IV SA/Gl 153/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-11-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do zwrotu nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu pobranej na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego za niekonstytucyjny i sprzeczny z prawem wspólnotowym?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego i jest sprzeczny z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. W związku z tym pobrana opłata w wysokości 500 zł była nienależna i organ powinien zwrócić nadpłaconą kwotę. Skarga została uwzględniona, a zaskarżony akt uchylony na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a.Stan faktyczny
W. P. zwrócił się do Prezydenta Miasta Z. o zwrot nadpłaconej kwoty 850 zł za wydanie kart pojazdu dwóch samochodów. Organ odmówił zwrotu, powołując się na obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2003 r. oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2006 r., który obniżył wysokość opłaty do 75 zł. Skarżący podniósł, że przepis rozporządzenia był niekonstytucyjny i sprzeczny z prawem wspólnotowym, a organ naruszył prawo, odmawiając zwrotu nadpłaty.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony akt Prezydenta Miasta Z. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot nadpłaconej kwoty oraz koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 r. sprawy ze skargi W. P. na akt Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu 1. uchyla zaskarżony akt, 2. zasądza od Prezydenta Miasta Z. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] r. W. P. zwrócił się do Prezydenta Miasta Z. z wnioskiem o zwrot nadpłaconej kwoty w wysokości 850 zł. za wydanie kart pojazdu dwóch samochodów; o numerze rejestracyjnym [...] oraz [...].
W piśmie z dnia [...]r. r. nr [...] Prezydent Miasta Z. wskazał, że na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28.07.2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz.1310), które obowiązywało do dnia 15 kwietnia 2006 r., za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej organ rejestrujący pobierał opłatę w wysokości 500 zł. Następnie podniósł, że w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Minister Transportu i Budownictwa rozporządzeniem z dnia 28.03.2006 r. ustalił wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 75 zł. (Dz. U. Nr 59, poz. 421). Ponadto dodał, że według poglądu Ministerstwa Transportu, do wniosków o zwrot pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu, uznanej przez wnioskującego za zawyżoną, nie ma zastosowania administracyjny tryb ich rozpatrzenia. Rozpatrywanie takich spraw może być prowadzone tylko w drodze postępowania przed sądem.
Kolejnym pismem z dnia [...] W. P. wezwał Prezydenta Miasta Z. do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie bezskuteczności nieuznania roszczenia i odmowy zapłaty żądanej kwoty oraz poprzez zwrot opłaty w części zawyżonej wraz z należnymi odsetkami ustawowymi. W uzasadnieniu wskazał, że wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 roku (sygn. akt 6/04, OTK - A 2006/1/3) Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28.07.2003 r. z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108, poz.908 z późn. zm.) poprzez wykroczenie poza zakres upoważnienia zawartego w tych przepisach, polegające na zawyżeniu wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu. Wskazał, że Trybunał Konstytucyjny w cytowanym wyroku stwierdził, iż określenie w drodze rozporządzenia opłaty za wydanie karty pojazdu, której wysokość nie pozostaje w związku z kosztami świadczonej usługi, jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji. Ponadto podniósł, że wymieniony przepis rozporządzenia jest sprzeczny z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Prezydent Miasta Z. pismem z dnia [...] r. [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w poprzednim piśmie z dnia [...]r. wskazując, że zwrot opłat za wydane od 2004 r. do 15 kwietnia 2006 r. karty pojazdu może nastąpić tylko i wyłącznie na podstawie wyroku sądowego.
W skardze na akt Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. W. P. podniósł zarzut naruszenia prawa przez organ administracji i w związku z tym wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności i określenie, że nie może być ona wykonana w całości oraz o stwierdzenie uprawnienia do zwrotu części opłaty za karty pojazdu w łącznej kwocie 850 zł. wraz z odsetkami. W uzasadnieniu wskazał, iż organ administracji, podejmując zaskarżoną czynność działał w sprzeczności z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 17 stycznia 2006 r., stwierdzającym niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP oraz z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Ponadto podniósł zarzut naruszenia przez organ art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), według którego żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Wskazał, że cytowany przepis jest nadrzędny w stosunku do prawa krajów członkowskich, co w przypadku Polski znajduje odzwierciedlenie w art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3 i art. 91 Konstytucji RP oraz Traktatu akcesyjnego dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Podkreślił, że według postanowienia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/07 (Lex nr 354541), sporna opłata jest objęta zakazem z art. 90 akapit pierwszy TWE, który należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, gdyż ta opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, a nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on już zarejestrowany. Jednocześnie skarżący podniósł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, w wyroku z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 346/08 stwierdził, że skoro przedmiotowa opłata pobrana została na podstawie przepisu, co do którego Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność zarówno z ustawą jak i z Konstytucją, to mimo, że utrata mocy obowiązującej tego przepisu została odroczona do 1 maja 2006 r., stwierdzić należy, że był on niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania. W przypadku derogacji przepisu dokonanej przez TK nie ma więc zastosowania zasada tempus regit actum, ze względu na pozbawienie tego przepisu domniemania jego konstytucyjności.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 77 ust. 3 ustawy z 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. 108 poz. 908 z 2005 r. z późniejszymi zmianami) kartę dla pojazdu samochodowego wydaje, za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, właściwy w sprawach rejestracji starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Ponadto podniósł, że ustawodawca w ust. 4 tego artykułu upoważnił ministra właściwego do spraw transportu do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat za kartę pojazdu. W związku z tym Minister Infrastruktury w § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28.07.2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. 137 poz. 1310) ustalił, że za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500 zł. Podkreślił, że rozporządzenie to obowiązywało do dnia 15.04.2006 r., a następnie Minister Transportu i Budownictwa, rozporządzeniem z dnia 28.03.2006 r. (Dz. U. 59 poz. 421), wydanym w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.01.2006 r. ustalił wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 75 zł. Następnie organ podniósł, że Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie określił, iż przepis rozporządzenia z 2003 r. traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r., a to oznacza, że pobrana od skarżącego opłata była zgodna z obowiązującymi przepisami. W związku z tym wskazał, że roszczenie jest bezzasadne. Ponadto podniósł, że pozew został wniesiony po 6 latach od pobrania opłaty, a wobec tego, zgodnie z art. 161 § 4 K.p.a. roszczenie uległo przedawnieniu. Dodał również, iż środki uzyskane z tytułu pobrania przedmiotowej opłaty zostały już wydane, a tym samym ich zwrot, zgodnie z art. 409 Kodeksu cywilnego jest niemożliwy, tym bardziej, że zużywając te środki nie mógł liczyć się z obowiązkiem ich zwrotu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U.
Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej również P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zgodnie zaś z art. 146 § 1 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., sąd uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że kwestia właściwości sądu administracyjnego do orzekania w sprawach dotyczących żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137 poz. 1310), była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07. W wymienionej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ponieważ obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, to obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa. Ponadto organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, z tym, że nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu organ odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, na które jednak przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Ponadto w ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu wskazać należało, iż na podstawie art. 77 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 108 poz. 908 z późn. zm.) kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydaje za opłatą, przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, właściwy w sprawach rejestracji starosta. Natomiast na podstawie art. 77 ust. 4 tej ustawy, minister właściwy do spraw transportu upoważniony został do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat za kartę pojazdu. Jednocześnie w art. 77 ust. 5 ograniczony został zakres delegacji poprzez wskazanie, że ustalając w rozporządzeniu wysokość opłat za wydanie karty pojazdu należy uwzględnić znaczenie tego dokumentu dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów. W oparciu o wskazaną wyżej delegację Minister Infrastruktury w dniu 28 lipca 2003 r. wydał rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1310). Na podstawie § 1 ust. 1 tego rozporządzenia, za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobierał opłatę w wysokości 500,00 zł. Rozporządzenie to obowiązywało w okresie, kiedy skarżący uiścił opłatę za wydanie kart pojazdu samochodów wymienionych we wniosku z dnia [...]r.
Jednakże wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04, przepis § 1 ust. 1 cytowanego rozporządzenia został uznany za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Według wyroku Trybunału Konstytucyjnego, określona w tym przepisie wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 500,00 zł. jest zawyżona, bowiem nie uwzględnia ustawowych wytycznych zawartych w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ wydający rozporządzenie nie jest bowiem umocowany do działania poza granicami upoważnienia, dla realizacji założeń w ustawie przemilczanych. Pomimo to organ ten ustalając wysokość opłaty nie ograniczył się do uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty, lecz ustalił opłatę, uwzględniającą dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca w udzielonej Ministrowi delegacji nie przewidział. Trybunał Konstytucyjny wskazał też, iż opłata charakteryzuje się wprawdzie cechami podobnymi do podatku, jednak w przeciwieństwie do podatków jest świadczeniem ekwiwalentnym. W sytuacji zatem, gdy znacznie przewyższa ona wartość faktycznie świadczonej usługi, nabywa cechy podatku. W konsekwencji, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, podwyższenie opłaty za wydanie karty pojazdu do wysokości 500,00 zł., nie pozostające w związku z kosztami świadczonej usługi, jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł o utracie mocy obowiązującej kwestionowanego przepisu rozporządzenia dopiero z dniem 1 maja 2006 r.
Jednakże wskazana przez Trybunał Konstytucyjny data odnosi się tylko do utraty mocy obowiązującej przepisu, nie może być zatem odnoszona do jego oceny jako niekonstytucyjnego.
Ponadto przepis art. 178 Konstytucji RP, według którego sędziowie, w sprawowaniu swego urzędu są niezawiśli i podlegają jedynie Konstytucji i ustawom, stanowi podstawę wielokrotnie potwierdzonej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego zasady, że jeżeli sąd orzekający stwierdzi niekonstytucyjność aktu niższej rangi niż ustawa, może odmówić z tego powodu jego stosowania. Przykładowo – zasadę powyższą potwierdził Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 13 stycznia 1998 r. sygn. akt U. 2/97 (OTK 1998, nr 1, poz. 4), stwierdzając, że ocena konstytucyjności i legalności przepisu rangi podustawowej może być dokonana przez sąd rozpatrujący sprawę indywidualną, w której przepis ten może być zastosowany.
Podkreślenia jednakże wymaga, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą wywołuje ten skutek, iż zakwestionowane przepisy tracą moc, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania konkretnej sprawy, mimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt. I OSK 107/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W wyniku przeprowadzonej na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, oceny konstytucyjności przepisów rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r., skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że § 1 ust. 1 rozporządzenia został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Zawarte w art. 77 ust. 6 w zw. z ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym upoważnienie, nie zawierało bowiem uprawnienia dla Ministra Infrastruktury do określenia w rozporządzeniu wysokości opłaty za kartę pojazdu w kwocie przewyższającej rzeczywiste znaczenie tego dokumentu dla rejestracji pojazdu oraz koszt związany z drukiem i dystrybucją tej karty.
Ponadto należało również uwzględnić sprzeczność wymienionego przepisu rozporządzenia z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Na podstawie bowiem art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3 i art. 91 Konstytucji RP, postanowienia Traktatu są bezpośrednio stosowane i mają walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich. Zgodnie zaś z art. 90 TWE, żadne Państwo Członkowskie nie może nakładać bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku). Zgodność krajowych regulacji prawnych odnoszących się do opłat za wydanie karty pojazdu z powołanym przepisem TWE stała się przedmiotem postanowienia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/07 (Lex nr 354541) wydanego w związku z pytaniem prejudycjalnym Sądu Rejonowego w J. W orzeczeniu tym Trybunał orzekł, że sporna opłata jest objęta zakazem z art. 90 akapit pierwszy TWE. Trybunał stwierdził także, iż "art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Po 422/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W podsumowaniu podkreślenia zatem wymagało, że przepis art. 1 § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, ustalający wysokość opłaty za kartę pojazdu nie tylko wykraczał poza zakres delegacji ustawowej, ale także pozostawał w sprzeczności z normą prawa wspólnotowego.
W konsekwencji uznania przez Sąd przepisu za niekonstytucyjny w dacie jego zastosowania przez organ administracji publicznej stwierdzić należało, że poddany kontroli akt Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. nr [...] podjęty został z naruszeniem prawa. Organ nie uwzględnił bowiem wniosku skarżącego o zwrot części opłat uiszczonych za wydanie kart pojazdu, pomimo faktu, iż ich pobranie w wysokości po 500,00 zł. za każdą z nich, nastąpiło na podstawie przepisu wykraczającego poza zakres udzielonego Ministrowi Infrastruktury upoważnienia, w wysokości zawyżonej w stosunku do wskazań zawartych w art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym i wobec tego w tej części uiszczonych nienależnie.
Bezzasadny był zatem argument wyrażony przez organ w odpowiedzi na skargę, według którego – z uwagi na to, że Trybunał Konstytucyjny określił, iż przepis rozporządzenia z 2003 r. traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r., pobrana od skarżącego opłata była zgodna z obowiązującymi przepisami.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż pogląd prezentowany przez skład Sądu rozpoznający niniejszą sprawę jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych, które rozpoznając sprawy dotyczące odmowy zwrotu przez organ części opłaty za wydanie karty pojazdu uznają, że akt taki narusza prawo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 107/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 557/09).
Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut podniesiony przez organ w odpowiedzi na skargę, że zgodnie z art. 161 § 4 K.p.a. roszczenie skarżącego uległo przedawnieniu z powodu upływu 6 lat od pobrania przedmiotowych opłat. W tym zakresie podkreślenia bowiem wymaga, że art. 161 § 4 K.p.a. reguluje kwestię przedawnienia roszczeń o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę na skutek uchylenia lub zmiany przez ministra lub wojewodę decyzji ostatecznej, w sytuacji określonej w art. 161 § 1 K.p.a., tj. jeżeli w inny sposób niż poprzez uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej, nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa.
Ponadto – jak wielokrotnie zostało potwierdzone w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego – w prawie administracyjnym z przedawnieniem roszczenia mamy do czynienia tylko wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1588/07, wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 229/08). W związku z tym nie ma podstaw do twierdzenia, że uległo przedawnieniu roszczenie skarżącego o zwrot części opłat z tytułu wydania kart pojazdu dla samochodów wymienionych we wniosku z dnia [...]r.
Bezpodstawny był również argument organu, zawarty w odpowiedzi na skargę, że zgodnie z art. 409 Kodeksu cywilnego zwrot środków uzyskanych z tytułu pobrania przedmiotowych opłat jest niemożliwy, gdyż środki te zostały już wydane, a ponadto zużywając te środki organ nie mógł liczyć się z obowiązkiem ich zwrotu. Podkreślić bowiem należało, że stosunek administracyjnoprawny wykazuje daleko idące odrębności od stosunków cywilnoprawnych, których dotyczy wskazane przez organ uregulowanie instytucji bezpodstawnego wzbogacenia.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało zatem uwzględnić skargę, uchylając zaskarżony akt Prezydenta Miasta Z. na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a.
W ramach ponownego rozpoznania sprawy, Prezydent Miasta Z. , przy zastosowaniu kryteriów określonych w art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, przeprowadzi ustalenia dotyczące wysokości należnej opłaty za wydanie kart pojazdu dla samochodów wymienionych we wniosku skarżącego z dnia [...]r., a następnie zwróci skarżącemu uiszczoną kwotę przewyższającą wysokość należnej opłaty. Podstawę w zakresie ustalenia wysokości kwoty podlegającej zwrotowi powinien stanowić przepis § 1 ust. 1 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r., zgodnie z którym opłata za wydanie karty pojazdu wynosi 75 zł.
Przepis art. 200 P.p.s.a stanowił podstawę zasądzenia od organu administracji na rzecz skarżącego kwoty 100 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło