I GZ 161/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I. L. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1628/11 w zakresie wezwania do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi I. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatnika za zaległości w podatku akcyzowym postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie [...] – dalej: skarżący - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] czerwca 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...]z [...] grudnia 2009 r. Zaskarżona decyzja wydana została w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej [...], prezesa Zarządu "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w G. z tytułu zaległości w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy styczeń 2004 r., w wysokości [...] zł, odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych liczonych od [...] marca 2004 r., oraz kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł. Skarżący uiścił wpis sądowy od tej skargi w wysokości 500 zł (k. [...] akt WSA). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 6 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 1628/11, oddalił ww. skargę. Powyższy wyrok w drodze skargi kasacyjnej zaskarżył [...]. Następnie Zastępca Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zaskarżonym zarządzeniem z [...] sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1628/11 wezwał skarżącego do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej złożonej wobec wyroku WSA w Gliwicach z 6 grudnia 2011 r., o kwotę 750 zł. Zażalenie na to zarządzenie złożył [...]domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarządzeniu zarzucono naruszenie § 3 w związku z § 2 ust 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w związku z art. 220 § 1, art. 230 § 1, art. 231 i art. 234 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 dalej: p.p.s.a.) poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, że w sprawie pobiera się wpis stosunkowy mimo że przedmiotem sporu jest przeniesienie na skarżącego jako członka zarządu spółki z o.o. odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe tej Spółki, co podlega wpisowi stałemu w wysokości 500 zł. W przypadku złożenia skargi kasacyjnej podlega ona opłacie w wysokości połowy tej kwoty tj. 250 zł. Taki wpis został uiszczony. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja rozstrzyga o odpowiedzialności podatkowej [...], prezesa Zarządu "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w G. z tytułu zaległości w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy styczeń 2004 r., w wysokości [...] zł, odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych liczonych od [...] marca 2004 r., oraz kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł. W tego typu sprawach przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne i w związku z tym brak jest podstaw do pobierania wpisu stosunkowego. Skarga w tych sprawach podlega wpisowi stałemu w wysokości 500 zł, stosownie do § 2 ust 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w konsekwencji wpis sądowy od skargi kasacyjnej wynosi połowę tej kwoty tj. 250 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Przystępując do oceny zarzutów zażalenia należy wskazać, że art. 230 § 1 p.p.s.a. dokonuje podziału wpisów pobieranych od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skarg) na wpisy stosunkowe i stałe. Stosownie do art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w innych sprawach pobiera się wpis stały. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, dychotomiczny podział obu kategorii spraw, nie jest jednak podziałem prostym, gdyż użyte w przepisie sformułowanie "...w sprawach, których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne..." jest wyrażeniem nieostrym i stanowi daleko idące uproszczenie. Przedmiotem zaskarżenia nie mogą być bowiem należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Dlatego też bardziej trafne jest określenie "spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są należności jako spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną, bądź stwierdzające jej istnienie" (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 231). Taką interpretację art. 231 p.p.s.a. wspiera również treść § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r., gdzie ustawodawca wyraźnie wskazał, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. O rodzaju wpisu sądowego decyduje charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a dokładnie to, czy przedmiot skargi - a więc rozstrzygnięcie organu - wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi. Jeżeli tak jest, to w sprawie powinien zostać pobrany wpis stosunkowy. Natomiast, gdy skarga nie dotyczy aktu powiązanego z należnością pieniężną należy pobrać wpis stały. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wpis stosunkowy powinien zostać pobrany od skargi na akt, który w sposób bezpośredni wiąże się z należnością pieniężną (por. postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt I FSK 1855/08, postanowienie NSA z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 182/08, postanowienie NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt II FZ 662/06). Bezpośredni związek między należnością pieniężną a obejmującym ją aktem zachodzi wtedy, gdy w danym akcie organ konkretyzuje (z reguły określa wysokość) tę należność. Innymi słowy, z danego aktu musi wynikać obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniężnej (zob. szerzej na ten temat K. Stuła-Marcela, P. Łukasik, Wpis stały oraz wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawach podatkowych, MP nr 3/2007 r., s. 22-24). Przepisy prawa podatkowego przewidują zaś szereg sytuacji, w których rozstrzygnięcia organów podatkowych nie dotyczą należność pieniężnych wprost. W tym miejscu należy wskazać, że przedmiotem decyzji o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki nie jest w istocie ustalenie (bądź stwierdzenie istnienia) należności pieniężnej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 231 p.p.s.a. - co warunkuje uznanie, że w sprawie należny jest wpis stosunkowy (por. post. NSA z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt II FZ 638/06) - ponieważ okoliczność ta została ustalona w odrębnym postępowaniu. Celem tego rozstrzygnięcia jest ustalenie istnienia przesłanek pozwalających na przypisanie osobie trzeciej odpowiedzialności za zobowiązania podatnika. Osoba trzecia, zobowiązana na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej do uiszczenia należności za podatnika (spółkę), nie ma statusu strony w postępowaniu wymiarowym w stosunku do spółki i może skutecznie kwestionować jedynie fakt przeniesienia należności, a nie wysokość tej należności, zatem wysokość zaległego podatku nie jest przedmiotem sporu w sprawie o przeniesienie odpowiedzialności. Ta ostatnia okoliczność stanowi przedmiot sporu przed sądem administracyjnym jedynie w razie zaskarżenia samej decyzji wymiarowej. Skoro przedmiotem sporu w sprawie nie jest akt kreujący (albo stwierdzający istnienie) należności pieniężnej, to stosownie do art. 231 p.p.s.a. należny jest w niej wpis stały. Jednocześnie stwierdzić należy, że sprawa ze skargi na decyzję w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki zalicza się do spraw "z zakresu zobowiązań podatkowych" w ujęciu § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r., gdyż zwrot "z zakresu" wskazuje na to, iż chodzi w tym przepisie o akty prawne, których przedmiot wiąże się bezpośrednio z określeniem wysokości, terminu, miejsca, czy warunków zapłaty zobowiązania podatkowego (por. post. NSA z dnia 29 grudnia 2005 r., sygn. akt II FZ 727/05, ONSAiWSA 2006 nr 3, poz. 78). Decyzja taka ma charakter subsydiarny, ponieważ przesłanką jej wydania jest bezskuteczność egzekucji należności podatkowych wobec samej spółki. Zatem, choć w tej decyzji wymienione są kwoty: zaległości podatkowej, odsetek od zaległości oraz kosztów egzekucyjnych, to organ nie konkretyzuje ich w postępowaniu o odpowiedzialności osób trzecich, są one bowiem ustalane w innym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie mamy zatem do czynienia z wpisem stałym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podstawą prawną wezwania do uiszczenia wpisu w rozpoznawanej sprawie winien stanowić § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Określa on wpis stały w sprawach z zakresu zobowiązań podatkowych. Pojęcie "z zakresu zobowiązań podatkowych" nie może być rozumiane wąsko - jedynie jako sprawy dotyczące aktu określającego bezpośrednio konkretne zobowiązanie podatkowe w stosownej wysokości, ale szerzej jako wszelkie sprawy pozostające w związku ze zobowiązaniem podatkowym, a nie odnoszące się do konkretnej należności. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela stanowisko zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 568/04, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/5EAF3F60EC w którym wyrażono pogląd, że § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. wyznacza wysokość wpisu stałego w sprawach "z zakresu zobowiązań podatkowych". Norma ta znajdzie zastosowanie do wszelkich spraw sądowoadministracyjch, które pozostają w związku ze zobowiązaniami podatkowymi. Decyzja w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe Spółki nie dotyczy wysokości zobowiązania podatkowego, a w związku z tym przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna. Na uwzględnienie nie zasługuje zawarte w zażaleniu żądanie zasądzenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 powołanej ustawy. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527). Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za zasadne i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a., uchylił zaskarżone zarządzenie.