VII SA/Wa 1179/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-15
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Izabela Ostrowska, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komendant Centrum Wsparcia Teleinformatycznego Sił Powietrznych, będący użytkownikiem nieruchomości sąsiadującej z działką inwestycyjną, jest stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę zastosowanie znajduje art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowi przepis szczególny wobec art. 28 k.p.a. Stronami są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. Użytkownik sąsiedniej nieruchomości, nie spełniający tych kryteriów, nie jest stroną postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Komendanta Centrum Wsparcia Teleinformatycznego Sił Powietrznych (CWT SP) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) o umorzeniu postępowania odwoławczego. GINB uznał, że CWT SP, jako użytkownik sąsiedniej działki, nie jest stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, twierdząc, że jako jednostka wojskowa ma interes prawny w sprawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Mariola Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Komendanta Centrum Wsparcia Teleinformatycznego Sił Powietrznych na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2011 r. (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 ze zm.), w związku z odwołaniem Komendanta [...], dalej C[...], - umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2010r. Nr [...], odmawiającej stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji Starosty [...] z [...] października 2007 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. S.A. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...], I., na działce nr ew. [...] w H., gm. I..
Organ przytoczył art. 28 k.p.a. i wyjaśnił, że w sprawie pozwolenia na budowę interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623). Zgodnie bowiem z utrwalonym stanowiskiem w orzecznictwie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowlę, nie zmienia się zasadniczy przedmiot tego postępowania, jakim pozostaje pozwolenie budowlane.
Organ ustalił, że C[...] jest użytkownikiem działki o nr ew. [...], będącej własnością Skarbu Państwa, która pozostaje w trwałym zarządzie [...] Zarządu Infrastruktury.
W konsekwencji stwierdził, że skoro powołane przepisy nie legitymują jako stron podmiotów posiadających do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu ograniczone prawa rzeczowe, to C[...] - jako użytkownik nieruchomości - nie jest stroną w rozpatrywanej sprawie, nie może zatem skutecznie złożyć odwołania.
Jako pozostające bez wpływu na treść rozstrzygnięcia organ uznał więc zarzuty odwołania. W ocenie organu, nieuzasadnione było również stanowisko, że kwestionowanie interesu prawnego C[...] do udziału w postępowaniu nieważnościwomym było sprzeczne z wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z 25 listopada 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 395/09. Sąd nie analizował bowiem interesu prawnego ww. podmiotu, gdyż oceniał wyłącznie prawidłowość decyzji uchylającej - z przyczyn proceduralnych - decyzję Starosty [...]h. z [...] września 2008r. Co więcej, jedną z przyczyn wydania ww. decyzji była konieczność wyjaśnienia statusu, jaki w sprawie o pozwoleniu na budowę spornego obiektu ma Dowództwo [...], któremu podlega C[...]. Organ wojewódzki w przywołanej decyzji stwierdził - z czym zgodził się Sąd - że Dowództwo [...] nie jest stroną postępowania, może natomiast być organem współdziałającym przy wydaniu decyzji.
Skargę na to rozstrzygnięcie złożył Komendant [...] i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie:
1) art. 28 i 29 k.p.a. przez ich nieuwzględnienie i niewłaściwą interpretację;
2) art. 7 i art. 136 kpa w zw. z art. 28 ust. 2. art. 3 pkt 11 i 20 Prawa budowlanego, art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U z 2010r., Nr 90, poz. 593 ze zm.), art. 3 ust. 5 i art. 3a ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004r., Nr 241, poz. 2416) poprzez błędną jego interpretację.
Skarżący wskazał, że art. 28 ust 2 Prawa budowlanego określa krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Nie dotyczy to strony w rozumieniu art. 28 i art. 29 kpa w postępowaniu dot. stwierdzenia nieważności. Stwierdził, że wg NSA, w postępowaniu nieważnościowym stronami mogą być nie tylko podmioty uznane za strony w postępowaniu zwykłym, lecz każdy podmiot, czyjego interesu prawnego bądź obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji, a więc np. osoby niesłusznie pominięte w postępowaniu zwykłym.
Art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie determinuje bezwzględnie kręgu stron w sprawach o wznowienie postępowania, czy stwierdzenie nieważności pozwolenia budowlanego, w rozumieniu art. 28 i 29 kpa. Są to bowiem nowe sprawy i organ ma obowiązek samodzielnie ustalić ich strony. Legitymację do wniesienia odwołania należy oceniać zgodnie z art. 28, 29 i 30 k.p.a. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną będzie osoba (jednostka organizacyjna) wymieniona w art. 29 k.p.a. lub przepisach odrębnych.
Wbrew twierdzeniu organu, C[...] jest jednostką wojskową w rozumieniu art. 6 ust 2 pkt 1 ustawy z 1 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jak i art. 3 ust 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 3a cyt. ustawy Minister Obrony Narodowej określił w akcie powołania i powierzył C[...] na wyposażenie obiekt wojskowy tj. maszt antenowy i powołał na pełnienie funkcji dowódcy- Komendanta [...].
Wskazując na powyższe oraz specyfikę przepisów dotyczących jednostek wojskowych Komendant [...] stwierdził, że jest stroną niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 i 29 kpa. Na dowód powołał protokół rozprawy z 25 listopada 2009r. sygn. akt VII SA/Wa 395/09.
Organ odwoławczy nie dokonał wnikliwej oceny materiału dowodowego przy uwzględnieniu ww. szczególnych uregulowań dot. jednostek wojskowych w zakresie powierzenia wykonywania zadań, obronności Państwa w związku z wyposażeniem C[...], jako jednostki wojskowej w bazę sprzętową, a tym samym wykonywaniem faktycznym, a nie formalnym uprawnień i praw zarządcy nieruchomości.
W konsekwencji, organ naruszył rażąco art. 7, art. 77 i art. 136 oraz art. 28 i art. 29 k.p.a. w związku z przepisami prawa budowlanego i przepisami dotyczącymi Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Do Sądu wpłynęło pismo procesowe z 4 listopada 2011r., w którym skarżący wskazał, że od decyzji z [...] października 2007r. wznowiono postępowanie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i Dowództwo [...], podmiot nadrzędny nad skarżącym, uznano za stronę. Ponadto, w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2009r., sygn. akt VII SA/Wa 395/09 dopuszczono do udziału w charakterze uczestnika postępowania C[...]. Nie jest więc racjonalne i zgodne z prawem działanie organów, które w postępowaniach nadzwyczajnych dotyczących tej samej decyzji, różnie ocenia przymiot strony tego samego podmiotu. Takie działanie narusza rażąco art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji.
Skarżący dodał, że organy naruszyły art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Działka inwestycyjna sąsiaduje z nieruchomością, na której znajdują się urządzenia radiolokacyjne Dowództwa [...]. Z tego względu § 21 planu miejscowego wprowadza nakaz każdorazowego uzgodnienia z Szefem Infrastruktury [...] takich inwestycji. Podkreślił, że inwestycja oddalona jest o 50 m od ogrodzenia kompleksu wojskowego, w bezpośrednim sąsiedztwie urządzeń radiolokacyjnych wojsk [...]. Może zatem utrudniać i zakłócać prawidłową pracę wojskowych środków radioliniowych oraz stwarza ryzyko obserwacji terenów wojskowych.
Skarżący poinformował, że protokołem z dnia [...] kwietnia 2011 r. działka nr [...] została przekazana w użytkowanie Jednostce Wojskowej nr [...], wydzielonej z C[...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga podlegała oddaleniu.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja z dnia [...] marca 2011 r., którą Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po wstępnym zbadaniu odwołania Komendanta [...], umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. odmawiającej stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji Starosty [....] z dnia [...] października 2007r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] pozwolenia na budowę stacji telefonii komórkowej [...], I. N. na działce nr ew. [...] w H., gm. I.
Organ odwoławczy uznał, że Komendant [...] jedynie jako użytkownik działki o nr ew. [...] sąsiadującej bezpośrednio z działką inwestycyjną, nie mieści się w katalogu podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie jest zatem stroną w rozpatrywanej sprawie.
Stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest prawidłowe.
Wskazać bowiem należy, że - zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i piśmiennictwie stanowiskiem - w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę zastosowanie znajduje art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (w zw. z art. 3 pkt 20 cyt ustawy), będący przepisem szczególnym wobec art. 28 k.p.a. Postępowanie nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę stanowi bowiem jedynie odrębną sprawę procesową w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Tak więc w obu tych postępowaniach przepisem na podstawie którego należy określać krąg stron pozostaje art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyroki NSA: z dnia 20 października 2010r., II OSK 1774/09, LEX nr 746786, z dnia 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 598/06 i z dnia 25 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1058/07).
Nie można było zatem podzielić argumentacji przedstawionej w skardze, jak i pismach procesowych skarżącego, że krąg podmiotów uznawanych za strony postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę określa się na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zaś taki krąg w sprawie o stwierdzenie nieważności udzielonego pozwolenia na budowę należy ustalać na podstawie art. 28 k.p.a., czy art. 29 k.p.a. z pominięciem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
W związku z powyższym, skoro art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez wskazanie konkretnych podmiotów oraz wprowadzenie pojęcia obszaru oddziaływania obiektu zawęził krąg osób, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, to brak spełnienia którejkolwiek z przesłanek w nim wymienionych oznacza, że dany podmiot nie jest stroną takiego postępowania.
Taka sytuacja miała miejsce w kontrolowanej sprawie. Nie było bowiem wątpliwości, że Komendant [...], jest tylko użytkownikiem sąsiadującej z działką inwestycyjną nieruchomości o nr ew. [...], będącej własnością Skarbu Państwa, a pozostającej w zarządzie [...]Infrastruktury. Skarżący nie mieści się zatem w katalogu podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który wskazuje jednoznacznie, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu.
W związku z powyższym, nie mogła odnieść zamierzonego skutku argumentacja przedstawiona w skardze, a w konsekwencji także zarzuty dotyczące rażącego naruszenia przez organ odwoławczy art. 7, art. 77 i art. 136 oraz art. 28 k.p.a. i art. 29 k.p.a. w związku z przepisami Prawa budowlanego i powołanymi przepisami dotyczącymi Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
W świetle przedstawionego stanowiska Sądu, bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostawał również fakt dopuszczenia innego podmiotu, to jest Dowództwa [...] do udziału w postępowaniu wznowieniowym zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...] października 2007r.
Natomiast odnośnie argumentacji dotyczącej dopuszczenia Komendanta [...] do udziału w postępowaniu sądowym, w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2009r., sygn. akt VII SA/Wa 395/09 wyjaśnić trzeba, że związanie prawomocnym orzeczeniem sądu, o którym mowa w art. 170 p.p.s.a., dotyczy każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy. Moc wiążąca rozstrzygnięcia jest zatem związana z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem tej sprawy. Oznacza to, że zmiana choćby jednego z elementów stosunku prawnego stwarza inną sprawę. Nie ma zatem podstaw do nadania mocy obowiązującej prawomocnemu orzeczeniu w innych sprawach, choć tożsamych co do przedmiotu wykonywania administracji publicznej. Organy orzekające w trybie stwierdzenia nieważności decyzji nie były zatem związane ww. postanowieniem Sądu, który kontrolował decyzje wydane w postępowaniu toczącym się w trybie wznowieniowym.
Prawidłowo zatem organ odwoławczy, po ustaleniu, że podmiot który wniósł odwołanie nie jest stroną postępowania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło