II SA/Wa 2243/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. G. na uchwałę Rady W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie [...] postanawia odrzucić skargę. Rada W., działając na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.), art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z § 44 ust. 3 Statutu W., stanowiącego załącznik do uchwały Rady W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], w dniu [...] grudnia 2008 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie [...]. W dniu 21 marca 2011 r. (data wpływu do organu) R. G., w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wezwał Radę W. do usunięcia naruszenia prawa, wskazując, że § [...] ww. uchwały z dnia [...] grudnia 2008 r. przekracza ustawowo limitowany zakres kompetencji organu. W dniu 6 maja 2011 r. oraz w dniu 17 czerwca 2011 r. (daty wpływu do organu) R. G., reprezentowany przez radcę prawnego E. G., po raz drugi i trzeci wezwał Radę W. do usunięcia wskazanego naruszenia prawa. Rada nie udzieliła odpowiedzi na żadne z wezwań strony. W dniu 7 września 2011 r. (data stempla pocztowego) R. G. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w sprawie [...]. Skarżący wskazał, że interes prawny w niniejszej sprawie wywodzi z faktu adresowanej do niego decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] o warunkach zabudowy, którą – jego zdaniem – wydał nieznany ustawie organ, tj. [...]. Zarzucił organowi przekroczenie kompetencji w zakresie stanowienia prawa miejscowego i wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności. W odpowiedzi na skargę Rada W. wniosła o jej odrzucenie z powodu uchybienia terminu do wniesienia skargi, względnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W myśl natomiast art. 52 § 3 i 4 powołanej ustawy, jeżeli nie przewiduje ona środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania. Zgodnie zaś z art. 53 § 2 powołanej ustawy, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W oparciu natomiast o art. 58 § 1 pkt 2 ustawy, sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Podstawę do zaskarżenia uchwały rady gminy stanowi art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Ustawa o samorządzie gminnym w żaden sposób nie wiąże wniesienia skargi z terminem załatwienia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia takiego naruszenia, co można rozumieć w ten sposób, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia i to wezwanie ma być bezskuteczne. O bezskuteczności tego wezwania można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawił w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi skarżącemu. Jednocześnie należy podkreślić, że do oceny zachowania terminu do złożenia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma zastosowanie art. 53 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 2 kwietnia 2007 r. o sygn. II OPS 2/07, publ. LEX nr 260435). Z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu 21 marca 2011 r. R. G. po raz pierwszy wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, spowodowanego – w jego ocenie – § [...] uchwały Rady W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], i to właśnie od momentu wniesienia tego wezwania, w związku z brakiem jakiejkolwiek odpowiedzi ze strony organu, należy oceniać zachowanie przez skarżącego terminu do złożenia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Podkreślenia wymaga, że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, określone w art. 101 ust. 1 cyt. ustawy jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały – jednokrotnie, zaś następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu. Nie można bowiem instytucji wezwania, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, traktować jako czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych i mogącej być powtarzaną wielokrotnie, bez ograniczeń. Taki pogląd pozbawiałby owo wezwanie znaczenia prawnego, byłby zaprzeczeniem jego istoty i powodowałby destabilizację obrotu prawnego, zamiast poprawiać jego bezpieczeństwo. Ponadto, takie rozumienie wezwania stawiałoby wnoszących skargi do sądu administracyjnego na podstawie ww. przepisu w pozycji bardziej uprzywilejowanej, niż inne podmioty wnoszące skargi na podstawie innych przepisów. Byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2011 r. o sygn. akt I OSK 895/11, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). W takim zatem przypadku, stosownie do treści art. 53 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia przez R. G. skargi w niniejszej sprawie powinien być liczony od daty wniesienia przez niego pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Za dzień wniesienia tego wezwania należy natomiast uznać datę jego doręczenia organowi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2010 r. o sygn. akt II FSK 216/10, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2008 r. o sygn. akt II OSK 1592/08, publ. https://cbois.nsa.gov.pl), co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce w dniu 21 marca 2011 r. Ostatnim dniem terminu do wniesienia przez R. G. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie był zatem dzień 20 maja 2011 r., zaś skarga na uchwałę Rady W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] została złożona przez skarżącego dopiero w dniu 7 września 2011 r. Zestawienie wskazanych dat jednoznacznie wskazuje, iż nastąpiło przekroczenie, przewidzianego w art. 53 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sześćdziesięciodniowego terminu do wniesienia skargi, który nie został przywrócony, i dlatego podlega ona – jako niedopuszczalna – odrzuceniu. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.