I SA/Kr 1541/11

WyrokWSA w Krakowie2011-11-30

Skład orzekający: Ewa Michna, Stanisław Grzeszek, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieodpłatne szkolenia organizowane dla członków powiatowych rad zatrudnienia na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych oraz czy płatnik ma obowiązek pobierania zaliczek i wystawiania informacji PIT?
Ratio decidendi
Nieodpłatne szkolenia dla członków powiatowych rad zatrudnienia organizowane na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 118 lit. b) ustawy pdof. W związku z tym urząd pracy jako organizator nie ma obowiązku pobierania zaliczek na podatek ani wystawiania informacji PIT-11 lub PIT-8C z tego tytułu. Wykładnia przepisu nie zawiera ograniczenia podmiotowego do osób bezrobotnych, a interpretacja organu podatkowego zawężająca zwolnienie jest błędna.
Stan faktyczny
Urząd Pracy, jako samorządowa jednostka budżetowa, zwrócił się o interpretację indywidualną dotyczącą obowiązków płatnika wobec nieodpłatnych szkoleń organizowanych dla członków powiatowych rad zatrudnienia oraz obowiązku wystawienia informacji PIT. Organ podatkowy wydał interpretację, w której uznał, że świadczenia te podlegają opodatkowaniu i płatnik ma obowiązek pobierania zaliczek oraz wystawiania PIT-11. Urząd Pracy zaskarżył tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów i określił, że interpretacja ta nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Ministra Finansów na rzecz Urzędu Pracy koszty postępowania w kwocie 200 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1541/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Urszula Zięba, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2011r., sprawy ze skargi Urzędu Pracy, na interpretację indywidualną Ministra Finansów, z dnia 19 maja 2011r. Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. określa, iż zaskarżona interpretacja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 200zł ( dwieście złotych). Pismem z dnia 15 marca 2011 r. Urząd Pracy ( zwany dalej "stroną skarżącą") złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej obowiązków płatnika z tytułu nieodpłatnych szkoleń organizowanych dla członków powiatowych rad zatrudnienia i ewentualnego obowiązku wystawienia informacji PIT-11 lub PIT-8C z tytułu tego typu świadczeń. Przedstawiając stan faktyczny, strona skarżąca wskazała, że funkcjonuje jako samorządowa jednostka budżetowa i realizuje zadania określone w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (art. 23 ust. 7 oraz art. 108 ust. 1 pkt 6). Podała również, że w ramach tych zadań, organizuje w oparciu o wymienioną ustawę, jak również w oparciu o rozporządzenie z dnia 6 października 2004r. Ministra Gospodarki Pracy w sprawie rad zatrudnienia (Dz. U. Nr 224, poz. 2281) szkolenia dla członków Powiatowej Rady Zatrudnienia. Pytanie dotyczyło istnienia ewentualnego obowiązku pobierania przez stronę skarżącą, jako płatnika, zaliczek na podatek dochodowy z tytułu nieodpłatnych szkoleń finansowanych członkom powiatowych rad zatrudnienia oraz wskazania jaki typ imiennej informacji (PIT-11 lub PIT- 8C) należało wystawić z tego tytułu. Zdaniem strony skarżącej, brak było obowiązku pobierania i odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od nieodpłatnego świadczenia z tytułu szkolenia członka Powiatowej Rady Zatrudnienia, gdyż świadczenie to wolne było od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 118 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz.U. nr 80, poz. 350 ze zm.) – zwanej dalej ustawą "pdof". Zgodnie z powołanym przepisem wolna od podatku dochodowego była bowiem wartość nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych oraz wartość świadczeń rzeczowych z tytułu szkoleń i przygotowania zawodowego dorosłych - otrzymanych na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia 19 maja 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając w imieniu Ministra Finansów, uznał stanowisko strony skarżącej za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ stwierdził, że członkowie Powiatowej Rady Zatrudnienia uzyskują nieodpłatne świadczenie w postaci możliwości uczestnictwa w szkoleniach przy jednoczesnym nieponoszeniu wydatków z tego tytułu. W konsekwencji, w ocenie organu, powstawał u członków Powiatowej Rady Zatrudnienia przychód, którego zasady ustalania określał art. 11 ust. 2a ustawy pdof. Organ wskazał przy tym, że zgodnie z § 9 ww. rozporządzenia z dnia 6 października 2004r. Ministra Gospodarki Pracy w sprawie rad zatrudnienia, szkolenia członków Powiatowej Rady Zatrudnienia finansowane są przez starostę — w ramach limitu ze środków Funduszu Pracy, pozostających w ich dyspozycji. Istotą szkoleń dla członków Powiatowych Rad Zatrudnienia, w ocenie organu, był rozwój poprzez osobiste i grupowe doświadczenie oraz jego analiza. Organ wskazał, że jego zdaniem, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalniała z podatku dochodowego świadczenia otrzymane jedynie przez bezrobotnych. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 pkt 118 ustawy pdof wolna od podatku dochodowego była wartość nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych oraz wartość świadczeń rzeczowych z tytułu: a) studiów podyplomowych, b) szkoleń i przygotowania zawodowego dorosłych, c) egzaminów lub licencji, d) badań lekarskich lub psychologicznych, e) ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków - otrzymanych na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W związku z tym, wszelkie świadczenia niepieniężne przeznaczone na inne cele niż wyżej wskazane, zdaniem organu, nie były zwolnione od podatku na tej podstawie. Także świadczenia pieniężne np. refundacje - nawet, jeśli byłyby związane z wyżej wymienionymi celami nie były zwolnione od podatku na tej podstawie. Uzasadniając swoje stanowisko, organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ustawa ta dotyczy zadań państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej. Dodatkowo organ zastrzegł, że z definicji szkolenia określonej w art. 2 ust. 1 pkt 37 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, że są to pozaszkolne zajęcia mające na celu uzyskanie, uzupełnienie lub doskonalenie umiejętności i kwalifikacji zawodowych i ogólnych, potrzebnych do wykonywania pracy, w tym umiejętności poszukiwania zatrudnienia. Zdaniem organu, oczywistym było więc, że szkolenia, o których mowa w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy dotyczyły szkoleń dla osób bezrobotnych, a nie członków Powiatowej Rady Zatrudnienia – organu opiniodawczo-doradczego w sprawach polityki rynku pracy, działającego na podstawie tejże ustawy. Zważywszy na powyższe, w ocenie organu, skoro członkowie Powiatowej Rady Zatrudnienia uzyskiwali przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 13 pkt 6 ustawy pdof, to wypłacający im tego typu świadczenia zgodnie z art.41 ust. 1 ustawy pdof zobowiązani byli jako płatnicy pobierać zaliczki na podatek dochodowy. W przypadku świadczeń nie będących pieniędzmi, podatnik był przy tym obowiązany wpłacić płatnikowi kwotę należnej zaliczki przed udostępnieniem świadczenia. Zgodnie natomiast do art.42 ust.2 pkt 1 ustawy pdof płatnik miał obowiązek sporządzić do końca lutego następnego roku kalendarzowego imienne informacje PIT-11, przesyłając je podatnikom i właściwym urzędom skarbowym ze względu na miejsce zamieszkania podatnika. Niezależnie od powyższego, organ zauważył, że spośród świadczeń otrzymywanych przez członków powiatowych rad zatrudnienia można było zwolnić zgodnie z art.21 ust.1 pkt 16 lit. b) ustawy pdof tylko diety i należności za czas podróży służbowej osób nie będących pracownikami do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 13. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, pismem z dnia 3 czerwca 2011 r. strona skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa związanego z wydaną interpretacją indywidualną. W piśmie podtrzymała swoją argumentację Pismem z dnia 5 lipca 2011r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej działając w imieniu Ministra Finansów udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie, stwierdzając brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Pismem z dnia 3 sierpnia 2011 r. uzupełnionym pismem z dnia 4 sierpnia 2011 r. strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie domagając się uchylenia interpretacji w całości. Zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 118 i art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy pdof oraz art. 2 ust. 1 pkt 37 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez ich błędną wykładnię, a także naruszenie art. 14c § 2, art. 120, art. 121§ 1 art. 124 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) poprzez wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego na podstawie przepisów niemających w niniejszym stanie faktycznym zastosowania oraz niewyczerpujące i nierzetelne jej uzasadnienie. Zarzucając naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 118 ustawy pdof strona skarżąca podniosła, że brak było podstaw prawnych do objęcia zwolnieniem z podatku dochodowego od osób fizycznych nieodpłatnych świadczeń tylko jednej grupy osób – bezrobotnych, gdyż ustawodawca nie określił grupy osób, a jedynie listę świadczeń objętych zwolnieniem z podatku dochodowego - otrzymanych na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Strona skarżąca podkreśliła, że zasadnym było zastosowanie powyższego zwolnienia do wszystkich osób, którym umożliwiono korzystanie ze szkolenia na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Gdyby bowiem ustawodawca chciał objąć zwolnieniem tylko świadczenia otrzymane przez bezrobotnych, napisałby wprost do jakiej grupy osób jest ono skierowane. Taki wniosek wynikał z wykładni językowej powołanego przepisu. Strona skarżąca podniosła również, że organ błędnie zinterpretował i zastosował art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy pdof uznając, że zwolnienie podatkowe w nim określone nie obejmuje kosztów szkoleń dla członków powiatowych rad zatrudnienia. Powyższe zwolnienie od podatku, zdaniem strony skarżącej, miałoby zastosowanie do zwrotu kosztów dojazdu na posiedzenie Rady Zatrudnienia członkom Rady zamieszkałym poza miejscem obrad (art. 108 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 23 ust. 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Ponadto, według strony skarżącej, organ administracji błędnie zastosował art. 2 ust. 1 pkt 37 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przyjmując, że zwolnienie od podatku dochodowego od osób fizycznych wartości nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych oraz wartości świadczeń rzeczowych z tytułu szkoleń, na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dotyczył wyłącznie szkoleń osób bezrobotnych, gdy tymczasem ustawa ta w art. 2 ust. 1 pkt 37 określała definicję szkolenia i nie przewidywała odrębnej definicji dla szkoleń adresowanych do członków Rady Zatrudnienia. Na poparcie konieczności zastosowania w sprawie zwolnień podatkowych wykładni językowej (gramatycznej) strona skarżąca zacytowała fragment uzasadnienia wyroku NSA z dnia 5 listopada 2010r. II FSK 1142/09. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w kwestionowanej interpretacji oraz odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazywał na konstytucyjną zasadę równości argumentując, że niekonstytucyjne byłyby przepisy przyznające zwolnienie członkom powiatowych rad zatrudnienia, a inni podatnicy otrzymujący tego typu świadczenie, ale o odmiennej tematyce, nie byliby zwolnienia z opodatkowania. Organ podnosił również (powołując się na uchwałę SN z dnia 7 marca 1995r. III AZP 2/95, że wykładnia gramatyczno - słownikowa jest tylko jednym z przyjmowanych powszechnie, w rozumowaniu prawniczym, wykładni. Przyznawał przy tym rację stronie skarżącej, że na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mogły być organizowane szkolenia również dla innych osób, nie posiadających statusu bezrobotnego, ale to nie upoważniało, zdaniem organu, do skorzystania przez te osoby ze zwolnienia podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu była przede wszystkim wykładnia art.21 ust.1 pkt 118 lit.b ) ustawy pdof, zgodnie z którym wolne od podatku są przychody z tytułu wartości nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych oraz wartość świadczeń rzeczowych, z tytułu "szkoleń i przygotowania zawodowego dorosłych (...) - otrzymanych na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy". W ocenie organu, zwolnienie dotyczyło wyłącznie bezrobotnych otrzymujących powyższe przychody, chociaż organ nie negował, że szkolenia innych grup osób mogą być organizowane na podstawie ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Podobnie, organ nie negował, że Powiatowa Rada Zatrudnienia działa na podstawie tejże ustawy, a jej członkowie szkolą się zgodnie z zapisami również tej ustawy. Zdaniem strony skarżącej, skoro ww. ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wymieniała co najmniej w dwóch przepisach (art.23 ust. 7 i 108 ust. 1 pkt 6 ) szkolenia członków powiatowych rad zatrudnienia to zwolnienie takie z tytułu nieodpłatnych szkoleń dla nich organizowanych na podstawie ww. ustawy nie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W ocenie Sądu, nieodpłatne szkolenia organizowane dla członków powiatowych rad zatrudnienia na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wolne są od podatku dochodowego zgodnie z art.21 ust.1 pkt 118 lit.b) ustawy pdof, co powoduje, że organizujące je urzędy pracy nie mają obowiązku z tego tytułu pobierania zaliczek na podatek dochodowy. Nie mają też obowiązku ujmowania w imiennych informacjach PIT-11 lub PIT - 8C wartości tego typu świadczeń przekazywanych uczestnikom szkoleń. Powyższe wynika, zdaniem Sądu, przede wszystkim z braku zawarcia przez ustawodawcę w treści ww. przepisu wyraźnego ograniczenia podmiotowego zwalnianych z podatku świadczeń jedynie w stosunku do osób bezrobotnych. W konsekwencji, w ocenie Sądu, argumentacja organu zawężała sposób interpretacji ww. przepisów dotyczących zwolnienia podatkowego. Brak było przy tym uzasadnienia dla sugerowanej przez organ wykładni celowościowej oraz systemowej skoro dokumenty dotyczące procesu legislacyjnego tego nie potwierdziły. Niewątpliwie zasadą wykładni dotyczącej obowiązków podatkowych jest powszechność opodatkowania. Powszechność opodatkowania wynika przy tym nie tyle z art.32 ust. 1 Konstytucji, na który to przepis powołał się organ cytując orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zasady równości (równego traktowania, zakazu dyskryminacji), ale z art.84 Konstytucji. Przepis ten stanowi, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Zdaniem Sądu, zasada powszechności opodatkowania powoduje, że nie można interpretować rozszerzająco przepisów dotyczących ulg i zwolnień podatkowych. Ulgi i zwolnienia podatkowe są bowiem wyjątkiem od reguły (tj. powszechnego obowiązku ponoszenia ciężarów podatkowych nałożonych w drodze ustawy). W tym też kontekście symptomatyczny jest cytowany przez stronę skarżącą fragment uzasadnienia wyroku NSA z dnia 5 listopada 2010r. II FSK 1142/09, zgodnie z którym: "Wskazać należy, że wykładnia językowa (gramatyczna) norm prawa podatkowego dotyczących zwolnień od opodatkowania, zapewnia przede wszystkim realizację obowiązku respektowania norm konstytucyjnych, zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Takich możliwości nie zapewnia użycie reguł wykładni celowościowej w omawianym zakresie, gdyż przy ich zastosowaniu trudno jest całkowicie wyeliminować elementy ocen, a także czynników psychologicznych". Pogląd ten, który w całości orzekający Sąd podziela, należy jednak odczytywać w kontekście stanu faktycznego rozpoznawanej przez NSA sprawy, gdzie podatnik domagał się rozszerzającej interpretacji zwolnienia podatkowego z art.21 ust.1 pkt 32 ustawy pdof nie tylko przy sprzedaży nieruchomości, ale również przy umowie zamiany. Zakaz wykładni rozszerzającej zwolnień podatkowych (ulg lub odliczeń) nie powoduje jednak, że dozwolona jest interpretacja zawężająca. W szczególności, nieuzasadnionym sposobem interpretowania przepisu dotyczącego zwolnienia podatkowego byłoby dążenie, wbrew wynikom wykładni językowej, do ograniczenia sposobu jego rozumienia w oparciu o pozostałe typy interpretacji tekstu prawnego. Ulga (odliczenie) czy też zwolnienie podatkowe jest przewidzianą przez prawo możliwością zachowania (podatnik ma prawo do skorzystania z ulgi lub odliczenia, ale nie ma takiego obowiązku) lub też wręcz powinnością (zwolnienie z mocy prawa określonych kategorii przychodów lub dochodów nie daje podatnikowi wyboru co do możliwości ich opodatkowania). Niejasność przepisu lub jego zawężająca interpretacja nie może więc narażać podatnika na zarzut działania niezgodnego z prawem i w konsekwencji narażać na ryzyko sankcji finansowych (odsetki, sankcje podatkowe) czy też sankcji karnych (karnych skarbowych). Orzekający Sąd podziela przy tym stanowisko WSA w Białymstoku wyrażone w wyroku z dnia 11 stycznia 2011r. I SA/Bk 549/10, że: "Wykładnia gramatyczna nie może być uznana za jedyną dopuszczalną wykładnię przepisów dotyczących ulg i zwolnień podatkowych, zwłaszcza kiedy jej zastosowanie nie daje jednoznacznych rezultatów. Interpretator dokonujący wykładni przepisów dotyczących ulg i zwolnień podatkowych nie może - zasłaniając się zasadą powszechności opodatkowania (art. 84 Konstytucji RP) - poprzestać na jedynie wykładni gramatycznej określonego przepisu (przepisów) prawa, wybierając spośród kilku jego znaczeń wersję najmniej korzystną dla podatnika.". Interpretując konkretny przepis podatkowy należy, zdaniem Sądu, zastosować przy tym możliwie szeroki zakres rożnych rodzajów wykładni (z zastrzeżeniem ograniczeń co do wykładni rozszerzającej przy ulgach czy też zwolnieniach podatkowych). W ocenie Sądu, brak jest przy tym uzasadnienia do traktowania wykładni językowej jako najważniejszej i w tym rozumieniu jako podstawowego sposobu interpretacji tekstu prawnego. Zdaniem Sądu celowym jest stałe wspomaganie i konfrontowanie wyników wykładni językowej z efektami innych rodzajów interpretacji. W konsekwencji istotność wykładni językowej przy odkodowywaniu konkretnej normy prawnej wydaje się mieć znaczenie przede wszystkim jako początek, punkt wyjścia procesu interpretacji, ale nie jako jego podstawowy, rozstrzygający element. Odnosząc powyższe rozważania do rozstrzyganej sprawy należy ponownie zauważyć, że w tekście ww. art.21 ust.1 pkt 118 ustawy pdof brak jest wyraźnego zastrzeżenia, że zwolnienie podatkowe dotyczy wyłącznie bezrobotnych. Odwołując się do procesu legislacyjnego, na który powołał się organ wskazując na cel ustawodawcy – zwolnienie jedynie świadczeń dla bezrobotnych- należałoby wskazać, że art.21 ust.1 pkt 118 pdof został wprowadzony przez art.129 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99 poz.1001 ze zm.). Jednocześnie przepis ten nowelizował art.21 ust.1 pkt 102 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, gdzie w miejsce dotychczasowego przepisu zwalniającego od podatku "kwoty stanowiące zwrot kosztów dojazdu do pracy i zakwaterowania, wypłacane przez powiatowe urzędy pracy na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu" wprowadzono nowe brzmienie: "zwrot kosztów otrzymany przez bezrobotnego ..." (podkreślenie Sądu) na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku (w przepisie wymienione w podpunktach konkretne typy świadczeń otrzymywanych przez bezrobotnego). Porównanie dwóch nowelizowanych przepisów wskazuje, że tylko w art.21 ust.1 pkt 102 ustawy pdof ustawodawca zdecydował się na wyraźne podmiotowe ograniczenie zwalnianych z podatku świadczeń wskazując, że dotyczą one świadczeń otrzymywanych przez bezrobotnego. Przepis art.21 ust.1 pkt 118 ustawy pdof nie zawiera takiego ograniczenia. Wykładnia systemowa wewnętrzna oparta na treści dwóch przepisów (zwolnień podatkowych) nota bene wprowadzonych w życie tą samą nowelizacją, wskazuje, że gdyby ustawodawca chciał ograniczyć w art.21 ust. 1 pkt 118 pdof podmiotowo krąg osób korzystających ze zwolnienia z tytułu świadczeń przyznawanych na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, toby to wyraźnie zastrzegł – tak jak to zrobił w ww. art.21 ust.1 pkt 102 ustawy pdof. Projekt rządowy ( druk 2421 Sejmu IV kadencji) ustawy również nie zawierał elementów, z których wynikałoby, że wprowadzone zwolnienie z art.21 ust.1 pkt 118 ustawy pdof (pierwotnie projektowany art.127 ustawy zmieniającej) ograniczone byłoby podmiotowo wyłącznie do osób bezrobotnych. Z stenogramu posiedzenia komisji sejmowych (Biuletyn nr 2987/IV Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektów ustaw związanych z rządowym "Programem uporządkowania i ograniczenia wydatków publicznych" ) wynika również, że udzielający wyjaśnień co do celu wprowadzenia art.21 ust.1 pkt 118 ustawy pdof przedstawiciel MGPiPS wskazywał, że: "Zaproponowane w tej ustawie zmiany wynikają z wcześniej przyjętych przepisów. Są one czysto techniczne". Dokumenty sejmowe (ww. Biuletyn nr 2987/IV) potwierdzają też (wbrew sugestiom organu), że ustawodawca potraktował ustawę jako unormowanie o znacznie szerszym zakresie niż regulacja sytuacji bezrobotnych. Wstępna dyskusja posłów nad założeniami projektu i tytułem nowej ustawy oraz nad faktem pominięcia w jej tytule słowa "bezrobocie" dowodzi, że ustawa nie dotyczyła wyłącznie bezrobotnych. Brak jest więc uzasadnienia do sugerowanej przez organ wykładni, że skoro art.1 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku dotyczy zadań "...państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej" to wprowadzone tą ustawą zwolnienie podatkowe dotyczy wyłącznie bezrobotnych. Należy bowiem zauważyć, że ustawa ta dotyczy również powiatowych rad zatrudnienia, które zgodnie z art.22 ust.3 tejże ustawy są organami opiniodawczo-doradczymi starosty w sprawach polityki rynku pracy. Zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej (czyli w kształcie wymienionym w ww. art.1 ust.1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy) to inaczej "polityka rynku pracy" (por. tytuł Rozdziału 2 ustawy). Zgodnie natomiast z art.21 ust.1 pkt 1 tejże ustawy: "Polityka rynku pracy realizowana przez władze publiczne opiera się na dialogu i współpracy z partnerami społecznymi, w szczególności w ramach: (...) działalności rad zatrudnienia". W oparciu o powyższe, zdaniem Sądu, brak jest uzasadnienia do sugestii organu że zarówno treść ustawy jak i cel jej wprowadzenia świadczyć miałyby o regulacjach dotyczących bezrobocia i bezrobotnych, co tym samym zawężałoby wprowadzone przez tę ustawę zwolnienie podatkowe, wyłącznie do osób bezrobotnych. Podobnie rację ma strona skarżąca, wskazując na brak ograniczenia definicji szkoleń zawartej w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jedynie do szkoleń bezrobotnych. Definicja szkolenia zawarta w art..2 ust.1 pkt 37 tejże ustawy, zgodnie z którą szkolenie oznacza "pozaszkolne zajęcia mające na celu uzyskanie, uzupełnienie lub doskonalenie umiejętności i kwalifikacji zawodowych lub ogólnych, potrzebnych do wykonywania pracy, w tym umiejętności poszukiwania zatrudnienia" również nie wzbudziła wątpliwości w czasie prac posłów. Definicja ta nie zawiera przy tym, zdaniem Sądu, a wbrew twierdzeniom organu, ograniczenia co do osób, które mogą korzystać ze szkolenia w rozumieniu ustawy. Szkolenia członków powiatowych rad zatrudnienia mogą, a nawet powinny mieć na celu : "...uzupełnienie lub doskonalenie umiejętności i kwalifikacji zawodowych lub ogólnych, potrzebnych do wykonywania pracy". Pracą ta mogą być również nałożone na członków powiatowych rad zatrudnienia obowiązki opiniodawczo-doradcze. Zdaniem Sądu, definicja szkolenia zawarta w ustawie nie ogranicza się więc jedynie do szkoleń bezrobotnych. Na koniec należałoby zaznaczyć, że nie jest rolą sądu administracyjnego, badać celowość i zasadność zwolnień podatkowych (tj. dlaczego nie objęto zwolnieniem innego typu nieodpłatnych szkoleń). Ustawodawca posiada w tym zakresie wyłączną kompetencję. Skoro rzeczywistym celem byłoby ograniczenie spornego zwolnienia podatkowego jedynie do świadczeń otrzymywanych przez bezrobotnych to drogą do tego jest odpowiednia inicjatywa ustawodawcza, a nie zawężająca interpretacja dokonywana przez organy podatkowe. Podsumowując, w ocenie Sądu, wykładnia językowa wsparta konstytucyjnymi zasadami interpretacji zwolnień podatkowych, wykładnia systemowa oraz wykładnia odwołująca się do historii procesu legislacyjnego dowodzi prawidłowości stanowiska strony skarżącej. Wobec powyższego Sąd uznał odnoszenie się do argumentacji stron dotyczącej art.21 ust.1 pkt 16 ustawy pdof za bezprzedmiotowe, tym bardziej, że sam wniosek o wydanie zaskarżonej interpretacji nie dotyczył problemów z wykładnią tegoż przepisu. Odnosząc się natomiast do pozostałych argumentów skargi to należałoby zaznaczyć, że błędy organu wynikały przede wszystkim nie tyle z naruszenia przepisów postępowania (w tym wymienionych w skardze przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa) ale z błędnej wykładni prawa materialnego tj. ww. art.21 ust.1 pkt 118 ustawy pdof. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację (w pkt I wyroku) na zasadzie art.146 § 1 w zw. z art.3 §2 pkt 4a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Przepisy te stanowią bowiem, że Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynność (art. 146 §1), a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art.3 §2 pkt 4a). Orzeczono również (w pkt II wyroku) zgodnie z art.152 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono (pkt III wyroku) na zasadzie art. 200 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W związku z powyższym zasądzono od organu na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w wysokości uiszczonego wpisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło