II FSK 638/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-04-01
Skład orzekający: Antoni Hanusz, Stefan Babiarz, Maciej Jaśniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy i sąd administracyjny prawidłowo odmówili uznania wydatków udokumentowanych fakturami za koszty uzyskania przychodów z powodu braku rzeczywistych transakcji oraz czy odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów narusza przepisy postępowania podatkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły, iż faktury nie potwierdzały rzeczywistych transakcji, co wykluczało zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów była zasadna, gdyż okoliczności te zostały wystarczająco potwierdzone innymi dowodami, w tym materiałem z postępowań karnych i podatkowych. Ocena materiału dowodowego była zgodna z zasadą swobodnej oceny dowodów i przepisami Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Spółka G. S.A. z siedzibą w W. została obciążona decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy podatkiem dochodowym od osób prawnych za 2005 r., podwyższonym o kwotę ponad 150 tys. zł z powodu zakwestionowania wydatków udokumentowanych fakturami od kilku dostawców. Organy podatkowe uznały, że faktury te nie potwierdzają rzeczywistych transakcji, a spółka nie wykazała ich rzetelności. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc m.in. naruszenia przepisów postępowania dowodowego i materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącej spółki na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Protokolant Katarzyna Domańska, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 712/11 w sprawie ze skargi G. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 15 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od G. S.A. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy kwotę 3.600 (słownie: trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2011 r., I SA/Bd 712/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę G. S.A. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 15 lipca 2011 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu tego wyroku, w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. decyzją z dnia 19 kwietnia 2011 r. określił skarżącej spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. w kwocie 175.853 zł, tj. o 150.603 zł wyższej od wykazanej przez Spółkę w korekcie zeznania CIT-8. Decyzją wskazaną na wstępie Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podniósł w uzasadnieniu decyzji, że przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia zasadności zmniejszenia przychodów spółki o kwotę 6.000 zł oraz wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków w łącznej kwocie 812.547,73 zł zaewidencjonowanych na podstawie faktur VAT wystawionych na rzecz spółki przez jej pięciu dostawców, które nie potwierdzają rzeczywistych transakcji zakupu tego towaru. Z tego powodu organ odmówił spółce zaliczenia spornych wydatków do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 21, poz. 86 ze zm.), dalej: "u.p.d.o.p."
2. W skardze do WSA w Bydgoszczy spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji:
- naruszenie prawa materialnego wynikające z niewłaściwego zastosowania art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., w sytuacji gdy skarżąca poniosła wydatki w działalności gospodarczej w celu uzyskania przychodów,
- naruszenie przepisów art. 54 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), poprzez nieokreślenie odsetek w wysokości uwzględniającej okresy ich nienaliczania z uwagi na przedłużające się postępowanie,
- naruszenie przepisów postępowania określonych w:
a) art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów przemawiających za posiadaniem przez skarżącą zakwestionowanego towaru, co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,
b) art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dowolną i nastawioną pro fisco ocenę dowodów, pomimo braku bezpośrednich dowodów na nieponiesienie przez skarżącą wydatków będących kosztem uzyskania przychodów,
c) art. 180 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, pomimo, iż okoliczności mające być przedmiotem dowodów nie zostały stwierdzone innymi dowodami, co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż skutkowało błędnym ustaleniem przez organ stanu faktycznego,
d) art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej z uwagi na niezawieszenie postępowania w przypadku gdy organ oczekiwał rozstrzygnięcia w innych postępowaniach,
e) art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie przez organ samodzielnej oceny skutków cywilnoprawnych wątpliwego według niego stanu prawnego,
f) art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki, wadliwość formalnoprawną z uwagi na naruszenie ogólnych zasad postępowania wyrażonych wart. 121 § 1, art. 122, art. 123 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej.
3. Sąd pierwszej instancji nie uznał zarzutów skargi za zasadne. Sąd podzielił twierdzenia organów podatkowych, że zakwestionowane faktury nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego, a tym samym kwot wynikających z przedmiotowych faktur nie można było uznać za koszty uzyskania przychodów. Odnośnie do faktury wystawionej dla skarżącej przez firmę D. w związku z rzekomym nabyciem elementów stalowych Sąd zwrócił uwagę na materiał dowodowy przeanalizowany przez organy podatkowe, w tym w szczególności na zeznania świadków. Świadkowie w sposób szczegółowy opisali proceder polegający na wystawianiu fikcyjnych faktur, który miał na celu przedkładanie nierzetelnych deklaracji VAT-7 w urzędach skarbowych.
Z kolei w odniesieniu do trzech faktur pochodzących od P. K. działającego w ramach firmy E., dotyczących robót remontowych oraz sprzedaży złomu Sąd podniósł, że również nie odzwierciedlają one stanu rzeczywistego. O niewiarygodności robót budowlanych świadczyły, w ocenie Sądu, dokonane przez organy ustalenia faktyczne: P. K. nie nabył od PHU "T." firmy T. G. usług remontowych, nie mógł ich zatem sprzedać skarżącej spółce. T. G. nie dysponował bowiem żadnymi środkami transportu, sprzętem, urządzeniami, jak również zapleczem technicznym, nie zatrudniał żadnych pracowników, nie znał danych personalnych bezrobotnych, których rzekomo najmował "na czarno" do wykonania przedmiotowych robót, nie posiadał kwalifikacji i doświadczenia w zakresie wykonywanych usług, nie znał miejsca przechowywania dokumentów firmy "T." za 2005 r., nie znał też P. K.. W przekonaniu Sądu Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie odmówił przeprowadzenia dowodu oględzin w miejscach świadczenia usług remontowo-budowlanych przez zakwestionowanych kontrahentów, gdyż przedmiotem sporu jest, czy podmiot którego fakturami spółka udokumentowała wydatki ("E." P.K.), faktycznie wykonał usługi. A nie fakt czy usługa w ogóle została wykonana.
W przedmiocie zakwestionowanej faktury dotyczącej transakcji złomem Sąd uznał, że firma "A." od której rzekomo miało nastąpić nabycie złomu przez P. K., we wskazanym okresie nie zajmowała się obrotem złomem, Spółka ta nie zawierała transakcji z firmą "E.", w firmie tej nie znają P. K., w ogóle nie słyszeli o firmie "E." z T., księgowa tego podmiotu nie ewidencjonowała i nie widziała dowodów świadczących o sprzedaży złomu na rzecz firmy "E.", podpisy na fakturach zostały podrobione, co zostało potwierdzone przez grafologa, brak jest także dowodów poświadczających obrót gotówkowy czy bezgotówkowy pomiędzy firmą "A." a "E.". Skoro zatem "E." nie nabył złomu, to nie mógł go również sprzedać skarżącej spółce.
W zakresie faktur pochodzących od spółki "T." za zasadną Sąd uznał ocenę organów podatkowych, iż wszelkie transakcje tego podmiotu zostały zawarte przez osobę nieuprawnioną do reprezentowania tej spółki. Mimo formalnego pełnienia obowiązków Prezesa Zarządu Spółki "T." B. P. faktycznie nie zawierał umów, na które wskazywały faktury sprzedaży, nie dokonywał dostaw i nie przenosił prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Jego rola polegała na podpisywaniu niektórych dokumentów: deklaracji podatkowych, wypłat gotówkowych z banków. Działał on pod kierownictwem K. P., otrzymywał z tego tytułu niewielkie kwoty pieniędzy. Podczas przesłuchania przyznał się do zarzutów działania w zorganizowanej grupie przestępczej, do udziału w praniu brudnych pieniędzy oraz udziału w przestępstwie podatkowym. W ocenie Sądu zasadna jest teza organów podatkowych, iż spółka "T." nie dokonała żadnej dostawy towarów. W konsekwencji kwoty określone w zakwestionowanych fakturach nie mogły stanowić u skarżącej kosztów uzyskania przychodów.
Sąd pierwszej instancji zaaprobował również ustalenia organów podatkowych, wedle których faktury wystawione przez "E." nie potwierdzają rzeczywistego przebiegu transakcji gospodarczych. Transakcje te uznano za fikcyjne. Firma "E." nie dysponowała towarem pochodzącym od firm, których faktury ujęła w ewidencji. Nie podała też żadnego źródła pochodzenia towaru, tym samym nie mogła zrealizować dostaw wskazanych na fakturach sprzedaży. Z prawomocnej decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług, wydanej w stosunku do tej spółki wynika, że nie prowadziła ona działalności gospodarczej, a była jedynie ogniwem w ciągu firm pozorujących sprzedaż złomu wystawiając i przyjmując fikcyjne faktury.
Odnośnie faktur pochodzących od spółki cywilnej "F.", Sąd podniósł, że faktury dokumentujące zakup regałów magazynowych, akcesoriów hydraulicznych oraz usługi transportowej także nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego. Jak ustalono w trakcie postępowania, w oparciu o czynności kontrolne przeprowadzone w firmie "F.", jej wspólnicy zeznali, że nie wystawili przedmiotowych faktur, nie znają przedstawicieli skarżącej i nigdy z nią nie współpracowali, nie znają też osoby, której odcisk pieczęci i podpis widnieją na przedmiotowych fakturach. Skarżąca, wezwana przez organ pierwszej instancji, nie przedłożyła dokumentów w postaci dowodów kasowych związanych z transakcjami z firmą "F.".
W dalszej części wywodów Sąd pierwszej instancji odnotował, że w toku postępowania podatkowego skarżąca spółka nie zgłaszała żadnych wniosków dowodowych odnośnie zakwestionowanych transakcji, nie stawiała też w tym zakresie żadnych zarzutów. Zdaniem Sądu doświadczenie życiowe i zasady logiki wskazują, że w tego typu przypadkach, jeśli transakcje w rzeczywistości miały miejsce, podatnicy w sposób zdecydowany dowodząc prawdziwości zrealizowanych kontraktów prezentują swoje stanowisko: opisując okoliczności transakcji, wskazują na dowody, stawiają zarzuty kwestionujące stanowisko organów podatkowych. Bierne zachowanie podatnika prowadzi do konstatacji o fikcyjności takich umów. Dlatego kwot z tych faktur, jako nieodzwierciedlających stanu rzeczywistego, nie można było uznać za koszty uzyskania przychodów.
Omawiając instytucję kosztów uzyskania przychodów Sąd wskazał, że organ podatkowy ma obowiązek uznać konkretny wydatek za koszt uzyskania przychodu, jeżeli podatnik faktycznie poniesie wydatek, wykaże związek z uzyskanym lub racjonalnie spodziewanym przychodem i przedstawi dowód umożliwiający obiektywną ocenę, że powyższe okoliczności miały miejsce. To znaczy musi przedstawić dowody wskazujące na rzetelność transakcji. Brak jednego ze wskazanych elementów uniemożliwia pomniejszenie podstawy opodatkowania. W stanie faktycznym sprawy, mając na uwadze orzecznictwo NSA Sąd podniósł, że nabycie towaru z niewiadomego źródła lub wykonanie usługi przez podmiot nieustalony wiąże się z kosztem, o ile w ogóle został on poniesiony, nierynkowym, przybliżonym mniej lub bardziej do rzeczywistości, nigdy nie będzie to jednak koszt rzeczywisty. W ten właśnie sposób będą się charakteryzowały nabycia towarów lub usług od podmiotów nieskonkretyzowanych, podmiotów o jakich mowa w okolicznościach sprawy.Takie transakcje z tego typu podmiotami, jak również transakcje następcze (skarżącej z jej kontrahentami) nigdy nie będą odpowiadały wartościom rynkowym i nie stanowią kosztów w świetle art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. oraz orzecznictwa NSA.
W zakresie zarzutu strony dotyczącego pozbawienia jej możliwości obrony swych praw Sąd wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w innych postępowaniach karnych lub podatkowych prowadzonych w stosunku do kontrahentów spółki został zgodnie z obowiązującymi przepisami włączony do akt niniejszego postępowania. Skarżąca posiadała nieograniczone prawo wglądu w ten materiał i polemiki z jego treścią. W równolegle prowadzonym postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku od towarów i usług za ten sam okres (12 miesięcy 2005 r.), organ podatkowy pierwszej instancji w celu poszerzenia materiału dowodowego – wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na wynik sprawy, podjął działania w celu osobistego przesłuchania kontrahentów Spółki , jednakże spośród osób wezwanych do złożenia zeznań w charakterze świadka nikt się nie stawił. Sąd zwrócił uwagę na brak stawiennictwa ówczesnego prezesa skarżącej. Okoliczność ta wzięta została pod uwagę przez organy podatkowe podczas oceny transakcji przeprowadzonych przez spółkę. Brak zeznań ówczesnego prezesa spółki w przedmiocie wyjaśnienia okolicznościach przeprowadzonych transakcji (doskonale znającego stan faktyczny związany z wystawionymi fakturami), staje się w przekonaniu Sądu, bardzo wymowny w kontekście stwierdzenia ich nierzetelności. Doświadczenie życiowe wskazuje, że zarzut nierzetelności transakcji w przypadku jego nieprawdziwości, budzi u osób zarządzających takim podmiotem jak spółka, zdecydowany sprzeciw i adekwatną do zarzutu obronę.
Końcowo odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania podatkowego Sad stwierdził, że przedstawiona przez organy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonana została w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów i nie narusza art.191 Ordynacji podatkowej. Postępowanie dowodowe było prowadzone z uwzględnieniem treści art. 122, art. 180 i art. 187 Ordynacji podatkowej. Nie naruszono też art. 199a tej ustawy, bowiem po stronie organu nie wystąpiły wątpliwości w przedmiocie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego. W wyniku prawidłowych działań procesowych zastosowano właściwie zinterpretowane regulacje prawa materialnego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stosowanie do wymogów art. 210 Ordynacji podatkowej.
4. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istoty wpływ na wynik sprawy, to jest:
a) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: "p.p.s.a." poprzez uznanie, że w zaskarżonej decyzji organ podatkowy nie naruszył przepisu postępowania wynikającego z art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej, nieprzeprowadzając zawnioskowanych przez skarżącą dowodów mających potwierdzić posiadanie przez spółkę towarów, których istnienie zostało zakwestionowane przez organ podatkowy i w konsekwencji nie uznając wydatków na nabycie tych towarów za koszt uzyskania przychodu,
b) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez uznanie, że organ podatkowy nie naruszył przepisów postępowania wynikających z art. 122 w zw. z art. 180 i art. 188 Ordynacji podatkowej odmawiając przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, pomimo że okoliczności mające być przedmiotem dowodów nie zostały potwierdzone innymi dowodami, co skutkowało błędnym ustalenie przez organ stanu faktycznego,
c) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez uznanie, że organ podatkowy nie naruszył przepisów postępowania wynikających z art. 122 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej pomimo dokonania przez organ całkowicie dowolnej oceny materiału dowodowego, racjonalnie niewynikającej z zebranego materiału dowodowego, co skutkowało błędnym ustaleniem przez organ stanu faktycznego,
d) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez uznanie, że organ podatkowy w zaskarżonej decyzji nie naruszył zasady czynnego udziału strony wyrażonej w art. 123, mimo że organ podatkowy prowadząc postępowanie ponad 4,5 roku nie przeprowadził żadnych czynności dowodowych opierając swe rozstrzygnięcie w całości na materiale dowodowym zgromadzonym w toku śledztw w sprawie kontrahentów skarżącej, a tym samym uniemożliwiając skarżącej branie aktywnego udziału w postępowania dowodowych, w których skarżąca nie miała żadnej legitymacji do uczestnictwa.
e) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się przez WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów i argumentów związanych z odmową organu przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącą dowodów.
Ponadto spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na rozstrzygnięcie w wyniku niewłaściwego zastosowania art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez uznanie, że zakwestionowane przez organy podatkowe faktury dokumentujące wydatki w 2005 r. w kwocie ponad ośmiuset tysięcy złotych nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego i z tego powodu wydatków wynikających z przedmiotowych faktur nie można było uznać za koszt uzyskania przychodów.
W związku z tak sformułowanymi zarzutami spółka wniosła o uchylenie wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
5. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną stwierdził, że nie znajduje ona usprawiedliwionych podstaw i z tego względu podlega oddaleniu. Odpowiadając w pierwszej kolejności na zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. stwierdzić należy, że jest on całkowicie bezzasadny, albowiem uzasadnienie kontrolowanego wyroku spełnia wszelkie wymagania formalne, o których mowa w tym przepisie. Sąd pierwszej instancji w sposób szczegółowy i wyczerpujący przedstawił elementy stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim wskazał na podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz zawarł jej wyjaśnienie. Sąd dokonał wyjątkowo wnikliwej analizy materiału dowodowego zebranego przez organy podatkowe, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku.
Zdaniem Sądu kasacyjnego ocena materiału dowodowego dokonana przez organy podatkowe, zaaprobowana następnie przez Sąd pierwszej instancji jest w pełni uprawniona. Materiał dowodowy pozwalał bowiem na przyjęcie tezy, że sporne wydatki udokumentowane zostały przez spółkę fakturami, które nie potwierdzały rzeczywistych transakcji. W konsekwencji wydatki nie mogły zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów przez skarżącą. Główny zarzut, który wyłania się z wywodów skargi kasacyjnej dotyczy nie przeprowadzenia przez organy podatkowe dowodów wnioskowanych przez spółkę. Zdaniem skarżącej dowody te potwierdziłyby posiadanie przez spółkę towarów, których zakup został zakwestionowany przez organy podatkowe. Stwierdzić należy, że zarzuty stawiane przez skarżącą w tym zakresie nie są trafne. Organy podatkowe przedstawiły wiarygodne dowody na potwierdzenie swoich tez. W przeważającej części materiał dowodowy został pozyskany z innych postępowań podatkowych oraz karnych, prowadzonych m.in. wobec kontrahentów skarżącej. Były to przede wszystkim dowody z zeznań świadków – osób biorących udział w przestępczych procederach polegających na wystawianiu fikcyjnych faktur. Organy podatkowe włączając tego rodzaju dowody do akt kontrolowanego postępowania działały zgodnie z prawem. Przepis art. 181 Ordynacji podatkowej wprowadza bowiem odstępstwo od reguły bezpośredniego prowadzenia postępowania dowodowego przez organ podatkowy i w istotny sposób ogranicza zasadę bezpośredniości. Stanowi on, że dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.
Dowody w postaci zeznań świadków złożonych w innych postępowaniach podlegały zatem ocenie na równi z pozostałymi dowodami przeprowadzonymi w kontrolowanym postępowaniu. Organ podatkowy miał zatem prawo odmówić przeprowadzenia dowodów, wnioskowanych przez podatnika, jeśli uznał, że nie dotyczą one okoliczności mających znaczenie dla sprawy lub też okoliczności te zostały stwierdzone wystarczająco innym dowodem. Organ nie naruszył więc art. 188 Ordynacji podatkowej, który wskazuje na prawo strony do żądania przeprowadzenia dowodu, jednocześnie jednak daje organowi możliwość nieuwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzą przesłanki, o których mowa powyżej.
Wśród zarzutów kasacyjnych spółka wymienia również przepisy ustanawiające zasady prowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności zasadę prawdy materialnej (art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). W myśl tej zasady organ podatkowy winien podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ocenie Sądu kasacyjnego organ wywiązał się z tego obowiązku, natomiast twierdzenia autora skargi kasacyjnej, jakoby doszło do pogwałcenia tej zasady, są zupełnie nieuprawnione. Wywody strony skarżącej zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej mają charakter polemiczny z ustaleniami dokonanymi przez organy podatkowe i przyjętymi za podstawę zaskarżonego wyroku, brak jest natomiast wskazania na czym konkretnie miałoby polegać naruszenie zasad prowadzenia postępowania dowodowego. Argumenty skarżącej skupiają się wyłącznie wokół zarzutu nie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, który jest niezasadny, o czym mowa jest powyżej. Ocena materiału dowodowego dokonana przez organy podatkowe jest zgodna z art. 191 Ordynacji podatkowej, który nakazuje organowi oceniać na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada swobodnej oceny dowodów wyrażona w tym przepisie zakłada, że organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie ocenić wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Przy ocenie zebranych dowodów winien m.in. kierować się prawidłami logiki: zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego; traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych; oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy; wszechstronności oceny. Nie wątpliwości, że organy podatkowe oceniły dowody we wzajemnej łączności, w szczególności oparły swe ustalenia na zeznaniach świadków dokonując ich oceny zgodnie z wymogami art. 191 Ordynacji podatkowej.
w ocenie Sądu kasacyjnego postępowanie podatkowe dowiodło, że spółka zaliczała do kosztów uzyskania przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej kwoty wynikające z faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych w postaci zakupu złomu czy usług, wystawionych przez zakwestionowanych wystawców. Z tego powodu nie można przyjąć, że w sprawie doszło do naruszenia art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., skoro spółka nie wskazała rzeczywistych transakcji, kontrahentów oraz poniesionych na ich rzecz rzeczywistych kosztów.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło