I SA/Po 671/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-11-29
Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Włodzimierz Zygmont, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż gruntu przez osobę fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej, a grunt był wykorzystywany rolniczo, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako działalność gospodarcza?Ratio decidendi
Sprzedaż gruntu przez osobę fizyczną, która nie podejmuje aktywnych i zorganizowanych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, lecz działa w ramach zarządu majątkiem prywatnym, nie stanowi działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT. Polska ustawa o VAT nie zawiera jednoznacznego i precyzyjnego unormowania pozwalającego na uznanie za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, w szczególności pojedynczej dostawy terenu budowlanego, co jest zgodne z orzecznictwem TSUE.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni, będąca rolnikiem, złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania VAT przy zakupie około 3 ha gruntu ornego, wykorzystywanego rolniczo, od osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej. Organ podatkowy wydał interpretację uznającą, że sprzedaż podlega opodatkowaniu VAT stawką 22%. Skarżąca kwestionowała to stanowisko, wskazując na zwolnienie z podatku ze względu na rolniczy charakter gruntu i brak działalności gospodarczej sprzedającego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez Dyrektora Izby Skarbowej oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 listopada 2011r. sprawy ze skargi H. W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. I. uchyla zaskarżoną interpretację, II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej H.W. kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...] lutego 2008 r. H. W. złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług od zakupu gruntu, podając, że jest rolnikiem i planuje zakupienie około 3 ha gruntu na poszerzenie własnego gospodarstwa rolnego od osoby, która jest podatnikiem podatku rolnego (jest rolnikiem) i nie prowadzi działalności gospodarczej. Oferowany grunt jest gruntem o statusie aktywizacji gospodarczej (pod zabudowę hal logistycznych, fabryk itp.), ale jest wykorzystywany rolniczo. W ewidencji gruntów oznaczony został jako grunty orne. Po nabyciu, jak we wniosku zapewniała wnioskodawczyni, grunt nadal będzie użytkowany rolniczo. Wskazała nadto, że sprzedający nabył grunt w drodze darowizny od matki w lutym 2007r.
Na tle opisanego zdarzenia przyszłego wnioskodawczyni zadała pytania: czy kupując oferowane grunty należy zapłacić 2% opłaty skarbowej i podatek VAT w wysokości 22%, czy czynność jest zwolniona od tych opłat?
W jej ocenie, w sytuacji, gdy grunt został kupiony na poszerzenie gospodarstwa rolnego i ma być dalej wykorzystywany rolniczo, powinien być zwolniony od podatku od towarów i usług i opłaty skarbowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. działając z upoważnienia Ministra Finansów w interpretacji indywidualnej wydanej [...] maja 2008 r. uznał stanowisko wnioskodawczyni dotyczące podatku od towarów i usług za nieprawidłowe.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535, ze zm.) – dalej: ustawa o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W myśl art. 2 pkt 6 ustawy o VAT towarem są rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu. Zatem grunt spełnia definicję towaru i jego sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy. Organ powołał się na definicję działalności gospodarczej zawartą w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT wskazując, że podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel i rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza zaś obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. W ocenie organu biorąc pod uwagę definicję działalności gospodarczej zawartą w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, należy uznać, że transakcja sprzedaży gruntu ma związek z działalnością gospodarczą, ponieważ rolnik w świetle ustawy o podatku od towarów i usług posiada status podatnika prowadzącego działalność gospodarczą (działalność rolnicza). Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT korzysta ze zwolnienia od podatku wyłącznie w zakresie dostawy produktów rolniczych pochodzących z własnej działalności oraz w zakresie usług rolniczych. Jeśli rolnik wykonuje inne czynności mieszczące się w zakresie przedmiotowym opodatkowania podatkiem od towarów i usług, brak jest podstaw, zdaniem organu, do uznania, że nie podlegają one opodatkowaniu. Organ podatkowy wskazał jednak, że od zasady opodatkowania gruntu stawką podstawową w wysokości 22% (stosowanie do art. 41 ust. 1 ustawy o VAT) istnieją wyłączenia. Przepis art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT stanowi, że zwolniona od podatku jest dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę. Charakter gruntu należy ustalić w oparciu o przepisy prawa miejscowego, tj. lokalne przepisy zagospodarowania przestrzennego.
Podsumowując organ uznał, ze w świetle obowiązujących przepisów planowany zakup gruntu podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w wysokości 22%. Jednakże jeżeli z dokumentacji dotyczącej kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej wynika, że przedmiotowy grunt nie jest terenem budowlanym lub przeznaczonym pod zabudowę, wówczas jego sprzedaż może skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.
W dniu [...] czerwca 2008r. wpłynęła do Biura Krajowej Informacji Podatkowej w L. skarga na interpretację indywidualną z dnia [...] maja 2008r., która została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd w piśmie z dnia [...] lipca 2008r. , sygn. akt III SA/ Wa 1807/08 ocenił, iż pismo H. W. należy uznać za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym wnioskodawczyni zakwestionowała stanowisko organu podatkowego, uznając je za niewłaściwe w zakresie zastosowania podstawowej stawki podatku od towarów i usług dla zakupu gruntu, który będzie wykorzystany rolniczo.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji, przytaczając argumenty w niej powołane.
Na wydaną interpretację H. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, powtarzając argumenty zawarte we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
Dyrektor Izby Skarbowej w P., upoważniony przez Ministra Finansów do wydania interpretacji, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2009r. sygn. akt I SA/Po 1469/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną z uwagi na naruszenie przepisów procesowych, tj. regulacji art. 14d O. p.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 czerwca 2010r. sygn. akt I FSK 984/09 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując że przy ponownym rozpatrzeniu skargi Sąd jest obowiązany również do dokonania kontroli merytorycznych aspektów zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
W związku ze skierowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych w sprawach o sygn. akt. I FSK 2039/08 i I FSK 2134/08 w przedmiocie wykładni przepisów wspólnotowych w aspekcie zgodności art.15 ust. 1 i ust. 2 ustawy VAT z odpowiednimi przepisami Dyrektywy 2006/112/WE i VI Dyrektywy, a także wykładni użytego w VI Dyrektywie pojęcia "działalność gospodarcza" i zakresu uprawnień Państw Członkowskich wynikających z treści wskazanych przepisów I i VI Dyrektywy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 15 września 2010r. zgodnie z art. 125 § 1 p.p.s.a. zawiesił postępowanie, które następnie postanowieniem z dnia 21 września 2011r. podjął.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna. Kwestią sporną pomiędzy organem podatkowym a stroną skarżącą jest, czy na tle opisanego zdarzenia przyszłego we wniosku o udzielenie interpretacji, można uznać, że sprzedaż gruntu będzie wykonywana w ramach działalności gospodarczej i opodatkowana podatkiem od towarów i usług. Skarżąca podała we wniosku, że zamierza nabyć grunt orny na poszerzenie swego gospodarstwa rolnego od rolnika, który dotychczas wykorzystuje nieruchomość dla celów prowadzonej działalności rolniczej. Oferowany grunt jest gruntem o statusie aktywizacji gospodarczej. Skarżąca zaznaczyła, że sprzedający jest rolnikiem i nie prowadzi działalności gospodarczej.
W rozstrzygnięciu tego zagadnienia niewątpliwie pomocne są tezy wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10 Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10), oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) – publ. LEX nr 898576 - stwierdzające, że:
1) Dostawę gruntu przeznaczonego pod zabudowę należy uznać za objętą podatkiem od wartości dodanej na podstawie prawa krajowego państwa członkowskiego, jeżeli państwo to skorzystało z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zmienionej dyrektywą Rady 2006/138/WE z dnia 19 grudnia 2006 r. (dalej Dyrektywą 112), niezależnie od częstotliwości takich transakcji oraz od kwestii, czy sprzedawca prowadzi działalność producenta, handlowca lub usługodawcy, pod warunkiem że transakcja ta nie stanowi jedynie czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności.
2) Osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 112, kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby.
3) Jeżeli osoba ta w celu dokonania wspomnianej sprzedaży podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 112, należy uznać ją za podmiot prowadzący "działalność gospodarczą" w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od wartości dodanej.
