II OSK 533/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-09-19

Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Leszek Kamiński, Roman Ciąglewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisu art. 46a ust. 5 Prawa ochrony środowiska, polegające na zastosowaniu trybu doręczenia decyzji środowiskowej przez obwieszczenie zamiast trybu zwykłego, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 11 Prawa ochrony środowiska?
Ratio decidendi
Naruszenie przepisu art. 46a ust. 5 Prawa ochrony środowiska, polegające na zastosowaniu trybu doręczenia decyzji środowiskowej przez obwieszczenie zamiast trybu zwykłego, nie jest naruszeniem, o którym mowa w art. 11 Prawa ochrony środowiska, i w związku z tym nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Uchybienie to może być podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., ale nie do stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej wydanej przez Burmistrza S., zarzucając rażące naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących doręczenia decyzji (art. 46a ust. 5 Prawa ochrony środowiska w związku z art. 49 K.p.a.). Organy administracji odmawiały stwierdzenia nieważności, uznając, że naruszenie procedury nie jest istotne dla ochrony środowiska i może być podstawą do wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kamiński Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 19 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. i R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt II SA/Go 547/11 w sprawie ze skargi M. K. i R. K. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II SA/Go 547/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę M. K. i R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy. Ostateczną decyzją z [...] grudnia 2005 r., znak: [...], Burmistrz S. ustalił, na wniosek Ł. B., środowiskowe warunki zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego, tj. budowy centrum handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na działkach o numerach ewid. [...] i [...], przy ul. [...] i [...] w S. [...] marca 2006 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek M. i R. K. o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji Burmistrza S. Kwestionowanej decyzji wnioskodawcy zarzucili rażące naruszenie art. 10 § 1, art. 39, art. 42 § 1 K.p.a. oraz rażące naruszenie art. 46a ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). W uzasadnieniu wskazywali, iż przysługuje im status stron w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji środowiskowej. Wywodzili, iż Burmistrz S., wydając decyzję środowiskową, zastosował tryb przewidziany w przepisie art. 49 K.p.a, zgodnie z którym strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, o ile przepis szczególny tak stanowi. Zastosowanie wskazanego trybu do decyzji środowiskowych dopuszcza przepis art. 46a ust. 5 P.o.ś. Jednak, zdaniem wnioskodawców, nie mógł mieć on zastosowania w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji, bowiem liczba stron postępowania nie przekraczała 20 wymaganych art. 46a ust. 5 P.o.ś. Naruszenie tego obowiązku powoduje, że kwestionowana decyzja rażąco narusza prawo. Jednocześnie, bez względu na rażący charakter naruszenia prawa, decyzja środowiskowa jest nieważna z mocy prawa (art. 11 P.o.ś). Spełniona zatem została również przesłanka nieważności o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. Decyzją z [...] stycznia 2007 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wlkp. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej. Podzieliło pogląd wnioskodawców, iż stron liczba nie przekraczała 20, a zatem brak było podstaw do stosowania przepisu art. 49 K.p.a. w związku z art. 46a ust. 5 P.o.ś. Jednak niezapewnienie wnioskodawcom czynnego udziału w sprawie i nieprawidłowe doręczenie im rozstrzygnięcia stanowią podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a nie do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, na podstawie przepisu art. 11 P.o.ś. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy M. K. i R. K. zarzucili naruszenie przepisu art. 11 P.o.ś poprzez błędne uznanie, iż przepis ten nie znajduje zastosowania w przypadku naruszenia przez organ administracji art. 46a ust. 5 P.o.ś i w konsekwencji niezastosowanie tego przepisu. Decyzją z [...] marca 2007 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wlkp. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powtórzyło dotychczasowe ustalenia i argumentację prawną. Wyrokiem z 27 września 2007 r., sygn. akt II SA/Go 406/07, WSA w Gorzowie Wlkp., po rozpoznaniu skargi M. K., uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na nieprawidłowy skład SKO. Decyzją z [...] marca 2010 r., nr [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wlkp., utrzymało zaskarżoną decyzję. Organ przypomniał treść przepisu art. 11 P.o.ś., który stanowił, że decyzja wydana z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska jest nieważna. Kolegium wskazało, iż art. 11 utracił moc obowiązującą w 2008 r. ponieważ został uchylony art. 144 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227). Odnosząc się do pozostałych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych tj. niezapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu oraz dotyczących doręczenia decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, Kolegium wyraziło pogląd, według którego niezawiniony brak czynnego udziału strony w postępowaniu jest podstawą do wznowienia postępowania. Wyrokiem z 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Go 387/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., po rozpoznaniu skargi R. K. i M. K., uchylił decyzję SKO z [...] marca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] stycznia 2007 r. Wskazał, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a., za nieważną należy uznać decyzję, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Tym samym, stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie powyższego artykułu jest możliwe tylko wtedy, gdy przepis prawa materialnego przewiduje, że określona wadliwość decyzji powoduje jej nieważność. Przepisem prawa materialnego, który określa jaka wadliwość decyzji powoduje jej nieważność, jest w tym przypadku art. 11 P.o.ś. W myśl tego przepisu decyzja wydana z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska jest nieważna. Zdaniem Sądu zarzut braku zapewnienia możliwości udziału wszystkich stron w postępowaniu w niniejszej sprawie nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w sprawie środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Naruszenie procedury w postaci niezapewnienia możliwości udziału strony w postępowaniu, jest naruszeniem, które można zweryfikować w postępowaniu wznowieniowym (art. 145 i nast. K.p.a.), bowiem ww. wada postępowania nie ma istotnego wpływu na stan środowiska. W przypadku ogłaszania decyzji w formie obwieszczenia nie można stwierdzić, iż strony nie miały możliwości zapoznania się z decyzją w ogóle. Sąd odnotował, że treść przepisu art. 144 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, która weszła w życie 15 listopada 2008 r., wskazuje, że wprowadzono szereg zmian, w tym uchylono cały Dział IV (w tytule l ) pt. "postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko". Jednak w przepisie przejściowym (art. 153) zastrzeżono, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się zasadniczo przepisy dotychczasowe. Nie można było zatem w ocenie sądu podzielić stanowiska Kolegium, że skoro art. 11 utracił moc obowiązującą w 2008 r. ponieważ został uchylony art. 144 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, to nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. WSA podsumował, że organ ponownie rozpatrując sprawę powinien ocenić istnienie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji w świetle przepisu art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. w związku za art. 11 P.o.ś. Decyzją z [...] marca 2011 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wlkp. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza S. z [...] grudnia 2005 r. Nie podzieliło stanowiska wnioskodawców, iż każde naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska pociąga za sobą skutek o którym mowa w art. 11 P.o.ś. W ocenie SKO, aby mógł zaistnieć skutek w postaci stwierdzenia nieważności decyzji, naruszenie to musi mieć charakter istotny, mający wpływ na wynik sprawy. Przywołany przepis nie może być interpretowany w oderwaniu od postanowień art. 156 K.p.a, określającego prawne przesłanki nieważności decyzji administracyjnych. Zdaniem SKO, nie budzi jednakże wątpliwości pogląd, że jako rażące naruszenie prawa kwalifikowane są nie tylko naruszenia przepisów prawa materialnego, lecz również przepisów procesowych, ale niestanowiących podstaw do wznowienia postępowania. Kolegium dopatrzyło się w postępowaniu organu pierwszej instancji naruszenia przepisu art. 46a ust. 5 P.o.ś, dającego możliwość zastosowania przepisu art. 49 K.p.a., tj. tego, że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego obwieszczenia. Organ uznał jednak, że naruszenie to nie jest istotne z punktu widzenia ważnego interesu ochrony środowiska. Nie można zatem stwierdzić, że decyzja Burmistrza S. wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa lub zawierała wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. M. i R. K. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucili naruszenie art. 11 P.o.ś, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że nie znajduje on zastosowania w przypadku naruszenia przez organ art. 46a ust. 5 P.o.ś. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wlkp. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Podzieliło argumentację przedstawioną w uzasadnieniu pierwszej decyzji. Skargę złożyli M. i R. K. Zarzucili naruszenie art. 11 P.o.ś w brzmieniu obowiązującym przed 15 listopada 2008 r., poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że nie znajduje on zastosowania w ustalonym przez SKO stanie faktycznym. Wskazali, że naruszenie art. 46a ust. 5 P.o.ś, jakiego dopuścił się Burmistrz S., jest tego rodzaju, że uzasadnia stwierdzenie nieważności wydanej przez ten organ decyzji. Nie ulega, zdaniem skarżących, wątpliwości, że naruszenie art. 46a ust. 5 P.o.ś jest tego rodzaju, że istotnie narusza uprawnienie społeczeństwa do wzięcia udziału w sprawach dotyczących środowiska. Nawiązując do wyroku NSA z dnia 2 lutego 2009 r., II OSK 62/08, stwierdzili, że sam brak zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w oparciu o tak przeprowadzone postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że przewidziana w art. 11 P.o.ś sankcja ma zastosowanie do takiego naruszenia prawa, które może być uznane za istotne z punktu widzenia przepisów dotyczących ochrony środowiska, naruszenie to nie musi mieć natomiast charakteru rażącego. Sąd pierwszej instancji przypomniał, że WSA w wyroku z 26 sierpnia 2010 r., II SA/Go 387/10, w wytycznych dla organu wskazał, że organ ten powinien ocenić istnienie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza S., w świetle art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a w związku z art. 11 P.o.ś. Sąd zaznaczył, że celem art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a, jest rozszerzenie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na ochronę pewnych szczególnych dóbr i wartości. W rozpatrywanej sprawie, jak stwierdził Sąd, tym szczególnym dobrem jest stan środowiska. Celem zatem działania ustawodawcy ustanawiającego sankcje nieważności decyzji w art. 11 P.o.ś było zwiększenie ciężaru gatunkowego wady decyzji i wzmocnienie jej skutków, ze względu na ochronę pewnych dóbr lub wartości w ściśle określonym i nietypowym przypadku. Do wad decyzji, powodujących na podstawie powyższego przepisu nieważność decyzji, należy zatem zaliczyć wszystkie te wady, których naruszenie może mieć istotny wpływ na stan środowiska. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie SKO, będąc związane – na podstawie art. 153 P.p.s.a – oceną prawną wyrażoną przez WSA, dokonało takiej analizy. Nie ulega wątpliwości, że Burmistrz S., w sytuacji gdy liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie przekraczała 20, dopuścił się naruszenia przepisu art. 46a ust. 5 P.o.ś, dającego możliwość zastosowania procedury doręczeniowej przewidzianej w art. 49 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko wyrażone w orzeczeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego, według którego naruszenie to nie jest jednak istotne z punktu widzenia ochrony środowiska. Nie można bowiem przyjąć, że niezasadne zastosowanie przez Burmistrza S. instytucji doręczenia w drodze publicznego ogłoszenia, mogło mieć jakikolwiek wpływ na pogorszenie stanu środowiska. Skargę kasacyjną złożyli M. i R. K. reprezentowani przez radcę prawnego P. W.. Zaskarżyli wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili: 1. naruszenie przepisu prawa materialnego – naruszenie przepisu art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 listopada 2008 r., poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, iż nie znajduje on zastosowania w przypadku naruszenia przez organ administracyjny art. 46a ust. 5 Prawa ochrony środowiska, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 listopada 2008 r. 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 2 i art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy obowiązkiem WSA, było stwierdzenie naruszenia przepisu prawa materialnego – art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 listopada 2008 r. poprzez błędną jego wykładnię, skutkującą uznaniem, iż nie znajduje on zastosowania w ustalonym stanie faktycznym i w konsekwencji uchylenie zaskarżonych decyzji SKO. Wnieśli o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], wraz z poprzedzającą ją decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], 2. zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego w tym postępowaniu, według norm przepisanych W trakcie postępowania kasacyjnego zmarła uczestniczka M. M.. O rozprawie zawiadomiono jej następców prawnych, tj. I. S., B. H. i P. M. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, ale przesłanki stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie nie zostały stwierdzone. W razie podniesienia w skardze kasacyjnej zarówno zarzutu naruszenia prawa procesowego, jak i zarzutu naruszenia norm prawa materialnego, w pierwszej kolejności rozpoznać należy zarzut naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, ONSA i wsa 2005/6/120). Zarzut naruszenia art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy obowiązkiem WSA było stwierdzenie naruszenia prawa materialnego – art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), nie może być rozpatrywany w oderwaniu od materialnej podstawy kasacji. Trafność tak sformułowanej podstawy kasacji zależy od zasadności materialnej podstawy kasacji. Konstrukcja tej podstawy proceduralnej jest bowiem taka, że zarzut stanowi aspekt procesowy spornego zagadnienia materialnoprawnego. Przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) nie jest przepisem procesowym, lecz ustrojowym, określającym podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdy sąd przyjmie inne, niż legalność, kryterium kontroli. W innym wypadku należy wskazać w podstawie kasacji naruszony, zdaniem wnoszącego kasację, przepis prawa procesowego, przy czym powinien to być przepis stanowiący samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, której nie stanowi również powołany w omawianej podstawie kasacji przepis art. 151 P.p.s.a. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1421/11; wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FSK 143/11; wyrok NSA z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 471/07, niepublikowane, treść [w:] CBOSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zasadnicze znaczenie, dla skuteczności wniesionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej, ma więc wynik analizy podstawy materialnoprawnej. Kontrowersja dotyczy tego, czy w przypadku naruszenia przez organ przepisu art. 46a ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 listopada 2008 r., miał zastosowanie art. 11 Prawa ochrony środowiska. Zgodnie z art. 46a ust. 5, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekraczała 20, stosować należało przepis art. 49 K.p.a. W analizowanym postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach liczba stron nie przekraczała 20, a jednak organ zastosował tryb przewidziany w art. 46 a ust. 5 Prawa ochrony środowiska. Niewątpliwie zatem doszło do uchybienia polegającego na wadliwym, sprzecznym z art. 46a ust. 5 Prawa ochrony środowiska oraz art. 49 K.p.a., doręczeniu stronom decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast przepis art. 11 Prawa ochrony środowiska stanowił, że decyzja wydana z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska jest nieważna. Zajęcie stanowiska w przedstawionym sporze poprzedzić trzeba uwagą, że wykładnia art. 11 Prawa ochrony środowiska nie może abstrahować od pojęć i instytucji procesowych ukształtowanych na tle ogólnej procedury administracyjnej, zwłaszcza, że przepis art. 46a ust. 5 wprost odsyła do dyspozycji art. 49 K.p.a., umożliwiając organowi dokonanie doręczenia przez ogłoszenie. Do wymagań Kodeksu postępowania administracyjnego nawiązywał także wprost przepis art. 56 ust. 8 Prawa ochrony środowiska, regulujący treść uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Obowiązywanie w procedurze środowiskowej przepisów tego Kodeksu wynikało zaś przede wszystkim z decyzyjnej formy załatwiania sprawy (art. 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 56 ust. 1 i 2 Prawa ochrony środowiska). W Kodeksie postępowania administracyjnego uregulowane są również nadzwyczajne tryby wzruszania decyzji administracyjnych, tj. wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji. Przepisy proceduralne zawarte w Prawie ochrony środowiska tylko w takim zakresie wyłączają stosowanie norm ogólnych, jaki wyraźnie z tych uregulowań odrębnych wynika. Art. 11 Prawa ochrony środowiska stanowił podstawę stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie Prawa ochrony środowiska. W związku z tym nasuwa się pytanie o wzajemną relację hipotezy tej normy z przypadkami określonymi w art. 156 § 1 K.p.a., zwłaszcza zaś art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W niniejszej sprawie, z uwagi na zakres sporu zakreślonego podstawą kasacji, należy ograniczyć się do stwierdzenia, że hipotezę normy zawartej w art. 11 stanowiło naruszenie przepisów materialnych i procesowych dotyczących ochrony środowiska (patrz: wyrok NSA z dnia 2 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 62/08, z glosą Krzysztofa Gruszeckiego, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 516231). Przepis o doręczeniach nie należy do tej kategorii. Dodać jeszcze można, że uchybienie przepisom o doręczeniach skutkuje oceną o ewentualnej podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tryby nadzwyczajne cechuje niekonkurencyjność. Oznacza to, że okoliczność stanowiąca podstawę wznowienia nie jest jednocześnie okolicznością skutkującą stwierdzenie nieważności decyzji. Reguły tej nie wyłącza przepis art. 11 prawa ochrony środowiska. Spojrzenie pozytywne na treść regulacji art. 11 (ustanowienie zakresu przedmiotowego naruszeń) oraz spojrzenie negatywne (brak wyłączenia reguły rządzącej trybami nadzwyczajnymi w Kodeksie postępowania administracyjnego) pozwalają na wniosek, że naruszenie art. 46a ust. 5 Prawa ochrony środowiska, polegające na zastosowaniu trybu doręczenia stronom decyzji środowiskowej przewidzianego w art. 49 K.p.a., zamiast trybu zwykłego, nie jest naruszeniem, o którym mowa w art. 11 Prawa ochrony środowiska. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło