I SA/Gd 1054/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 listopada 2011 r. sprawy ze skargi ,,A" S.A. z siedzibą w K.- J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 14.365 (czternaście tysięcy trzysta sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. DECYZJĄ Z DNIA 13 KWIETNIA 2011 R., WÓJT GMINY DZIAŁAJĄC NA PODSTAWIE M.IN.: ART. 21 § 1 PKT 1 I § 3 W ZW. Z ART. 207 USTAWY Z DNIA 29 SIERPNIA 1997 R. ORDYNACJA PODATKOWA (DZ. U. Z 2005 R. NR 8, POZ. 60 ZE ZM.), DALEJ JAKO "O.P.", ORAZ ART. 2 UST. 1, ART. 3, ART. 4 USTAWY Z DNIA 12 STYCZNIA 1991 R. O PODATKACH I OPŁATACH LOKALNYCH (D.U. Z 2002 R., NR 9 POZ. 84 ZE ZM.) DALEJ JAKO "U.P.O.L." OKREŚLIŁ. "A" S.A. Z SIEDZIBĄ W K. (SPÓŁKA) WYSOKOŚĆ ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO Z TYTUŁU PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI ZA 2011 R., W KWOCIE [...] ZŁ. ORGAN PIERWSZEJ INSTANCJI USTALIŁ, ŻE WYKAZANA PRZEZ SPÓŁKĘ PODSTAWA OPODATKOWANIA JEST NIEZGODNA ZE STANEM FAKTYCZNYM OBIEKTÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ NA STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ 400/110 KV W W., KTÓRE PODLEGAJĄ OPODATKOWANIU. ORGAN DO BUDOWLI PODLEGAJĄCYCH OPODATKOWANIU PODATKIEM OD NIERUCHOMOŚCI ZALICZYŁ, POZA WSKAZANYMI PRZEZ SPÓŁKĘ, NASTĘPUJĄCE OBIEKTY: AUTOTRANSFORMATOR, ELEMENTY ROZDZIELNI 400/110 KV, TRANSFORMATORY POTRZEB WŁASNYCH - 2 SZT., URZĄDZENIA PPOŻ., AGREGAT PRĄDOTWÓRCZY. WÓJT GMINY WYJAŚNIŁ, ŻE KWESTIA PRZEDMIOTU OPODATKOWANIA BYŁA JUŻ WIELOKROTNIE ROZSTRZYGANA NA GRUNCIE POSTĘPOWAŃ DOTYCZĄCYCH PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI SPÓŁKI ZA LATA POPRZEDNIE (WYROK NSA SYGN. AKT II FSK 1402/05 PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI ZA 2001 R., WYROK NSA SYGN. AKT II FSK 724/06 PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI ZA 2002 R., WYROK NSA SYGN. AKT II FSK 1034/06 PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI ZA 2003 R.), I OBECNIE POPRAWNOŚĆ STANOWISKA ODNOŚNIE POJĘCIA BUDOWLI (PRZEDMIOTU OPODATKOWANIA) NIE POWINNA JUŻ BUDZIĆ WĄTPLIWOŚCI. W ODWOŁANIU OD DECYZJI SPÓŁKA ZARZUCIŁA NARUSZENIE: 1) ART. 122 I 187 § 1 O.P., POPRZEZ NIEWYJAŚNIENIE WSZYSTKICH ISTOTNYCH OKOLICZNOŚCI SPRAWY, 2) ART. 180 § 1 I ART. 188 O.P. POPRZEZ BEZPODSTAWNE NIE UWZGLĘDNIENIE WNIOSKU SPÓŁKI O PRZEPROWADZENIE DOWODU Z OPINII BIEGŁEGO, 3) ART. 124 O.P., ORAZ ART. 210 § 4 O.P. POPRZEZ BRAK WŁAŚCIWEGO UZASADNIENIA DECYZJI, 4) ART. 2 UST. 1 PKT 3 U.P.O.L. POPRZEZ BEZPODSTAWNE PRZYJĘCIE, ŻE ZNAJDUJĄCE SIĘ W BUDYNKACH URZĄDZENIA I INSTALACJE STANOWIĄ PRZEDMIOT OPODATKOWANIA (BUDOWLE), ZGODNIE BOWIEM DEFINICJĄ WYNIKAJĄCĄ Z ART. 3 PKT 1 LIT. A) PRAWA BUDOWLANEGO, INSTALACJE I URZĄDZENIA ZLOKALIZOWANE W BUDYNKACH STANOWIĄ SKŁADNIK BUDYNKU, A NIE ODRĘBNĄ BUDOWLĘ. PONIEWAŻ PODSTAWĘ OPODATKOWANIA W PRZYPADKU BUDYNKU STANOWI JEGO POWIERZCHNIA, A NIE WARTOŚĆ BUDYNKU WRAZ INSTALACJAMI I URZĄDZENIAMI ZNAJDUJĄCE SIĘ ZATEM W BUDYNKACH URZĄDZENIA I INSTALACJE NIE MAJĄ ZNACZENIA DLA WYMIARU PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI. SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE DECYZJĄ Z DNIA 6 LIPCA 2011 R. UTRZYMAŁO W MOCY DECYZJĘ ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI. KOLEGIUM ZDEFINIOWAŁO PROBLEM SPRAWY, JAKO DOTYCZĄCY OPODATKOWANIA NIEKTÓRYCH ELEMENTÓW ROZDZIELNI PRĄDU, PODKREŚLAJĄC RÓWNOCZEŚNIE JEGO TOŻSAMOŚĆ Z PROBLEMAMI WYSTĘPUJĄCYMI W POSTĘPOWANIACH PODATKOWYCH W LATACH 2001 - 2010, W TRAKCIE KTÓRYCH ZAGADNIENIE, CZY ELEMENTY TE STANOWIĄ BUDOWLĘ, CZY URZĄDZENIE BYŁO JUŻ KILKUKROTNIE ROZSTRZYGANE. ORGAN WSKAZAŁ TEŻ, ŻE SKORO STAN FAKTYCZNY DOTYCZĄCY OPODATKOWANYCH PRZEDMIOTÓW NIE ZMIENIŁ SIĘ ORAZ ŻE CZĘŚĆ POSTAWIONYCH ZARZUTÓW JEST CO DO ZASADY POWTÓRZENIEM ZARZUTÓW SPÓŁKI PODNOSZONYCH W POSTĘPOWANIACH W LATACH POPRZEDNICH, TO ORGAN PODATKOWY PIERWSZEJ INSTANCJI MIAŁ PRAWO OPIERAĆ SIĘ NA USTALENIACH I MATERIALE DOWODOWYM ZGROMADZONYM RÓWNIEŻ W LATACH POPRZEDNICH. ORGAN DRUGIEJ INSTANCJI NIE PODZIELIŁ ZARZUTU ODWOŁANIA POWIELAJĄCEGO TEZĘ, IŻ SPORNE OBIEKTY NIE MOGĄ BYĆ UZNANE ZA BUDOWLĘ W ŚWIETLE DEFINICJI PRAWNO -BUDOWLANYCH. USTAWODAWCA W ART. 3 PKT 1B USTAWY Z DNIA 7 LIPCA 1994 R. PRAWO BUDOWLANE (DZ. U. NR 207 Z 2003 R., POZ. 2016 ZE ZM.), DALEJ JAKO U.P.B. OKREŚLA, ŻE BUDOWLA TO JEDNA Z KATEGORII OBIEKTÓW BUDOWLANYCH, KTÓRĄ TRAKTOWAĆ TRZEBA ŁĄCZNIE Z INSTALACJAMI I URZĄDZENIAMI, A PONADTO MUSI ONA STANOWIĆ CAŁOŚĆ TECHNICZNO UŻYTKOWĄ. ROZWINIĘCIE TEJ DEFINICJI MA MIEJSCE W ART. 3 PKT 3 U.P.B., GDZIE PODANY JEST OTWARTY KATALOG BUDOWLI. ORGAN UZNAŁ, ŻE BUDOWLE TO NAJSZERSZA Z GRUPY PRZEDMIOTÓW OBJĘTYCH PRAWEM BUDOWLANYM (KAŻDY OBIEKT, KTÓRY NIE JEST BUDYNKIEM LUB OBIEKTEM MALEJ ARCHITEKTURY). ROZSZERZAJĄCE UJĘCIE BUDOWLI TO WSKAZÓWKA POMOCNA PRZY KWALIFIKACJI ROZDZIELNI PRĄDU. JEŻELI DANY PRZEDMIOT JEST PODDANY REGULACJI PRAWA BUDOWLANEGO A NIE STANOWI BUDYNKU I OBIEKTU MAŁEJ ARCHITEKTURY, TO POWINIEN BYĆ TRAKTOWANY JAKO BUDOWLA. W KONSEKWENCJI ROZDZIELNIĘ PRĄDU NALEŻY UZNAĆ W CAŁOŚCI (ZE WSZYSTKIMI ELEMENTAMI) ZA WOLNOSTOJĄCY ZESPÓŁ URZĄDZEŃ, CZYLI BUDOWLĘ W ROZUMIENIU PRAWA BUDOWLANEGO. ZDANIEM ORGANU ODWOŁAWCZEGO WYNIKAJĄCĄ Z PRZEPISÓW KONCEPCJĘ USTAWODAWCY, IŻ DLA CELÓW OPODATKOWANIA PODATKIEM OD NIERUCHOMOŚCI, BUDOWLĄ BĘDZIE KAŻDY OBIEKT BUDOWLANY, KTÓRY NIE JEST BUDYNKIEM LUB OBIEKTEM MAŁEJ ARCHITEKTURY, POTWIERDZA TAKŻE ZAPIS ART. 1A UST. 1 PKT 2 U.P.O.L., ZGODNIE Z KTÓRYM BUDOWLA, TO OBIEKT BUDOWLANY W ROZUMIENIU PRZEPISÓW PRAWA BUDOWLANEGO NIE BĘDĄCY BUDYNKIEM LUB OBIEKTEM MAŁEJ ARCHITEKTURY, A TAKŻE URZĄDZENIE BUDOWLANE W ROZUMIENIU PRZEPISÓW PRAWA BUDOWLANEGO ZWIĄZANE Z OBIEKTEM BUDOWLANYM, KTÓRE ZAPEWNIA MOŻLIWOŚĆ UŻYTKOWANIA OBIEKTU ZGODNIE Z JEGO PRZEZNACZENIEM. ZATEM DLA CELÓW PODATKOWYCH, ZA BUDOWLĘ NALEŻY UZNAĆ NIE TYLKO WSZYSTKO CO NIE MIEŚCI SIĘ W DEFINICJI BUDYNKU I OBIEKTU MAŁEJ ARCHITEKTURY ALE TAKŻE URZĄDZENIA TECHNICZNE ZAPEWNIAJĄCE KORZYSTANIE Z OBIEKTU ZGODNIE Z JEGO PRZEZNACZENIEM. NORMA PODATKOWA ZAKŁADA ZATEM SZEROKIE UJĘCIE BUDOWLI. W TYM ŚWIETLE DOWODZENIE, IŻ DANY PRZEDMIOT NIE JEST BUDOWLĄ A JEST URZĄDZENIEM MOŻE OKAZAĆ SIĘ BEZPRZEDMIOTOWE. ORGAN ODWOŁAWCZY WYJAŚNIŁ RÓWNIEŻ, ŻE PRZY OCENIE PRZEDMIOTOWEJ SPRAWY PUNKTEM WYJŚCIA POWINNA BYĆ NORMA PODATKOWA A DOPIERO POTEM ANALIZA POJĘĆ Z USTAWY, DO KTÓREJ NORMA TA ODSYŁA. NAWET UZNANIE ŻE DEFINICJE ZAWARTE W PRAWIE BUDOWLANYM MOGĄ BYĆ NIEPRECYZYJNE, NIE UPOWAŻNIA ORGANU PODATKOWEGO DO ODRZUCENIA USTAWY I PROWADZENIA ROZWAŻAŃ W OPARCIU O POTOCZNE ZNACZENIE POJĘCIA BUDOWLA, W KTÓRYM DECYDUJĄCE SĄ POZAUSTAWOWE DEFINICJE I KRYTERIA. Z KOLEI UZNANIE, IŻ WŁAŚCIWYM JEST ROZSZERZAJĄCE UJĘCIE POJĘCIA BUDOWLA (WSZYSTKO CO NIE JEST BUDYNKIEM LUB OBIEKTEM MAŁEJ ARCHITEKTURY) POZWALA NA UCZYNIENIE PRZEJRZYSTYM KRYTERIÓW OPODATKOWANIA BUDOWLI. POZWALA TO TAKŻE WYELIMINOWAĆ WĄTPLIWOŚCI, KTÓRE ZGODNIE Z ZASADAMI NALEŻAŁOBY ROZSTRZYGAĆ NA KORZYŚĆ PODATNIKA. DLATEGO ZARZUTY ODWOŁANIA W ZAKRESIE NARUSZENIA TEJ ZASADY SĄ BEZPRZEDMIOTOWE. ORGAN ZAUWAŻYŁ TEŻ, ŻE WSKAZANE W ZASKARŻONEJ DECYZJI URZĄDZENIA TELETRANSMISJI I TELEZABEZPIECZEŃ STANOWIĄ ELEMENT ROZDZIELNI 400/110 KV I ZGODNIE Z DEFINICJĄ BUDOWLI (BUDOWLE STANOWIĄCE CAŁOŚĆ TECHNICZNO - UŻYTKOWĄ WRAZ Z INSTALACJAMI I URZĄDZENIAMI) PODLEGAJĄ OPODATKOWANIU. ODNOSZĄC SIĘ DO ZARZUTU NARUSZENIA PRZEPISÓW USTAWY O.P., ORGAN STWIERDZIŁ, ŻE ORGAN PODATKOWY PIERWSZEJ INSTANCJI ZA PODSTAWĘ WYMIARU PODATKU PRZYJĄŁ STAN FAKTYCZNY, JAKI MIAŁ MIEJSCE W LATACH POPRZEDNICH (2001-2010), I KTÓRY ZGODNIE Z EWIDENCJĄ ŚRODKÓW TRWAŁYCH PODATNIKA NIE ULEGŁ ZMIANIE. TAKIE POSTĘPOWANIE ORGANU PODATKOWEGO ZNAJDUJE POTWIERDZENIE W WYROKU NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO (II FSK 1034/06), KTÓRY ROZPATRUJĄC SKARGĘ "A" W PRZEDMIOCIE PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI ZA 2003 ROK STWIERDZIŁ, ŻE "... NIE ZACHODZI POTRZEBA DOKONYWANIA W KAŻDYM KOLEJNYM ROKU PODATKOWYM ODRĘBNEGO USTALENIA, CO DO CHARAKTERU PRZEDMIOTOWEGO OBIEKTU". W OCENIE SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE PRZY NIEZMIENIAJĄCYM SIĘ STANIE PRAWNYM I STANIE FAKTYCZNYM, WSZYSTKIE OKOLICZNOŚCI SPRAWY ZOSTAŁY STRONIE POSTĘPOWANIA SZCZEGÓŁOWO WYJAŚNIONE. ORGAN ODWOŁAWCZY NIE ZGODZIŁ SIĘ Z ZARZUTEM, ŻE CZĘŚĆ SPORNYCH SKŁADNIKÓW MAJĄTKOWYCH ZLOKALIZOWANA JEST W BUDYNKACH I DLATEGO NIE PODLEGA OPODATKOWANIU, GDYŻ WEWNĘTRZNA SIEĆ TECHNICZNA BUDYNKÓW NIE ZOSTAŁA OPODATKOWANA. OPODATKOWANO JEDYNIE ELEMENTY SIECI STANOWIĄCE BUDOWLE. RÓWNIE BEZZASADNY JEST ZARZUT DOTYCZĄCY BRAKU WŁAŚCIWEGO UZASADNIENIA DECYZJI PONIEWAŻ UZASADNIENIE ZASKARŻONEJ DECYZJI ZAWIERA WSZYSTKIE ELEMENTY, O KTÓRYCH MOWA W ART. 210 § 4 O.P. W SKARDZE NA DECYZJĘ SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO "A" S.A. WNIOSŁA O JEJ UCHYLENIE W CZĘŚCI, TJ. PONAD KWOTĘ [...] ZŁ, ZARZUCAJĄC JEDNOCZEŚNIE ORGANOM PODATKOWYM NARUSZENIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA, W TYM ART. 122 I 187 § 1 O.P., POPRZEZ NIEWYJAŚNIENIE WSZYSTKICH ISTOTNYCH OKOLICZNOŚCI SPRAWY ORAZ ART. 180 § 1 I ART. 188 O.P., POPRZEZ BEZPODSTAWNE NIE UWZGLĘDNIENIE WNIOSKU SPÓŁKI O PRZEPROWADZENIE DOWODU Z OPINII BIEGŁEGO ORAZ BRAK WŁAŚCIWEGO UZASADNIENIA DECYZJI, A TAKŻE PRZEPISÓW PRAWA MATERIALNEGO ART. 2 UST. 1 PKT 3 U.P.O.L. W UZASADNIENIU SKARŻĄCA PODAŁA, IŻ ZARZUCA ORGANOWI PODATKOWEMU NIEZGODNE Z OBOWIĄZUJĄCYMI PRZEPISAMI PRAWNYMI, OKREŚLENIE PRZEDMIOTU OPODATKOWANIA PODATKIEM OD NIERUCHOMOŚCI TJ. URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ POSADOWIONYCH NA GRUNCIE JAKO "BUDOWLI". SKARŻĄCA ZAPREZENTOWAŁA POGLĄD POPIERAJĄC GO ORZECZNICTWEM SĄDOWYM, ŻE POJĘCIA "URZĄDZENIE TECHNICZNE" I "URZĄDZENIA BUDOWLANE" NIE STANOWIĄ POJĘĆ TOŻSAMYCH, A TYM SAMYM NIE KAŻDE URZĄDZENIE TECHNICZNE JEST URZĄDZENIEM BUDOWLANYM. O WYŁĄCZENIU Z OPODATKOWANIA BĄDŹ O OPODATKOWANIU URZĄDZEŃ ZAMIESZCZONYCH W SKONSTRUOWANYM DLA NICH BUDYNKU DECYDUJE ZAŚ RZECZOWA KWALIFIKACJA DANEGO OBIEKTU JAKO BUDYNKU LUB BUDOWLI. ZDANIEM SKARŻĄCEJ TAKIEJ RZECZOWEJ KWALIFIKACJI ORGANY OBU INSTANCJI NIE PRZEPROWADZIŁY. OGRANY POWINNY BOWIEM PRZED WYDANIEM DECYZJI DOKONAĆ USTALENIA STANU FAKTYCZNEGO PRZEPROWADZAJĄC STOSOWANE POSTĘPOWANIE DOWODOWE, W TYM PRZEPROWADZIĆ OGLĘDZINY SPORNYCH OBIEKTÓW ORAZ Z UWAGI NA ISTOTNE WĄTPLIWOŚCI DOTYCZĄCE ICH CHARAKTERU, POWOŁAĆ BIEGŁEGO Z ZAKRESU BUDOWNICTWA NA OKOLICZNOŚĆ OKREŚLENIA CHARAKTERU SPORNYCH URZĄDZEŃ. POPRZEZ NIEUZASADNIONE NIEUWZGLĘDNIENIE WNIOSKU SKARŻĄCEJ O PRZEPROWADZENIE DOWODU Z OPINII BIEGŁEGO ORGANY PODATKOWE NARUSZYŁY ART. 180 § 1 I ART. 188 O.P. ZDANIEM SKARŻĄCEJ ORGANY NIE PODJĘŁY WSZELKICH KROKÓW ZMIERZAJĄCYCH DO WYJAŚNIENIA STANU FAKTYCZNEGO SPRAWY, NIE ZEBRAŁY I NIE ROZPATRZYŁY W SPOSÓB WYCZERPUJĄCY CAŁEGO MATERIAŁU DOWODOWEGO I W KONSEKWENCJI ORZEKŁY WADLIWIE NARUSZAJĄC TYM SAMYM ZASADY WYARTYKUŁOWANE W ART. 122, ART. 187 § 1 I ART. 191 O.P. W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE PODTRZYMAŁO SWOJE DOTYCHCZASOWE STANOWISKO W SPRAWIE I WNIOSŁO O JEJ ODDALENIE. DO AKT SPRAWY STRONA ZAŁĄCZYŁA DWIE OPINIE TECHNICZNO - BUDOWLANE. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: SKARGA ZASŁUGUJE NA UWZGLĘDNIENIE. SĄD ADMINISTRACYJNY ZOSTAŁ WYPOSAŻONY W FUNKCJE KONTROLNE DZIAŁALNOŚCI ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ, CO OZNACZA, ŻE W PRZYPADKU ZASKARŻENIA DECYZJI, SĄD BADA JEJ ZGODNOŚĆ Z PRZEPISAMI PRAWA (ART. 1 USTAWY Z DNIA 25 LIPCA 2002 R. - PRAWO O USTROJU SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH, DZ. U. NR 153, POZ. 1269 ORAZ ART. 3 I ART. 145 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. - PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI, DZ. U. NR 153, POZ. 1270 ZE ZM., DALEJ: P.P.S.A.). PODSTAWOWYM CELEM I EFEKTEM KONTROLI SĄDOWEJ JEST WIĘC ELIMINOWANIE Z OBROTU AKTÓW I CZYNNOŚCI ORGANÓW ADMINISTRACJI PUBLICZNYCH NIEZGODNYCH Z PRAWEM I PRZYWRÓCENIE STANU ZGODNEGO Z PRAWEM POPRZEZ WYDANIE ORZECZENIA ODPOWIEDNIEJ TREŚCI. Z PRZEPISU ART. 134 § 1 P.P.S.A. WYNIKA, ŻE SĄD ROZSTRZYGA W GRANICACH DANEJ SPRAWY NIE BĘDĄC JEDNAK ZWIĄZANY ZARZUTAMI I WNIOSKAMI SKARGI ORAZ POWOŁANĄ PODSTAWĄ SKARGI. JEGO WYKŁADNIA WSKAZUJE, ŻE SĄD MA PRAWO, ALE I OBOWIĄZEK DOKONANIA OCENY ZGODNOŚCI Z PRAWEM ZASKARŻONEGO AKTU ADMINISTRACYJNEGO, NAWET WÓWCZAS GDY DANY ZARZUT NIE ZOSTAŁ W SKARDZE PODNIESIONY. OCENIAJĄC DECYZJĘ SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO Z PUNKTU WIDZENIA WSKAZANYCH POWYŻEJ KRYTERIÓW, SĄD STWIERDZIŁ, ŻE NARUSZA ONA PRAWO W STOPNIU POWODUJĄCYM KONIECZNOŚĆ WYELIMINOWANIA JEJ OBROTU PRAWNEGO. O WYNIKU DOKONANEJ PRZEZ SĄD KONTROLI LEGALNOŚCI ZASKARŻONEJ DECYZJI PRZESĄDZIŁY NARUSZENIA PRZEPISÓW PRAWA PROCESOWEGO, KTÓRYCH DOPUŚCIŁY SIĘ ORGANY PODATKOWE - ART. 121, ART. 122, ART. 123 § 1, ART. 124, 180, ART. 187 § 1, ART. 191 ORAZ ART. 210 § 4 O.P. SĄD UZNAŁ, ŻE STWIERDZONE NARUSZENIA PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA MIAŁY ISTOTNY WPŁYW NA DOKONANĄ PRZEZ SĄD OCENĘ NIEPRAWIDŁOWEGO ZASTOSOWANIA PRZEZ ORGANY PODATKOWE PRZEPISÓW PRAWA MATERIALNEGO - ART. 2 UST. 1 PKT 3 Z ZWIĄZKU Z ART. 1A UST. 1 PKT 2 U.P.O.L. ISTOTA SPORU W NINIEJSZEJ SPRAWIE SPROWADZA SIĘ DO OCENY, CZY ORGANY PODATKOWE PRAWIDŁOWO ZAKWALIFIKOWAŁY ZLOKALIZOWANE NA TERENIE NALEŻĄCEJ DO SKARŻĄCEJ STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ 400/100 KV TAKIE OBIEKTY JAK: AUTOTRANSFORMATOR, DWA TRANSFORMATORY POTRZEB WŁASNYCH, URZĄDZENIA PPOŻ., AGREGAT PRĄDOTWÓRCZY ORAZ ELEMENTY ROZDZIELNI 400/110 KV WYMIENIONE W ZAŁĄCZNIKU NR 2 DO DECYZJI POD POZYCJAMI OD 3 DO 17 DO KATEGORII BUDOWLI W ROZUMIENIU ART. 1A UST. 1 PKT 2 U.P.O.L., CO SKUTKOWAŁO ICH OPODATKOWANIEM PODATKIEM OD NIERUCHOMOŚCI NA PODSTAWIE ART. 2 UST. 1 PKT 3 U.P.O.L. POZA SPOREM POZOSTAJE NATOMIAST KWESTIA PRZYJĘTEJ PRZEZ ORGANY PODATKOWE JAKO PODSTAWA OPODATKOWANIA WARTOŚCI ROZDZIELNI 110 KV I 400 KV, KTÓRĄ USTALONO NA PODSTAWIE EWIDENCJI ŚRODKÓW TRWAŁYCH SKARŻĄCEJ, STOSOWNIE DO BRZMIENIA ART. 4 UST. 1 PKT 3 U.P.O.L., I KTÓREJ SKARŻĄCA NIE KWESTIONUJE. NA WSTĘPIE ROZWAŻAŃ NALEŻY WSKAZAĆ, ŻE W POSTĘPOWANIU PODATKOWYM OBOWIĄZUJE ZASADA PRAWDY OBIEKTYWNEJ WYRAŻONA W ART. 122 O.P., BĘDĄCA NACZELNĄ ZASADĄ POSTĘPOWANIA PODATKOWEGO, KTÓRA NAKŁADA NA ORGANY PODATKOWE OBOWIĄZEK PODEJMOWANIA W TOKU POSTĘPOWANIA WSZELKICH NIEZBĘDNYCH DZIAŁAŃ W CELU DOKŁADNEGO WYJAŚNIENIA STANU FAKTYCZNEGO. KONKRETYZUJE TĘ ZASADĘ ART. 187 § 1 O.P., STANOWIĄCY, IŻ ORGAN PODATKOWY JEST OBOWIĄZANY ZEBRAĆ I W SPOSÓB WYCZERPUJĄCY ROZPATRZYĆ CAŁY MATERIAŁ DOWODOWY. ZASADNICZE ZNACZENIE DLA KAŻDEGO POSTĘPOWANIA PODATKOWEGO MA BOWIEM NALEŻYTE USTALENIE STANU FAKTYCZNEGO SPRAWY, PONIEWAŻ TYLKO W TAKIM PRZYPADKU MOŻLIWE JEST USTALENIE ZAKRESU PRAW I OBOWIĄZKÓW STRONY TAKIEGO POSTĘPOWANIA. W ORZECZNICTWIE WSKAZUJE SIĘ, ŻE PRZEPISY POSTĘPOWANIA MAJĄ CHARAKTER SŁUŻEBNY WOBEC NORM PRAWA MATERIALNEGO, KTÓRE OKREŚLAJĄ ZDARZENIA ISTOTNE W DANEJ SPRAWIE; TO PRZESŁANKI PRZEPISU PRAWA MATERIALNEGO WYZNACZAJĄ GRANICE OBOWIĄZKÓW DOWODOWYCH ORGANU. TRZEBA WIĘC USTALIĆ, KTÓRA NORMA PRAWA MATERIALNEGO MA ZASTOSOWANIE W SPRAWIE, JAKIE SĄ PRZESŁANKI OKREŚLONE W TYM PRZEPISIE I W TYM ZAKRESIE UKIERUNKOWAĆ POSTĘPOWANIE WYJAŚNIAJĄCE (POR. WYROK NSA Z 29 CZERWCA 2011 R., L FSK 1279/10, BAZA ORZECZEŃ SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH). NIE ULEGA ZATEM WĄTPLIWOŚCI, ŻE ZADANIEM ORGANÓW PODATKOWYCH W ROZPOZNAWANEJ SPRAWIE BYŁO USTALENIE, CZY BĘDĄCE WŁASNOŚCIĄ SKARŻĄCEJ SPÓŁKI SPORNE OBIEKTY ZNAJDUJĄCE SIĘ NA TERENIE STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ MOŻNA ROZPOZNAĆ JAKO BUDOWLE ALBO URZĄDZENIA BUDOWLANE W UJĘCIU U.P.B. ZGODNIE Z ART. 2 UST. 1 PKT 3 U.P.O.L., OPODATKOWANIU PODATKIEM OD NIERUCHOMOŚCI PODLEGAJĄ BUDOWLE LUB ICH CZĘŚCI ZWIĄZANE Z PROWADZENIEM DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ. TERMIN "BUDOWLA" ZDEFINIOWANY W ART. 1A UST. 1 PKT 2 U.P.O.L., OZNACZA OBIEKT BUDOWLANY W ROZUMIENIU PRZEPISÓW PRAWA BUDOWLANEGO NIEBĘDĄCY BUDYNKIEM LUB OBIEKTEM MAŁEJ ARCHITEKTURY, A TAKŻE URZĄDZENIE BUDOWLANE W ROZUMIENIU PRZEPISÓW PRAWA BUDOWLANEGO ZWIĄZANE Z OBIEKTEM BUDOWLANYM, KTÓRE ZAPEWNIA MOŻLIWOŚĆ UŻYTKOWANIA OBIEKTU ZGODNIE Z JEGO PRZEZNACZENIEM. ZE WZGLĘDU NA FAKT, ŻE PRZEPIS USTAWY PODATKOWEJ ODWOŁUJE SIĘ WPROST DO PRZEPISÓW PRAWA BUDOWLANEGO PRZY DEFINIOWANIU POJĘCIA "BUDOWLA" ROZWAŻANIA ORGANÓW PODATKOWYCH, JAK I ICH USTALENIA FAKTYCZNE, NIE MOGĄ ABSTRAHOWAĆ OD UJĘCIA BUDOWLI I URZĄDZENIA BUDOWLANEGO (KTÓRE W ŚWIETLE PRZEPISÓW U.P.O.L., JEST ZARAZEM BUDOWLĄ) W ROZUMIENIU PRAWA BUDOWLANEGO. POJĘCIE BUDOWLI ZDEFINIOWANE ZOSTAŁO W ART. 3 PKT 3 U.P.B., NATOMIAST DEFINICJĘ URZĄDZENIA BUDOWLANEGO ZAWIERA ART. 3 PKT 9 U.P.B. W ŚWIETLE WSKAZANYCH PRZEPISÓW ZA BUDOWLĘ UZNAJE SIĘ TAKIE OBIEKTY JAK NP.: LOTNISKA, DROGI, LINIE KOLEJOWE, MOSTY, ESTAKADY, TUNELE, SIECI TECHNICZNE, WOLNO STOJĄCE MASZTY ANTENOWE, WOLNO STOJĄCE TRWALE ZWIĄZANE Z GRUNTEM URZĄDZENIA REKLAMOWE, BUDOWLE ZIEMNE, OBRONNE (FORTYFIKACYJNE), OCHRONNE HYDROTECHNICZNE, ZBIORNIKI, WOLNO STOJĄCE INSTALACJE PRZEMYSŁOWE LUB URZĄDZENIA TECHNICZNE, OCZYSZCZALNIE ŚCIEKÓW, SKŁADOWISKA ODPADÓW, STACJE UZDATNIANIA WODY, KONSTRUKCJE OPOROWE, NADZIEMNE I PODZIEMNE PRZEJŚCIA DLA PIESZYCH, SIECI UZBROJENIA TERENU, BUDOWLE SPORTOWE, CMENTARZE, POMNIKI, A TAKŻE CZĘŚCI BUDOWLANE URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH (KOTŁÓW, PIECÓW PRZEMYSŁOWYCH I INNYCH URZĄDZEŃ) ORAZ FUNDAMENTY POD MASZYNY I URZĄDZENIA, JAKO ODRĘBNE POD WZGLĘDEM TECHNICZNYM CZĘŚCI PRZEDMIOTÓW SKŁADAJĄCYCH SIĘ NA CAŁOŚĆ UŻYTKOWĄ. NATOMIAST PRZEZ URZĄDZENIA BUDOWLANE NALEŻY ROZUMIEĆ URZĄDZENIA TECHNICZNE ZAPEWNIAJĄCE MOŻLIWOŚĆ UŻYTKOWANIA OBIEKTU ZGODNIE Z JEGO PRZEZNACZENIEM, JAK PRZYŁĄCZA I URZĄDZENIA INSTALACYJNE, W TYM OCZYSZCZANIA LUB GROMADZENIA ŚCIEKÓW, PRZEJAZDY, OGRODZENIA, PLACE POSTOJOWE I PLACE POD ŚMIETNIKI. TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY (DALEJ: TRYBUNAŁ) W WYROKU Z 13 WRZEŚNIA 2011 R., W SPRAWIE SYGN. AKT P 33/09 (INFOR LEX), KTÓRYM ROZPOZNAŁ PYTANIE PRAWNE WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GLIWICACH: CZY ART. 1A UST. 1 PKT 2 W ZWIĄZKU Z ART. 2 UST. 1 PKT 3 U.P.O.L., JEST ZGODNY Z ART. 217 W ZWIĄZKU Z ART. 84 I ART. 2 KONSTYTUCJI RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, PRZEDSTAWIŁ ROZBUDOWANE ROZWAŻANIA DOTYCZĄCE APARATURY POJĘCIOWEJ U.P.U., W SZCZEGÓLNOŚCI TERMINU "BUDOWLI" I "URZĄDZENIA BUDOWLANEGO" ORAZ DOKONAŁ ANALIZY ROZWIĄZAŃ ZAWARTYCH W U.P.O.L., Z UWZGLĘDNIENIEM ORZECZNICTWA SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH Z ZAKRESU PRAWA BUDOWLANEGO ORAZ PODATKOWEGO. W KONKLUZJI TRYBUNAŁ STWIERDZIŁ, ŻE ZA BUDOWLE W ROZUMIENIU U.P.O.L., MOŻNA UZNAĆ: 1) JEDYNIE BUDOWLE WYMIENIONE EXPRESSIS VERBIS W ART. 3 PKT 3 U.P.B., W INNYCH PRZEPISACH TEJ USTAWY LUB W ZAŁĄCZNIKU DO NIEJ, BĘDĄCE WRAZ Z INSTALACJAMI I URZĄDZENIAMI OBIEKTEM BUDOWLANYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 3 PKT 1 LIT. B) U.P.B., CZYLI POD WARUNKIEM, ŻE STANOWIĄ ONE CAŁOŚĆ TECHNICZNO-UŻYTKOWĄ, 2) JEDYNIE URZĄDZENIA TECHNICZNE SCHARAKTERYZOWANE W ART. 3 PKT 9 U.P.B., LUB W INNYCH PRZEPISACH TEJ USTAWY ALBO W ZAŁĄCZNIKU DO NIEJ, CO - JEŻELI OMAWIANE URZĄDZENIA NIE ZOSTAŁY WSKAZANE EXPRESSIS VERBIS - WYMAGA WYKAZANIA, ŻE ZAPEWNIAJĄ ONE MOŻLIWOŚĆ UŻYTKOWANIA OBIEKTU BUDOWLANEGO ZGODNIE Z JEGO PRZEZNACZENIEM, Z WYŁĄCZENIEM JEDNAK: (1) URZĄDZEŃ BUDOWLANYCH ZWIĄZANYCH Z OBIEKTAMI BUDOWLANYMI W POSTACI BUDOWLI W ROZUMIENIU U.P.B., KTÓRE TO OBIEKTY BUDOWLANE NIE DAJĄ SIĘ ZAKWALIFIKOWAĆ JAKO BUDOWLE W UJĘCIU U.P.O.L., ORAZ (2) URZĄDZEŃ BUDOWLANYCH ZWIĄZANYCH Z OBIEKTAMI BUDOWLANYMI W POSTACI OBIEKTÓW MAŁEJ ARCHITEKTURY, PRZY ZASTRZEŻENIU, ŻE URZĄDZENIAMI BUDOWLANYMI W ROZUMIENIU U.P.B., NIE SĄ INSTALACJE. TRYBUNAŁ ZAZNACZYŁ PRZY TYM, IŻ NIE JEST WYKLUCZONE, ŻE O STATUSIE POSZCZEGÓLNYCH OBIEKTÓW I URZĄDZEŃ WSPÓŁDECYDOWAĆ BĘDĄ RÓWNIEŻ INNE PRZEPISY RANGI USTAWOWEJ, UZUPEŁNIAJĄCE, MODYFIKUJĄCE CZY DOPRECYZOWUJĄCE PRAWO BUDOWLANE. JEDNOCZEŚNIE WYJAŚNIŁ, ŻE WYROK MA CHARAKTER INTERPRETACYJNY. DODATKOWO PODKREŚLIŁ, ŻE JAKKOLWIEK NIE BUDZI W ZASADZIE ZASTRZEŻEŃ SFORMUŁOWANIE PRZEZ USTAWODAWCĘ NA POTRZEBY REGULACJI PRAWA BUDOWLANEGO DEFINICJI "BUDOWLI" I "URZĄDZENIA BUDOWLANEGO" JAKO DEFINICJI OTWARTYCH, KTÓRYCH ZASTOSOWANIE W PRAKTYCE WYMAGA NIERZADKO POSŁUŻENIA SIĘ ANALOGIĄ Z USTAWY, TO NIE SPOSÓB NIE ZAUWAŻYĆ, ZE TE SAME DEFINICJE W ODNIESIENIU DO U.P.O.L., NIE MOGĄ FUNKCJONOWAĆ W IDENTYCZNY SPOSÓB. TRYBUNAŁ, POWOŁUJĄC SIĘ NA GWARANCJE DOSTATECZNEJ OKREŚLONOŚCI REGULACJI PRAWNYCH WYNIKAJĄCE Z ZASADY POPRAWNEJ LEGISLACJI ORAZ ART. 84 I ART. 217 KONSTYTUCJI, UZNAŁ, ŻE STOSOWANIE TYCH DEFINICJI NA GRUNCIE PRAWA PODATKOWEGO MUSI UWZGLĘDNIAĆ OKOLICZNOŚĆ, ŻE WYKŁADNIA PER ANALOGIEM NA NIEKORZYŚĆ PODATNIKÓW JEST ZAKAZANA. TRYBUNAŁ WYJAŚNIŁ, ŻE Z PUNKTU WIDZENIA STANDARDÓW KONSTYTUCYJNYCH NIE SPOSÓB ZAAKCEPTOWAĆ SYTUACJI, GDY JAKO PRZEDMIOT OPODATKOWANIA PODATKIEM OD NIERUCHOMOŚCI BYŁYBY TRAKTOWANE BUDOWLE W ROZUMIENIU ART. 3 PKT 3 U.P.B., NIENALEŻĄCE DO KATEGORII OBIEKTÓW, KTÓRE EXPRESSIS VERBIS WYMIENIONO W TYM PRZEPISIE (LUB W POZOSTAŁYCH PRZEPISACH TEJ USTAWY ALBO W ZAŁĄCZNIKU DO NIEJ), LECZ BĘDĄCE OBIEKTAMI JEDYNIE DO NICH PODOBNYMI. ZAUWAŻYŁ, ŻE SĄDY ADMINISTRACYJNE ZA PRZEDMIOT OPODATKOWANIA PODATKIEM OD NIERUCHOMOŚCI UZNAJĄ BUDOWLE WYRAŹNIE OKREŚLONE W ART. 3 PKT 3 U.P.B., NATOMIAST W ODNIESIENIU DO INNYCH OBIEKTÓW, KTÓRE POTENCJALNIE MOGŁYBY ZOSTAĆ ZAKWALIFIKOWANE JAKO BUDOWLE ZE WZGLĘDU NA ICH ISTOTNE PODOBIEŃSTWO DO OBIEKTÓW NALEŻĄCYCH DO PIERWSZEJ ZE WSKAZANYCH KATEGORII, NAJCZĘŚCIEJ NIE DOPATRUJĄ SIĘ ISTNIENIA TAKIEGO PODOBIEŃSTWA, ZASTRZEGAJĄC PRZY TYM, ŻE REGULACJI PRAWA PODATKOWEGO NIE WOLNO STOSOWAĆ "ROZSZERZAJĄCO" (ZOB. WYROK WSA W GDAŃSKU Z 28 LISTOPADA 2007 R., L SA/GD 598/07, LEX NR 326607; WYROK NSA Z 7 PAŹDZIERNIKA 2009 R., II FSK 635/08, LEX NR 532352; WYROK NSA Z 20 KWIETNIA 2010 R., II FSK 2112/08, LEX NR 576210). W ODNIESIENIU DO URZĄDZEŃ BUDOWLANYCH TRYBUNAŁ STWIERDZIŁ, ŻE OPODATKOWANIU NA PODSTAWIE U.P.O.L. PODLEGAĆ BĘDĄ TYLKO TE URZĄDZENIA BUDOWLANE W ROZUMIENIU PRAWA BUDOWLANEGO, KTÓRE BEZSPORNIE ODPOWIADAJĄ CHARAKTERYSTYCE ZAWARTEJ W DEFINICJI U.P.B., (LUB W POZOSTAŁYCH JEJ PRZEPISACH ALBO W ZAŁĄCZNIKU DO TEJ USTAWY), A EWENTUALNE WĄTPLIWOŚCI NALEŻY ROZSTRZYGAĆ W OPARCIU O ARGUMENTOM A CONTRARIO. W ŚWIETLE PRZEDSTAWIONYCH POGLĄDÓW NIE SPOSÓB ZGODZIĆ SIĘ ZE STANOWISKIEM PREZENTOWANYM PRZEZ KOLEGIUM, KTÓRE POWOŁUJĄC SIĘ NA OTWARTY KATALOG BUDOWLI ZAWARTY W U.P.B., STWIERDZIŁO, ŻE: "(...) BUDOWLE TO NAJSZERSZA Z GRUPY PRZEDMIOTÓW OBJĘTYCH PRAWEM BUDOWLANYM (...) ROZSZERZAJĄCE UJĘCIE BUDOWLI TO WSKAZÓWKA POMOCNA PRZY KWALIFIKACJI ROZDZIELNI PRĄDU. JEŻELI DANY PRZEDMIOT JEST PODDANY REGULACJI PRAWA BUDOWLANEGO A NIE STANOWI BUDYNKU I OBIEKTU MAŁEJ ARCHITEKTURY, TO POWINIEN BYĆ TRAKTOWANY JAKO BUDOWLA. ROZDZIELNIĘ PRĄDU NALEŻY UZNAĆ W CAŁOŚCI (ZE WSZYSTKIMI ELEMENTAMI) ZA WOLNOSTOJĄCY ZESPÓŁ URZĄDZEŃ, CZYLI BUDOWLĘ W ROZUMIENIU PRAWA BUDOWLANEGO". ODNOSZĄC POWYŻSZE UWAGI DO REALIÓW NINIEJSZEJ SPRAWY, NALEŻY STWIERDZIĆ, ŻE W AKTACH ADMINISTRACYJNYCH BRAK JEST JAKICHKOLWIEK DOKUMENTÓW, KTÓRE ORGANOM PODATKOWYM POZWOLIŁBY ROZSTRZYGNĄĆ SPORNY PROBLEM. ZEBRANY PRZEZ ORGANY PODATKOWE I PRZEDŁOŻONY W NINIEJSZEJ SPRAWIE MATERIAŁ DOWODOWY STANOWI: ZŁOŻONA PRZEZ SKARŻĄCĄ DEKLARACJA NA PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI ZA ROK 2011 WRAZ Z ZAŁĄCZNIKAMI ZAWIERAJĄCYMI DANE O NIERUCHOMOŚCIACH ORAZ WYDRUKI Z EWIDENCJI ŚRODKÓW TRWAŁYCH NALEŻĄCYCH DO SKARŻĄCEJ WEDŁUG STANU NA 1 STYCZNIA 2010 R. W OCENIE SĄDU WYMIENIONYCH DOKUMENTÓW NIE SPOSÓB UZNAĆ ZA WYSTARCZAJĄCY (ZUPEŁNY) MATERIAŁ DOWODOWY, KTÓRY UMOŻLIWIA PRAWIDŁOWE USTALENIE STANU FAKTYCZNEGO ORAZ ROZSTRZYGNIĘCIE SPORNEJ KWESTII. RÓWNIEŻ Z UZASADNIENIA DECYZJI NIE WYNIKA, JAKIE WZGLĘDY - POZA TYM, ŻE TAKA KWALIFIKACJA ZOSTAŁA PRZYJĘTA PRZEZ ORGANY PODATKOWE W LATACH POPRZEDNICH - PRZEMAWIAŁY ZA PRZYJĘCIEM, ŻE BĘDĄCE WŁASNOŚCIĄ SKARŻĄCEJ SPORNE OBIEKTY KWALIFIKOWAĆ NALEŻY JAKO BUDOWLE (LUB JEJ CZĘŚĆ) WSKAZANE W PRAWIE BUDOWLANYM BĄDŹ TEŻ URZĄDZENIA BUDOWLANE, KTÓRE SĄ ZARAZEM BUDOWLAMI W UJĘCIU U.P.O.L., CO STANOWI NARUSZENIE ART. 210 § 4 O.P., W ZWIĄZKU ŻART. 124 O.P. WPRAWDZIE ORGANY PODATKOWE ROZPATRUJĄC PRZEDMIOTOWĄ SPRAWĘ WSKAZAŁY, ŻE ROZSTRZYGNIĘCIE PODJĘTE ZOSTAŁO NA PODSTAWIE USTALEŃ DOKONANYCH W POSTĘPOWANIACH 40 PODATKOWYCH PRZEPROWADZONYCH ZA LATA 2004-2010 I KTÓRYCH PRZEDMIOTEM BYŁO OKREŚLENIE SKARŻĄCEJ ZOBOWIĄZANIA W PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI W ZWIĄZKU Z WYKAZANIEM PRZEZ NIĄ ZANIŻONEJ, ZDANIEM ORGANÓW, WARTOŚCI BUDOWLI ZNAJDUJĄCYCH SIĘ NA STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ 110 KV I 400 KV W [...], TO JEDNAK UZASADNIAJĄC SWOJE STANOWISKO NIE PRZYWOŁAŁY (WSKAZAŁY) TYCH USTALEŃ A DOWODY W NICH ZEBRANE NIE ZOSTAŁY WŁĄCZONE DO AKT NINIEJSZEJ SPRAWY. W OCENIE SĄDU NIE BUDZI ZASTRZEŻEŃ JAKO TAKIE DZIAŁANIE ORGANÓW PODATKOWYCH, POLEGAJĄCE NA PODJĘCIU ROZSTRZYGNIĘCIA Z UWZGLĘDNIENIEM USTALEŃ DOKONANYCH W POSTĘPOWANIACH PODATKOWYCH PROWADZONYCH WOBEC SKARŻĄCEJ W SPRAWIE OKREŚLENIA ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO W PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI ZA LATA POPRZEDNIE, GDYŻ MAMY TU DO CZYNIENIA Z TOŻSAMOŚCIĄ ZARÓWNO PODMIOTU, JAK I PRZEDMIOTU SPRAWY, KTÓRY NIE ULEGŁ ZMIANIE. TAKĄ MOŻLIWOŚĆ PRZEWIDUJE ART. 180 § 1 O.P., KTÓRY USTANAWIA OTWARTY SYSTEM ŚRODKÓW DOWODOWYCH ORAZ ART. 181 O.P., I PRZYJĘCIE PRZEZ USTAWODAWCĘ ZASADY POŚREDNIOŚCI W POSTĘPOWANIU DOWODOWYM. SPRZYJA TO TAKŻE EKONOMICE PROCESOWEJ. ABY JEDNAK MÓC STWIERDZIĆ, ŻE STAN FAKTYCZNY SPRAWY, KTÓRY POZWALA NA OCENĘ WŁAŚCIWEGO STOSOWANIA NORMY PRAWA MATERIALNEGO ZOSTAŁ USTALONY PRAWIDŁOWO, ORGANY PODATKOWE ZOBOWIĄZANE BYŁY WYDAĆ POSTANOWIENIE, O KTÓRYM MOWA W ART. 216 O.P., I NA JEGO PODSTAWIE WŁĄCZYĆ DO AKT NINIEJSZEJ SPRAWY MATERIAŁ DOWODOWY ZGROMADZONY W POSTĘPOWANIACH PODATKOWYCH PRZEPROWADZONYCH ZA LATA UBIEGŁE. NIE MOŻNA BOWIEM ZAPOMINAĆ O PRAWACH STRONY W POSTĘPOWANIU, W TYM ZASADY OGÓLNEJ CZYNNEGO JEJ UDZIAŁU OKREŚLONEJ W ART. 123 § 1 O.P., KTÓREJ GWARANCJĄ REALIZACJI JEST ART. 192 O.P., STANOWIĄCY, ŻE OKOLICZNOŚĆ FAKTYCZNA MOŻE BYĆ UZNANA ZA UDOWODNIONĄ, JEŻELI STRONA MIAŁA MOŻLIWOŚĆ WYPOWIEDZENIA SIĘ CO DO PRZEDSTAWIONYCH DOWODÓW ORAZ ART. 200 § 1 O.P., KTÓRY ZOBOWIĄZUJE ORGAN PODATKOWY PRZED WYDANIEM DECYZJI DO WYZNACZENIA STRONIE SIEDMIODNIOWEGO TERMINU DO WYPOWIEDZENIA SIĘ W SPRAWIE ZEBRANEGO MATERIAŁU DOWODOWEGO. W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE PRAWA STRONY ZOSTAŁY W SPOSÓB RAŻĄCY NARUSZONE. ZA NIEDOPUSZCZALNE UZNAĆ BOWIEM NALEŻY POINFORMOWANIE SKARŻĄCEJ O PRZYSŁUGUJĄCYM JEJ PRAWIE DO POZNANIA CAŁEGO MATERIAŁU DOWODOWEGO W POSTANOWIENIU O WSZCZĘCIU POSTĘPOWANIA. NATOMIAST - JAK JUŻ WSKAZYWANO - OBOWIĄZKIEM ORGANÓW PODATKOWYCH JEST PODJĘCIE CZYNNOŚCI PROCESOWYCH MAJĄCYCH NA CELU ZEBRANIE CAŁEGO MATERIAŁU DOWODOWEGO I JEGO ROZPATRZENIE W SPOSÓB WYCZERPUJĄCY (ART. 187 § 1 O.P., W ZWIĄZKU Z ART. 122 O.P.). OCENA ZAŚ, CZY DANA OKOLICZNOŚĆ ZOSTAŁA UDOWODNIONA DOKONYWANA JEST PRZEZ ORGAN PODATKOWY NA PODSTAWIE CAŁEGO ZEBRANEGO MATERIAŁU DOWODOWEGO (ART. 191 O.P.). Z UNORMOWANIA TEGO WYPROWADZIĆ MOŻNA WNIOSEK, ŻE ZASADA SWOBODNEJ OCENY DOWODÓW SPROWADZA SIĘ DO CAŁOŚCIOWEJ OCENY ZEBRANYCH DOWODÓW I TO WE WZAJEMNYM ICH POWIĄZANIU. ORGAN W RAMACH TEJ ZASADY, WEDŁUG SWOJEJ WIEDZY, DOŚWIADCZENIA ORAZ WEWNĘTRZNEGO PRZEKONANIA OCENIA WARTOŚĆ DOWODOWĄ POSZCZEGÓLNYCH ŚRODKÓW DOWODOWYCH. PODKREŚLIĆ PRZY TYM TRZEBA, ŻE ROZPATRZENIU PODLEGAJĄ PRZY TYM NIE TYLKO POSZCZEGÓLNE DOWODY ODRĘBNIE, ALE WSZYSTKIE DOWODY WE WZAJEMNEJ ŁĄCZNOŚCI (POR. WYROK NSA Z 16 CZERWCA 2010 R., L FSK 615/10, BAZA ORZECZEŃ SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH). ZDANIEM SĄDU CELEM DOKONANIA PRAWIDŁOWEJ KWALIFIKACJI SPORNYCH OBIEKTÓW NIEZBĘDNYM BYŁO PRZEPROWADZENIE PRZEZ ORGANY PODATKOWE DOWODU Z OPINII BIEGŁEGO RZECZOZNAWCY (ART. 197 § 1 O.P.). W ROZPOZNAWANEJ SPRAWIE, ZE WZGLĘDU NA PRZEDMIOT OPODATKOWANIA, TJ. OBIEKTY USYTUOWANE NA STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ, WYMAGANE SĄ BOWIEM WIADOMOŚCI SPECJALNE Z ZAKRESU BUDOWNICTWA I ENERGETYKI. W TYM MIEJSCU NALEŻY PRZYPOMNIEĆ, ŻE ZADANIEM BIEGŁEGO NIE JEST WSZECHSTRONNA OCENA STANU FAKTYCZNEGO, JAK TEŻ USTALENIE PRAWNOPODATKOWYCH SKUTKÓW WYSTĄPIENIA OKREŚLONYCH OKOLICZNOŚCI FAKTYCZNYCH. JEGO ROLĄ JEST WYDANIE OPINII O OKOLICZNOŚCIACH FAKTYCZNYCH (OPIS STANU FAKTYCZNEGO I CECH TECHNICZNYCH URZĄDZEŃ SPORNYCH OBIEKTÓW), KTÓRYCH USTALENIE LUB OCENA WYMAGAJĄ WIADOMOŚCI SPECJALNYCH (ZOB. WYROK NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z 3 GRUDNIA 2010 R., II FSK 1364/09, BAZA ORZECZEŃ SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH). W ŚWIETLE POWYŻSZEGO ZASADNYM JEST STWIERDZENIE, ŻE NINIEJSZA SPRAWA ZOSTAŁA PRZEZ ORGANY PODATKOWE OBU INSTANCJI ROZSTRZYGNIĘTA W SPOSÓB ARBITRALNY, BEZ JAKIEGOKOLWIEK (A NIE TYLKO PRZEKONYWUJĄCEGO) UZASADNIENIA, A STANOWISKO ORGANÓW POZBAWIONE JEST ARGUMENTACJI PRAWNEJ. PRZYWOŁANE PRZEZ SĄD OKOLICZNOŚCI ŚWIADCZĄ, ŻE ORGANY PODATKOWE NIE PRZEPROWADZIŁY ŻADNYCH USTALEŃ (CO DODATKOWO POTWIERDZA TREŚĆ POSTANOWIENIA O WSZCZĘCIU POSTĘPOWANIA PODATKOWEGO, W KTÓRYM JEDNOCZEŚNIE POINFORMOWANO SKARŻĄCĄ O PRZYSŁUGUJĄCYM JEJ NA MOCY ART. 200 § 1 O.P. PRAWIE). BRAK JEST ZATEM PODSTAW BY UZNAĆ, ŻE PODSTAWA FAKTYCZNA WYDANYCH W SPRAWIE ROZSTRZYGNIĘĆ BYŁA PRAWIDŁOWA. JAK JUŻ WSKAZANO, USTALENIE PRZEDMIOTU OPODATKOWANIA, ABY MOGŁO BYĆ UZNANE ZA PRAWIDŁOWE MUSI NASTĄPIĆ Z WYKORZYSTANIEM I UWZGLĘDNIENIEM WSKAZANYCH ZASAD POSTĘPOWANIA PODATKOWEGO ORAZ PRZEDSTAWIONEGO NA WSTĘPIE KIERUNKU WYKŁADNI PRZEPISÓW PRAWA MATERIALNEGO; MUSI TAKŻE ZNALEŹĆ ODZWIERCIEDLENIE W KONKRETNYCH FAKTACH STANOWIĄCYCH PODSTAWĘ TYCHŻE USTALEŃ. ROZPATRUJĄC PONOWNIE SPRAWĘ ORGANY PODATKOWE PRZEPROWADZĄ USTALENIA FAKTYCZNE W NINIEJSZEJ SPRAWIE W SPOSÓB CZYNIĄCY ZADOŚĆ PRZYWOŁANYM PRZEPISOM POSTĘPOWANIA ORAZ DOKONAJĄ USTALEŃ UMOŻLIWIAJĄCYCH ZIDENTYFIKOWANIE SPORNYCH OBIEKTÓW USYTUOWANYCH NA STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ SKARŻĄCEJ JAKO BUDOWLI, BĄDŹ TEŻ URZĄDZEŃ BUDOWLANYCH, ROZWAŻĄ KONIECZNOŚĆ PRZEPROWADZENIA DOWODU Z OPINII BIEGŁEGO, KTÓRĄ PODDADZĄ ANALIZIE, CO OCZYWIŚCIE NIE WYKLUCZA MOŻLIWOŚCI DOPUSZCZENIA W NINIEJSZEJ SPRAWIE TAKŻE WCZEŚNIEJ PRZEPROWADZONYCH OPINII A DOTYCZĄCYCH SPORNYCH OBIEKTÓW, JAK I TYCH, KTÓRE STRONA ZAPREZENTOWAŁA SĄDOWI. STOSOWNIE DO POCZYNIONYCH USTALEŃ WYDADZĄ ADEKWATNE DO NICH ROZSTRZYGNIĘCIE Z UWZGLĘDNIENIEM WSKAZANEGO PRZEZ SĄD KIERUNKU WYKŁADNI PRZEPISÓW PRAWA MATERIALNEGO. ORGANY PODATKOWE ZOBOWIĄZANE BĘDĄ DO WYPOWIEDZENIA SIĘ CO DO KAŻDEGO ZE SPORNYCH OBIEKTÓW, A NIE TYLKO ROZDZIELNI WRAZ Z JEJ ELEMENTAMI, MIMO ŻE DO OPODATKOWANIA PRZYJĘŁY TAKŻE INNE OBIEKTY USYTUOWANE NA STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ SKARŻĄCEJ. W UZASADNIENIU DECYZJI ORGANÓW OBU INSTANCJI POZA WYMIENIENIEM SPORNYCH OBIEKTÓW BRAK JEST BOWIEM JAKICHKOLWIEK ROZWAŻAŃ PROWADZONYCH W KONTEKŚCIE WŁAŚNIE TYCH OBIEKTÓW, Z KTÓRYCH WYNIKAŁYBY PRZESŁANKI FAKTYCZNE I PRAWNE UZASADNIAJĄCE ICH KWALIFIKACJĘ JAKO BUDOWLI. TYMCZASEM SKARŻĄCA TAKĄ KWALIFIKACJĘ KONSEKWENTNIE PODWAŻA. NIEZALEŻNIE OD TEGO, JAK SPORNE ZAGADNIENIE ZOSTANIE ROZSTRZYGNIĘTE, ORGANY PODATKOWE SZCZEGÓŁOWO WYJAŚNIĄ SKARŻĄCEJ, JAKIE WZGLĘDY PRZEMAWIAŁY ZA PRZYJĘTYM PRZEZ NIE STANOWISKIEM, CZYNIĄC TYM SAMYM ZADOŚĆ ZASADZIE POGŁĘBIANIA ZAUFANIA DO ORGANÓW PODATKOWYCH (ART. 121 O.P.) I ZASADZIE PRZEKONYWANIA (ART. 124 O.P.). PODJĘTE ROZSTRZYGNIĘCIA UZASADNIĄ W SPOSÓB ODPOWIADAJĄCY WYMOGOM OKREŚLONYM ART. 210 § 4 O.P. SĄD W SKŁADZIE ORZEKAJĄCYM W NINIEJSZEJ SPRAWIE PODZIELA POGLĄD WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU PRZEDSTAWIONY W WYROKU Z 29 LISTOPADA 2011 R., L SA/GD 1048/11 I PRZYWOŁANE W NIM ORZECZNICTWO SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH W ZAKRESIE KWALIFIKACJI PRAWNOPODATKOWEJ STACJI TRANSFORMATOROWEJ ORAZ SAMYCH TRANSFORMATORÓW. PONOWNIE ORZEKAJĄC W SPRAWIE ORGANY PODATKOWE UWZGLĘDNIĄ RÓWNIEŻ OCENĘ PRAWNĄ WYRAŻONĄ W POWOŁANYM ORZECZENIU, GDYŻ WYMIENIONE URZĄDZENIA UZNANE ZOSTAŁY PRZEZ ORGANY ZA BUDOWLE. KOŃCOWO, SĄD ZAUWAŻA, ŻE PRZEDMIOTEM ROZWAŻAŃ NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W POWOŁANYCH PRZEZ ORGANY PODATKOWE WYROKACH BYŁA KWALIFIKACJA PRAWNOPODATKOWA ROZDZIELNI 110 KV I 400 KV (ZA ROK 2001) ORAZ ŚCIANY AKUSTYCZNEJ TRANSFORMATORA (ZA 2002 R.), KTÓRE SKARŻĄCA WYKAZAŁA DO OPODATKOWANIA JAKO BUDOWLE I KTÓRYCH CHARAKTERU NIE KWESTIONUJE. NATOMIAST W WYROKU, KTÓRY ZAPADŁ W PRZEDMIOCIE OKREŚLENIA SKARŻĄCEJ ZOBOWIĄZANIA W PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI ZA 2003 R., PRZEDMIOTEM SPORU BYŁA WARTOŚĆ ZADEKLAROWANYCH PRZEZ SPÓŁKĘ BUDOWLI. W ZWIĄZKU Z POWYŻSZYM UZNAĆ NALEŻAŁO, ŻE POWOŁYWANE PRZEZ ORGANY ORZECZENIA I DOKONANA W NICH WYKŁADNIA POZOSTAJĄ BEZ WPŁYWU NA ROZSTRZYGNIĘCIE NINIEJSZEJ SPRAWY. Z TYCH WSZYSTKICH WZGLĘDÓW WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY, NA PODSTAWIE ART. 145 UST. 1 PKT 1 LIT. A) I C) P.P.S.A., ORZEKŁ JAK W PUNKCIE 1 SENTENCJI. ROZSTRZYGNIĘCIE W PRZEDMIOCIE STWIERDZENIA NIEMOŻNOŚCI WYKONANIA ZASKARŻONEJ DECYZJI ORAZ POPRZEDZAJĄCEJ JEJ DECYZJI ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI WYDANO NA PODSTAWIE PRZEPISU ART. 152 P.P.S.A. ROZSTRZYGNIĘCIE W PRZEDMIOCIE KOSZTÓW POSTĘPOWANIA (PKT 3 SENTENCJI) PODJĘTO NA PODSTAWIE ART. 200 P.P.S.A. DSZ