I SA/Wa 1126/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-09

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Emilia Lewandowska, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej, która w części dotyczącej nabycia przez gminę nieruchomości z mocy prawa została wydana z rażącym naruszeniem prawa, może zostać utrzymana w mocy, jeśli nieruchomość ta w dniu komunalizacji pozostawała w zarządzie jednostki wykonującej zadania publiczne należące do właściwości organów administracji rządowej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ nadzoru prawidłowo stwierdził rażące naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji komunalizacyjnej dotyczącej spornej działki. Nieruchomość ta, pozostając w dniu komunalizacji w zarządzie Lasów Państwowych, nie mogła z mocy prawa przejść na własność gminy na podstawie przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym, ponieważ służyła wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, co wyłączało ją z komunalizacji.
Stan faktyczny
Gmina Z. złożyła skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z 1991 r. w części dotyczącej nabycia przez Gminę Z. z mocy prawa własności nieruchomości. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących komunalizacji, wskazując, że działka nigdy nie należała do Państwowego Gospodarstwa Leśnego, a była przeznaczona na cele usługowe zgodnie z planami zagospodarowania przestrzennego. Minister uznał, że decyzja komunalizacyjna była wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż działka w dniu komunalizacji pozostawała w zarządzie Lasów Państwowych, a zatem nie mogła zostać skomunalizowana.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Maria Tarnowska Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Gminy Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr[...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Minister Spaw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] grudnia 2005 r. nr [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] grudnia 2005 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] grudnia 2005 r. nr [...], działając z urzędu stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 1991 r. nr [...] - w części dotyczącej nabycia przez Gminę Z. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część tej decyzji. Wniosek o ponowne rozpatrzenie powyższej sprawy złożył Wójt Gminy Z. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że Gmina Z. w dniu 27 maja 1990 r. władała przedmiotową działką nr [...], co potwierdza umowa dzierżawy tej nieruchomości z [...] września 1985 r., której stroną był Naczelnik Gminy Z. działający w imieniu Skarbu Państwa. Wójt Gminy Z. powołał się ponadto na zapis dotyczący przeznaczenia przedmiotowej działki jako "terenu koncentracji usług" w obowiązującym w dniu komunalizacji planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. Wnioskodawca podniósł ponadto, iż z uwagi na ponad dziesięcioletni okres, który upłynął od daty wydania decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1991 r. i nakłady poczynione przez Gminę Z., utwardzenie powierzchni działki nie może skutkować przeznaczeniem jej do zalesienia, co świadczy o nieodwracalnych skutkach prawnych wywołanych decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 1991 r. Państwowe Gospodarstwo Leśne "Lasy Państwowe" Nadleśnictwo [...] odnosząc się do wniosku Wójta Gminy Z. stwierdziło, że w sprawie nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, gdyż działka nr [...] nie jest zabudowana i nadal figuruje w rejestrze gruntów i planie urządzenia lasu Nadleśnictwa [...] jako grunt Skarbu Państwa pozostający w zarządzie Nadleśnictwa. Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych istotnych dla sprawy, nowych argumentów lub dowodów poza tymi, do których Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji szczegółowo odniósł się w uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2005 r. nr [...]. Minister podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji stanowi nadzwyczajny środek weryfikacji decyzji administracyjnych, będący wyjątkiem od zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 k.p.a., służący eliminacji z obrotu prawnego jedynie takich rozstrzygnięć, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawa. W sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej organ prowadzi postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, ale orzeka jako organ kasacyjny. W swej decyzji orzeka więc wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy (por: wyrok NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. sygn. akt IV SA 1030/97, wyrok NSA z dnia 8 lipca 1999 r. sygn. akt IV SA 970/1997, wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1966/07). Organ podkreślił, że decyzja z [...] grudnia 2005 r. została wydana w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dowody, w szczególności protokół z [...] czerwca 1945 r. przejęcia majątku leśnego będącego własnością [...] Akademii [...] w K. na własność Skarbu Państwa, z treści którego wynika, iż podstawą przejęcia pod bezpośredni zarząd państwowy gruntu nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...] był dekret PKWN z 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. z 1944 r. Nr 15, poz. 82). Bezpośredni zarząd nad gruntem przedmiotowej nieruchomości został powierzony Administracji Lasów Państwowych - Nadleśnictwu Państwowemu w Z. Zgodnie z art. 1 i 6 ustawy z 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. z 1949r., Nr 63, poz. 494 ze zm.), państwowe lasy i grunty leśne wraz ze związanymi z nimi gospodarczo gruntami nieleśnymi oraz nieruchomościami i ruchomościami służącymi do prowadzenia gospodarstwa leśnego stanowiły państwowe gospodarstwo leśne. Zwierzchnie kierownictwo, nadzór oraz kontrolę nad państwowym gospodarstwem leśnym sprawował Minister Leśnictwa, jako naczelny organ administracji rządowej. Ustawa z 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym w żadnym z zapisów nie przewidywała właściwości rad narodowych i terenowych organów stopnia podstawowego do gospodarowania lasami państwowymi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 419/10). W ocenie Ministra analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym wypisu z rejestru gruntów na dzień 27 maja 1990 r. wskazuje, że w dniu komunalizacji z mocy prawa przedmiotowa działka nr [...], jako część państwowego gospodarstwa leśnego nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, lecz nadal pozostawała w zarządzie Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych K. Nadleśnictwo [...]. Organ nadzoru podkreślił, że zaświadczenie Naczelnika Gminy Z. z [...] października 1979 r. nr [...] stanowiące podstawę ujawnienia przedmiotowej działki w księdze wieczystej nr Kw [...] poświadcza jedynie, iż właścicielem działki nr [...] był Skarb Państwa. W świetle zgromadzonych dowodów, w szczególności protokołu przejęcia majątku leśnego będącego własnością [...] Akademii [...] w K. na własność Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 1945 r., dokument ten poświadcza błędną podstawę nabycia przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa. Zaświadczenie to nie może zatem stanowić podstawy uznania, iż w stosunku do spornej nieruchomości zostały spełnione przesłanki określone w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły negatywne przesłanki wyłączające możliwość stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 2 k.p.a. Przesłanką taką nie jest okres czasu, który upłynął od dnia wydania decyzji, bowiem odnosi się ona jedynie do przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a., podczas gdy podstawą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 1991 r., z uwagi na stwierdzone rażące naruszenie prawa, był art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Minister wskazał, że z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, ze decyzja Wojewody [...] z [...] sierpnia 1991 r. nr [...], w części dotyczącej nabycia przez Gminę Z. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Przez nieodwracalne skutki prawne należy rozumieć taką sytuację, w której niemożliwe jest przywrócenie stanu poprzedniego z uwagi na to, że przestał istnieć przedmiot, którego prawo to dotyczyło lub podmiot, któremu prawo to przysługiwało utracił zdolność do zachowania tego prawa albo wygasła też instytucja stanowiąca źródło prawa. W rozpoznawanej sprawie żadna z wyżej wymienionych przesłanek nie zaistniała, nie może nią bowiem być fakt przeznaczenia przedmiotowej działki jako "teren koncentracji usług" w uchwalonym w dniu [...] listopada 1983 r. planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy Z., który obowiązywał w dniu komunalizacji z mocy prawa. W ocenie Ministra, wnioskodawca nie wykazał, iż przed uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Z., uzyskał wymaganą prawem zgodę Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa na zmianę przeznaczenia przedmiotowej działki nr [...] na określone w przyjętym planie cele nierolnicze i nieleśne. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, działka nr [...] określona w rejestrze gruntów jako pastwiska stałe i grunty rolne, po uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego nadal wykorzystywana była jako użytki rolne. O nieodwracalnych skutkach prawnych wywołanych decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1991 r. nie przesądza również poniesienie przez Gminę Z. nakładów na finansowych na utwardzenie powierzchni działki, których ewentualnego zwrotu Gmina może dochodzić w odrębnym postępowaniu przez sądem cywilnym. Reasumując Minister Spaw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z [...] sierpnia 1991 r. nr [...] - w części dotyczącej nabycia przez Gminę Z. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], która w dniu 27 maja 1990 r. pozostawała w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego "Lasy Państwowe" Nadleśnictwo [...], w rażący sposób narusza przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina Z. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzuciła naruszenie przepisów: a) art. 5 ust. 1 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych; b) art. 5 ustawy z 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym Skarżąca powołując treść przepisu art. 5 ustawy z 20 grudnia 1949 r.o państwowym gospodarstwie leśnym wskazała, że działka nr [...] nie mieści się w definicji “lasów i gruntów leśnych", zawartej w tym przepisie. Działka nigdy nie stanowiła lasu i nie była związana z gospodarką leśną. W miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego przeznaczona była na tereny usługowe. I tak zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Z., zatwierdzonym uchwałą nr [...] z [...] listopada 1983 r Gminnej Rady Narodowej w Z., ogłoszoną w Dz. U. WRN [...] Nr [...], poz. [...] z [...] marca 1984 r., który obowiązywał do [...] kwietnia 1994 r. działka ewidencyjna nr [...] znajdowała się w obrębie terenów oznaczonych symbolami [...] - tereny koncentracji usług. Następnie zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. zatwierdzonym uchwałą nr [...] z [...] marca 1994 r. Rady Gminy Z. opublikowaną w Dz. Urz. Woj. [...] nr [...], poz. [...] z [...] marca 1994 r., który obowiązywał do [...] grudnia 2003 r. działka znajdowała się w obrębie terenów oznaczonych symbolem: [...] - tereny koncentracji usług. Również obecnie działka położona jest na terenie oznaczonym symbolem [...] - tereny o funkcji usługowej, zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Gminy Z. z [...] marca 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. dla obszaru wsi Z., opublikowaną w Dz. Urz. Woj. [...] z [...] kwietnia 2008 r. nr [...], poz. [...]. Skarżąca podniosła, że dla celów komunalizacji podstawowe znaczenie ma funkcja, jaką dla określonej nieruchomości wyznacza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (por. np. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 1998 r., I SA 1285/97). Skarżaca Gmina wskazała, że sporna nieruchomość znajdowała się we władaniu Urzędu Gminy w Z., nigdy nie należała do Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Po utworzeniu gmin w 1990 r. nieruchomość ta pozostawała we władaniu Gminy Z. Skarżaca stwierdziła, że określenie "należące" zawarte w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja1990 r., które jest podstawową przesłanką komunalizacji z mocy prawa, należy wykładać jako możliwość szerokiego dysponowania mieniem ogólnonarodowym przez rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 1999 r. I SA 1370/98, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2005 r. I SA/Wa 1161/04). W powyższym znaczeniu działka [...] należała w dniu 27 maja 1990 r. - do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Przedmiotowa działka znajdowała się bowiem w dyspozycji tego organu. Z materiału dowodowego sprawy, a zwłaszcza odpisu z księgi wieczystej nr kw [...] wynika, że działka ta stanowiła własność Skarbu Państwa. Znajdowała się we władaniu Gminy Z. i w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego przeznaczana była na cele usługowe. Wobec powyższego, w ocenie skarżącej, z dniem 27 maja 1990 r. stała się ona zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. z mocy prawa własnością Gminy Z. Skarżąca Gmina podniosła, że zgodnie z ustalonymi poglądami judykatury, mienie, które w dniu 27 maja 1990 r. faktycznie nie służyło wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, nie podlega wyłączeniu z komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (por. Wyrok NSA z dnia 23 lutego 2010 r, I OSK 593/09). Stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 1 tej ustawy składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3 nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Art. 11 omawianej ustawy jest prżepisem szczególnym, wprowadzającym wyjątek od zasady komunalizacji z mocy prawa mienia ogólnonarodowego (państwowego), a zatem jego rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 3 lutego 1998 r., sygn. akt I SA 1120/97, Lex 45062, wyrok NSA z dnia 2 lipca 2008 r. I OSK 1905/06). W ocenie skarżacej, materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje, że działka [...] w dacie komunalizacji nie służyła wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, na co błędnie powołuje się Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], a zatem nie była wyłączona z komunalizacji. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Organ nadzoru prawidłowo stwierdził, że decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z [...] sierpnia 1991 r., w części dotyczącej działki nr [...], została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Zgodnie z treścią tego przepisu komunalizacja z mocy prawa może nastąpić wówczas, gdy minie jest ogólnonarodowe i należy do podmiotów wymienionych w tym przepisie. Z kolei zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1) ustawy składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Prawidłowo Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ustalił, że działka nr [...] nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Z zebranych w sprawie dowodów wynika, że działka nr [...] powstała z parcel gruntowych [...] kat [...]. Parcele te objęte były wykazem hipotecznym Lwh [...] ks. tab Sądu Okręgowego w W. i stanowiły dobra tabularne gminy Z. Właścicielem tych dóbr był K.H. Aktem notarialnym z [...] sierpnia 1924 r. dokonał on darowizny, m.in. dóbr tabularnych Z., objętych lwh [...] ks. tab. Sądu Okręgowego w W. (w akcie wymienione są pod nr [...]) na rzecz Akademii [...] w K. Z treści tego aktu wynika, że posiadłości wskazane pod nr od [...] do [...] obejmują wyłącznie gospodarstwo leśne i stanowią cały rewir leśny Z. Protokołem z [...] czerwca 1945 r. - na mocy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa, Nadleśnictwo Państwowe w Z. przejęło od Akademii [...] w K. pod bezpośredni zarząd państwowy majątek leśny położony m.in. w gm. kat. Z. Jak wynika z treści protokołu wraz z lasami i gruntami leśnymi zostały przejęte wszelkie grunta śródleśne, łąki i wody oraz wszelkie nieruchomości i ruchomości położone na trenie obiektu. Z protokołu wynika również, że z chwilą przejęcia pod bezpośredni zarząd i administrację Lasów Państwowych obiektu leśnego, obiekt ten wraz z całą administracją, inwentarzami nieruchomym i ruchomym, zakładami przemysłowymi przechodzi pod bezpośrednią administrację Nadleśnictwa Państwowego w Z. Zważyć należy, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 dekretu z 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa, administrację obiektów leśnych przejętych na własność Skarbu Państwa sprawuje Resort Rolnictwa i Reform Rolnych za pośrednictwem organów administracji Lasów Państwowych. W aktach administracyjnych znajduje się pismo Lasów Państwowych - Nadleśnictwo [...] z [...] grudnia 2001 r. wraz z dokumentami urządzania lasów począwszy od 1948 r., planami urządzania gospodarstw leśnych, dokumentami taksacyjnymi lasów, wykazem gruntów leśnych, rejestrem powierzchniowym i pomiarowo- klasyfikacyjnym, wykazem zmian gruntowych i mapami. Z dokumentów tych wynika, że działka nr [...] nieprzerwanie pozostaje w zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...]. Istotnym dowodem w niniejszej sprawie jest odpis z księgi wieczystej nr [...] dla działki nr [...] prowadzonej prze Sąd Rejonowy w [...]. W dziale II tej księgi wpisany jest Skarb Państwa - w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego "Lasy Państwowe" Nadleśnictwo [...]. Jako podstawę wpisu Sąd wskazał dekret PKWN z 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa, protokół przejęcia majątku leśnego i ustawę o lasach z 28 września 1991 r. Wprawdzie założona została również dla tej samej działki księga wieczysta nr [...], gdzie jako właściciela wskazano Gminę Z., jednakże w księdze tej jako podstawę wpisu wskazano decyzję komunalizacyjną z [...] sierpnia 1991r. Gmina Z. wystąpiła przeciwko Skarbowi Państwa z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym. Z kolei we wcześniejszej księdze wieczystej kw. [...] jako właściciel działki nr [...] wpisany był Skarb Państwa - Urząd Gminy w Z. Wpis ten nastąpił na wniosek z [...] grudnia 1979 r. Naczelnika Gminy Z., do którego to wniosku załączone zostało zaświadczenie Naczelnika Gminy Z. z [...] października 1979 r. Z zaświadczenia wynikało, że działki nr [...] i [...] (z których wydzielono działkę nr [...]) przeszły na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o wykonaniu reformy rolnej. Rzecz jednak w tym, że w 1979 r. naczelnik gminy jako terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego nie był uprawniony do wydania takiego zaświadczenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 ust. 1 dekretu z 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej (Dz. U. Nr 39, poz.233), tytułem do wpisania na rzecz Skarbu Państwa w księdze hipotecznej (gruntowej) prawa własności nieruchomości ziemskich, wymienionych w art. 2 ust. 1 lit. b), c), d) i e) dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej było zaświadczenie wojewódzkiego urzędu ziemskiego, stwierdzające, że nieruchomość ziemska jest przeznaczona na cele reformy rolnej według powołanych wyżej przepisów. Natomiast zgodnie z art. 1 dekretu z 12 sierpnia 1946 r. o zespoleniu urzędów ziemskich z władzami administracji ogólnej (Dz. U. Nr 43, poz. 248) sprawy administracji rolnictwa i reform rolnych włącza się do zakresu działania wojewodów i starostów, przy czym zgodnie z art. 3 pkt a) tego dekretu uprawnienia i obowiązki przechodzą z wojewódzkich urzędów ziemskich i prezesów wojewódzkich urzędów ziemskich - na wojewodów. Stan taki obowiązywał do końca 1998 r. Jak wyżej wskazano, naczelnik gminy nie miał uprawnień do wydawania zaświadczenia, które posłużyło jako podstawa wpisu do księgi wieczystej kw [...]. Z przyczyn wyżej omówionych nieruchomość ta nie była więc objęta działaniem dekretu o reformie rolnej. Zatem sporna nieruchomość przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy dekretu z 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Z wypisu z ewidencji gruntów Urzędu Rejonowego w W. z [...] lutego 1995 r. wynika, że w dniu 27 maja 1990 r. działka nr [...] pozostawała w zarządzie Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w K., Nadleśnictwo [...]. Ta sama informacja wynika także z ewidencji gruntów i mapy ewidencyjnej z 1968 r. Skoro w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość pozostawała w zarządzie wyżej wskazanej jednostki, to podlegała ona przepisom ustawy z 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494). Zgodnie z treścią tej ustawy, zwierzchni nadzór nad państwowym gospodarstwem leśnym sprawował Minister Leśnictwa, będący naczelnym organem administracji rządowej. W tej sytuacji niezasadny jest zarzut skargi odnośnie naruszenia przez organ nadzoru przepisu art. 5 ustawy z 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym. Jak wyżej wspomniano, z treści protokołu przejęcia z [...] czerwca 1945 r. wynika, że wraz z lasami i gruntami leśnymi zostały przejęte wszelkie inne nieruchomości położone na trenie obiektu, jakim był majątek leśny położony w gm. kat. Z. Skoro sporna działka pozostawała w dniu miarodajnym dla komunalizacji z mocy prawa w zarządzie Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w K., Nadleśnictwo [...], który wykonywał zadania publiczne należące do właściwości organów administracji rządowej - Ministra Leśnictwa, to nieruchomość ta nie mogła należeć do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a wobec tego - z uwagi na treść przepisu art. 11 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - nie mogła podlegać komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 tej ustawy. Dlatego niezasadny jest zarzut skargi, że organ nadzoru naruszył przepisy art. 5 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Wbrew twierdzeniom skargi, organ dokonując kontroli w postępowaniu nadzorczym decyzji komunalizacyjnej w zakresie dotyczącym działki nr [...] stwierdził, że rażąco narusza ona przepis art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nie uwzględnienia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. planu zagospodarowania przestrzennego, to wskazać należy, że wprawdzie o przeznaczeniu gruntu na określony cel decyduje ów plan, jednakże w niniejszej sprawie stan faktyczny jest inny od opisanych stanów faktycznych w powołanych przez skarżącą orzeczeniach. Otóż istota niniejszej sprawy sprowadza się do tego, że sporna działka z przyczyn wyżej wskazanych nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, bowiem tytuł prawny do niej przysługiwał Okręgowemu Zarządowi Lasów Państwowych w K., Nadleśnictwu [...], który wykonywał zadania publiczne należące do właściwości organów administracji rządowej. Zarówno ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego oraz faktyczne wykorzystanie nieruchomości, nie są w stanie zmienić tytułu prawnego do nieruchomości. Podsumowując stwierdzić należy, że prawidłowo organ nadzoru stwierdził, że decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z [...] sierpnia 1991 r., w części dotyczącej działki nr [...], została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 5 ust. 1ustawy z 10 maja 1990 r. Prawidłowo organ ustalił, że decyzja ta nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Wobec powyższego Sąd, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło