II GSK 1081/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-11-08

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Joanna Sieńczyło – Chlabicz, Zbigniew Czarnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie rejestracji automatu do gier o niskich wygranych może nastąpić bez przeprowadzenia badania kontrolnego przez jednostkę badającą upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych?
Ratio decidendi
Cofnięcie rejestracji automatu do gier o niskich wygranych wymaga oparcia się na opinii jednostki badającej, która przeprowadza badanie kontrolne automatu. Opinia biegłego sądowego lub eksperyment funkcjonariuszy celnych nie może zastąpić badania jednostki badającej. Organ administracji powinien przeprowadzić badanie kontrolne przez jednostkę upoważnioną, aby stwierdzić niezgodność stanu rzeczywistego automatu z warunkami rejestracji.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze Urzędu Celnego przeprowadzili kontrolę automatu do gier o niskich wygranych w punkcie gier, ustalając, że automat umożliwia zawieranie zakładów za stawki wyższe niż dopuszczalne 0,50 zł. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie w celu sprawdzenia zgodności automatu z warunkami rejestracji i cofnął jego rejestrację na podstawie opinii biegłego sądowego. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA, który oddalił skargę. Spółka wniosła skargę kasacyjną do NSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. i decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. Sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Zasądził na rzecz skarżącej kwotę 1030 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Joanna Sieńczyło – Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gl 1273/11 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektor Izby Celnej w K. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...]; 3. zasądza na rzecz [...] od Dyrektora Izby Celnej w K. kwotę 1030 (tysiąc trzydzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 7 grudnia 2011 r., o sygn. akt III SA/Gl 1273/11, oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. I Funkcjonariusze Urzędu Celnego w B. przeprowadzili w dniu 22 kwietnia 2010 r. kontrolę w [...]. Lokal ten stanowi punkt gier na automatach o niskich wygranych, w którym gry urządzane są przez [...] (dalej: skarżąca lub spółka). Kontroli poddano włączony do sieci i gotowy do rozpoczęcia gry automat [...]. Przy pomocy przeprowadzonego eksperymentu procesowego ustalono, że na powyższym automacie istnieje możliwość zawierania zakładów za stawkę w wysokości 100 punktów kredytowych, czyli 10,00 zł, która jest wyższa niż równowartość 0,50 zł. W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Celnego w B. - po uprzednim zwróceniu się na piśmie do Referatu Dochodzeniowo - Śledczego Urzędu Celnego w C. - o udostępnienie materiałów zebranych w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy Kodeks karny skarbowy, a dotyczących powyższego automatu, postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...], wszczął z urzędu postępowanie w celu określenia zgodności stanu rzeczywistego wskazanego wyżej automatu do gier o niskich wygranych z warunkami jego rejestracji. Zebrany przez niego materiał dowodowy w postaci opinii biegłego sądowego z dnia 19 lipca 2010 r. wskazywał, iż ww. automat nie spełnia wymogów technicznych dla automatów o niskich wygranych. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. działając na podstawie art. 207 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: O.p.), art. 129 ust. 1 i 3, art. 144 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej: u.g.h.), art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 4. poz. 27 ze zm.; dalej: u.g.z.w.), § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 października 2009 r. w sprawie wyznaczenia naczelników urzędów celnych właściwych do dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier oraz określenia obszarów ich właściwości miejscowej (Dz. U. Nr 180, poz. 1397) oraz § 14 ust. 5 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. Nr 102, poz. 946 ze zm. – dalej jako rozporządzenie z 2003 r.) cofnął rejestrację powyższego automatu do gier o niskich wygranych. Po rozpatrzeniu odwołania spółki, decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że w wyniku przeprowadzonej kontroli urządzenia ustalono w drodze eksperymentu procesowego, iż przedmiotowy automat umożliwia grę za stawki przekraczające 0,50 zł, a więc wyższe niż dopuszcza to art. 129 ust. 3 u.g.h. Wobec tego zasadne było dopuszczenie przez organ w poczet materiału dowodowego opinii biegłego sądowego – mgr inż. [...], sporządzonej w prowadzonym równolegle dochodzeniu w sprawie o przestępstwo skarbowe celem określenia, czy ww. automat do gier o niskich wygranych spełnia wymogi techniczne określone w przepisach u.g.z.w. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje bowiem zasada, że dowodem może być wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne prawem (art. 180 § 1 O.p.). Tak więc opinia biegłego sądowego [...] z dnia 19 lipca 2010 r. korzystała z tej samej mocy dowodowej co opinie jednostek badających upoważnionych przez Ministra Finansów. Zasady tej nie zmienia przepis § 14 ust. 4 rozporządzenia z 2003 r. Sporządzający powyższą opinię jednoznacznie stwierdził, że przedmiotowy automat nie spełnia wymogów technicznych zgodnych dla automatów o niskich wygranych podlegających przepisom u.g.h. Umożliwia on bowiem pobranie przez grającego punktów z licznika "BANK", a stawka za udział w jednej grze może być wyższa niż 0,50 zł. Stawka za jeden pkt wynosi 0,10 zł. Natomiast wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze prowadzonej z licznika "BANK" wynosi 100 pkt, podczas gdy wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze prowadzonej z licznika "KREDYT" wynosi 1 pkt. Ponadto maksymalna wygrana dla gier prowadzonych w oparciu o punkty pochodzące z licznika "BANK" składa się z dwóch części: bezpośredniej (max 500 pkt) oraz pośredniej w postaci praw do gier premiowanych Action Game (umożliwiających graczowi zdobycie dodatkowej wygranej), co oznacza, iż łączna jednorazowa wygrana w grze liczona jako suma wygranej bezpośredniej oraz pośredniej może przekroczyć równowartość 60,00 zł. W ocenie organu odwoławczego powyższa opinia sporządzona została w sposób czytelny, a Naczelnik Urzędu Celnego w B. dokonał jej poprawnej oceny. Tym bardziej, że urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych powinno odbywać się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, które w § 14 ust. 5 wskazanego wyżej rozporządzenia przewidują, iż w razie stwierdzenia niezgodności stanu rzeczywistego automatów lub urządzeń do gier z warunkami rejestracji wyznaczony naczelnik urzędu celnego cofa rejestrację takiego automatu lub urządzenia do gier. Dyrektor Izby Celnej w K. podzielił prawidłowość zastosowanych przez organ pierwszej instancji regulacji prawnych, tj. art. 129 ust. 1 i ust. 3 u.g.h. i § 14 ust. 5 rozporządzenia z 2003 r. stwierdzając, iż cofnięcie rejestracji automatu do gier o niskich wygranych [...] nr fabryczny [...] na tle zaistniałego w sprawie stanu faktycznego było zasadne. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skarżącą wniosła o uchylenia decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania w sprawie albo przekazania jej do ponownego rozpoznania ewentualnie zawieszenia postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę. Sąd I instancji wskazał, że zarówno definicja gry na automatach o niskich wygranych opisana w art. 2 ust. 2b u.g.z.w., jak i definicja zawarta w art. 129 ust. 3 u.g.h. nie przewidywała możliwości podwyższenia wartości jednorazowej gry oraz wartości jednorazowej wygranej. Zatem skarżąca winna była zapewnić działanie zakwestionowanego automatu do gry w sposób zgodny z warunkami rejestracji ustalonymi m. in. w opinii jednostki certyfikującej z dnia 27 grudnia 2007 r. poprzedzającej rejestrację automatu, w której wskazano, że maksymalna wygrana wynosi 500 pkt (50,00 zł). Natomiast maksymalna stawka za udział w jednej grze wynosi 2 pkt (0,20 zł), podczas gdy cena jednego pkt kredytowego wynosi 0,10 zł. Tymczasem przeprowadzony przez funkcjonariuszy celnych eksperyment odtworzenia gry na przedmiotowym automacie do gry o niskich wygranych wykazał, że automat ten umożliwiał zagranie za stawkę w wysokości 100 punktów kredytowych (czyli 10,00 zł), co przekracza równowartość 0,50 zł. Ustalenia z czynności kontrolnych zostały następnie potwierdzone dopuszczoną przez organ w poczet materiału dowodowego opinią biegłego sądowego – mgr inż. [...], sporządzoną w prowadzonym równolegle dochodzeniu w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 Kodeksu karnego skarbowego. Z opinii tej wynika, że sporny automat nie spełnia wymogów technicznych zgodnych dla automatów o niskich wygranych podlegających przepisom u.g.h. Odnosząc się do mocy dowodowej eksperymentu oraz opinii biegłego, WSA uznał, że mają one walor dowodów bezpośrednich, gdyż zostały dokonane w wyniku oględzin spornego automatu i przeprowadzeniu na nim gry. Opinia ta sporządzona została przez biegłego sądowego – mgr inż. [...] na potrzeby postępowania karnego skarbowego. Sąd I instancji podkreślił, że biegły ten wpisany jest przez Prezesa Sądu Okręgowego w C. na listę biegłych z zakresu informatyki i telekomunikacji, a zatem nie zachodzi konieczność weryfikacji jego wiedzy z tego zakresu. Nadto, skoro dowodem w sprawie może być opinia osoby dysponującej wiadomościami specjalnymi, których nie ma organ celny - w myśl art. 197 O.p. - to zasadnie organy celne uznały przedmiotową opinię, wydaną przez osobę dysponującą wiadomościami specjalnymi z zakresu informatyki i telekomunikacji, za taki dowód. Ponadto wprost z mocy przepisu art. 181 O.p. wynika, że dowodami w postępowaniu podatkowym są także materiały zgromadzone w postępowaniu karnym skarbowym. Oznacza to, że dowód w postaci opinii biegłego uzyskany w innym postępowaniu – karnym lub karnym skarbowym – mógł być wykorzystany w przedmiotowym postępowaniu i jest dowodem legalnym, czyli uzyskanym w sposób prawem przewidziany i nie ma potrzeby ponownej jego weryfikacji. Zdaniem WSA skoro organ dysponował dwoma odrębnymi dowodami – wynikami eksperymentu przeprowadzonego w ramach czynności kontrolnych przez funkcjonariuszy celnych oraz opinią biegłego sądowego, z których to dowodów wynikały zbieżne ustalenia i wnioski, a przy tym dowody te nie budziły zastrzeżeń co do ich rzetelności i prawidłowości, to tym samym nie było potrzeby przeprowadzania kolejnych dowodów w sprawie, czy też badań kontrolnych tego samego automatu do gry przez jednostkę badającą, o której mowa w § 14 ust. 4 rozporządzenia z 2003 r. W ocenie Sądu I instancji dla ustalenia zgodności stanu rzeczywistego automatu z warunkami rejestracji ustawodawca nie zastrzegł w żadnym razie obowiązku przeprowadzenia kontroli przez jednostkę badającą upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Takiego wymogu sprawdzania urządzeń przez jednostki badawcze po zarejestrowaniu tych urządzeń i dopuszczeniu do użytkowania ani z ustawy ani z unormowań cytowanego rozporządzenia wyprowadzić nie sposób. W konsekwencji, opinii sporządzonej przez biegłego sądowego na potrzeby postępowania karnoskarbowego należy przypisać – w świetle obowiązujących przepisów – taką samą moc dowodową, jak opinii jednostki badającej, o której mowa w rozporządzeniu. Opierając zatem podjęte decyzje na dopuszczonej w poczet materiału dowodowego opinii biegłego sądowego, organy nie dopuściły się naruszenia § 8 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. Według Sądu I instancji argumentacja skarżącej, że cofnięcie poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych uzależnione jest od wykazania, że dopuszczony do eksploatacji przez organ administracji automat przestał spełniać warunki uznawania go za taki po dopuszczeniu go do eksploatacji w wyniku późniejszej ingerencji w jego oprogramowanie, należy uznać za błędną. Wymóg taki nie wynika bowiem z § 14 ust. 5 rozporządzenia z 2003 r., gdyż przewiduje on obligatoryjne cofnięcie rejestracji automatu lub urządzenia do gier "w razie stwierdzenia niezgodności stanu rzeczywistego (...) z warunkami rejestracji". Prawodawca nie zawarł w dyspozycji tego przepisu żadnych warunków, z których wynikałoby, że tylko późniejsza ingerencja w urządzenie może skutkować cofnięciem jego rejestracji. II Spółka wystąpiła ze skargą kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), tj.: 1) art. 143 i 144 u.g.h. poprzez ich niezastosowanie - z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, iż rozporządzenie z 2003 r. nie powinno być stosowane do automatów do gier o niskich wygranych; 2) art. 129 u.g.h. poprzez przyjęcie, iż daje on upoważnienie do stosowania przepisów w/w rozporządzenia, które zostało uchylone na mocy art. 143 i 144 tej ustawy; 3) § 14 ust. 5 rozporządzenia z 2003 r. poprzez jego stosowanie, podczas gdy na dzień jego stosowania ten przepis nie obowiązywał - a zatem zarzuciła uznanie za zgodną z prawem sytuację oczywistego naruszenia przez organ celny zasady legalizmu w działaniu administracji celnej, to jest art. 120 O.p. (jeżeli przyjąć, iż ordynacja podatkowa miała być stosowana), co ma postać uznania za niezgodną z prawem decyzji wydanej w oparciu o przepis prawa nieobowiązujący; 4) art. 129 ust. 3 u.g.h. oraz § 14 ust. 5 rozporządzenia z 2003 r. (jeżeliby przyjąć, iż obowiązuje ono nadal w zakresie automatów do gier o niskich wygranych) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że stan rzeczywisty kontrolowanego automatu jest niezgodny z warunkami rejestracji - bezsporne w sprawie jest ustalenie co do nienaruszenia plomb automatu do gier o niskich wygranych, a zatem wykluczenie ingerencji w funkcjonowanie automatu; 5) § 7, 8 oraz 14 ust. 4 rozporządzenia z 2003 r. (jeżeliby przyjąć, iż obowiązuje ono nadal w zakresie automatów do gier o niskich wygranych) poprzez ich niezastosowanie, tj. pominięcie badania kontrolnego automatu przez kompetentną jednostkę badającą; 6) art. 8 u.g.h. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na stosowaniu w sprawie "cofnięcia rejestracji" przepisów O.p., podczas gdy ta powinna się toczyć według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jako że kwestie regulujące dopuszczenie do eksploatacji i użytkowania automatów do gier o niskich wygranych nie są zawarte w u.g.h. - a zatem zarzuciła uznanie za zgodną z prawem decyzji wydanej przy zastosowaniu wadliwej procedury, to jest reżimu procesowego O.p., co było działaniem przeprowadzonym oczywiście wbrew regulacji art. 8 u.g.h. stosowanego w zw. z art. 129 ust. 3 tej samej ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie O.p. w sprawach wyłącznie ujętych w u.g.h. w sytuacji gdy "cofnięcie rejestracji" nie jest ujęte w u.g.h. (powinien być stosowany Kodeks postępowania administracyjnego; 7) art. 207 i innych O.p. poprzez ich zastosowanie, w sytuacji gdy powinno się stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego; 8) art. 129 u.g.h. (wcześniej art. 2 ust. 2b u.g.z.w.) poprzez błędne przyjęcie, iż automaty nie spełniają wymagań ustawowych; 9) w przypadku gdyby w postępowaniu miała zastosowanie procedura z O.p. art. 122 O.p. poprzez nie przeprowadzenie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego. 10) art. 7, art. 75, art. 76 § 2, art. 79, art. 80 k.p.a. oraz art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z §14 ust. 4 rozporządzenia z 2003 r. poprzez uznanie wartościowym w postępowaniu przeprowadzonym przez organ dowodu z takiego opracowania biegłego, które zdaniem strony z jednej strony nie spełnia nawet minimalnych wymogów prawidłowej opinii biegłego w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym, z drugiej natomiast strony dowód ten służy obejściu obowiązujących przepisów prawa, czytelnie precyzujących sposób prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach takich, jak rozpoznawana; Poza tym zaskarżonej decyzji zarzuciła: 11) nierozpoznanie istoty skargi w tym jej zakresie, w którym zakwestionowana została formalna dopuszczalność dowodu z ustaleń "eksperymentu" wykonanego przez funkcjonariuszy Służby Celnej, a to wobec naruszenia art. 284a §1 - §3 O.p. w zw. z art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej oraz naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej. 12) błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż automat do gier o niskich wygranych nie spełnia wymagań ustawowych. Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku zasługiwał na uwzględnienie, choć nie wszystkie podstawy, na których skargę kasacyjną oparto i nie wszystkie argumenty na ich poparcie można było podzielić. Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte w dniu 8 września 2010 r., a zatem już pod rządami nowej ustawy o grach hazardowych, tj. u.g.h. W myśl art. 8 tej ustawy do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle art. 129 ust. 1 u.g.h. do działalności spółki podjętej pod rządem u.g.z.w. mają dalej zastosowanie przepisy tej ustawy, z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej przez art. 129 ust. 3 u.g.h. Zatem, w rozpatrywanej sprawie materialnoprawną podstawą oceny wymagań dotyczących gier prowadzonych na automacie należącym do spółki powinien być przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. Wobec powyższego te zarzuty skargi kasacyjnej, które sprowadzają się do twierdzenia, że w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych, nie mają zastosowania przypisy O.p. – należy uznać za nieusprawiedliwione. Naczelny Sąd Administracyjny podziela natomiast stanowisko skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia § 7, 8 oraz 14 ust. 4 rozporządzenia z 2003 r. poprzez ich niezastosowanie tj. pominięcie badania kontrolnego automatu przez kompetentną jednostkę badającą. Stosownie do przepisu § 7 rozporządzenia z 2003 r. warunkiem dopuszczenia automatu lub urządzenia do gier do eksploatacji i użytkowania na terytorium Polski jest rejestracja takiego automatu lub urządzenia na podstawie badania takiego automatu lub urządzenia, o którym mowa w § 8 rozporządzenia z 2003 r., a więc badania przeprowadzonego przez tzw. jednostkę badającą, upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Badanie to polega na ustaleniu, czy konstrukcja automatu lub urządzenia zapewnia m. in.: prawidłowe ustalenie wartości maksymalnej stawki i uniemożliwia przekraczanie wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry na uzyskane wygrane (§ 8 ust. 2 pkt 5 lit. a), prawidłowe ustalenie wartości jednorazowej wygranej i uniemożliwia uzyskanie jednorazowej wygranej w kwocie wyższej niż 15 euro, o której mowa w art. 2 ust. 2b ustawy (obecnie w kwocie określonej w art. 129 ust. 3 u.g.h.). W myśl powyższych przepisów podstawą rejestracji automatu może być wyłącznie dowód potwierdzający spełnienie przez automat określonych prawem wymagań w postaci badania wspomnianej jednostki badającej, a nie jakikolwiek inny dowód, np. opinia biegłego albo eksperyment funkcjonariusza celnego. Ponadto, co należy podkreślić, stosownie do § 14 ust. 4 rozporządzenia z 2003 r. wyznaczony naczelnik urzędu celnego może zarządzić przeprowadzenie na koszt podmiotu prowadzącego gry na automatach o niskich wygranych badań kontrolnych automatów i urządzeń do gier przez jednostkę badającą. W razie stwierdzenia niezgodności stanu rzeczywistego automatów lub urządzeń do gier z warunkami rejestracji, wyznaczony naczelnik urzędu celnego cofa rejestrację takiego automatu lub urządzenia do gier (§ 14 ust. 5). Przepisy § 14 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia z 2003 r. należy interpretować łącznie i w powiązaniu z przepisami § 7 i 8 rozporządzenia z 2003 r. W rezultacie, zarówno dopuszczenie automatu lub urządzenia do eksploatacji i użytkowania (zarejestrowanie), jak i cofnięcie rejestracji, wymaga przeprowadzenia przez jednostkę badającą odpowiednio: badania poprzedzającego rejestrację i badania kontrolnego. W obu tych przypadkach podstawą rozstrzygnięcia organu o zarejestrowaniu lub cofnięciu rejestracji automatu lub urządzenia do gier powinien być dowód w postaci opinii jednostki badającej. Natomiast nie jest prawidłowa interpretacja § 14 ust. 4 rozporządzenia z 2003 r., a to z uwagi na użycie zwrotu "może zażądać przeprowadzenia badań kontrolnych", która czyni te badania jednym tylko z możliwych dowodów służących stwierdzeniu niezgodności stanu rzeczywistego automatów z warunkami rejestracji. Naczelnik urzędu celnego może zażądać przeprowadzenia badań kontrolnych przez jednostkę badającą w tym tylko znaczeniu, że ma takie prawo. Nie ciąży więc na nim obowiązek permanentnego żądania przeprowadzania takich badań. Jeżeli zaś zamierza cofnąć rejestrację, a to ze względu na niezgodność stanu rzeczywistego automatu lub urządzenia z warunkami rejestracji, powinien się oprzeć na opinii jednostki badającej. Stanowisko to zostało potwierdzone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1031/11; z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 610/12; z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt: II GSK 1556/11; II GSK 1621/11; II GSK 1622/11; II GSK 1148/11; II GSK 1754/11; II GSK 1275/11; II GSK 1556/11; II GSK 1529/11; z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 236/12, z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 139/120). Potwierdzeniem takiego stanowiska jest wprowadzenie przez ustawodawcę do ustawy o grach hazardowych (ustawa z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw) przepisu art. 23b określającego procedurę "badania sprawdzającego" automatu, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie, że nie spełnia on wymogów określonych w ustawie. Badanie to przeprowadza specjalistyczna jednostka badająca. Zgodnie z art. 23b ust. 1 na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. Badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23b ust. 3). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy celne wezmą pod uwagę powyższe wywody poczynione przez Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania NSA orzekł na mocy art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło