I OZ 139/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Lu 865/11 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: 1. sprostować oczywistą omyłkę pisarską w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w ten sposób, że w dacie tego postanowienia w miejsce "18 stycznia 2011 r." wpisać "18 stycznia 2012 r."; 2. oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 22 listopada 2011 r. odrzucił skargę S.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 30 listopada 2011 r. W dniu 7 grudnia 2011 r. skarżąca złożyła do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w którym wskazała, że jest osobą nie mającą wykształcenia prawniczego i nie wiedziała, że skargę należało złożyć za pośrednictwem organu, a nie bezpośrednio do Sądu. Podkreśliła, iż od roku ciężko choruje i nie posiada środków na korzystanie z usług prawnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 18 stycznia 2012 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu postanowienia odwołując się do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1270 ze zm. dalej: P.p.s.a.) wyjaśnił, że Sąd może przywrócić, na wniosek strony, uchybiony termin do dokonania czynności w postępowaniu, o ile uchybienie nastąpiło bez winy strony. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie dochowała odpowiedniej staranności w postępowaniu dotyczącym wniesienia przedmiotowej skargi. Podkreślił, że decyzja organu odwoławczego zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi wskazując, iż skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał skarżoną decyzję. Wskazał, że z treści skargi wynika, że została ona skierowana do Sądu "za pośrednictwem" Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z., przy czym skarżąca błędnie zaadresowała kopertę zawierająca skargę (k. 6 akt sądowych) i nadała ją na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zamiast na adres organu odwoławczego. W tej sytuacji uznał, że błędne nadanie skargi w świetle prawidłowego pouczenia przez organ co do trybu i sposobu wniesienia skargi nie jest okolicznością usprawiedliwiającą brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia S.K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniosła o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że pouczenie zawarte w decyzji organu odwoławczego nie określało na jaki adres należy zaadresować kopertę. Poza tym, podkreśliła, że jest osobą starszą i nie posiada wykształcenia prawniczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 §1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 powołanej ustawy). Wyjaśnić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem, charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08 niepubl.). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99 publ. Biuletyn SN 2000/5/12). W rozpoznawanej sprawie przyczyną uchybienia przez skarżącą trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] lipca 2011 r., było błędne zaadresowanie przesyłki listowej na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zamiast na adres organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei, zgodnie z art. 54 § 1 tej ustawy skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż nieprawidłowe zaadresowanie koperty i w konsekwencji przesłanie skargi bezpośrednio do sądu, a nie do organu świadczy o niedołożeniu należytej staranności przez stronę i stanowiąc błąd, za który ponosi ona winę (por. postanowienia NSA: z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 183/11; z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt I FZ 433/10; z dnia 6 czerwca 2005 r., sygn. akt II FZ 166/05). Prawidłowe wskazanie w treści skargi organu administracji, za pośrednictwem którego skarżącą zamierzała wnieść skargę, oznacza natomiast, iż pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji było czytelne i precyzyjne. W tej sytuacji nie można uznać, że skarżąca zachowała dostateczną staranność w prowadzeniu własnych spraw. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, że złożony w tej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż uchybienie terminu nastąpiło z winy skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie popełnił oczywistą omyłkę pisarską w oznaczeniu daty zaskarżonego postanowienia wskazując " 18 stycznia 2011 r. " zamiast " 18 stycznia 2012 r.". Z tego względu, Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu, na podstawie art. 156 § 1 i 2w zw. z art. 166 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 193 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 2 postanowienia