IV SA/Gl 100/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Zarządu Oświaty w T. z dnia [...]r., nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej kwotę 1523,00 (tysiąc pięćset dwadzieścia trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]r., Nr[...], Dyrektor Miejskiego Zarządu Oświaty w T., działająca z upoważnienia Rady Miasta T., (dalej zwana Dyrektorem MZO w T.) odmówiła przyznania K. H. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika K. J. W podstawie prawnej tego orzeczenia wskazany został art. 70b ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). W uzasadnieniu Dyrektor MZO w T. zaś podała, że wnioskująca o wypłatę dofinansowania nie przedstawiła wymaganych przepisem art. 70 b ust. 7 pkt 1 ustawy o systemie oświaty dokumentów potwierdzających spełnianie wymogów określonych w 70 b ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Z przedstawionych przez pracodawcę młodocianego dokumentów wskazanych w § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu ( Dz. U. Nr 113, poz. 988 ze zm. – dalej rozporządzenie MENiS) wynika bowiem, że tytuł mistrza w zawodzie uzyskała ona w dniu [...] r. lecz kurs pedagogiczny ukończyła dopiero w dniu [...] r. Tymczasem ustalone przez ustawodawcę wymogi w zakresie kwalifikacji zawodowych i przygotowania pedagogicznego powinny być spełniane przez pracodawcę już w chwili rozpoczęcia praktycznej nauki zawodu (co miało miejsce w dniu [...] r.) i powinien on posiadać je od pierwszego do ostatniego dnia zatrudnienia młodocianego. Skoro zatem K. H. nie posiadała kwalifikacji w chwili rozpoczęcia praktycznej nauki zawodu, a uzyskała je dopiero [...]. to należało odmówić jej dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. K. H. wniosła dwoma pismami z dnia [...] r.. i [...] r. (oba pisma wniesione zostały w terminie wskazanym w art. 129 § 2 k.p.a.). W pierwszym z tych pism wskazała, że w jej opinii powinna uzyskać koszty dofinansowania kształcenia młodocianego pracownika, co prawda nie za 36 miesięcy lecz za 34 miesiące praktycznej nauki zawodu. Cel jakiego się podjęła został bowiem osiągnięty, gdyż uczeń został wyszkolony. Zgodnie z prawem nauka zawodu nie może zaś trwać krócej niż 24 miesiące. Odwołująca się wskazała także, że podpisując 3 lata temu umowę nikt jej nie poinformował, iż przyjmując ucznia nie dostanie dofinansowania za okres, w którym spełniała wymogi instruktora praktycznej nauki zawodu. W drugim z pism odwołująca domagała się wyjaśnienia na jakiej podstawie prawnej organ I instancji przyjął, że pracodawca powinien spełniać wymogi w zakresie posiadania kwalifikacji zawodowych i przygotowania pedagogicznego w chwili rozpoczęcia praktycznej nauki zawodu, a nie może ich uzyskać w trakcie jej trwania. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] SKO w K. działając w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268 a k.p.a. utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium zaakceptowało stanowisko Dyrektora MZO w T. uznając wydaną przez nią decyzję za zgodną z prawem. Wskazało, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60, poz. 278 ze zm. – dalej zwanego rozporządzeniem RM) przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić m.in. pracodawca pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu. Kwalifikacje te określono z § 10 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia MENiS. Z przepisów tych wynika, że instruktor praktycznej nauki zawodu będący pracodawcą winien posiadać przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli (...) lub ukończony kurs pedagogiczny (...) oraz legitymować się tytułem mistrza w zawodzie, którego będzie nauczać lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będzie nauczać, a w przypadkach gdy nie posiada wymaganego tytułu mistrzowskiego winien legitymować się świadectwem ukończenia jednej ze szkół i ewentualnie tytułem zawodowym wskazanym w § 10 ust. 5 pkt 1 - 4 rozporządzenia MENiS. Zdaniem Kolegium w świetle tych przepisów brak któregokolwiek elementu składającego się na kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu powoduje konieczność odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Tym samym skoro odwołująca się kurs pedagogiczny wymagany od instruktorów praktycznej nauki zawodu ukończyła dopiero w dniu 6 listopada 2007 r., to nie spełniała ona warunków wskazanych w § 10 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia MENiS od pierwszego dnia kiedy jej uczennica K.J. rozpoczęła naukę zawodu, a zatem nie mogła otrzymać dofinansowania z tytułu kosztów kształcenia tej uczennicy. Fakt ukończenia w terminie późniejszym kursu pedagogicznego nie ma zaś znaczenia w przedmiotowej sprawie, gdyż przepisy prawa wymagają od osoby przystępującej do prowadzenia praktycznej nauki zawodu posiadania kwalifikacji już na etapie rozpoczęcia nauki zawodu. Kolegium na poparcie swojego stanowiska powołało się na kilka niepublikowanych wyroków wojewódzkich Sądów Administracyjnych, w których jednolicie wskazywano, że ustalone przepisami wymogi w zakresie kwalifikacji zawodowych i przygotowania pedagogicznego powinny być spełnione w chwili rozpoczęcia praktycznej nauki zawodu , a nie w trakcie jej trwania. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K. H., zastępowana przez radcę prawnego D. M., domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem: - art. 70 b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty w zw. z § 10 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia MENiS poprzez przyjęcie, że spełnienie wymogu w zakresie kwalifikacji wymaganych do wykonywania funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu w krótkim czasie po zawarciu umowy nie konwaliduje wady tej umowy i w konsekwencji wyłącza przyznanie świadczenia w jakiejkolwiek wysokości, - art. 70 b ustawy o systemie oświaty z uwagi na bardzo formalistyczną interpretację tego przepisu, która nie znajduje oparcia w jego wykładni językowej czy celowościowej, - art. 32 Konstytucji RP poprzez uznanie, że w przypadku skarżącej rzeczywisty czas trwania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego musi pokrywać się z przewidzianym w przepisach okresem 36 miesięcy, podczas gdy inni pracodawcy mogą otrzymywać dofinansowanie kosztów kształcenia stosownie do liczby miesięcy, - art. 70b ust. 5 zdanie 2 ustawy o systemie oświaty, który przewiduje możliwość przyznania dofinansowania proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonej nauki zawodu, z wyjątkiem rozwiązania umowy o pracę z winy pracodawcy. Uzasadniając te zarzuty skarżąca wskazała, że nie można pozbawić jej dofinansowania kosztów 36 miesięcznego kształcenia pracownika w sytuacji, gdy tylko przez kilka tygodni nie spełniała wymogów wynikających z art. 70 b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Nie zgodziła się też z przeprowadzoną przez organy wykładnią przywołanego przepisu, że dla przyznania dofinansowania znaczenie ma wyłącznie dzień zawarcia umowy. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2008 r. , I SA/Wa 441/08, wskazała, że na spełnienie warunku z art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty trzeba patrzeć całościowo analizując cały okres kształcenia. Podniosła, że przepis ten ma na celu umożliwienie młodym ludziom praktyczną naukę zawodu, a zachętą dla pracodawców ma być dofinansowanie poniesionych przez nich kosztów kształcenia. Działając zatem w zaufaniu do organów rozpoczęła ona zgodnie ze wskazaniami izby rzemieślniczej kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, będąc przekonana, że z tytułu wyszkolenia młodocianych pracowników otrzyma zwrot kosztów ich kształcenia i pokrycia opłat za egzamin czeladniczy. W dniu podpisania umowy Izba Rzemieślnicza miała też świadomość, że w dacie podpisywania umowy nie miała ukończonego kursu pedagogicznego. Zdaniem skarżącej skoro w przepisie art. 70 b ustawy nie przewidziano żadnej sankcji z powodu późniejszego uzyskania przez pracodawcę wymaganych kwalifikacji, to w drodze analogii należy zastosować przepisy art. 70 ust. 5 tej ustawy ustalając dofinansowanie za okres od [...] r. do [...] r. Praktykę taką stosują inne organy administracji czego przykład stanowi decyzja Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r. nr [...], którą ustalono dla skarżącej dofinansowanie kosztów wykształcenia w tym samym czasie drugiej uczennicy. Skarżąca zarzuciła wreszcie powołanie się przez SKO w K. na orzecznictwo sądów administracyjnych ukształtowane przed wejściem w życie przepisów dotyczących obowiązku ukończenia kursu pedagogicznego. Wyroki te nie mają też związku ze sprawą, bowiem dotyczyły zasad przyznawania ulg w podatku dochodowym. W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zajęte w uzasadnieniu swojej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy podał, że rozporządzenia MENiS zastąpiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu (Dz. U. Nr 97, poz. 479 ze zm.), które w swych treściach było zbieżne co do wymogów stawianych osobom podejmującym się prowadzenia nauki zawodu. Kolegium wskazało także na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2008 r., IV SA/Gl 426/08, potwierdzający tezę o konieczności spełniania przez osobę wyznaczoną do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu określonych wymogów od chwili rozpoczęcia nauki. Nie zgodziło się równocześnie ze stanowiskiem WSA w Warszawie zaprezentowanym w powołanym przez skarżącą wyroku z 12 sierpnia 2008 r. Zdaniem Kolegium ratio legis art. 70 b ustawy o systemie oświaty sprowadza się z jednej strony do zapewnienia współudziału Państwa w finansowaniu kosztów kształcenia zawodowego młodocianych pracowników, ale z drugiej strony do zapewnienia młodocianemu pracownikowi nauki zawodu i opieki ze strony instruktora praktycznej nauki zawodu mającego odpowiednie doświadczenie i kwalifikacje. Zdaniem Kolegium skoro zaś skarżąca nie mogła wobec młodocianego pracownika pełnić obowiązków takiego instruktora od pierwszego dnia nauki, która w przypadku zawodu fryzjera winna trwać 36 miesięcy, to tym samym nie można jej przyznać żądanego dofinansowania nawet jeżeli w trakcie zatrudniania młodocianego uzupełniła kwalifikacje pedagogiczne. Do powyższej sytuacji nie ma także zastosowania w ocenie SKO także przepis art. 70b ust. 5 ustawy o systemie oświaty, bowiem dotyczy on innego stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...) (art. 1 § 1). Kontrola o jakiej mowa wyżej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2) i polega na zbadaniu czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, Sąd ocenia wpływ tego naruszenia na wynik sprawy. Dodać należy, iż powyższych ustaleń Sąd dokonuje wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd tym samym władny jest uchylić zaskarżony akt w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i wreszcie naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Ustalenia faktyczne, w oparciu o które zapadła zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są w sprawie bezsporne. Ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sprowadzić się zatem musi do oceny prawidłowości wykładni w art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty dokonanej przez organy obu instancji. Zgodnie z tym przepisem pracodawcom, którzy zawarli z młodocianym umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia w razie spełnienia dwóch przesłanek, a to: posiadania przez pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo osobę zatrudnioną u pracodawcy kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określonych w odrębnych przepisach oraz ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy i zdania egzaminu, zgodnie z odrębnymi przepisami. Dofinansowanie kosztów przygotowania zawodowego przysługuje z mocy prawa, ale jest ono przyznawane nie z urzędu, lecz jedynie na wniosek pracodawcy. Stosownie do art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty wniosek o takie dofinansowanie przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) w terminie 3 miesięcy od daty ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Bezsporne jest, że w sprawie spełniona została druga przesłanka uzależniająca uzyskanie przedmiotowego dofinansowania. Skarżąca przedstawiła bowiem kopię świadectwa ukończenia przez uczennicę K. J. Zasadniczej Szkoły Zawodowej w T. z dnia [...] r. oraz wystawione przez Izbę Rzemieślniczą w K. zaświadczenie z dnia [...] r. o zdaniu przez K. J. z wynikiem pozytywnym egzaminu czeladniczego w zawodzie – fryzjer. Zdaniem orzekających w sprawie organów obu instancji nie została jednak w sprawie spełniona w całości przesłanka posiadania przez skarżącą kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego. Kwalifikacje te zostały określone w § 10 ust. 4 obowiązującego w dacie orzekania rozporządzenia MENiS. Stosownie do tego przepisu instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać (...) i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach, lub ukończony kurs pedagogiczny, organizowany na podstawie odrębnych przepisów, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodyczne(...). Poza sporem jest, że skarżąca K. H. w dacie rozpoczęcia szkolenia K. J. posiadała dyplom mistrzowski w rzemiośle fryzjerstwo, który uzyskała [...] r., natomiast kurs pedagogiczny, o jakim jest mowa we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia MENiS ukończyła ona dopiero [...] r., a zatem ponad dwa miesiące od daty rozpoczęcia szkolenia. Okoliczność ta w ocenie organów powoduje, że skarżąca nie nabyła prawa do otrzymania dofinansowania do poniesionych kosztów kształcenia młodocianego. Takiego rozumienia art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty nie można zaakceptować. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że normy jaką posłużyły się organy obu instancji nie można wyprowadzić z art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty w oparciu o reguły wykładni językowej. W przepisie tym jest bowiem mowa o warunkach, jakie ma spełniać pracodawca w dacie ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu, a nie jak przyjęły organy w dacie rozpoczęcia tej nauki. Spełnienie przesłanek wynikających z tego przepisu pracodawca winien bowiem udokumentować dopiero we wniosku o dofinansowanie (art. 70b ust. 7 ustawy). Przepisy ustawy o systemie oświaty, poza jednym przypadkiem uregulowanym w art. 70 b ust. 5 zdanie 2, nie zawierają także regulacji pozbawiających pracodawców, którzy wyszkolili młodocianych pracowników prawa do przedmiotowego dofinansowania. Wykładając przepis art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty w oparciu o reguły wykładni funkcjonalnej przyznać należy jednak rację organom obu instancji, że aby został spełniony cel umowy zawartej z młodocianym pracownikiem jego pracodawca winien legitymować się wskazanymi przez ustawodawcę kwalifikacjami, jeżeli jest jednocześnie instruktorem praktycznej nauki zawodu, bądź zatrudniać osobę posiadająca takie kwalifikacje. Przepisy ustawy nie regulują jednak wprost kwestii prawa do dofinansowania kosztów kształcenia w sytuacji, gdy pracodawca uzyska wymagane przepisami § 10 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia MENiS kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu, dopiero po zawarciu umowy o pracę z młodocianym. W ocenie Sądu kwestię tę należy rozpatrzyć z punktu widzenia realizacji celu, jakiemu służyła zawarta umowa. Przyjąć zatem należy, że nie traci prawa do dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracodawca nie posiadający w dacie zwarcia umowy kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, jeżeli w okresie kształcenia młodocianego kwalifikacje te uzyskał, a późniejsze uzyskanie tych kwalifikacji nie miało wpływu na złożenie przez młodocianego z pozytywnym wynikiem egzaminu, o jakim mowa w § 11 rozporządzenia RM. Odmienna wykładnia przywołanych przepisów byłaby sprzeczna z postulatem racjonalnego ustawodawcy. Celem wprowadzenia omawianych unormowań było bowiem zrekompensowanie pracodawcom zwiększonych kosztów zatrudnienia młodocianych w celu nauki zawodu i promowanie pracodawców podejmujących się ważnego społecznie zadania zapewnienia młodocianym opieki i nauki zawodu. Rozważając kwestię dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego zwrócić wreszcie należy uwagę na przepis § 3a rozporządzenia RM. Zgodnie z tym unormowaniem o zawarciu z młodocianym umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego pracodawca zawiadamia wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jak również izbę rzemieślniczą. Organ wykonawczy gminy, który będzie zobowiązany do wypłaty przedmiotowego dofinansowania, jak i izba rzemieślnicza, która w przypadku przedsiębiorcy będącego rzemieślnikiem będzie odpowiedzialna za przeprowadzenie egzaminu czeladniczego, winny w razie dostrzeżenia nieprawidłowości wynikających z takiej umowy zawiadomić o tym przedstawiciela ustawowego lub opiekuna młodocianego, jak i pracodawcę. Wskazać wreszcie trzeba, że stosownie do § 11 ust. 6 cytowanego rozporządzenia RM pracodawca zatrudniający młodocianych jest zobowiązany nie tylko do pokrycia kosztów przygotowania zawodowego, ale także pokrywa koszty przeprowadzenia egzaminów. Odnosząc się do powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać należy, że dotyczyły one interpretacji nieobowiązującego już od 2004 r. przepisu art. 27c ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Stanowisko zajęte przez NSA w tych wyrokach nie może zatem wskazywać kierunku interpretacji art. 70 b ustawy o systemie oświaty. Dostrzec w tym kontekście trzeba też odmienność dyrektyw wykładni przepisów podatkowych, a zwłaszcza zakazu stosowania wykładni rozszerzającej do przepisów dotyczących ulg podatkowych, od dyrektyw dotyczących wykładni przepisow oświatowych. Ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor MZO zastosuje się do wskazanej przez Sąd wykładni art. 70b ustawy o systemie oświaty i ustali dla skarżącej należne jej dofinansowanie kosztów kształcenia K. J. W tym stanie rzeczy uznając, że decyzje organów obu instancji zapadły z obrazą art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty należało na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a. uchylić zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora MZO w T., z uwagi na ich wydanie z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy. O niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono po myśli art. 152 p.p.s.a. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania Sąd orzekł po myśli art. 200, art. 202 § 2, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).