II GSK 368/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-05-28

Skład orzekający: Janusz Zajda, Joanna Kabat-Rembelska, Inga Gołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić nadania licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, kwestionując zaświadczenie uczelni o spełnieniu minimalnych wymogów programowych bez przeprowadzenia przeciwdowodu?
Ratio decidendi
Zaświadczenie uczelni o spełnieniu minimalnych wymogów programowych dla studiów podyplomowych ma charakter dowodowy i korzysta z domniemania prawdziwości. Organ administracji nie może bez przeprowadzenia przeciwdowodu odrzucić takiego zaświadczenia. W sprawie organ i sąd I instancji błędnie zakwestionowali zaświadczenie bez skutecznego przeciwdowodu, co stanowi naruszenie prawa procesowego i uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
R. W. złożył wniosek o nadanie licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, który został odmówiony przez Ministra Infrastruktury. Organ kwestionował spełnienie wymogu dotyczącego ukończenia studiów podyplomowych lub studiów wyższych uwzględniających minimalne wymogi programowe. R. W. przedłożył zaświadczenie uczelni potwierdzające spełnienie wymogów, które organ i sąd I instancji odrzucili bez przeprowadzenia przeciwdowodu. Skarżący wniósł skargę do WSA, która została oddalona, a następnie skargę kasacyjną do NSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania; zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz R. W. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 337 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 35/11 w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz R. W. 337 (trzysta trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1.Wyrok Sądu I instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami administracyjnymi. 1.1. Wyrokiem z 25 października 2011r. sygn. akt: I SA/Wa 35/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę R. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] listopada 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. 1.2.Sąd I instancji podał, że Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu wniosku R. W. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2010r. nr [...] o odmowie nadania licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Wyrokiem z 13 sierpnia 2009r. sygn. akt: I SA/Wa 827/09 WSA w W. uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z [...] kwietnia 2009r. nr [...] oraz z [...] sierpnia 2008r. nr [...]o odmowie nadania R. W. licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa nieruchomościami. Sąd zarzucił organowi brak oceny prawidłowości postępowania Komisji Kwalifikacyjnej i brak weryfikacji ustaleń zawartych w protokole, w szczególności dokumentu wydanego przez prodziekana Wydziału Prawa i Administracji na Uniwersytecie im. [...] w [...] zaświadczającego, że studia wyższe (kierunek prawo) ukończone przez R. W. uwzględniają co najmniej minimalne wymogi programowe dla studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa nieruchomościami, w kontekście wymogów wynikających z art. 182 ust. 2a ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.(tekst jedn. Dz. U z 2010r. Nr 106, poz. 651 ze zm. dalej-u.g.n.). W dniu 12 marca 2010r. Państwowa Komisja Kwalifikacyjna przeprowadziła ponownie postępowanie kwalifikacyjne o nadanie licencji zawodowej R. W. w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami i swoje ustalenia zawarła w protokole. Minister Infrastruktury decyzją z [...] kwietnia 2010r. nr [...] odmówił R. W.nadania licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa nieruchomościami. Organ, po uzupełnieniu postępowania dowodowego, uznał, że kandydat nie spełnia wymogu określonego w art. 182 ust. 2 i 2a w zw z art. 196 ust. 1 u.g.n. Organ wskazał, że program studiów wyższych na kierunku prawo, które ukończył R. W., nie uwzględnia co najmniej minimalnych wymogów programowych dla studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. R. W. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy zarzucając decyzji nieuwzględnienie oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w W. z 13 sierpnia 2009r. sygn. akt: I SA/Wa 827/09 i wskazując, że Państwowa Komisja Kwalifikacyjna nie ma kompetencji do podważania treści zaświadczenia Uczelni oraz że nazwy poszczególnych przedmiotów określonych w I minimum programowym dla studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa nieruchomościami nie muszą odpowiadać nazwom przedmiotów w ramach odbywanych studiów na kierunku prawo. Państwowa Komisja Kwalifikacyjna 15 października 2010r. ponownie przeprowadziła postępowanie kwalifikacyjne z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Minister Infrastruktury decyzją z [...] listopada 2010r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2010r. nr [...] o odmowie nadania R. W. licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa nieruchomościami. 2.Skarga do Sądu I instancji. 2.1.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., Skarżący R.W. zarzucił nieuwzględnienie oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w W. z 13 sierpnia 2009r., brak kompetencji po stronie Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej do podważania treści zaświadczenia Uczelni oraz nieuwzględnienie tego, że nazwy poszczególnych przedmiotów określonych w I minimum programowym dla studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa nieruchomościami nie muszą odpowiadać nazwom przedmiotów w ramach odbywanych studiów na kierunku prawo. Skarżący zarzucił także, że w aktach sprawy brak jest stanowiska przeciwnego do zaświadczenia wystawionego przez prodziekana Wydziału Prawa i Administracji na Uniwersytecie im. [...] w [...] Pana prof. dr hab. Z. J., a to zaświadczenie nie zostało wzięte pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy. Skarżący wskazał ponadto, że organ oparł decyzję o wewnętrzną korespondencję pomiędzy prof. dr hab. Z. J. a obecnym prodziekanem Wydziału Prawa i Administracji prof. dr hab. K. W. Przy tym, w ocenie skarżącego, opinia prof. dr hab. A. J., który jest Kierownikiem Studiów Podyplomowych na Uniwersytecie, nie powinna być brana pod uwagę, gdyż opinię taką powinien wydać Prodziekan Studiów Zaocznych, które skarżący ukończył. Dodatkowo zarzucił Ministrowi Infrastruktury przewlekłe prowadzenie postępowania i w związku z tym naruszenie przepisów art. art. 6, 8 i 12 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej-K.p.a.). 2.2. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 3.Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu I instancji. 3.1.Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że skarga była niezasadna. 3.2.W pisemnych motywach wyroku Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 182 u.g.n.,licencję zawodową w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami nadaje się osobie fizycznej, która: 1) posiada pełną zdolność do czynności prawnych; 2) nie była karana za przestępstwa przeciwko mieniu, dokumentom, za przestępstwa gospodarcze, za fałszowanie pieniędzy, papierów wartościowych, znaków urzędowych, za składanie fałszywych zeznań oraz za przestępstwa skarbowe; 3) posiada wyższe wykształcenie; 4) ukończyła studia podyplomowe w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami; 5) odbyła praktykę zawodową w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami (ust. 1). Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, nie dotyczy osoby, która ukończyła studia wyższe, których program uwzględnia co najmniej minimalne wymogi programowe dla studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami (ust. 2). Stwierdzenie, że program studiów wyższych uwzględnia minimalne wymogi programowe dla studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami następuje na podstawie zaświadczenia uczelni (ust. 2a). Zgodnie z art. 196 ust. 1 u.g.n. programy studiów podyplomowych, o których mowa w art. 177 ust. 1 pkt 4, art. 182 ust. 1 pkt 4 i art. 187 ust. 1 pkt 4, uwzględniają co najmniej minimalne wymogi programowe ustalone przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej. Skarżący spełniał wymogi wynikające z art. 182 ust. 1 pkt 1-3 i 5 u.g.n. ale sporną kwestią było to, czy program studiów wyższych, które ukończył skarżący, uwzględnia co najmniej minimalne wymogi programowe dla studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. W ocenie Sądu, prawidłowe było stanowisko organu, iż ukończone przez skarżącego w 2003r. studia wyższe na kierunku prawo nie uwzględniają co najmniej minimalnych wymogów programowych dla studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Zdaniem Sądu I instancji w sprawie nie naruszono art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej-p.p.s.a.). WSA w W. w wyroku z 13 sierpnia 2009r. sygn. akt: I SA/Wa 827/09 wskazał, że zaświadczenie Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji na Uniwersytecie [...] w [...] prof. dr hab. Z. J. stwierdzające, iż studia wyższe (kierunek prawo) ukończone przez R. W. uwzględniają co najmniej minimalne wymogi programowe dla studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa nieruchomościami, organ administracji nie może dowolnie odrzucić bez przeprowadzenia przeciwdowodu. Sąd zaznaczył wtedy, że domniemanie zgodności z prawdą może być obalone jedynie przez przeprowadzenie dowodu przeciwko jego treści. Minister Infrastruktury ponownie prowadząc postępowanie kwalifikacyjne w sprawie nadania R. W. licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami zwrócił się do Prodziekana ds. Studiów Zaocznych Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. [...] w [...]-prof. dr hab. K. W. o uzupełnienie zaświadczenia przedłożonego przez kandydata. Organ wyjaśnił, że kierunek studiów ukończonych przez kandydata nie jest bezpośrednio związany z gospodarowaniem nieruchomościami i w związku z tym nie jest jasne, czy zrealizowane zostały minimalne wymogi programowe dla studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Wskazał też, że konieczne jest wyjaśnienie i wskazanie w zaświadczeniu uczelni, które minimum programowe było realizowane w trakcie studiów, a w treści zaświadczenia należałoby dokonać porównania programu zrealizowanego w trakcie studiów z odpowiednim minimum programowym. Uzyskane informacje od Prodziekana ds. Studiów Zaocznych Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. [...] w [...]-prof. dr hab. K. W., uzupełniające treść zaświadczenia wydanego uprzednio przez prof. dr hab. Z. J., jednoznacznie potwierdzają, że program studiów prawniczych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu im. [...] w [...] nie uwzględnia co najmniej minimalnych wymogów studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Zgodnie z załączonymi opiniami program studiów zaocznych prawo na Wydziale Prawo i Administracja UAM w latach 1999-2003 nie obejmował zagadnień objętych wymogami programowymi dla studiów podyplomowych oraz formalnie nie uwzględniał takich przedmiotów określonych w minimalnych wymogach programowych dla studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, jak: "Gospodarka nieruchomościami" (m in. 10 h), "Rynek nieruchomości" (min. 16 h), "Ocena ekonomicznej efektywności inwestycji" (min. 6h), "Podstawy marketingu i psychologii" (min. 8 h), "Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami jako działalność zawodowa" (min. 8 h), "Działalność zawodowa pośrednika w obrocie nieruchomościami" (min. 16 h), "Zarządzanie biurem pośrednika w obrocie nieruchomościami" (min. 6 h), "Doradztwo na rynku nieruchomości" (min. 4 h), "Wycena nieruchomości – wybrane zagadnienia (min. 6 h), "Sztuka argumentacji" (min. 4 h), "Zarządzanie nieruchomościami - wybrane zagadnienia" (min. 4 h), "Notariusz w obrocie nieruchomościami" (min. 6 h), "Podstawy wiedzy technicznej. Podstawy budownictwa" (min. 10 h). W opinii wskazano, że okoliczności te znajdują potwierdzenie w dokumentacji przebiegu studiów skarżącego zgromadzonej w aktach osobowych o sygn. 97917. W ocenie Sądu I instancji nie było przeszkód, aby uznać dwie opinie tj.: prof. dr hab. Z. J. Kierownika Katedry Prawa Administracyjnego i Nauki Administracji Wydziału Prawa i Administracji U[...] oraz prof. dr hab. A. J. kierownika Studiów Podyplomowych Obrotu Nieruchomościami prowadzonych na Wydziale Prawa i Administracji U.[...]-za dowody uzupełniające treść zaświadczenia wydanego przez prof. dr hab. Z. J. byłego Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji studiów niestacjonarnych- zaocznych. Opinie te zostały dołączone do pism prof. dr hab. K. W. Prodziekana ds. Studiów Zaocznych Wydziału Prawa i Administracji U.[...] w [...] z 2 lutego 2010r. i 29 września 2010r. stanowiących odpowiedź na wystąpienie Ministra Infrastruktury z dnia 11 grudnia 2009r. i 21 września 2010r. i jak wynika z treści pisma z 29 września 2010r. przedłożone organowi w postępowaniu dotyczącym nadania licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami skarżącemu. W ocenie Sądu więc, powyższe opinie prawidłowo zostały uznane w postępowaniu kwalifikacyjnym jako wypowiedź właściwych władz Uczelni co do wyjaśnienia wątpliwości związanych z treścią zaświadczenia. W postępowaniu przed Państwową Komisją Kwalifikacyjną prawidłowo uwzględniono powyższe okoliczności i, co za tym idzie, prawidłowo stwierdzono w protokołach z 12 marca 2010r. i 15 października 2010r., że ukończone przez kandydata studia wyższe nie spełniają wymogu określonego w art. 182 ust. 2 u.g.n. Minister Infrastruktury, zgodnie z zaleceniami Sądu, dokonał oceny prawidłowości postępowania Komisji Kwalifikacyjnej i weryfikacji ustaleń zawartych w protokole, w szczególności treści dokumentu wydanego przez zaświadczającego, w kontekście wymogów wynikających z art. 182 ust. 2a u.g.n. Wobec powyższego, Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa. Zrzut przewlekłego prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego nie może być podnoszony w ramach niniejszej sprawy. Na niezałatwienie sprawy w terminie stronie służy bowiem skarga na bezczynność albo przewlekłość. 4.Skarga kasacyjna. 4.1.Skarżący działając przez pełnomocnika radcę prawnego zaskarżył wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., zarzucił:- -na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisu materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie tj. naruszenie art. 182 ust. 2a u.g.n. poprzez błędna interpretację podmiotu uprawnionego do wydania zaświadczenia, -na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy: 1.naruszenie art. 76§3 K.p.a. poprzez nieuprawnione uznanie wewnętrznej korespondencji (nieuprawnionych do reprezentacji) pracowników Uczelni jako dowodu przeciwko treści zaświadczeniu wydanemu przez Uczelnię, 2.naruszenie art. 76§1 K.p.a. poprzez nieuznanie faktu stwierdzonego w dokumencie (zaświadczeniu Uczelni). Uzasadniając skargę kasacyjną jej autor wskazał, że Minister Infrastruktury nie zdołał zdobyć przeciwdowodu wobec treści kwestionowanego zaświadczenia Uczelni. Ani Sąd ani organ nie uwzględniły jednak faktu, że Skarżący odbywał studia indywidualnym tokiem i studiował zagadnienia wchodzące w skład przedmiotów formalnie nazywanych tak jak przedmioty w ramach minimum programowego. Prof. Z.J. wydając zaświadczenie oraz ponowną opinię, przeprowadził konsultacje z pracownikami uczelni odpowiedzialnymi za przedmioty: prawo cywilne, ekonomia czy prawo administracyjne. Prof. A.J. przed sporządzeniem swojej opinii takich konsultacji jednak nie sporządził. Wskazał również, że Pani Prodziekan, prof. K.W. nie wyraziła swojego stanowiska na piśmie opatrując własnoręcznym podpisem tak by spełniało ono wymogi z art. 182 ust. 2a u.g.n. Pani Prodziekan przesłała Ministrowo Infrastruktury wewnętrzną korespondencję z prof. J. i J. ale osoby te nie prezentowały stanowiska uczelni. Dodatkowo podniesiono, że informacje uzupełniające kwestionowane zaświadczenie były zdaniem WSA w W. ,,jednoznaczne" gdy tymczasem nie wzięto pod uwagę okoliczności, że prof. J.nie zaprzeczył uprzednio wyrażonemu stanowisku w kwestionowanym ,,zaświadczeniu". Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz zasądzenie od Ministra Infrastruktury kosztów postępowania wg norm przepisanych i zasądzenie kosztów zastępstwa (w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa) wg wg norm przepisanych. 4.2.Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sporządzono. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1.Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, gdyż ma usprawiedliwione podstawy, a zaskarżone orzeczenie nie odpowiada prawu (argumentum a contrario z art. 184 p.p.s.a.). 5.2. Zgodnie z art. 183§1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w §2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie występują. 5.3.Przystępując do oceny zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że zasadny okazał się zarzut naruszenia przepisów procesowych (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). 5.4.Istota problemu jako zarysował się w sprawie dotyczyła tego czy skarżący posiada wymagane kwalifikacje zawodowe uprawniające go do uzyskania licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami w sytuacji gdy nie ukończył studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami (art. 182 pkt 4 u.g.n.) ale ukończył wyższe studia na kierunku prawo. W ocenie organu administracyjnego a następnie Sądu I instancji, ukończone przez skarżącego studia prawnicze nie uwzględniały minimalnych wymogów programowych dla studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. 5.5.Stanowisko Sądu I instancji jest wadliwe. Zgodnie z art.182 ust. 2a u.g.n. stwierdzenie, że program studiów wyższych uwzględnia minimalne wymogi programowe dla studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami następuje na podstawie zaświadczenia uczelni. W sprawie poddanej kontroli instancyjnej zostało wprawdzie wydane zaświadczenie przez prof. Z.J. jednakże organy nieprawidłowo zakwestionowały jego treść bez przeprowadzenia przeciwdowodu na co zwrócił uwagę WSA w W. w wyroku z 13 sierpnia 2009r. sygn. akt: I SA/Wa 827/09. W ponownie prowadzonym postępowaniu, organy nie wywiązały się z obowiązku przeprowadzenia przeciwdowodu co umknęło uwadze Sądu I instancji. Zgodnie z art. 217§1 k.p.a., zaświadczenie stanowi urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy, ani też nie kształtuje żadnej nowej sytuacji prawnej, ani też stosunku prawnego. Nie stanowi więc ono wiążącego oświadczenia woli organu administracji, lecz tylko i wyłącznie oświadczenie jego wiedzy, potwierdzające istnienie (w określonym czasie) określonych faktów lub stanu prawnego. Jest więc ono pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego, wraz ze zmianą których dezaktualizuje się, co tworzy podstawy do wydania nowego zaświadczenia, odpowiadającego aktualnym faktom lub aktualnemu stanowi prawnemu. Zaświadczenie ma więc wyłącznie walor dowodowy. Przemawia za nim również domniemanie prawdziwości. Powyższe, uzasadnia równocześnie twierdzenie, że wskazany walor zaświadczenia może być podważony przez przeprowadzenie dowodu przeciwko jego treści (wyrok NSA z 16 grudnia 2008r., sygn. akt: I OSK 44/08 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach http://cbois.nsa.gov.pl). Stanowiąc dokument, zaświadczenie posiada więc moc dowodową, o tyle o ile nie zostanie ono obalone innym dowodem. Zaświadczenie stanowiąc, jak wyżej już wskazano oświadczenie wiedzy, nie zaś oświadczenie woli organu, nie tworzy bowiem żadnych skutków prawnych potwierdzając jedynie ich istnienie. W przeciwieństwie do decyzji administracyjnej, zaświadczenie, zważywszy na jego charakter i funkcje, nie wiąże organu i może być zawsze uchylone lub zmienione, w sytuacji, gdy dojdzie do zmiany faktów lub stanu prawnego. Nie posiada więc ono waloru res iudicata, albowiem wraz ze zmianą faktów lub stanu prawnego staje się nieaktualne, co umożliwia wydanie nowego zaświadczenia odpowiadającemu aktualnemu stanowi prawnemu lub faktycznemu, bez uprzedniego korygowania czy unieważnienia zaświadczenia pierwotnie wydanego. Wartość zaświadczenia oceniać należy więc w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej, co do faktów lub prawa, co oznacza, że można zanegować jego wartość, wykazując, że potwierdza ono stan niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. (wyrok NSA z 29 lutego 2012r. sygn. akt: II GSK 186/11 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach http://cbois.nsa.gov.pl). Wskazać także należy, że zaświadczenie stanowiąc urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, stanowi wyłącznie przejaw wiedzy organu co do określonych okoliczności faktycznych i prawnych, a więc nie może być traktowane jako oświadczenie woli organu, co nadawałoby mu charakter władczy. Zaświadczenie stanowi działanie faktyczne administracji i zalicza się do tzw. działań materialno-technicznych administracji. W odróżnieniu od decyzji nie wiąże organu. Zaświadczenie, mimo że kwalifikowane do czynności materialno-technicznych, pośrednio może wywoływać skutki prawne, gdyż stanowić może dowód w postępowaniu wyjaśniającym jako rodzaj dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 k.p.a. Co istotne i co wymaga podkreślenia, prawidłowo sporządzony dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Wobec tego organ nie może, bez przeprowadzenia przeciwdowodu (art. 76§3 k.p.a.), nie uznać faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym, gdyż będzie to stanowiło naruszenie prawa procesowego. Przepisy k.p.a. nie wprowadzają ograniczeń w odniesieniu do środków dowodowych, które organ orzekający może dopuścić w celu obalenia mocy dowodowej dokumentów urzędowych. W razie obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego nie może on być potraktowany jako dowód w sprawie. (wyrok NSA z 28 lipca 2011r. sygn. akt: I OSK 1337/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach http://cbois.nsa.gov.pl). 5.6. Interpolując powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Sąd I instancji nie dostrzegł, że organy administracji nie przeprowadziły skutecznego przeciwdowodu, który pozwoliłby na obalenie domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu zawartego w zaświadczeniu podpisanym przez prof. Z.J. Minister Infrastruktury, wprawdzie zwrócił się do Prodziekana ds. Studiów Zaocznych Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. [...] w [...] o uzupełnienie rzeczonego zaświadczenia jednakże uczelnia przesłała Ministrowi dwa pisma tj.: prof. Z.Janku i prof. A.Janiaka, które są wzajemnie sprzeczne. Z jednego z nich wynika, że studia na wydziale prawa, ukończone przez skarżącego mają zakres szerszy niż studia podyplomowe dla pośredników w obrocie nieruchomościami (prof. Z. J. podtrzymał dotychczasowe stanowisko) zaś z pisma prof. A.J. wynika, że studia prawnicze nie pokrywały się z minimum programowym dla studiów podyplomowych. Istnienie zatem dwóch pism, które nota bene nie przybrały formy ani zaświadczenia, ani opinii i zawierają treści wzajemnie wykluczające się nie mogło w okolicznościach sprawy przesądzić o odmowie nadania licencji zawodowej skarżącemu. 5.7.Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zgodnie z art. 190 p.p.s.a. uwzględni wykładnię prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. 5.8.Uznając zasadność przedmiotowej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185§1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, uchylając zaskarżony wyrok całości i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205§2 p.p.s.a. W skład tych kosztów wchodzi wpis od skargi kasacyjnej oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego które określono w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło