklerskie i KDPW, a której stosowanie wynika z ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Ponadto, zgodnie z art. 30a ust. 2 u.p.d.f. przepisy ust. 1 pkt 1-5 stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Nie można wykluczyć, że wśród akcjonariuszy Strony w dniu powstania obowiązku podatkowego będą również osoby objęte jedynie ograniczonym obowiązkiem podatkowym w Polsce. W przypadku niektórych z nich zatem możliwe byłoby zastosowanie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania Ta zaś umowa może przewidywać bądź całkowite zwolnienie z obowiązku podatkowego w Polsce, bądź obniżenie stawki podatku. Obliczenie i pobór podatku przez płatnika w stosunku do anonimowego kręgu odbiorców uniemożliwi zatem zastosowanie stawek niższych, bądź zwolnień przewidzianych w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania. W takiej sytuacji, po pierwsze może powstać nadpłata podatku przez płatnika, której wysokości nie będzie on w stanie oszacować ze względu na brak wiedzy o pochodzeniu podatników, w rezultacie czego pobrany zostanie podatek nienależny bez możliwości jego późniejszego zwrotu, z braku danych o wysokości nadpłaty i podatniku na niekorzyść którego nadpłata nastąpiła. Po wtóre, niemożność zastosowania niższych stawek podatku, bądź zwolnienia podatkowego stanowić będzie dyskryminację podmiotów nie mających ograniczonego obowiązku podatkowego w Polsce, a posiadających nieograniczony obowiązek podatkowy w jednym z krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego, poprzez zniechęcanie ich do inwestowania w polskie spółki akcyjne notowane na giełdzie. Tym samym zaistnieje naruszenie art. 63(1) Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja Skonsolidowana z 30 marca 2010 r. Dz. U UE. C. 10 83.47), zgodnie z którym zakazane są wszelkie ograniczenia w przepływie kapitału między Państwami Członkowskimi oraz między Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi. Zasad ta jest nazywana zasadą swobody przepływu kapitału i nie ulega wątpliwości, że nawet powstanie hipotetycznej sytuacji, jak opisana w zdarzeniu przyszłym wniosku, stanowi jej naruszenie, niezależnie od tego, czy akcjonariusze Wnioskodawcy są faktycznie podmiotami posiadającymi nieograniczony obowiązek podatkowy na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego, czy też nie. Zdaniem Spółki potwierdza to liczne orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu, a także NSA w wyroku z 10 czerwca 2009 r. w sprawie II FSK 234/08. Strona wskazała, że z powyższych nie może ona w zdarzeniu przyszłym wniosku wykonać obowiązku płatnika. 4. Spółka odnosząc się do pytania Nr 2 wskazała, że w przypadku uznania przez organ wydający interpretację indywidualną, że możliwe jest obliczenie i pobór podatku przez płatnika jakim jest Strona od anonimowego kręgu podatników (które to stanowisko kwestionuje) nie będzie ona miała obowiązku wystawiania imiennych informacji podatnikom ani naczelnikom urzędów skarbowych, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.d.f. Powyższe wynika z niemożności ustalenia kręgu podatników a przez to ich miejsc zamieszkania. Tym samym nie możliwe jest ustalenie, którzy naczelnicy urzędów skarbowych będą miejscowo właściwi dla tych podatników. Spółka powoła się na treść art. 42 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.d.f. W jej ocenie z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że właściwymi naczelnikami urzędów skarbowych, w przypadku osób objętych nieograniczonym obowiązkiem podatkowym są naczelnicy urzędów skarbowych właściwi według miejsca zamieszkania podatnika. Tymczasem ani podatnik, ani tym bardziej miejsce jego zamieszkania nie będzie płatnikowi znane. Z kolei w przypadku osób objętych ograniczonym obowiązkiem podatkowym właściwi są naczelnicy urzędów skarbowych właściwi w sprawach opodatkowania osób zagranicznych. Nie znając jednak kręgu podatników, nie można ustalić, jaka część z nich posiada ograniczony a jaka nieograniczony obowiązek podatkowy. Dlatego też nie można ustalić danych które powinny znaleźć się w imiennej informacji, przekazywanej naczelnikom urzędów skarbowych właściwi w sprawach opodatkowania osób zagranicznych. Jak zresztą mówi sama nazwa informacja ma być imienna a nie anonimowa. Ponadto w rubryce C formularza IFT-1/IFT-1R oraz PIT-11 należy podać szczegółowe dane podatnika zarówno o charakterze identyfikacyjnym jak i wskazujące na adres jego zamieszkania. Powyższe przyczyny czynią niemożliwym wykonanie obowiązków płatnika wskazanych w art. 42 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.d.f. z przyczyn od płatnika niezależnych. Zatem powyższy obowiązek nie może zostać zrealizowany przez Spółkę w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym. 5. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia [...] października 2011 r. oraz interpretacji indywidualnej z dnia [...] października 2011 r. stwierdził, że stanowiska Spółki są nieprawidłowe. W uzasadnieniach wydanych interpretacji powołał się na art. 431 § 1, art. 442 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) – dalej "k.s.h.", art. 3 ust. 2a, art. 4a, art. 3 ust. 2b, art. 9 ust. 1 i ust. 1a, art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 24 ust. 5 pkt 4, art. 30a ust. 1 pkt 4, art. 30a ust. 2, 30a ust. 6 i ust. 7, art. 8, art. 30 § 1, art. 41 ust. 4, art. 41 ust. 5 ustawy Ord. pod., art. 443 § 1, art. 443 § 4, art. 358 k.s.h., art. 42 ust. 1, art. 42 ust. 1a, art. 42 ust. 2 pkt 2, art. 42 ust. 6, art. 30a ust. 1 pkt 1, art. 42 ust. 1, 42 ust. 1a, art. 42 ust. 2 pkt 2, art. 42 ust. 6 u.p.d.f. Mając na uwadze powołane wyżej przepisy oraz przedstawione we wniosku zdarzenia przyszłe stwierdził, iż każde podwyższenie kapitału zakładowego osoby prawnej z jej środków finansowych zgromadzonych na kapitale zapasowym czy też rezerwowym, bez względu na źródło pochodzenia tych środków, tj. bez względu na to, czy pochodzą one z wypracowanych w latach poprzednich zysków Spółki, emisyjnego czy z innych środków nie pochodzących z wypracowanego zysku, rodzi po stronie akcjonariuszy dochód do opodatkowania. W konsekwencji na Stronie ciążył będzie obowiązek pobrania 19% zryczałtowanego podatku dochodowego, a następnie przekazania go do właściwego urzędu skarbowego w przypadku podatników posiadających nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz podatników posiadających ograniczony obowiązek podatkowy w sytuacji kiedy nie przedłożą płatnikowi aktualnego certyfikatu rezydencji podatkowej. Natomiast w sytuacji przedstawienia przez zagraniczną osobę fizyczną aktualnego certyfikatu rezydencji podatkowej Spółka winna zastosować się do zapisów wynikających z odpowiedniej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Podkreślił, iż przepisy ww. ustawy nie przewidują żadnych okoliczności, w których Spółka mogłaby być zwolniona z ciążącego na niej obowiązku płatnika. Ewentualne problemy z wyegzekwowaniem należności, bądź danych akcjonariuszy nie są argumentem przemawiającym za uzasadnieniem braku opodatkowania i wywiązania się z obowiązków płatnika. Jednocześnie zauważył, iż przepisy u.p.d.f. nie przewidują obowiązku wystawiania przez płatników imiennych informacji o wysokości dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 4 u.p.d.f. w stosunku do polskich rezydentów podatkowych. Natomiast w przypadku akcjonariuszy - (osób fizycznych nie posiadających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania ) tj. nierezydentów Strona będzie zobowiązana pobrać podatek dochodowy wg zasad wskazanych powyżej oraz przesłać podatnikom oraz właściwym urzędom skarbowym stosowne deklaracje - 42 ust. 2 pkt 2 u.p.d.f. Minister Finansów jednocześnie uznał, że Spółka jako płatnik podatku dochodowego, o którym mowa w art. 41 ust. 4 u.p.d.f. zobowiązana będzie do pobrania, odprowadzenia i wykazania w stosownej deklaracji (PIT-8AR) zryczałtowanego podatku dochodowego, a nie akcjonariusze Strony. Obowiązek zapłaty i wykazania w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym akcjonariusze Spółki uzyskają przedmiotowy przychód wystąpi bowiem tylko wówczas, gdy płatnik (spółka, która dokona podwyższenia kapitału zakładowego) nie pobierze od uzyskanego przez akcjonariuszy Strony przychodu zryczałtowanego 19% podatku dochodowego, o którym mowa w art. 30a ust. 1 pkt 4 (art. 45 ust. 3b u.p.d.f.) - do którego poboru jak już pisano powyżej jest zobowiązany. Akcjonariusze Strony, zobowiązani będą sami z pominięciem płatnika dokonać rozliczenia z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, ale tylko wtedy kiedy obowiązków tych nie wypełni płatnik tj. Spółka, który w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego spółki zobowiązany będzie do poboru zryczałtowanego 19% podatku dochodowego od uzyskanych przez akcjonariuszy Spółki przychodów. 6. W wezwaniach do usunięcia naruszenia prawa Strona podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i wniosła o zmianę wydanych interpretacji. 7. W odpowiedziach na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany przedmiotowych interpretacji. 8. Strona skargami z dnia 30 grudnia 2010 r. wniosła o uchylenie interpretacji indywidualnej Ministra Finansów z dnia [...] października 2010 r. oraz interpretacji indywidualnej Ministra Finansów z dnia [...] października 2010 r. Spółka jednocześnie wniosła o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonym interpretacjom indywidualnym zarzuciła: naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 14c § 2 w zw. z art. 14a § 2 i § 3 i w zw. z art. 169 § 1 w zw. z art. 14h ustawy Ord. pod., poprzez wydanie interpretacji podatkowej częściowo niezgodnej z opisanym we wniosku zdarzeniem przyszłym, w zakresie w jakim organ bez wzywania Strony do uzupełnienia wniosku uznał, że Spółka dokona podwyższenia kapitał poprzez zmianę wartości nominalnej akcji, które to stwierdzenie nie odpowiada zdarzeniu przyszłemu, w przedmiocie którego wystąpiono z wnioskiem; naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 14c § 2 w zw. z art. 14a § 2 i 3 ustawy Ord. pod. poprzez wydanie interpretacji podatkowej częściowo niezgodnej z opisanym we wniosku zdarzeniem przyszłym, w zakresie w jakim organ stanął na stanowisku, że Strona podwyższająca kapitał zakładowy ma możliwość uzyskania niezbędnych informacji, co do osób osiągających dochód (podatników); naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisów art. 41 ust. 5 u.p.d.f., w związku z art. 7 i 8 ustawy Ord. pod. poprzez uznanie, że Spółka może pełnić rolę płatnika w stosunku do anonimowego kręgu podatników; naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisów art. 42 ust. 2 pkt 2 u.p.d.f., w związku z art. 7 i 8 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że Strona może pełnić rolę płatnika - przesyłać imienne informacje o wysokości przychodu na drukach IFT- 1/IFT-1R w stosunku do nieznanych podatników o ograniczonym obowiązku podatkowy w Polsce oraz urzędom skarbowym, którymi kierują naczelnicy urzędów skarbowych właściwi w sprawach opodatkowania osób zagranicznych; naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 45 ust. 3b u.p.d.f., przez uznanie, że przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji podatnika, który nie ma możliwości uzyskania informacji, czy podatek został uprzednio pobrany przez płatnika, czy nie. 9. W odpowiedziach na skargi Minister Finansów wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonych interpretacjach. 10. Sąd na rozprawie na podstawie przepisu art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako "p.p.s.a.") postanowił ze względu na ścisły związek spraw oznaczonych sygn. III SA/Wa 450/11 i III SA/Wa 451/11 połączyć je do wspólnego rozstrzygnięcia i prowadzić je dalej pod sygn. akt III SA/Wa 450/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. 11. Sąd na wstępie podkreśla, iż zaskarżone interpretacje indywidualne wydane przez Ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydane zostały w wyniku rozpatrzenia wniosku Skarżącej złożonego na podstawie przepisów art. 14b -14p ustawy Ord. pod. Na podstawie powołanych powyżej przepisów ustawy Minister Finansów, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zgodnie z art. 14b § 2 i § 3 ustawy Ord. pod. wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego; albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Mając na uwadze wskazane powyżej przepisy ustawy Ordynacja podatkowa podnieść także należy, iż podstawą udzielenia interpretacji indywidualnej jest wyłącznie stan faktyczny wskazany we wniosku podatnika. W związku z czym orzeczenie Sądu w przedmiotowej sprawie wiąże wyłącznie w zaprezentowanym przez Skarżącą stanie faktycznym. Sąd wskazuje ponadto, iż w postępowaniu o udzielenie indywidualnej interpretacji organ wydający indywidualną interpretacji dokonuje wykładni istniejących przepisów prawa w stosunku do przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego. W postępowaniu tym organ podatkowy nie prowadzi postępowania dowodowego, a także nie jest obowiązany przedstawiania wydawania opinii właściwych dla innych organów nadzorczych w tym w szczególności podmiotów zajmujących się obrotem papierami wartościowymi. Na podkreślenie zasługuje także to, iż w organ dysponując całokształtem materiału dowodowego zebranego w postępowaniu, przykładowo dotyczącym odpowiedzialności płatnika, a także Sąd następnie go oceniając na etapie skargi może wywieść inne wnioski niż wynikają one z oceny indywidualnej interpretacji stanowiącej ocenę stanowiska zaprezentowanego przez Skarżącą we wniosku o udzielenie indywidualnej interpretacji. 12. Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę wskazane powyżej przepisy, a także kryteria określone w przepisach ustawy "p.p.s.a." co do oceny zaskarżonego aktu administracyjnego w postaci pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczących obowiązków płatnika - nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone indywidualne interpretacje Ministra Finansów zawierające ocenę wniosku Skarżącej zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także okoliczności wskazujących na istnienie przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. 13. Z treści przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynikało, że Skarżąca jest spółką akcyjną notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych, Jej akcjonariuszami są zarówno osoby prawne jak i fizyczne. Spółka planuje podwyższenie kapitału zakładowego poprzez przekazanie kwot zgromadzonych na jej kapitałach rezerwowych i zapasowych na kapitał zakładowy W związku z powyższym zdarzeniem osoby (w tym osoby fizyczne) będące akcjonariuszami Skarżącej spółki w dniu dokonania wpisu podwyższenia kapitału zakładowego do Krajowego Rejestru Sądowego otrzymają przychód podlegający opodatkowaniu. Wstępne rozmowy prowadzone pomiędzy Skarżąca a KDPW potwierdzają że Spółka nie otrzyma ani od biur maklerskich ani od KDPW informacji o osobach fizycznych będących akcjonariuszami spółki potrzebnych do realizacji przez Skarżącą obowiązku płatnika. W związku z powyższym pojawiły się wątpliwości dotyczące wykonania ustawowego obowiązku płatnika przez Skarżąca w związku z brakiem możliwości oznaczenia podatników będących osobami fizycznymi w dniu powstania obowiązku podatkowego. W ocenie Sądu organ podatkowy odnosząc się do ww. problemu związanego z planowanym zdarzeniem prawnym dokonał prawidłowej wykładni prawa. 14. W myśl art. 8 ustawy Ord. pod. płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Przepis art. 30 § 1 ww. ustawy stanowi, iż płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony. Obowiązki płatnika w przypadku dochodów z udziału w zyskach osób prawnych reguluje art. 41 ust. 4 ww. ustawy, zgodnie z którym płatnicy, o których mowa w art. 41 ust. 1 (m in. osoby prawne), są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4-5a i 13 oraz art. 30a ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5. Natomiast w myśl art. 41 ust. 5 ww. ustawy w razie przeznaczenia dochodu na powiększenie kapitału zakładowego lub akcyjnego, a w spółdzielniach funduszu udziałowego płatnicy, o których mowa w ust. 4, pobierają zryczałtowany podatek dochodowy w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu rejestrowego o dokonaniu wpisu o podwyższeniu kapitału zakładowego lub akcyjnego, a w spółdzielniach od dnia podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały dotyczącej podwyższenia funduszu udziałowego. Termin ten liczy się od dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu o dokonaniu wpisu o podwyższeniu kapitału zakładowego lub akcyjnego. Stosownie do dyspozycji art. 42 ust. 1 ww. ustawy płatnik winien przekazać kwoty zryczałtowanego podatku w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) - na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby. Zgodnie z art. 42 ust. 1a ww. ustawy w terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym płatnicy, o których mowa w art. 41, są obowiązani przesłać do urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby, roczne deklaracje, według ustalonego wzoru (PIT 8AR). Płatnik nie ma natomiast obowiązku sporządzania i przesyłania podatnikom będącym polskimi rezydentami podatkowymi, oraz właściwym urzędom skarbowym imiennych informacji o wysokości przychodu z tytułu podwyższenia kapitału zakładowego bowiem, w tym przypadku rozliczenie podatku zryczałtowanego wynikającego z art. 30a ustawy zakończone jest na etapie poboru podatku przez płatnika. 15. Natomiast art. 42 ust. 2 pkt 2 stanowi, iż w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani przesłać podatnikom, o których mowa w art. 3 ust. 2a tj. osobom nie mającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania (ograniczony obowiązek podatkowy), oraz urzędom skarbowym, którymi kierują naczelnicy urzędów skarbowych właściwi w sprawach opodatkowania osób zagranicznych - imienne informacje sporządzone według ustalonego wzoru (IFT-1/IFT-1R). Informację IFT-1R sporządza i przekazuje również płatnik, gdy na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania nie jest obowiązany do poboru podatku (art. 42 ust. 6 ustawy). W przypadku, gdy Skarżący jako płatnik nie posiada certyfikatu rezydencji zagranicznej osoby fizycznej, to stosownie do art. 30a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, płatnik jest zobowiązany pobrać zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 19% przychodu i przekazać, zgodnie z art. 42 ust. 1 wyżej powołanej ustawy podatkowej, w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zryczałtowany podatek - na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według - w tym przypadku - siedziby płatnika, przesyłając deklaracje ustalonego wzoru (PIT-8AR) zgodnie z art. 42 ust. 1a w terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym w którym nastąpiła wypłata. Ponadto stosownie do art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy, do końca lutego roku następującego po roku podatkowym, płatnik jest zobowiązany przesłać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych - imienne informacje sporządzone według ustalonego wzoru (IFT-1/IFT-1R), również gdy płatnik w roku podatkowym sporządzał i przekazywał informacje w trybie przewidzianym w ust. 4. Należy również wskazać na przepis art. 42 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym informacje, o których mowa w ust. 2 pkt 2, sporządzają i przekazują również podmioty, o których mowa w art. 41, gdy na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub ustawy nie są obowiązane do poboru podatku, o którym mowa w art. 29-30a. Przepisy ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio. 16. Mając na uwadze powołane wyżej przepisy oraz przedstawione we wniosku zdarzenia przyszłe przyznać należy rację Ministrowi Finansów, że każde podwyższenie kapitału zakładowego osoby prawnej z jej środków finansowych zgromadzonych na kapitale zapasowym, czy też rezerwowym, bez względu na źródło pochodzenia tych środków, tj. bez względu na to, czy pochodzą one z wypracowanych w latach poprzednich zysków Spółki, czy z innych środków nie pochodzących z wypracowanego zysku, rodzi po stronie akcjonariuszy dochód do opodatkowania. W konsekwencji na Skarżącej jako płatniku ciążył będzie obowiązek pobrania 19% zryczałtowanego podatku dochodowego, a następnie przekazania go do właściwego urzędu skarbowego w przypadku podatników posiadających nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz podatników posiadających ograniczony obowiązek podatkowy w sytuacji kiedy nie przedłożą płatnikowi aktualnego certyfikatu rezydencji podatkowej. Natomiast w sytuacji przedstawienia przez zagraniczną osobę fizyczną aktualnego certyfikatu rezydencji podatkowej Skarżąca winien zastosować się do zapisów wynikających z odpowiedniej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. 17. Podkreślenia wymaga fakt, iż przepisy ww. ustawy nie przewidują żadnych okoliczności, w których Spółka mogłaby być zwolniona z ciążącego na niej obowiązku płatnika. Z tych też powodów trudno od Ministra Finansów wymagać, aby w wydanej indywidualnej interpretacji dokonał wykładni contra legem. Zgodzić się należy, iż ewentualne problemy z wyegzekwowaniem należności, bądź danych akcjonariuszy nie są argumentem przemawiającym za uzasadnieniem braku opodatkowania i wywiązania się z obowiązków płatnika. W tym miejscu warto wskazać, iż analogiczne stanowisko zostało przyjęte w orzecznictwie sądowym vide orzeczenia I SA/Wr 305/09 z dnia 19 czerwca 2009 r. oraz orzeczenie NSA z dnia 25 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1813/09, w których potwierdzono, iż "zaprezentowana argumentacja, sprowadzająca się do wskazania na anonimowość obrotu giełdowego i wiążącymi się z tego powodu skutkami "technicznymi" nie może przesądzać za uznaniem przyjętego przez stronę skarżącą stanowiska, iż przy tak ustalonym stanie faktycznym na spółce nie ciążą obowiązki płatnika. Takie okoliczności, jak anonimowość obrotu papierami wartościowymi wyrażająca się w tym, że w konkretnym dniu na giełdzie mogą być kupowane przez różne podmioty i tych poszczególnych transakcji nie da się wyodrębnić, pracowników i członków organów statutowych firm inwestycyjnych, czy też Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych wiąże tajemnica zawodowa, nie mogą jednak mieć wpływu na modyfikację obowiązków ciążących na płatniku z mocy prawa. Ponadto nie można tracić z pola widzenia faktu, na który zwrócił uwagę Sąd I instancji, że zapisy Regulaminu (§ 81 jak i § 79 ust.1 oraz § 100 załącznika do uchwały Zarządu KDPW SA nr 79/98 z dnia 29 stycznia 1998 roku, ze zm.) Spółka miała możliwość uzyskania niezbędnych informacji do wywiązania się z obowiązków płatnika." Warto także podnieść, iż w Regulaminie Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych wpisano szereg obowiązków ewidencyjnych oraz procedur dotyczących wymiany danych między podmiotami uczestniczącymi na rynku kapitałowym. Z lektury powyższej regulacji można wywieść wniosek, iż KDPW powinna, z aktywnym udziałem Skarżącej zorganizować proces realizacji zobowiązań w sposób umożliwiający wykonywanie obowiązków ciążących na podatnikach i płatnikach właściwych podatków, powstających w związku z realizacją tych zobowiązań. 18. Podnieść także należy, iż specyfika postępowania o wydanie indywidualnej interpretacji nie umożliwia wskazania skutków spowodowanych brakiem ustalenia danych podatnika przez płatnika. Sąd wskazuje, iż organ podatkowy w przedmiotowym trybie przedstawia włącznie urzędową wykładnię mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Taki zakres niniejszego postępowania nie pozwalał organowi na przedstawienie praktycznych skutków braku ustalenia danych podatników. Zdaniem Sądu w praktyce, w sytuacji istnienia wątpliwości w tym zakresie, ze względu na ewentualny brak współdziałania ze strony podatników będzie mógł znaleźć zastosowanie przepis art. 30 § 5 ustawy Ord. pod., zgodnie z którym przepisów § 1-4 (odpowiedzialność majątkowa płatnika) nie stosuje się, jeżeli odrębne przepisy stanowią inaczej albo jeżeli podatek nie został pobrany z winy podatnika; w tych przypadkach organ podatkowy wydaje decyzję o odpowiedzialności podatnika. 19. Odnosząc się do zarzutów dotyczących stanowiska Skarżącej zawartego przy pytaniu 2 wniosku o udzielenie interpretacji podatkowej w indywidualnej sprawie wskazać należy, iż uznanie tego stanowiska za nieprawidłowe jest konsekwencją przyjętej przez Ministra Finansów argumentacji stanowiącej odpowiedź na pytanie Nr 1. Sąd po zbadaniu sprawy uznał stanowisko organu podatkowego za prawidłowe w kwestii stanowiącej odpowiedź na pytanie nr 1 oraz wiążące się nim pytanie nr 2. 20. Mając na uwadze powyższe uzasadnienie Sąd, uznając skargi za bezzasadne - zgodnie z przepisem art. 151 p.p.s.a. je oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło