IV SA/Wa 202/10

Dnia 9 kwietnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2010 roku sprawy ze skargi "P." Sp. z o.o. Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] lipca 2006r. Wójt Gminy ł. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Zakładu Produkcyjno – Usługowego na produkcję i sprzedaż betonu w W.. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007r. na podstawie art. 145 § 1 ust. 5 kpa Wójt Gminy L. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej w/w decyzją ostateczną. Decyzją z dnia [...] marca 2007r. Wójt Gminy L. odmówił uchylenia w/w decyzji ostatecznej, wskazując że pomimo, iż pierwotnie wystąpiła przesłanka w postaci nowych dowodów nieznanych organowi, a istniejących w dniu wydania decyzji z dnia [...] lipca 2006r.takich jak. postępowanie zażaleniowe, którego wynik uzasadniał uchylenie decyzji, to obecnie skutek ten nie występuje. Od decyzji odwołał się J. S.. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] marca 2007r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006r Starosta P. uzgodnił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Zakładu Produkcyjno – Usługowego na produkcję i sprzedaż betonu w W. na działce nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006r. SKO uchyliło postanowienie Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2006r i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta P. postanowieniem z dnia [...] listopada 2006r. nie uzgodnił uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca 2006r. wskazując, iż fakt uchylenia postanowienia uzgodnieniowego, bądź niemożność uczestniczenia w postępowaniu mogą stanowić co najwyżej podstawę do wznowienia postępowania w sprawie, a nie przesłankę nieważności decyzji. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007r SKO w P. stwierdziło nieważność postanowienia SKO z dnia [...] lipca 2006r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2007r SKO rozpoznając zażalenie inwestora na postanowienie Starosty P. z dnia [...] listopada 2006r., uchyliło to postanowienie w całości i umorzyło postępowanie I instancji. Uzasadniając postanowienie SKO wskazało, iż z racji stwierdzenia nieważności postanowienia SKO z dnia [...] lipca 2006r. w obrocie prawnym pozostaje postanowienie Starosty z dnia [...] kwietnia 2006r., a zatem powtórne orzekanie w przedmiocie uzgodnienia przedsięwzięcia jest bezprzedmiotowe. Decyzją z dnia [...] marca 2007r. SKO w P. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2007r w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca 2006r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007r. SKO w P. utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] lutego 2007r. Wyrokiem z dnia 2 lipca 2007r (sygn. akt IV SA/Wa 833/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie SKO z dnia [...] marca 2007r. wskazując, iż organ orzekł przedwcześnie, gdyż nie uwzględnił możliwości wnioskowania o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyrokiem z dnia 6 lipca 2007r (sygn. akt IV SA/Wa 834/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję SKO z [...] marca 2007r utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca 2006r. Wyrokiem z dnia 12 września 2007r. (sygn. akt IV SA/Wa 1214/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie SKO z [...] kwietnia 2007r. i poprzedzające je swoje postanowienie SKO z dnia [...] lutego 2007r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008r., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] marca 2008.SKO ponownie stwierdziło nieważność własnego postanowienia z dnia [...] lipca 2006r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008r SKO ponownie uchyliło postanowienie z dnia [...] listopada 2006r. w całości i umorzyło postępowanie w sprawie przed organem I instancji, ponownie powołując się na bezprzedmiotowość dokonywania uzgodnień w świetle ponownego stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] lipca 2006r. Wyrokiem z dnia 2 września 2008r. (sygn. akt IV SA/Wa 950/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie SKO z dnia [...] marca 2008r i poprzedzające je postanowienie SKO z dnia [...] lutego 2008r. wskazując, iż postanowienie z dnia [...] lipca 2006r. miało charakter kasatoryjny, zatem organ I instancji władny był ponownie rozpatrując sprawę wyeliminować ewentualne wadliwości. Wyrokiem z dnia 23 września 2008r. (sygn. akt IV SA/Wa 1047/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie SKO z dnia [...] kwietnia 2008r., wskazując iż w dacie wydania postanowienia w istocie w obrocie prawnym funkcjonowały dwa pierwszo instancyjne postanowienia o tym samym przedmiocie (z [...] kwietnia 2006r. i [...] listopada 2006r.), a zatem oceniane rozstrzygnięcie SKO było zgodne z przepisami prawa.. Uzasadniając zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2009r uchylającą w całości decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] marca 2007r i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organ nadzoru uznał, iż decyzja została wydana w sposób wadliwy, z naruszeniem istniejącego stanu faktycznego i prawnego, co skutkuje koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, dopuścił się naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Organ I instancji posiadał z urzędu wiedzę, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna być poprzedzona postępowaniami uzgodnieniowymi. Dopiero w sytuacji, gdy uzgodnienia takie będą posiadały przymiot ostatecznych, możliwe jest wydanie decyzji głównej, do wydania której wiążące są uzgodnienia. W spornej sprawie wbrew twierdzeniu organu I instancji nie zaistniała sytuacja, w której organ w dniu wydania decyzji tj. w dniu [...] lipca 2006r. nie wiedział o nowych okolicznościach faktycznych lub dowodach, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Organ wydał swoją decyzję za wcześnie, nie czekając na uprawomocnienie się postanowienia uzgadniającego. Przesłanką wznowienia postępowania winna być przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 6 kpa, gdyż decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska Starosty P.. Zaskarżona decyzja zawiera zatem błędną podstawę prawną, a organ I instancji nie dokonał prawidłowej subsumcji przepisu prawnego. Uzasadnienie zawiera sprzeczności, a twierdzenie, że obecnie skutek w postaci braku uzgodnienia nie występuje jest nieuzasadniony. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest lakoniczne, sformułowane ogólnikowo, a tym samym narusza art. 107 § 3 kpa. Organ I instancji winien zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie. Organ I instancji nie przedstawił w uzasadnieniu decyzji żadnych dowodów na których się oparł, brak jest wszystkich dokumentów w aktach sprawy, brak jest dokładnych oznakowań orzeczeń na które się powołuje. Przedstawiony stan faktyczny jest absolutnie niepełny, a strony i organ wyższego stopnia pozbawione zostały możliwości oceny wszystkich okoliczności sprawy. Organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w dacie wydawania decyzji winien zrelacjonować aktualny stan faktyczny i ocenić precyzyjnie istnienie przesłanki wznowieniowej. Akta sprawy nie zawierają żadnych dowodów na okoliczność dostatecznego zapewnienia stronom postępowania udziału w nim, zatem naruszona została zasad zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Zakres koniecznego postępowania dowodowego, które organ I instancji winien przeprowadzić przesądził o rozstrzygnięciu sprawy przez organ nadzoru. Skargę na decyzję SKO z dnia [...] grudnia 2009r. złożyła P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowo-Akcyjna (poprzednio P. Sp. z o.o) zarzucając rażące naruszenie art. 138 § 2 kpa, art. 136 kpa, art. 7 oraz 107 kpa i wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji względnie jej uchylenie. Uzasadniając skargę strona skarżąca podniosła, że z rażącym naruszeniem art. 138 § 2 kpa SKO zarzuciło organowi I instancji nie respektowanie przepisów kpa, w sytuacji gdy oparł on swoją decyzję na ostatecznych w dniu ich wydania rozstrzygnięciach organów administracyjnych. Późniejsze wyroki mogłyby stanowić podstawę do ponownego wszczęcia postępowania wznowieniowego, ale nie mogły stanowić takiej przesłanki w niniejszej sprawie. Strona skarżąca wskazała, że niezależnie od toczącego się postępowania nieważnościowego dotyczącego postanowienia SKO z dnia [...] lipca 2006r. w przedmiocie uchylenia postanowienia Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2006r., Starosta P. postanowieniem z dnia [...] listopada 2006r. odmówił uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Wbrew twierdzeniom SKO w obrocie nie pozostaje postanowienie SKO z dnia [...] lipca 2006r lecz postanowienie SKO z dnia [...] kwietnia 2008r. uchylające postanowienie Starosty P. z dnia [...] listopada 2006r. i umarzające postępowanie przed organem I instancji. Skoro organ I instancji powołał się w decyzji z dnia [...] marca 2007r. na to postanowienie SKO (które pierwotnie zapadło w dniu [...].03.2007r.) to brak podstaw do twierdzenia, że w postępowaniu wznowieniowym nie zbadał on przesłanek wznowienia postępowania. Zdaniem strony skarżącej SKO z obrazą art. 138 § 2 kpa wskazało organowi I instancji, że decyzję z dnia [...] lipca 2006r. organ wydał przedwcześnie oraz że przesłanką warunkującą wznowienie postępowania winna być podstawa wskazana w art. 145 § 1 pkt 6 kpa. Zgodnie bowiem z art. 143 kpa wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego postanowienia, tym samym wniesienie zażalenia nie wstrzymywało wykonania postanowienia uzgodnieniowego Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2006r. W rezultacie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach skarżący wybudował zakład dopuszczony do użytkowania i aktualnie zbył go na rzecz Spółki G. Sp. z o.o. Odnośnie ewentualnej przesłanki wznowieniowej to wbrew SKO można byłoby mówić o podstawie z art. 145 § pkt 8 kpa, jednakże treść postanowienia SKO z dnia [...] marca 2007r., a następnie z [...] kwietnia 2008r. powoduje, że zasadną jest decyzja organu I instancji, który powołał się na treść ostatecznego wówczas postanowienia SKO z dnia [...] marca 2007r. Obowiązkiem organu jest przeprowadzenie postępowania co do przyczyn wznowienia i dopiero w następnej kolejności rozstrzygnięcie sprawy w granicach tychże przyczyn. W tych warunkach pozbawione podstaw jest twierdzenie SKO jakoby organ I instancji nie zapewnił stronom udziału w tym postępowaniu i jakoby uzasadnienie nie wskazywało na dowody, na których organ ten się oparł. Niewątpliwie to SKO nie zapewniło stronie skarżącej należytego udziału w sprawie nie powiadamiając strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału w sprawie. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, organ odwoławczy może jedynie udzielić wskazówek co do zakresu postępowania dowodowego w I instancji, nie mogąc ingerować w rozstrzygnięcie sprawy przez ten organ, ani rozstrzygnięcia kierunkować. W niniejszej sprawie SKO dokonało własnej interpretacji dotychczasowych różnych postępowań i nakazało organowi I instancji przyjąć je jako własne. Skarżący podniósł, że o ile decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca 2006r. wydana została z naruszeniem przepisów ustawy z dnia [...] kwietnia 2001r. o ochronie środowiska dotknięta byłaby wadą nieważności. Tymczasem prawomocnie zostało zakończone postępowanie w przedmiocie nieważności tej decyzji i WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lipca 2007r. (sygn. akt IV SA/Wa) oddalił skargę na decyzję SKO z dnia [...] marca 2007r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca 2006r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie uwzględnił skargi. Uznał, niezależnie od zarzutów skargi, którymi nie jest związany (art. 134 P.p.s.a), iż słuszne jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2009r. w rezultacie, której organ I instancji przeprowadzi postępowanie od początku, wobec ujawnienia istotnej wady postępowania administracyjnego wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z zasadą ogólną czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym wynikającą z art. 10 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Stosownie do treści art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące zgodnie z art. 28 k.p.a. stronami w sprawie, a w dalszej kolejności zapewnić im czynny w nim udział. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca 2006r. zostało wszczęte z urzędu. Organ administracji publicznej dokonujący kontroli w ramach nadzwyczajnego postępowania czy któraś z wad postępowania wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść ostatecznego rozstrzygnięcia, obowiązany był ustalić wszystkie podmioty posiadające prawnie chroniony interes w sprawie i zapewnić im czynny w niej udział. Niewątpliwie organ odwoławczy rozpoznając sprawę na skutek odwołania od decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] marca 2007r. odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej, pomimo znacznego upływu czasu między rozstrzygnięciami organów obu instancji, nie poczynił żadnych ustaleń w przedmiocie aktualnego kręgu podmiotów, którym przysługiwać będzie przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Tymczasem zarówno w skardze, jak i na rozprawie strona skarżąca wskazała, że nieruchomość o nr. ewid. [...] usytuowana we wsi W., gmina L. została zbyta na rzecz podmiotu G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością przed datą wydania zaskarżonej decyzji. Co więcej okoliczność zmiany po stronie właściciela przedmiotowej nieruchomości znana była organowi odwoławczemu z urzędu. Podnoszona już bowiem była w sprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (sygn. akt IV SA/Wa 1884/08), zakończonej wyrokiem uchylającym decyzję SKO w P. z dnia [...] września 2008r.utrzymującą w mocy decyzję SKO w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca 2005r ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji zlokalizowanej na tej działce, na skutek którego SKO w P. ponownie rozpatrywało sprawę. Kolejnym podmiotem, który ujawnił się poza dotychczas występującymi w sprawie stronami, również już na etapie postępowania sądowoadministracyjnego jest Spółka jawna PHU [...] W.. Wskazana wyżej przyczyna choć nie stanowiła podstawy do wydania przez organ odwoławczy skarżonej decyzji, zadecydowała o uznaniu prawidłowości skarżonego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji w ocenie Sądu zasadnym było wyeliminowanie tej wady nie tylko na etapie postępowania odwoławczego przez uchylenie decyzji organu II instancji, a w całym postępowaniu pierwszo i drugo instancyjnym na skutek uchylenia sprawy do ponownego rozpoznania. Organ administracji publicznej przy ponownym rozpoznawaniu sprawy winien ustalić aktualny krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu, a po zapewnieniu stronom czynnego udziału w postępowaniu wznowieniowym, winien rozważyć, biorąc także pod rozwagę zarzuty strony skarżącej czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją wady postępowania, które mogły mieć wpływ na wydanie ostatecznej decyzji, a zatem czy istnieją podstawy do jej uchylenia i rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.