4) Okoliczność, iż osoba ta jest "rolnikiem ryczałtowym" w rozumieniu art. 295 ust. 1 pkt 3 Dyrektywy 112, jest w tym zakresie bez znaczenia.
Trybunał stwierdził ponadto w powołanym wyroku, że art. 12 ust. 1 Dyrektywy 112 (stanowiącej odpowiednik art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy) pozwalał państwom członkowskim uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy, w szczególności pojedynczej dostawy terenu budowlanego. Na wątpliwości co do prawidłowości implementacji tego unormowania w ramach ustawy o podatku od towarów i usług, wskazywał już NSA w wyroku składu siedmiu sędziów z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07 (publ. LEX nr 304985), który wprawdzie uznał, że realizacja opcji określonej w art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy nastąpiła w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, lecz uczyniono to w sposób wysoce niedoskonały i budzący wątpliwości interpretacyjne. Należy wobec tego stwierdzić, że wywodzenie z normy art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, że Polska skorzystała z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 112 (poprzednio art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy) – nie jest możliwe w świetle orzecznictwa TSUE i samego sformułowania art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Jak bowiem wynika z orzeczenia Trybunału z dnia 4 czerwca 2009 r. w sprawie C-102/08 SALIX Grundstücks-Vermietungsgesellschaft (publ. LEX nr 498721), korzystając z opcji przewidzianej w dyrektywie VAT państwo członkowskie musi to uczynić w przepisie ustawowym, mającym bezwzględną moc wiążącą, który będzie odpowiadał wymogom szczegółowości, precyzji i jasności koniecznym dla zagwarantowania pewności sytuacji prawnych i kontroli sądów krajowych. Oznacza to, że państwo członkowskie musi sformułować wyraźnie unormowanie, aby mogło powoływać się na przewidziane w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 112 (poprzednio art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy) prawo, według którego za podatnika można uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy, w szczególności pojedynczej dostawy terenu budowlanego.
W polskiej ustawie o VAT brak jest jednak takiego jednoznacznego i precyzyjnego unormowania, z którego wynikałoby, że Polska skorzystała z uprawnienia określonego w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 112 (poprzednio art. 4 ust. 3 VI dyrektywy), na podstawie którego za podatnika należy uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w szczególności dokonującego pojedynczej dostawy terenu budowlanego. Nadto należy zauważyć, że z art. 12 ust. 1 pkt b) Dyrektywy 112 wiąże się ściśle art. 12 ust. 3 stanowiący, że "do celów ust. 1 lit. b) "teren budowlany" oznacza każdy grunt nieuzbrojony lub uzbrojony, uznawany za teren budowlany przez państwa członkowskie". I w tym zakresie w ustawie o VAT brak jest stosownego jednoznacznego i precyzyjnego zdefiniowania jakie grunty nieuzbrojone lub uzbrojone, uznawany są za teren budowlany przez krajowego ustawodawcę. Jak już stwierdzono w wyroku siedmiu sędziów NSA z dnia 17 stycznia 2011 r. (sygn. akt I FPS 8/10 publ. ONSAiWSA 2011/3/51), z wyroku ETS w sprawie C-468/93 pomiędzy Gemeente Emmen a Belastingdienst Grote Ondememingen (Holandia) wynika, że do ustawodawstwa krajowego każdego państwa należy ustalenie definicji terenu budowlanego, a polski ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia w ustawie o podatku od towarów i usług. Oczywiście, jak stwierdzono w ww. wyroku TSUE z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10, transpozycja dyrektywy do prawa krajowego nie wymaga koniecznie literalnego powtórzenia jej przepisów w wyraźnej i specjalnie do tego przeznaczonej normie prawa, a wystarczy ogólny kontekst prawny, jeżeli skutecznie zapewnia on zastosowanie dyrektywy w pełni, w sposób jasny i precyzyjny. Jednak jedynie z brzmienia art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w jego części stanowiącej, że "działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców [...], również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy [...]" nie można – w sposób jasny i precyzyjny – wywieść, że na jego podstawie za podatnika należy uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w szczególności dokonującego pojedynczej dostawy terenu budowlanego, pojęcia którego nota bene niezdefiniowano w ustawie. Jak bowiem trafnie stwierdzono w wyroku NSA z dnia 7 października 2011 r. (sygn. akt. I FSK 1289/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), nie ma jakichkolwiek podstaw, aby z powyższej treści art. 15 ust. 2 ustawy o VAT wywodzić, że norma ta obejmuje także transakcje okazjonalne, o których stanowi art. 12 ust. 1 Dyrektywy 112, opodatkowane niezależnie od ustalenia takiej okoliczności jak zamiar wykonywania tych czynności w sposób częstotliwy. Nakazu zupełności, jasności i precyzji w transpozycji możliwości przewidzianej w przepisach unijnych z cała pewnością nie spełnia redakcja art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Po pierwsze w ogóle nie odnosi się do sprzedaży gruntu, o którym stanowił do 1 stycznia 2011 r. art. 2 pkt. 6 ustawy o VAT, a czego wymaga art. 12 ust. 1 lit. b Dyrektywy 112. Po drugie czynności jednorazowe zdziałane w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy nie mogą zostać poczytywane jednocześnie za okazjonalne. Poza tym sama Dyrektywa 112 w art. 9 ust. 2 utożsamia transakcje okazjonalną z każdą jednostkową transakcją w przypadku dostawy nowego środka transportu i tym samym przypisuje określonym podmiotom cechę podatnika. Prawodawca unijny wyłącza zatem okazjonalność z ogólnej definicji zarówno podatnika, jak i działalności gospodarczej ( art. 9 ust. 1 i 2 Dyrektywy 112).
Tym samym podzielić należy stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 18 października 2011 r. (sygn. akt I FSK 1536/10, , publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że brak w ustawie o VAT unormowań, które w sposób jasny i precyzyjny wskazywałby na fakt transpozycji do tej ustawy możliwości (opcji) określonej w art. 12 ust. 1 i ust. 3 Dyrektywy 112 (poprzednio art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy), co do uznania za podatnika każdego kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, w zakresie pojedynczej dostawy terenu budowlanego – nie pozwala na stwierdzenie, że Polska skorzystała z tej opcji.
W tej sytuacji należy wniosek zbadać pod kątem, czy z jego treści wynika, że sprzedający grunt podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, co skutkuje koniecznością uznania jej za podmiot prowadzący "działalność gospodarczą" w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od wartości dodanej, czy też sprzedaż ta nastąpiła w ramach zarządu jego majątkiem prywatnym. Jak bowiem stwierdził TSUE w przywołanym wyroku z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10, w wypadku stwierdzenia, że Rzeczpospolita Polska nie skorzystała z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 112, należy zbadać, czy transakcje będące przedmiotem sporu w postępowaniach głównych podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 9 ust. 1 Dyrektywy 112, czyli będącego jego odpowiednikiem w Polsce - art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w których to przepisach pojęcie podatnika definiuje się w związku z pojęciem działalności gospodarczej. Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane w tych normach obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców i usługodawców, w tym wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 112 (a tym samym art. 15 ust. 2 ustawy o VAT), jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy. O tym, że dokonujący sprzedaży gruntu budowlanego działał w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, a nie w ramach zarządu majątkiem prywatnym wykonując prawo własności, decyduje stopień jego aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, który wskazuje, że angażuje on środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w ramach prowadzenia działalności gospodarczej.
W tym zakresie w pełni aktualne są tezy zawarte w powołanym powyżej wyroku NSA w sprawie I FPS 3/07 oraz następujących po tym wyroku orzeczeniach NSA (np. wyroku z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt I FSK 1043/08, publ. ONSAiWSA 2010/6/121) wskazujące na kryteria, jakim należy kierować się przy określaniu, że w takich przypadkach mamy do czynienia z działalnością gospodarczą, a nie z zarządem majątkiem prywatnym. Uwzględnić zatem w tym przedmiocie należy, że:
1. Stwierdzenie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W powyższym zakresie nie jest natomiast możliwe przyjęcie z góry konkretnych założeń, modelowego rozwiązania, mającego zastosowanie w każdym przypadku.
2. Wykonanie danej czynności (w przypadku sprzedaży działki budowlanej lub przeznaczonej pod zabudowę) jednorazowo jednakże w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy nie przesądza automatycznie, że z tego tylko powodu dany podmiot staje się podatnikiem VAT. Konieczne jest bowiem ustalenie, że w odniesieniu do tej czynności występował on w charakterze podatnika, tj. jako osoba angażująca środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, a nie osoba wykonująca prawo własności w stosunku to tego gruntu,
3. Przyjęcie, że dana osoba fizyczna sprzedając działki budowlane działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czyli stałą (powtarzalność czynności i zamiar wykazany obiektywnymi dowodami ich kontynuacji), a w konsekwencji zorganizowaną; przesłanka "stałości" działalności gospodarczej wynika z porównania art. 9 i art. 12. Dyrektywy 112, gdyż skoro art. 12 wprowadza, jako zasadę szczególną, możliwość uznania za podatnika także podmiotów wykonujących działalność gospodarczą w sposób sporadyczny (okazjonalny), to oznacza, iż zasadą ogólną jest, by działalność gospodarcza musiała być wykonywana w sposób niesporadyczny (stały).
4. Nie jest działalnością handlową sprzedaż majątku osobistego (prywatnego), który nie został nabyty w celach odsprzedaży (w celach handlowych), lecz spożytkowania w celach prywatnych.
5. Fakt podjęcia, np. takich czynności jak uzbrojenie terenu, wydzielenie dróg wewnętrznych oraz działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, stanowią o takiej aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, które mogą wskazywać, że czynności sprzedającego przybierają formę zawodową (profesjonalną), a w konsekwencji zorganizowaną.
6. Na taki rodzaj działalności wskazywać mogą także takie działania jak uzyskanie przed sprzedażą decyzji o warunkach zagospodarowania terenu (zabudowy), czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, zwłaszcza w sytuacji gdy sprzedawca jest już podatnikiem w zakresie usług budowlanych, developerskich czy innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze.
We wniosku o interpretację brak jakichkolwiek informacji jakoby sprzedający podejmował w celu sprzedaży gruntu takie czynności, które wskazywałyby na jego profesjonalną i zorganizowaną działalność.
Nadto nie można zgodzić się z twierdzeniami organu, że biorąc pod uwagę definicję działalności gospodarczej zawartą w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, należy uznać, że transakcja sprzedaży gruntu ma związek z działalnością gospodarczą, ponieważ rolnik w świetle ustawy o VAT posiada status podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. Zasadne jest przytoczenie stwierdzenia Trybunał w omawianym wyroku w sprawach C-180-181/10, że osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 112, kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby, a okoliczność, iż osoba ta jest "rolnikiem ryczałtowym" w rozumieniu art. 295 ust. 1 pkt 3 Dyrektywy 112 - jest w tym zakresie bez znaczenia.
Jak wynika z wniosku sprzedający w 2007 r. otrzymał w drodze darowizny nieruchomość rolną (obecnie statusie aktywizacji gospodarczej – pod zabudowę hal, fabryk, itp.), którą wykorzystywał dla celów prowadzonego gospodarstwa rolnego. W niniejszej sprawie nakreślony przez skarżącą opis zdarzenia przyszłego, w żadnym przypadku nie wskazuje na takie formy aktywności sprzedającego, które wykraczałby poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności – nie można uznać sprzedającego za podatnika prowadzącego w tym zakresie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT i tym samym przyjąć, że sprzedaż nieruchomości będzie opodatkowany podatkiem od towarów i usług, co oznacza naruszenie przepisów prawa materialnego przez organ udzielający interpretacji.
Podobne stanowisko co do możliwości objęcia osób fizycznych opodatkowaniem z tytułu sprzedaży gruntów wyrażono także w literaturze ( por. A. Bartosiewicz, Sprzedaż gruntów a VAT – refleksje po orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości UE, publ. Przegląd Podatkowy 2011/11/42).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.) Sąd uznał, że zaskarżona interpretacja indywidualna wydana została z naruszeniem prawa materialnego. W wyniku czego ten akt został wyeliminowany z obrotu prawnego, co oznacza, że zachodzi konieczność dokonania ponownej oceny stanowiska strony zaprezentowanego we wniosku o wydanie interpretacji z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.
Zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego dokonano na podstawie
art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło