III SA/Wr 337/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-12-02
Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Józef Kremis, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa podpisania umowy o dofinansowanie projektu, wynikająca z ponownej oceny projektu przed zawarciem umowy, stanowi "negatywną ocenę projektu" w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, która może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odmowa podpisania umowy o dofinansowanie, nawet jeśli następuje na etapie poprzedzającym zawarcie umowy, stanowi "negatywną ocenę projektu" w rozumieniu art. 30b ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, jeśli ma charakter ocenny i skutkuje odmową dofinansowania. W takim przypadku skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna. Ponadto, ocena projektu dokonana przez Instytucję Zarządzającą musi być rzetelna i przejrzysta, a jej uzasadnienie wyczerpujące, co oznacza konieczność wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych decyzji, w tym analizy kryteriów oceny i wymogów formalnych.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu "Rewitalizacja zamku w S.". Instytucja Pośrednicząca odmówiła podpisania umowy o dofinansowanie, powołując się na wątpliwości dotyczące podziału jednego, niepodzielnego ekonomicznie projektu na dwa odrębne wnioski, co mogłoby prowadzić do przekroczenia limitu dofinansowania. Marszałek Województwa D. utrzymał w mocy tę decyzję. Spółka "A" wniosła skargę do WSA we Wrocławiu, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących procedury odwoławczej i zasad prowadzenia konkursu. WSA uznał skargę za dopuszczalną i stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że ocena projektu będąca podstawą odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa D. Zasądził także od Marszałka Województwa D. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia NSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Józef Kremis, Marcin Miemiec (sprawozdawca), , Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. w W. na rozstrzygnięcie Marszałka Województwa D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie negatywnego wyniku odwołania w sprawie odmowy podpisania umowy o dofinansowanie I. stwierdza, że ocena projektu będąca podstawą odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa D.; II. zasądza od Marszałka Województwa D. na rzecz strony skarżącej kwotę (...) ([...]) złotych kosztów postępowania.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem Marszałek Województwa D. działając w imieniu Zarządu Województwa D. jako Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym dla Województwa D., po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawcy "A" Sp. z o.o z dnia [...] r. od odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie projektu pn. "Rewitalizacja zamku w S. - dawnego A. celem dostosowania do wymogów Centrów Pobytowych UEFA EURO 2012", nie uwzględnił odwołania.
W uzasadnieniu przytoczono, że pismem Dyrektora D. Instytucji Pośredniczącej z dnia [...] r. poinformowano wnioskodawcę o odmowie podpisania umowy o dofinansowanie wskazanego projektu argumentując to faktem powzięcia na etapie weryfikacji wątpliwości, czy ten projekt wraz z innym projektem pn. "Restauracja zabytkowej Oficyny w miejscowości S. na potrzeby stworzenia bazy pobytowej na EURO 2012", złożonym do dofinansowania w ramach tego samego naboru przez "B" Spółka z o.o., nie stanowi jednej, niepodzielnej ekonomicznie inwestycji i czy nie zostały one sztucznie podzielone w celu uzyskania wielokrotności dofinansowania ze środków publicznych. Jak bowiem wynikało z dokumentacji zgromadzonej na etapie postępowania odwoławczego, w celu wyjaśnienia powyższych wątpliwości, D. Instytucja Pośrednicząca wystąpiła w powyższym zakresie o opinię prawną do radcy prawnego DIP, oraz o ekspertyzę specjalisty z zakresu pomocy publicznej i rzeczoznawcy budowlanego. Opinia radcy prawnego DIP z dnia [...] r. wykazała, iż przepisy rozporządzenia Nr [...] zakazują jedynie dzielenia dużych projektów inwestycyjnych, co nie ma zastosowania w ramach przedmiotowych projektów. Ekspertyza rzeczoznawcy budowlanego z dnia [...] r. wykazała natomiast, że obiekty powstające w ramach wymienionych projektów mogą funkcjonować niezależnie od siebie. Odmienne stanowisko zawarto w ekspertyzie z dnia [...] r. przygotowanej przez specjalistę z zakresu pomocy publicznej, zgodnie z którym działania planowane do realizacji w ramach dwóch wskazanych projektów stanowią w świetle Rozporządzenia Komisji Nr [...] jedną, niepodzielną ekonomicznie inwestycję. Z uwagi na rozbieżne opinie w przedmiotowej sprawie, D. Instytucja Pośrednicząca wystąpiła o kolejną ekspertyzę z zakresu pomocy publicznej dotyczącą powyższych projektów, która wykazała, że oba projekty stanowią jednostkowy projekt inwestycyjny, którego koszty kwalifikowalne są ze sobą powiązane w sposób ekonomiczny. Doszło tym samym do podziału kosztów kwalifikowalnych jednej nowej inwestycji. Mając na uwadze ostatnią ekspertyzę z dnia [...] r., potwierdzającą wątpliwości DIP oraz stanowisko wyrażone w ekspertyzie z dnia [...] r., o której mowa powyżej, Instytucja Pośrednicząca podjęła decyzję o odstąpieniu od zawarcia umowy o dofinansowanie projektu pn. "Restauracja zabytkowej Oficyny w miejscowości S. na potrzeby stworzenia bazy pobytowej na EURO 2012".
W odwołaniu wnioskodawca zarzucił D. Instytucji Pośredniczącej podjęcie decyzji w sprawie odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie z rażącym naruszeniem postanowień Wytycznych dla Wnioskodawców schemat 1.1.D.Ib RPO WD, przewidujących 4 przesłanki odstąpienia od podpisania umowy o dofinansowanie:
1. Niedostarczenie przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie dokumentów wymaganych do zawarcia umowy, lub,
2. Dostarczenie dokumentów niezgodnych z zaakceptowanym wnioskiem o dofinansowanie, lub
3. Niedokonanie wymaganych korekt lub uzupełnień dokumentów, lub
4. Uzyskanie przez DIP informacji o zaistnieniu nowych okoliczności, nieznanych w czasie procedury oceny i wyboru projektów, mogących mieć wpływ na prawidłowość realizacji projektu.
Według wnioskodawcy żaden z tych przypadków uzasadniających odstąpienie od podpisania umowy o dofinansowanie nie wystąpił, a fakt istnienia powiązań pomiędzy dwoma wymienionymi projektami znany był DIP od początku, bowiem oba wnioski o dofinansowanie wraz z załącznikami zawierały obszerne i jednoznaczne informacje o porozumieniu między powiązanymi kapitałowo wnioskodawcami, tj. "A" Sp. z o.o. i "B" Sp. z o.o., dotyczącym wspólnej eksploatacji obiektów.
Odnosząc się do zarzutu bezpodstawnego i podjętego z rażącym naruszeniem prawa odstąpienia od odmowy podpisania umowy o dofinansowanie Instytucja Zarządzająca wskazała, że zgodnie z zamkniętym katalogiem przypadków uzasadniających odstąpienie od podpisania umowy o dofinansowanie z Wnioskodawcą, które regulują zarówno Wytyczne dla wnioskodawców, właściwe dla przedmiotowego naboru, jak i zapisy Uszczegółowienia z dnia [...] r., nie zachodziły formalne aspekty odstąpienia od podpisania umowy o dofinansowanie. Wnioskodawca w terminie dostarczył bowiem wszystkie prawidłowo przygotowane dokumenty niezbędne do podpisania umowy o dofinansowanie. Nie wykazano również pojawienia się "nowych okoliczności" w sprawie, o których DIP mogła nie wiedzieć na etapie naboru, oceny i wyboru projektu. Wobec tego D. Instytucja Pośrednicząca odmówiła zawarcia umowy o dofinansowanie projektu pn. "Rewitalizacja zamku w S. - dawnego A. celem dostosowania do wymogów Centrów Pobytowych UEFA EURO 2012" niezgodnie z zapisami dokumentów programowych ustanowionych przez IZ RPO WD, czyli z naruszeniem procedury obowiązującej w ramach RPO WD.
Według IZ należy jednak mieć na uwadze, że w tej sprawie aspekt proceduralny stanowi kwestię drugorzędną. Kluczowe znaczenie ma bowiem aspekt merytoryczny, od którego rozstrzygnięcia w istocie zależy, czy wniosek o dofinansowanie mógł aplikować o dofinansowanie w ramach podschematu 1.1.Dl.b "Projekty inwestycyjne zwiększające atrakcyjność turystyczną regionu poprzez tworzenie centrów pobytowych EURO 2012". Zgodnie z zapisami ogłoszenia o naborze wniosków o dofinansowanie w ramach tego podschematu, dofinansowane mogą być bowiem jedynie takie projekty, które oprócz ogólnych warunków, dodatkowo:
1) zlokalizowane są w jednej z gmin, zgodnie z listą gmin zatwierdzoną przez Zarząd Województwa D.,
2) spełniają wymogi UEFA dotyczące centrów pobytowych obowiązujących podczas EURO 2012 (w zakresie realizowanego projektu).
Zauważono następnie, że z załączonej dokumentacji projektowej wynika, że jedynie obie inwestycje rozpatrywane łącznie stanowią integralną całość spełniającą warunek określony w pkt 2. Żadna z nich oddzielnie nie spełnia natomiast warunków określonych dla naboru w ramach podschematu 1.1.Dl.b., dotyczącego spełnienia wymogów UEFA co do centrów pobytowych obowiązujących podczas EURO 2012 w zakresie realizowanego projektu. Warunki stawiane przez UEFA spełnione zostaną dopiero przy łącznej realizacji obu projektów.
Rozważając zarzut odwołania, że żadna z ekspertyz przeprowadzonych na zlecenie DIP nie odniosła się do określenia na podstawie obowiązujących dokumentów programowych, do próby zakwalifikowania przedsięwzięć opisanych w obu wnioskach o dofinansowanie jako stanowiących jeden projekt czy stanowiących odrębne projekty, IZ podniosła, że przyjęcie stanowiska, że wymienione projekty stanowią dwa odrębne projekty powoduje niespełnienie kluczowego kryterium oceny formalnej projektu nr 1 Kwalifikowalność wniosku, podkryterium nr 1b "Czy projekt jest zgodny z typem projektu w ramach ogłoszonego naboru". Przyjmując, że oba wnioski o dofinansowanie stanowią jeden projekt, którego wnioski o dofinansowanie rozpatrywane są łącznie, niespełnione zostanie kryterium kluczowe oceny formalnej projektu nr 3 Kwalifikowalność wniosku - "Czy projekt jest zgodny z zapisami zewnętrznej i wewnętrznej linii demarkacyjnej". Zgodnie bowiem z zapisami pkt IV ogłoszenia o naborze projektu oraz zapisami Szczegółowego Opisu Priorytetów w ramach RPO WD na lata 2007-2013, maksymalna wysokość wydatków kwalifikowanych dla projektów realizowanych w podschemacie 1.1.Dlb RPO WD wynosi 8 mln PLN. Z wniosku o dofinansowanie "A" Sp. z o.o., wynika, że całkowite wydatki kwalifikowalne wynoszą [...] zł, a z wniosku "B" Sp. z o.o. wynika, że całkowite wydatki kwalifikowalne projektu wynoszą [...] zł. Oznacza to, że w przypadku potraktowania przedsięwzięć inwestycyjnych określonych we wnioskach o dofinansowanie jako jednego projektu, przekroczono by maksymalny dopuszczalny limit 8 mln PLN całkowitych wydatków kwalifikowalnych w projekcie, powodując tym samym niespełnienie kluczowego kryterium nr 3 oceny formalnej projektu.
W ocenie IZ dla rozstrzygnięcia przedmiotowego odwołania nie ma zatem znaczenia analizowanie treści ekspertyz wydanych w przedmiotowej sprawie, gdyż zagadnienia poruszone w ekspertyzach przygotowanych na zlecenie DIP nie mają dla sprawy żadnego znaczenia. Bezsprzeczne jest bowiem, iż w wyniku dokonywania oceny formalnej wniosku o dofinansowanie nr [...] i nr [...] doszło do rażącego naruszenia prawa i norm obowiązujących w ramach RPO WD, w wyniku którego wbrew literalnemu brzmieniu przepisów i dokumentów obowiązujących w systemie RPO WD, przyznano wnioskodawcy uprawnienia, które w świetle obowiązującego prawa i zasad wdrażania RPO WD były niedopuszczalne.
Powyższe rozstrzygnięcie, w treści którego pouczono, że nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, "A" Sp. z o.o. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o stwierdzenie niezgodności z prawem i uchylenie w całości tego rozstrzygnięcia, zarzucając:
- naruszenie art. 29 ust. 4 oraz art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, poprzez zmianę zasad prowadzenia konkursu na niekorzyść wnioskodawcy, polegającą na ponownym przeprowadzeniu, po zakończeniu pierwszego etapu postępowania, w określonym zakresie oceny złożonego wniosku o dofinansowanie oraz przyjęciu wbrew "Wytycznym", że okoliczności znane w czasie procedury oceny i wyboru projektów mogą stanowić przedmiot kolejnej oceny (poza pierwszym etapem postępowania) oraz przesłankę odmowy zawarcia umowy o dofinansowaniez wybranym wcześniej podmiotem, w sytuacji, gdy D. Instytucja Pośrednicząca w trakcie oceny wniosków nie wyjaśniała ewentualnych wątpliwości w tym zakresie,
- rażące naruszenie "Wytycznych dla Wnioskodawców" w zakresie wymogów, jakie powinny uwzględniać procedury odwoławcze dla programów operacyjnych, dla konkursów ogłaszanych od dnia 20 grudnia 2008 r., wydanymi przez Ministra Rozwoju Regionalnego schemat 1.1.Dl b RPO WD, które przewidują ściśle określone 4 przesłanki odstąpienia od podpisania umowy o dofinansowanie, z których żadna nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie,
- naruszenie art. 60 rozporządzenia Rady nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.Urz. UE L210 z 31 lipca 2006 r., s. 25 ze zm.) oraz art.25 pkt.1 w związku z art. 26 ust. 1 pkt.1 pkt.8 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ( t.j. Dz.U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie ich w niniejszej sprawie jako podstawy do ponownej merytorycznej weryfikacji projektu, podczas gdy są to przepisy o charakterze ogólnym, nie uprawniające Instytucji Zarządzającej do zmiany w trakcie konkursu zasad jego prowadzenia na niekorzyść wnioskodawcy i do ponownego przeprowadzenia w określonym zakresie dowolnej oceny złożonego wniosku o dofinansowanie projektu;
- naruszenie art. 156 § 1 ust. 2 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wydanie decyzji - rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania i odstąpienia od podpisania umowy o dofinansowanie bez podstawy prawnej, w szczególności niewskazanie przepisu prawa ani postanowienia dokumentacji wdrożeniowej Podschematu 1.1 D.lb, które miałoby zostać naruszone wskutek podpisanie umów o dofinansowanie projektów, i z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności art. 29 ust. 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, poprzez zmianę zasad prowadzenia konkursu na niekorzyść wnioskodawców, polegającą na ponownym przeprowadzeniu w określonym zakresie oceny złożonego wniosku o dofinansowanie oraz przyjęciu - wbrew "Wytycznym dla Wnioskodawców" w zakresie wymogów, jakie powinny uwzględniać procedury odwoławcze dla programów operacyjnych, dla konkursów ogłaszanych od dnia 20 grudnia 2008 r., wydanymi przez Ministra Rozwoju Regionalnego, schemat 1.1.D l b RPO WD, które przewidują ściśle określone 4 przesłanki odstąpienia od podpisania umowy o dofinansowanie, z których żadna nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.
- wydanie rozstrzygnięcia odwołania z przez osobę do tego nieuprawnioną ewentualnie bez powołania odpowiedniego umocowania do działania w imieniu Marszałka Województwa D.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej wobec braku kognicji sądu administracyjnego bądź o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wniosku o odrzucenie skargi podniesiono, że projekt skarżącej przeszedł wszystkie stadia oceny i zakwalifikowano go do dofinansowania uchwałą Zarządu Województwa D. Wprawdzie informacja o odmowie podpisania umowy o dofinansowanie jest w istocie negatywną informacją dla spółki, to nie można przyjąć, że stanowi ona informację o negatywnej ocenie projektu w rozumieniu art. 30b ust.1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
W kwestiach merytorycznych strona przeciwna kontrargumentowała, że nie doszło do zmian zasad prowadzenia konkursu. Podkreślała rolę i funkcję, jakie pełni IZ RPO WD w systemie realizacji programu operacyjnego, odwołując się do regulacji prawa krajowego i unijnego oraz wskazując na tezy orzeczeń sądów administracyjnych. W ocenie IZ jest ona zobowiązana do dokonywania weryfikacji spełnienia warunków konkursu przez wnioskodawcę. Dokonanie weryfikacji dokumentów przedłożonych przez spółkę na etapie poprzedzającym zawarcie umowy o dofinansowanie nie może być uznane za naruszające prawo unijne lub krajowe. Jeżeli zatem na tym (ostatnim) etapie Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że spółka nie spełnia warunków konkursu, była obowiązana do odmowy podpisania umowy o dofinansowanie projektu. W przeciwnym razie dofinansowanie w ramach konkursu otrzymałby wnioskodawca lub projekt niespełniający kryteriów wyboru projektów. Byłoby to zaprzeczeniem istoty takiego konkursu, a zarazem nierównym traktowaniem wnioskodawców i ich projektów.
W piśmie z dnia [...] r., stanowiącym ustosunkowanie się do odpowiedzi na skargę, skarżąca uzupełniła argumentację zawartą w skardze oraz dla jej wsparcia powołała na orzecznictwo sądowo administracyjne, wskazując naruszenie przez stronę przeciwną przepisów powołanych w tym piśmie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2, natomiast § 3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny legalności uwzględnia także ujawnione naruszenia prawa, których w skardze nie powołano.
Artykuł 30c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. nr 227, poz.1658 ze zm., zwana dalej ustawą), stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c ustawy. Według art. 30c ust. 3 ustawy, w wyniku rozpatrzenia skargi sąd administracyjny może: uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą; oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe.
W pierwszej kolejności należało rozpatrzyć zagadnienie dopuszczalności skargi w przypadku odmowy podpisania umowy o dofinansowanie, jak ma to miejsce w rozpoznawanym przypadku.
W tej materii Sąd podziela linię orzecznictwa sądów administracyjnych na kanwie brzmienia art. 30c ust.1 i art. 30b ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, że przy braku legalnego zdefiniowania pojęcia "negatywnej oceny projektu" zasadne jest przyjęcie, iż chodzi o przypadki, gdy ocena taka doprowadza do sytuacji, w której projekt nie otrzyma dofinansowania (por. postanowienie NSA z 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 1494/10, wyrok NSA z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 248/10, Centralna Baza Orzeczeń, wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r. II GSK 847/10, LEX nr 663502). Takie stanowisko w rozpatrywanej sprawie wyraził NSA w postanowieniu z dnia [...] r. (sygn. akt II GSK 1058/11). Bez wątpienia odmowę podpisania, zawarcia umowy o dofinansowanie, w razie gdy instytucja zarządzająca dopatrzyła się niespełnienia pewnych wymogów formalnych czy merytorycznej natury, należy uznać za taką "negatywną ocenę", choć skutkuje ona w istocie odmową dokonania czynności cywilnoprawnej, jaką jest rzeczona umowa. Jakkolwiek instytucja zarządzająca ma prawo także na etapie popisywania umowy do weryfikowania, czy wszelkie przesłanki przyznania pomocy zostały spełnione, jednakże jeśli taka (ponowna) weryfikacja ma charakter ocenny i jeśli jest negatywna w skutkach dla wnioskodawcy poprzez odmowę dofinansowania, winna być uznana za "ocenę negatywną", o której mowa w treści art. 30b ust.1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Inaczej rzecz ujmując, z racji celu unormowania tej ustawy, nie ma znaczenia, na jakim etapie postępowania doszło do wyrażenia de facto negatywnej oceny projektu, czy następuje to w fazie wstępnej, czy dopiero przed zawarciem umowy. Przyjęcie przeciwnej wykładni art. 30a ust. 1 ustawy pozbawiałoby wnioskodawcę możliwości kwestionowania prawidłowości dokonanych ocen. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że poszczególne programy mogą się różnić w zakresie procedur. Przesądzający jest więc rzeczywisty charakter czynności instytucji odpowiedzialnej za realizację programu. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanym przypadku bezsprzecznie dokonana ponowna weryfikacja spornego projektu ma walor takiej oceny. Wynika to wprost ze sformułowań zamieszczonych w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia odwołania. W tym stanie rzeczy, skarga do sądu administracyjnego na odmowę zawarcia umowy o dofinansowanie jest dopuszczalna.
Zgodnie z przepisem art. 30 c ust. 2 ustawy skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej, bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, obejmującą wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych oraz informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej. Skarga podlega opłacie sądowej. Według art. 30d ust. 3 na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie wpływa negatywnie błędne pouczenie lub brak pouczenia, o którym mowa w art. 30b ust. 1 i 4.
W rozpoznawanej sprawie wymogi formalne do wniesienia skargi zostały spełnione. Skarżąca spółka wniosła bowiem skargę w ustawowym terminie, po wyczerpaniu środków odwoławczych i otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej. Załączyła również wymaganą dokumentację oraz uiściła stosowny wpis sądowy.
Przystępując do rozstrzygnięcia istoty sporu należy zaznaczyć, że sądowa kontrola legalności oceny projektu przeprowadzona przez właściwą instytucję zarządzającą w ramach ogłoszonego konkursu sprowadza się do prawidłowości stosowania prawa przez tę instytucję, zawartego w przepisach ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, jej przepisach wykonawczych, w regionalnym programie operacyjnym (art. 20 ust. 3 i 3a ustawy tej ustawy), a nadto regulacjach zawartych w systemie realizacji programu operacyjnego (art. 5 pkt 11 ustawy), ustanowionych przez instytucję zarządzającą (art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy), jak również w regulacjach wspólnotowych dotyczących w szczególności Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
Kontrolując zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd stwierdził, że ocena projektu dokonana przez Instytucję Zarządzającą narusza prawo.
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712) zgodnie z założeniami zawartymi w art. 1 i art. 2, określa zasady prowadzenia polityki rozwoju w celu zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju, spójności społeczno-gospodarczej, regionalnej i przestrzennej, podnoszenia konkurencyjności gospodarki oraz tworzenia nowych miejsc pracy w skali krajowej, regionalnej lub lokalnej. Zgodnie z art. 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju omawiany rozwój ma być realizowany z wykorzystaniem środków publicznych, przy czym są to środki pochodzącez budżetu państwa, z Unii Europejskiej lub z innych źródeł zagranicznych (art. 3a). Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zawiera regulacje mające na celu usprawnienie i przyspieszenie rozdziału środków przeznaczonych na współfinansowanie wyżej określonego rozwoju. Stosownie do art. 26 ust. 1 omawianej ustawy, do zadań instytucji zarządzającej, w tym zarządu województwa, należy między innymi (pkt 1) wypełnianie obowiązków wynikających z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, str. 25-78). Według powołanego przepisu unijnego - instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za (lit.a) zapewnienie, że operacje są wybierane do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji. Ponadto, zgodnie z pkt 2 ust. 1 art. 26 powołanej ustawy – do zadań instytucji zarządzającej należy przygotowanie szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego oraz jego zmian, z uwzględnieniem wytycznych ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, o których mowa w art. 35 ust. 3 pkt 1, a także (pkt 4) wybór - w oparciu o kryteria wyboru projektów, o których mowa w pkt 3, czyli zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący - projektów, które będą dofinansowane w ramach programu operacyjnego oraz (pkt 6) określenie kryteriów kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach programu operacyjnego i określenie systemu realizacji programu operacyjnego (pkt 8), przez co rozumie się zasady i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji strategii rozwoju oraz programów, obejmujące zarządzanie, monitoring, ewaluację, kontrolę i sprawozdawczość oraz sposób koordynacji działań tych instytucji; system realizacji określa również środki odwoławcze przysługujące wnioskodawcy w trakcie naboru projektów ( art. 5 pkt 11).
Stosownie do art. 26 ust. 2 ustawy - instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Na podstawie art. 29 ust. 1 instytucja zarządzająca, instytucja pośrednicząca lub instytucja wdrażająca, w celu wyłonienia projektów do dofinansowania w trybie, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 3, ogłasza konkurs na swojej stronie internetowej, przy czym ogłoszenie zawiera informacje obejmujące również kryteria wyboru projektów ( pkt 6).
W powyższym świetle, na tle tak opisanych ustawowych zadań instytucji zarządzającej, może ona domagać się od uczestników procedur wyłaniania projektów celem ich dofinansowania – dochowania warunków określonych przez Komitet Monitorujący oraz tę instytucję, ale to także oznacza powinność przestrzegania ustalonych procedur przez samą instytucję w odniesieniu do wszystkich beneficjentów. W przeciwnym wypadku stanowiłoby to o naruszeniu przez instytucję prawa i reguł wyboru projektów do dofinansowania, tzn. naruszeniu zasad równego dostępu oraz przejrzystości reguł, rzetelności oceny.
Jak zasadnie wskazała strona skarżąca, w opracowanym "Szczegółowym Opisie Priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013", zwanym Uszczegółowieniem RPO WD, w dziale 1.5.2."Procedura odwoławcza", część C "Odwołania w zakresie odmowy zawarcia umowy/porozumienia/ /podjęcia uchwały o dofinansowanie projektu (tryb konkursowy, systemowy oraz indywidualny)" przewidziano tylko cztery przesłanki do odmowy zawarcia umowy:
- niedostarczenie przez beneficjenta w wyznaczonym terminie dokumentów wymaganych do zawarcia umowy o dofinansowanie projektu, w tym w wyznaczonym terminie lub niedokonanie w nich stosownych korekt lub uzupełnień,
- nieodesłanie przez beneficjenta podpisanych egzemplarzy umowy wyznaczonym terminie lub niezgloszenie się w wyznaczonym terminie w celu zawarcia umowy,
- niewniesienie zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy,
- uzyskanie przez Instytucję Zarządzającą RPO WD lub Instytucję Pośredniczącą informacji o zaistnieniu nowych okoliczności, nieznanych w momencie przeprowadzenia procedury naboru, oceny i wyboru propozycji projektów/projektów, mogących mieć wpływ na prawidłowość tej procedury.
Ostatnia przesłanka stanowi tryb quasi wznowienia postępowania. W tym kontekście, w zaskarżonym rozstrzygnięciu Instytucja Zarządzająca przyznała, oprócz tego, że żadna z wymienionych podstaw nie zaistniała, iż nie wykazano pojawienia się "nowych okoliczności" w sprawie, o których DIP mogła nie wiedzieć na etapie oceny i naboru projektu. Należy jednak zauważyć, że w tej kwestii IZ Ne zajmuje wyraźnego stanowiska. Z odpowiedzi na skargę można wnioskować, że uzyskane informacje miały charakter nowych okoliczności dla IZ RPO WD, były nieznane w momencie przeprowadzania procedury naboru i wyboru propozycji projektu, a bezsprzecznie mają wpływ na prawidłowość tej procedury. Sąd bada jednak legalność podjętych aktów, a nie pism procesowych składanych na etapie postępowania sadowo administracyjnego. Okoliczność ta nie może więc sanować treści zaskarżonego rozstrzygnięcia i sformułowanej tamże oceny.
Abstrahując od tego Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie poddaje się również kontroli zważywszy na braki uzasadnienia. Uzasadnienie oceny, do czego zobowiązuje norma art. 30b ust.1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju – mimo że według art. 30g ustawy ocena wniosku nie stanowi decyzji administracyjnej – powinno jednak zawierać pełne wyjaśnienie powodów, aby nie było poczytane za arbitralne. Dotyczy to zarówno opisania okoliczności faktycznych jak i okoliczności prawnych, które legły u podstaw danego działania. Tym samym, niedostatek ujawnienia w wystarczającym stopniu przesłanek, bądź podanie ich w sposób, który nie poddaje się kontroli sądu, nie może być akceptowany. Jeśli uzasadnienie jest niepełnie, niejasne, nie można ocenić, czy rozstrzygnięcie zostało podjęte zgodnie z prawem. Uzasadnienie powinno więc wyczerpująco podawać stan faktyczny i prawny, wyjaśniać powody, przedstawiać tok rozumowania, a nie wyłącznie konkluzję, do jakiej organ doszedł.
W zaskarżonym rozstrzygnięciu brak jest natomiast w wystarczającym stopniu rozważenia okoliczności faktycznych i prawnych. W kontekście zarzutów skargi czyni to niemożliwym ustosunkowanie się Sądu. W szczególności dotyczy to niepełnego, bo jedynie wzmiankowanego, odniesienia się IZ do kwestii ekspertyz rzeczoznawców. Nie wyjaśniono zwłaszcza, z jakich względów żadna z obu inwestycji (strony skarżącej oraz "B" Spółka z o.o.) oddzielnie nie spełnia warunków określonych dla naboru w ramach podschematu 1.1DI.b, dotyczącego spełnienia wymogów UEFA w zakresie centrów pobytowych obowiązujących podczas EURO 2012. Nie dokonano także przedstawienie analizy faktów, na podstawie których IZ doszła do konstatacji, że jedynie obie inwestycje - rozpatrywane łącznie – spełniają warunek dotyczący tychże wymogów UEFA. Jedynie ogólnikowe powołanie się w tej materii na załączoną dokumentację projektową, z której takie wnioski mają wynikać, nie pozwala na ocenę prawidłowości przyjętego stanowiska tym bardziej, że nie wskazano także w rozstrzygnięciu odwołania, o jakiego rodzaju konkretnie wymogi UEFA chodzi. Uzasadnienie oceny ma być bowiem zawarte w rozstrzygnięciu. Nie może być dociekane czy dedukowane na podstawie lektury pozostałej dokumentacji z akt sprawy.
Zaniechanie Instytucji Zarządzającej w tym przedmiocie nie spełnia przesłanki rzetelności przy dokonywaniu oceny projektu, jak tego wymaga art. 31 ust.1 oraz przejrzystości reguł, o której mowa w art. 26 ust.2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W tej mierze skutkowało to koniecznością stwierdzenia, że ocena projektu będąca podstawą odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie została przeprowadzona z naruszeniem prawa, na mocy art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach polityki rozwoju, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
W ponownym postępowaniu Instytucja Zarządzająca rozważy wszystkie wskazane aspekty powtórnie, po przeanalizowaniu całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.
W kwestii zarzutów formalnych skargi Sąd podziela stanowisko strony przeciwnej. Zarzut naruszenia w postępowaniu przepisów k.p.a. jest bezpodstawny, gdyż art. 37 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wyłącza stosowanie k.p.a. w postępowaniu w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania na podstawie tej ustawy. Podpis pod rozstrzygnięciem odwołania złożył zgodnie z prawem Dyrektor Departamentu RPO Urzędu Marszałkowskiego na podstawie upoważnienia udzielonego mu przez Zarząd Województwa.
O kosztach postępowania (pkt II) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło