I FZ 126/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 626/11, odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. M. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 7 lipca 2011 r., nr [...], [...], w przedmiocie określenia kwoty podatku od towarów i usług za miesiące październik i listopad 2007 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. 1. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 626/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił J. M. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Z uzasadnienia Sądu pierwszej instancji wynika, że w ustawowo przewidzianym do tego terminie J. M. reprezentowany przez radcę prawnego złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Również w przewidzianym do tego terminie wpłynęła do tutejszego Sądu skarga kasacyjna sporządzona przez upoważnionego do tego doradcę podatkowego. Z uwagi na to, że skarga kasacyjna nie została opłacona, wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu spowodował odrzucenie skargi kasacyjnej - postanowienie z dnia 30 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/RZ 626/11, doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 2 lutego 2012 r. W dniu 9 lutego 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek J. M. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. We wniosku wskazano, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu nastąpiło na skutek okoliczności niezależnych od skarżącego, który w tym okresie, jak i w okresie wcześniejszym był "w dość złym stanie psychicznym i nie miał możliwości prowadzenia własnych spraw". Również podjęte działania pełnomocnika "nie wpływały i nie działały na osobę podatnika". Do wniosku dołączono ksero polecenia przelewu kwoty wpisu sądowego oraz zaświadczenie lekarskie, wydane w dniu 6 lutego 2012r., z którego wynika, że J. M. pozostaje w leczeniu z powodu nawrotowych stanów depresyjnych i zaburzeń nerwicowych od grudnia 2010 r. Na poparcie wniosku przytoczono orzeczenia sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając wniosek za niezasadny uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, na którą się powołuje. Przedłożone przez niego zaświadczenie lekarskie nie przekonało Sądu co do rzeczywistej niedyspozycji skarżącego w spornym okresie. Według Sądu, ogólny profil działalności poradni (która wystawiła zaświadczenie) jak też wydanie zaświadczenia przez lekarza medycyny nie wskazywało na to, by skarżący podlegał specjalistycznemu leczeniu, jakie prowadzi się przy stwierdzonych stanach depresyjnych czy nerwicowych. Przedłożone zaświadczenie lekarskie z daty tuż przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej wydane przez poradnię ogólną nie może uprawdopodabniać istnienia u skarżącego stanu depresyjnego, który w tym konkretnym okresie uniemożliwił zastosowanie się do skierowanego do niego wezwania. Wynika z niego jednie, że skarżący od grudnia 2010 r. pozostaje w leczeniu. W tym jednak okresie z udziałem skarżącego, co sam przyznaje, toczyło się wiele procesów a pomimo to był on w stanie dochować wyznaczonych mu terminów. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw by w tym jednym przypadku przyjąć, że znajdował się w stanie wyłączającym możliwość zastosowania się do wezwania. Uwadze Sądu nie umknął również fakt, że skarżący korzystał z pomocy fachowego pełnomocnika, który został ustanowiony właśnie do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z czym nawet w przypadku zaniechania ze strony skarżącego obowiązku uiszczenia wpisu od tej skargi mógł tego dokonać w jego imieniu, czyniąc zadość kierowanemu wezwaniu 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o jego uchylenie i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Zarzucono naruszenie: art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.) oraz art. 7 i 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Art. 86 § 1 u.p.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie zaś z przepisem art. 87 § 2 u.p.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie - jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie - jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. postanowienia NSA: z 20 lutego 2012 r., II FZ 145/12; z 24 listopada 2011 r., II FZ 711/11). W piśmiennictwie uprawdopodobnienie określane jest jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastka dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (za: M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, NP 1980, nr 3, s. 75) (podobnie wskazano w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2012r., sygn. akt II FZ 142/12). Z akt sprawy wynika, że skarżący uchybił terminowi do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Pełnomocnik strony podał, że uchybienie terminowi nastąpiło na skutek okoliczności niezależnych od skarżącego, który w tym okresie, jak i w okresie wcześniejszym był "w dość złym stanie psychicznym i nie miał możliwości prowadzenia własnych spraw". Również podjęte działania pełnomocnika "nie wpływały i nie działały na osobę podatnika". Do wniosku dołączono ksero polecenia przelewu kwoty wpisu sądowego oraz zaświadczenie lekarskie, wydane w dniu 6 lutego 2012r., z którego wynika, że skarżacy pozostaje w leczeniu z powodu nawrotowych stanów depresyjnych i zaburzeń nerwicowych od grudnia 2010 r. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, mogło być w sprawie tak, że powoływana przez skarżącego choroba uniemożliwiła mu wniesienie wpisu od skargi kasacyjnej w przewidzianym do tego terminie. Nie ma bowiem powodu aby podważać wiarygodność przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego. Sąd pierwszej instancji wskazał, że "data wydania przedmiotowego zaświadczenia, tj. 6 lutego 2012 r., skłania Sąd do przekonania, że zostało ono wydane na potrzeby niniejszego postępowania". Zdaniem tut. Sądu, data wydania zaświadczenia, tj. na kilka dni przed złożeniem wniosku o przywrócenia terminu, nie może działać na nie korzyść strony. Racjonalnym przecież jest, że wnioskujący o przywrócenie terminu chcąc uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminowi składa odpowiedni dokument. Często przy tym bywa tak, że dokument opiewa na datę bezpośrednio poprzedzająca dzień złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Zgodzić się co prawda należy z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że z przedstawionego zaświadczenia nie wynika, iż stwierdzony u skarżącego stan depresyjny w tym konkretnym okresie uniemożliwił zastosowanie się do skierowanego do skarżącego wezwania. Nie można jednak podzielić poglądu, że przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej wydane przez poradnię ogólną nie może uprawdopodabniać istnienia u skarżącego stanu depresyjnego. Również wskazanie przez Sąd pierwszej instancji, na fakt dochowania przez skarżącego terminów w innych sprawach nie może mieć przesądzającego znaczenia. Jak słusznie podkreślano już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, fakt podjęcia jednej czynności w czasie choroby nie oznacza, że dana choroba umożliwiała podjęcie innej czynności (por.: orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt I FZ 220/10). W sytuacji więc, gdy Sąd pierwszej instancji powziął wątpliwości co do zaświadczenia lekarskiego uprawdopodabniającego twierdzenia wnioskodawcy, to powinien wezwać stronę do przedłożenia dokumentu bardziej precyzyjnego. Nie można również jednoznacznie założyć, jak to stwierdził Sąd pierwszej instancji, że w przypadku zaniecha ze strony skarżącego obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej mógł tego dokonać w jego imieniu profesjonalny pełnomocnik. W istocie jest tak, że od momentu podpisania pełnomocnictwa skarżący działa przez pełnomocnika od którego należy wymagać należytej staranności. Zwrócić jednak należy uwagę, że w badanej sprawie chodzi o nieuiszczenie wpisu przez stronę skarżącą. Pełnomocnik wskazał, że z uwagi na chorobę skarżącego nie miał żadnego wpływu na jego poczynania. Trudno więc wymagać od pełnomocnika aby w sytuacji nie uiszczenia wpisu przez skarżącego ponosił on za niego koszty sądowe. Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądza wyniku sprawy. Rzeczą Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie wzięcie pod uwagę poczynionych wyżej uwag. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.