I SA/Sz 635/11

WyrokWSA w Szczecinie2011-10-27

Skład orzekający: Anna Sokołowska, Alicja Polańska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy posiadanie gruntu rolnego w rozumieniu cywilistycznym jest wystarczające do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, czy też wymagane jest faktyczne rolnicze użytkowanie gruntu?
Ratio decidendi
Posiadanie gruntu rolnego w rozumieniu cywilistycznym nie jest wystarczające do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Kluczowe jest faktyczne rolnicze użytkowanie gruntu, które obejmuje nie tylko zasiewy, ale także zabiegi pielęgnacyjne, utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej, nawożenie, zbieranie plonów oraz decydowanie o innym przeznaczeniu. Celem płatności jest dofinansowanie produkcji rolnej dla tych, którzy faktycznie użytkują grunty, a nie tylko są ich formalnymi posiadaczami.
Stan faktyczny
Spółka cywilna złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. W wyniku kontroli krzyżowej, organ ustalił, że te same działki zadeklarował inny producent, K.P. Organy administracyjne odmówiły przyznania płatności spółce, uznając, że w dniu 31 maja 2009 r. sporne grunty były we władaniu K.P., który zawarł umowę dzierżawy i rozpoczął ich uprawę. Spółka argumentowała, że posiadała grunty na podstawie wyroku sądu przywracającego posiadanie, a posiadanie cywilistyczne jest wystarczające. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi C. F. I. i J. B. A. –spółka cywilna A. w G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 16 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Nr [...] , Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu D. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy przyznania C. F. I. i J. B.A. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "A.P. " S.C. C. F. I. & J. B. A., zwanym dalej "A.P. ", płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do gruntów rolnych na 2009 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że w dniu 11 maja 2009 r. Spółka "A.P. ", wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie ww. płatności, deklarując do dopłat działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. W wyniku kontroli krzyżowej przeprowadzonej przez organ I instancji, spowodowanej równoczesnym złożeniem wniosku przez innego producenta, K.P. o przyznanie płatności do tych samych działek (o numerach ewidencyjnych:[...]) wezwano obu producentów do przedłożenia dowodów celem ustalenia, który z nich był posiadaczem spornych gruntów na dzień 31 maja 2009 r. Jako dowód w sprawie K.P. przestawił zdjęcia działek ewidencyjnych:[...], oświadczenie J. G. B., właściciela "B." sp. z o.o. o przekazaniu K.P. do dnia 31 grudnia 209 r. gruntów rolnych należących do tejże Spółki, oświadczenie A. P., J. K. o dokonanym przez nich zbiorze jęczmienia jarego, zasianego przez K.P. w kwietniu 2009 r. na działkach ewidencyjnych:[...] . Ponadto K. P. przedłożył notatkę służbową sporządzoną przez C. W. - Kierownika Terenowego Zespołu Doradców w K.- z lustracji polowej przeprowadzonej w dniu 6 sierpnia 2009 r. na działkach ewidencyjnych: [...] w której stwierdzono, że działki te są użytkowane rolniczo i że zostały obsiane owsem. Z kolei drugi z producentów przedłożył wyrok Sądu Rejonowego z dnia 25 maja 2009 r. sygn. akt I C 75/09 z powództwa C. F. I. i J. B. A. przeciwko "B." spółce z o.o., którym przywrócono powodom utracone posiadanie nieruchomości, tj. do działek ewidencyjnych o numerach: [...] położnych w obrębie B. o powierzchni [...] ha oraz działek ewidencyjnych: [...] , położonych w obrębie C. o powierzchni [...] ha. Do wyroku dołączono wycenę strat w życie ozimym, dwa oświadczenia A. J. oraz notatkę C. I. wraz z materiałem zdjęciowym opisującym stan gruntów, przekazanych wyrokiem sądu. W toku postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu 26 lutego 2010 r. decyzję, którą następnie Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił, zobowiązując tenże organ do ponownego rozpoznania sprawy z uwagi na przedstawienie przez Spółkę nowych dowodów w sprawie, tj. faktur VAT i wniosków o przesłuchanie w charakterze świadka: S. K., J. K., J. D., A. J., J. B. A.. W wykonaniu powyższych zaleceń Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako dowód w sprawie dopuścił protokół sporządzony przez A. J. z dnia 3 sierpnia 2009 r., notatkę służbową sporządzoną w dniu 31 lipca 2009 r. przez młodszego aspiranta C. C. na okoliczność interwencji jaka miała miejsce w B., oraz przeprowadził w dniu 25 sierpnia 2010 r. rozprawę administracyjną z udziałem obu producentów, a także świadków: A. J., J K., S. K. Jak wynika z dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wezwał również producentów do wskazania podstaw prawnych, z których wywodzą swoje uprawnienia do posiadania spornych działek. W odpowiedzi na wezwanie K.P. wskazał, że w dniu 30 marca 2009 r. podpisał umowę dzierżawy spornych gruntów do dnia 31 grudnia 2009 r. z J. G. B., dokonał sprawdzenia ksiąg wieczystych i ewidencji gruntów stwierdzając, że brak w nich jakichkolwiek zapisów odnośnie do dzierżawców. Jako dowód w sprawie przedłożył umowę dzierżawy, wypisy z rejestru gruntów i dowody wpłaty przez niego podatku rolnego. Natomiast Spółka wskazała, że jej tytuł prawny do spornych gruntów wywodzi się z ustnej umowy zawartej na czas nieokreślony z przedsiębiorstwem "B." Sp. z o.o. przed zasiewami, których zbiór miał nastąpić w sierpniu 2008 r. Spółka dodała, że w okresie posiadania działek nie opłacała podatku rolnego, natomiast powództwo do sądu wniosła w związku z pozbawieniem jej w marcu 2009 r. władztwa nad gruntami, które zostało jej przywrócone w wyniku wyroku Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 25 maja 2009 r. sygn. akt I C 75/09. Pismem z dnia 19 czerwca 2009 r. Spółka wystąpiła o wydanie jej nieruchomości. Decyzją z dnia 13 grudnia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił Spółce przyznania jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej, a także nałożył sankcję w odniesieniu do obu płatności, tj. w stosunku do JPO w kwocie [...] zł, a w stosunku do UPO w kwocie [...] zł. Zdaniem tego organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, że sporne grunty rolne na dzień 31 maja 2009 r. były we władaniu K.P. Jak wyjaśnił na wstępie organ, właścicielem nieruchomości rolnej położonej w B. (działki ewidencyjne o numerach:[...] ) i C. (działki ewidencyjne o numerach:[...] ) o łącznej powierzchni [...] ha było bezspornie przedsiębiorstwo "B. Sp. z o. o. w K. Począwszy od 2007 r. właściciel nieruchomości był zainteresowany jej sprzedażą, w związku z czym nastąpiły wstępne uzgodnienia między nim, a Spółką "A. – P." C. F. I. & J. B. A. na podstawie których doszło pod koniec września 2007 r. do przekazania tejże Spółce gruntów do użytkowania. Dalej organ podał, że jesienią 2007 r. Spółka "A.– P." obsiała grunty żytem, które zebrano w lipcu 2008 r., by w październiku 2008 r. dokonać ponownego zasiewu żyta hybrydowego. W dniu 1 grudnia 2008 r. przedstawiciel przedsiębiorstwa "B.", zawiadomił J. B. i Spółkę "A. – P.", że nie wyraża zgody na dalsze użytkowanie gruntów i w dniu 30 marca 2009 r. przekazał je w dzierżawę K. P. K.P., na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu 30 marca 2009 r. z przedsiębiorstwem "B.", zajął przedmiotowe grunty rolne i w toku wiosennych prac polowych obsiał je jęczmieniem jarym oraz owsem, które następnie zebrał latem. Odnosząc się do poszczególnych dowodów zgromadzonych w sprawie, organ ten w dalszej kolejności wskazał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 25 sierpnia 2010 r. rozprawy administracyjnej, świadek, A. J. zeznał, że jesienią 2008 r. zasiał na spornym gruncie żyto ozime, zaś w marcu 2009 r. na zlecenie K.P. część uprawy została talerzowana i obsiana jęczmieniem. Z jego zeznań wynika, że pola zostały zasiane przez K. P. Świadek podczas przesłuchania stwierdził, że Spółka nie użytkowała spornych działek na dzień 31 maja 2009 r., a pierwsze zabiegi agrotechniczne rozpoczęła w lipcu 2009 r. Drugi ze świadków, J. K. złożył zeznania odnośnie wykonanych na spornych gruntach prac polowych. Wskazał, że wiosną 2009 r. planowane było nawożenie pól, jednak prac tych nie wykonano ze względu na talerzowanie żyta. J. K. nie potrafił jasno powiedzieć od kiedy użytkownikiem działek była Spółka, nie potrafił również wskazać, kto użytkował sporne działki na dzień 31 maja 2009 r. Świadek podczas zeznań przyznał, że żyto zostało zasiane jesienią, lecz nie był w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy był to plon główny czy poplon. Świadek nie był w stanie stwierdzić, czy po talerzowaniu na polu nadal rosło żyto, czy może już inna uprawa. Kolejny ze świadków, S. K. nie potrafił określić, jakie zabiegi i przez kogo, były wykonane na spornych gruntach wiosną 2009 r. Dokonując analizy powyższych okoliczności i dowodów w sprawie, organ odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej powołując art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 170 poz. 1051 ze zm.). Wskazał, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością, zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001. Ponieważ zdaniem tego organu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie bezspornie wskazywał, że grunty rolne na dzień 31 maja 2009 r. były we władaniu K. P., który na podstawie umowy dzierżawy z dnia 30 grudnia 2009 r. rozpoczął ich uprawę wiosną 2009 r., poprzez dokonanie zabiegu talerzowania, obsianie gruntów owsem i jęczmieniem, a następnie zebrania plonów, tym samym brak było podstaw prawnych do przyznania Spółce wnioskowanych świadczeń, która nie użytkowała rolniczo spornych gruntów na dzień 31 maja 2009 r. Odnośnie nałożonej na Spółkę sankcji, organ wskazał na art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L.04.141.18) wyjaśniając, że w związku z tym, iż różnica pomiędzy zadeklarowaną powierzchnią ([...] ha), a stwierdzoną w wyniku kontroli ([...] ha) wyniosła więcej niż 50 %, odmówiono Spółce przyznania ww. płatności i nałożono sankcję w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej w kwocie [...] zł, a w odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej w kwocie [...] zł. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Rozpoznając odwołanie, Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podzielił stanowisko organu I instancji odnośnie do braku podstaw przyznania Spółce wnioskowanych płatności z uwagi na to, iż w dacie 31 maja 2009 r. Spółka nie była posiadaczem spornych gruntów rolnych. W ślad za organem I instancji, organ ten powołał się na przepis art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 oraz art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wskazując, że użyte przez ustawodawcę pojęcie "posiadania" należy definiować nie tylko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz doktrynę organ ten przyjął, że konstrukcja instytucji płatności obszarowych wynika ze wspólnej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznie użytkownikami gruntów rolnych. Dla uzyskania płatności nie wystarczy zatem być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, ale należy je ponadto rolniczo użytkować. W ocenie tego organu ustawowa przesłanka "faktycznego posiadania", kwalifikująca do uzyskania płatności, nie może być rozumiana jako przesłanka ustalenia samego tytułu prawnego wnioskodawcy, z którego wynika posiadanie zgłoszonych gruntów rolnych. Zdaniem Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, organ I instancji prowadząc postępowanie wyjaśniające w sprawie, nie uchybił żadnemu z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co mogłoby mieć skutek w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji. Prawidłowo uznał, że sporne grunty na dzień 31 maja 2009 r. były we władaniu K P, który na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu 30 marca 2009 r. do dnia 30 grudnia 2009 r. z Dyrektorem Zarządu Przedsiębiorstwa "B." sp. z o. o. J. G. B., rozpoczął ich uprawę wiosną 2009 r. przez dokonanie zabiegu talerzowania, obsianie gruntów owsem i jęczmieniem. Organ zwrócił uwagę na fakt, iż K. P. przed zawarciem umowy dzierżawy dołożył wszelkiej staranności sprawdzając stan gruntów w księgach wieczystych, oraz ewidencji gruntów i budynków, gdzie Spółka "A. – P." nie figurowała jako dzierżawca. Powyższy stan faktyczny potwierdzają nie tylko dowody dostarczone przez K. P., ale również świadkowie zawnioskowani przez tę Spółkę (A. J., J. K. oraz S. K.), którzy zgodnie stwierdzili, że po zajęciu przez K.P. przedmiotowych gruntów wiosną 2009 r. Spółka "A. P.", żadnych zabiegów agrotechnicznych na tych gruntach nie przeprowadzała. Organ jako dodatkowy argument wskazał, iż podatek rolny od spornych gruntów zapłacił K.P.. Odnośnie zaś do wyroku Sądu Rejonowego w Koszalinie wydanego w dniu 25 maja 209 r. sygn. akt I C 75/09, w którym przywrócono posiadanie spornych gruntów Spółce organ wskazał, że wyrok ten nie był prawomocny na dzień 31 maja 2009 r. i nie potwierdza posiadania w dacie 31 maja 2009 r. gruntów przez Spółkę, która według zeznania świadka, A.J., wykonała pierwsze zabiegi agrotechniczne dopiero w lipcu 2009 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Spółka zarzuciła organom naruszenie art. 3 ust. 2 pkt 2 i art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także art. 107 § 3 K.p.a. poprzez: - niezasadne przyjęcie, że Spółka nie spełniła warunków do przyznania jej płatności, - pominięcie przez organ dowodu w postaci wyroków Sądu Rejonowego w Kołobrzegu oraz Sądu Okręgowego w Koszalinie o przywróceniu Spółce prawa posiadania spornych gruntów. Odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego skarżąca Spółka wskazała, że posiadacz może w stosunku do rzeczy przejściowo nie wykonywać władztwa, jednakże na skutek tego nie utraci posiadania. Ponadto, przepis art. 345 Kodeksu cywilnego wskazuje, że posiadanie przywrócone poczytuje się za nieprzerwane. Na tej podstawie uznać należy, że skarżąca strona posiadała sporne grunty w sposób ciągły przez cały rok 2009 oraz 2010 aż do przekazania nieruchomości właścicielowi w 2011 r. Posiadacz może w stosunku do rzeczy przejściowo nie wykonywać władztwa i na skutek tego nie utraci posiadania. Istotne jest bowiem nie to – jak twierdzi skarżąca strona - czy posiadacz wykonuje względem rzeczy konkretną czynność, lecz to, czy ma możliwość ich wykonywania bez potrzeby wytaczania, np. powództwa o przywrócenie posiadania Spółka stanęła na stanowisku, że organy powinny oceniać zasadność wniosku w dacie jego złożenia, jak również na koniec roku kalendarzowego, do których to wniosków doszła na podstawie użytych w ustawie zwrotów "wysokość płatności w danym roku kalendarzowym", "każda płatność za dany rok kalendarzowy". Zdaniem Spółki, organ uwzględnił jedynie fakt zawładnięcia gruntami przez K.P. na koniec kwietnia 2009 r., nie badając natomiast stanu posiadania w pozostałym okresie. Pominął, że przywrócenie Spółce posiadania gruntów nastąpiło w dniu 25 maja 2009 r., którego z kolei ustanie nastąpiło dopiero w dniu 9 marca 2010 r., po prawomocnym rozstrzygnięciu Sądu Okręgowego i podpisaniu ze Spółka "B." protokołu przekazania. Zdaniem Spółki okoliczność faktycznego objęcia przez nią spornych gruntów została potwierdzona przez świadków przesłuchiwanych na rozprawie administracyjnej. Wobec powyższego Spółka zakwestionowała stanowisko organu uznające, że zawarta przez K. P. umowa dzierżawy stanowi dowód w sprawie, gdyż to nie tytuł prawny, lecz korzystanie z rzeczy przez czas nieokreślony, stanowi o podstawie przyznania płatności. Celem uzupełnienia argumentacji Spółka dodała, że organy nie odniosły się do powołanych prawomocnych wyroków sądu, a także błędne odczytały treść zeznań świadków, co doprowadziło organ do powierzchownego zbadania materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja organu o odmowie przyznania skarżącej Spółce jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej z uwagi na to, że organy uznały, że w dacie 31 maja 2009 r., Spółka nie była posiadaczem spornych gruntów, które w ocenie organów były użytkowane rolniczo przez innego producenta, mianowicie, K. P. Skarżąca Spółka uznaje zaś, że ustalenia organów w tym zakresie są błędne i stawia zarzut błędnej wykładni powołanego przepisu, którego treść w jej ocenie należy interpretować według zapisów wynikających z Kodeksu cywilnego. Zakres ustaleń niezbędnych dla oceny, czy zachodzą przesłanki przyznania lub odmowy przyznania uprawnienia wyznaczają przepisy prawa materialnego. W przypadku pomocy finansowej w ramach płatności bezpośrednich, przesłanki te zostały określone w art. 7 ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 1782/2003, jeżeli: 1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Natomiast stosownie do art. 7 ust. 2 powołanej ustawy rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw (...) położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że przesłanką przyznania zarówno jednolitej płatności obszarowej, jak i uzupełniającej płatności obszarowej jest, zgodnie z powołanym przepisem, posiadanie działki rolnej, do której ma być przyznana płatność. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 12/10 (Lex 746077), że ustawodawca w przypadku płatności obszarowej nie dokonał rozróżnienia na posiadanie samoistne i zależne, co oznacza, że płatność przysługuje niezależnie od wskazanych postaci posiadania. Wystąpienie o przyznanie płatności jest okolicznością faktyczną, dla oceny której nie ma znaczenia, w jakiej formie osoba ubiegająca się o płatność wykonuje władztwo nad gruntami rolnymi (prawo własności, dzierżawa). Dlatego w ocenie Sądu "posiadanie gruntów" w ujęciu cywilistycznym, do którego Spółka odwołała się w skardze, jest niedostateczne i na gruncie ustawy o płatnościach bezpośrednich należy odczytywać w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych. Pojęcie posiadania gruntów rolnych, w rozumieniu ustawy o płatnościach bezpośrednich, należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Za takim jego rozumieniem przemawia to, że celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie do produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty. Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach przedmiotowej płatności nie wystarczy być posiadaczem (dzierżawcą, właścicielem) działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je również rolniczo użytkować. Tym samym należy stwierdzić, że warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, obejmującego nie tylko dokonanie zasiewów ale także m.in. wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym także nawożenia, zbierania plonów, czy decydowanie o innym przeznaczeniu. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność oraz czy utrzymuje wszystkie grunty zgodnie z normami użytkując je rolniczo (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 227/07, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 lipca 2007 r., w sprawie I SA/Gd 283/07, wyrok WSA Warszawa z dnia 19 stycznia 2009 r., w sprawie V SA/Wa 1562/08; wyrok WSA Warszawa z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie V SA/Wa 1742/08). Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu, zasadnie w zaskarżonej decyzji uznano, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca Spółka – w odniesieniu do spornych działek - faktycznie nie użytkowała ich w powyższym znaczeniu. Wbrew zarzutom skargi, w toku postępowania organy bezsprzecznie ustaliły fakt uprawy spornych gruntów w dacie 31 maja 2009 r. przez K.P., nie tylko na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu 30 marca 2009 r. Okoliczność uprawy spornych gruntów przez K.P. została wykazana również innymi dowodami w sprawie, w tym zeznaniami świadków wnioskowanych przez stronę skarżącą. I tak, organ przeprowadził rozprawę administracyjną, w toku której A. J. oświadczył, że w marcu 2009 r. część uprawy została talerzowana i obsiana jęczmieniem na zlecenie K. P. Świadek podczas przesłuchania stwierdził, że Spółka nie użytkowała spornych działek na dzień 31 maja 2009 r. Drugi ze świadków, J. K. potwierdził zeznania A.J. w zakresie wykonanych prac polowych wskazując, że wiosną 2009 r. dokonano talerzowania upraw. Organ przyjął również jako dowód w sprawie, pisemne oświadczenie złożone w toku postępowania administracyjnego przez A. P. i J.K., z których wynika, że w sierpniu 2009 r. dokonano zbioru jęczmienia jarego i owsa, zasianego w kwietniu 2009 r., na zlecenie K. P. Oświadczenia te potwierdza dołączona do akt dokumentacja fotograficzna, wykonana na działkach ewidencyjnych[...] , notatka służbowa sporządzoną przez C. W. - Kierownika Terenowego Zespołu Doradców w K. - z lustracji polowej przeprowadzonej w dniu 6 sierpnia 2009 r. na działkach ewidencyjnych:[...] w której stwierdzono, że działki te są użytkowane rolniczo i że zostały obsiane owsem, a także pismo "A.-V." z dnia 23 listopada 2009 r. i dołączona do niego dokumentacja fotograficzna, świadczące o tym, że K.P. dokonał zabiegu talerzowania spornych gruntów, a następnie zasiewu jęczmienia jarego. Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje, wbrew zarzutom skargi, odniosły się również do przedłożonego przez Spółkę wyroku Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z dnia 25 maja 2009 r. o sygn. akt I C 75/09 wskazując, że co prawda przywrócenie posiadania nastąpiło w dniu 25 maja 2009 r., jednakże wyrok ten był nieprawomocny, co nie zmienia postaci rzeczy, że grunty te faktyczne były użytkowane w dniu 31 maja 2009 r. przez K.P. Stanowisko organu nie budzi wątpliwości Sądu, tym bardziej, że sama Spółka w skardze wskazała, że objęcie przez nią w posiadanie spornych gruntów nastąpiło dopiero w dniu 9 marca 2010 r., po prawomocnym rozstrzygnięciu Sądu Okręgowego i podpisaniu ze Spółka "B." protokołu przekazania. Zarzut skargi, że organ nie dokonał pełnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jest zatem bezpodstawny. W ocenie Sądu nie ma również racji skarżąca Spółka, że organy oceniły zasadność wniosku o przyznanie płatności jedynie w dacie jego złożenia. Bez wątpienia wnioskujący o płatności ma obowiązek udokumentować fakt władania gruntem rolnym, który to stan posiadania ustalany jest na dzień 31 maja roku, za który ma być przyznana płatność. Jednakże, aby spełnić warunek otrzymania płatności, producent musi utrzymywać grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy). W ocenie Sądu skarżąca Spółka nie dostrzegła, że to ona jako ubiegająca się o przyznanie płatności powinna wykazać, że użytkowała rolniczo grunty w 2009 r., czego w rozpoznawanej sprawie nie uczyniła. Próba wyprowadzenia przeciwdowodu w postaci uprawiania gruntu przez K.P. od wiosny do jesieni 2009 r. i na tej podstawie wywodzenie, iż Spółce należy się płatność, świadczy jednoznacznie, wbrew tezie skarżącej Spółki, że tym bardziej nie była w posiadaniu spornych gruntów, gdyż pozbawiona była możliwości z ich korzystania i użytkowania, i że przez dany rok kalendarzowy nie użytkowała ich rolniczo, co jak już wyjaśniono uprzednio stanowiło konieczny warunek do przyznania płatności. W ocenie Sądu wydanie zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie zostało poprzedzone wyczerpującym zebraniem i analizą niezbędnego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie przekraczającej granic swobody, zakreślonej w art. 80 K.p.a. Wnioski organu są spójne i logiczne. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ prawa przy odmowie przyznania płatności. Na tej podstawie organ poczynił prawidłowe ustalenia w zakresie posiadania i użytkowania rolniczego spornych gruntów przez K.P. na dzień 31 maja 2009 r. W związku z powyższym Sąd zaaprobował stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonej decyzji co do sposobu wyliczenia płatności na 2009 r. oraz sankcji. Organ przedstawił przepisy prawne i sposób obliczenia płatności oraz sankcji, w tym art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., a także je uzasadnił w sposób prawidłowy. Wobec powyższego, Sąd uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło