II OSK 754/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-08-01
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Bożena Popowska, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu dopuszczalnego poziomu hałasu może zostać wydana na podstawie pomiarów sprzed kilku lat, jeśli strona kwestionuje ich aktualność, ale nie przedstawia dowodów na ich nierzetelność lub zmiany w funkcjonowaniu zakładu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu może być wydana na podstawie pomiarów sprzed kilku lat, jeśli strona nie przedstawiła dowodów na ich nierzetelność lub dezaktualizację. Sąd podkreślił, że przepisy prawa ochrony środowiska nie przewidują automatycznej dezaktualizacji wyników pomiarów hałasu, a organ administracji jest zobowiązany do wydania decyzji w przypadku stwierdzenia ponadnormatywnej emisji, niezależnie od przyczyn jej powstania czy braku realizacji zapisów planu miejscowego dotyczących pasów zieleni izolacyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska z terenu stacji paliw. Organ I instancji ustalił te poziomy, opierając się na pomiarach Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z lat 2008-2009. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło co do istoty sprawy, ustalając dopuszczalne poziomy hałasu, ale jednocześnie wskazało na wadę niewykonalności decyzji organu I instancji z powodu braku precyzyjnego określenia terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko Kolegium. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie ustaleń faktycznych, brak przeprowadzenia przeciwdowodu oraz naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów dotyczących określenia terenów objętych hałasem i braku realizacji zapisów planu miejscowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński Sędziowie Sędzia NSA Bożena Popowska Sędzia del.WSA Teresa Zyglewska ( spr) Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Wielgosz po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółka Akcyjna i Spółka , Spółki Jawnej z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 622/11 w sprawie ze skargi [...] Spółka Akcyjna i Spółka, Spółki Jawnej z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 4 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę [...] Polska Spółki Akcyjnej i Spółki, Spółka Jawna
z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 4 maja 2011r. w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Decyzją z dnia 18 maja 2010r. Prezydenta Wrocławia, na podstawie art. 115a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia
14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu przenikającego do środowiska ustalił dopuszczalne poziomy hałasu przenikającego do środowiska
z terenu Stacji [...] "[...]", zlokalizowanej przy al. [...] we Wrocławiu, należącej do [...] Polska Spółka Akcyjna i Spółka, Spółka Jawna
z siedzibą w K. wyrażone wskaźnikami LAeq D i Laeq N, na następującym poziomie LAeq D = 55 dB w godzinach od 6.00 do 22.00 oraz LAeq N - 45 dB
w godzinach od 22. 00 do 6. 00.
Przeprowadzone w dniach 17 stycznia 2008 r. i 24 listopada 2008 r. przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we Wrocławiu pomiary i obliczenia dźwięku przenikającego do środowiska z terenu stacji [...] "[...]" wykazały, że równoważny poziom dźwięku LAeqT emitowany do środowiska podczas pracy urządzeń samoobsługowej, ręcznej myjni CarWash, kształtuje się w porze nocnej (w godz. 22-23) na poziomie 58,4 dB (pomiar 17 stycznia 2008) i 59,5 dB (pomiar 24 listopada 2008). Ustalono, że głównym źródłem hałasu emitowanego do środowiska z terenu stacji jest dwustanowiskowa myjnia CarWash, zadaszona i zabudowana
z obu stron, z otwartym wjazdem i wyjazdem dla samochodów. Po otrzymaniu od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu sprawozdania z dnia 21 stycznia 2008 r. z kontrolnych pomiarów poziomu dźwięku przenikającego do środowiska z terenu ww. stacji Prezydent Wrocławia wszczął w dniu 21 lutego 2008r. na podstawie art. 115a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska i art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne. W wyniku przeprowadzonego postępowania Prezydent Wrocławia wydał decyzję z dnia 21 kwietnia 2008 r. ustalając w niej dopuszczalne poziomy hałasu emitowane do środowiska z terenu stacji [...] "[...]" dla [...] Polska Sp. z o.o. Decyzją z dnia 23 marca 2009 r. Prezydent Wrocławia unieważnił własną decyzję z dnia 21 kwietnia 2008r. W następstwie przeprowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu postępowania nadzorczego było stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 23 marca 2009 r. - decyzja Kolegium nr [...] z dnia 4 czerwca 2009 r. oraz stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 21 kwietnia 2008 – decyzją Kolegium nr [...] z dnia 1 lipca 2009 r. Po wyeliminowaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z obrotu prawnego wyżej wymienionych decyzji Prezydent Wrocławia ponownie wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, zawiadamiając o tym stronę postępowania [...] Polska Spółka Akcyjna i Spółka, Spółka Jawna. W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji zwrócił się dwukrotnie do strony postępowania (pisma z dnia 3 lutego 2010 i 3 marca 2010 r.)
o złożenie informacji, czy w okresie od 17 stycznia 2008 do dnia 3 lutego 2010 r. były przeprowadzone przez spółkę prace lub podjęte działania mogące mieć wpływ na dźwięk emitowany z terenu Stacja Paliw [...] "[...]" oraz o potwierdzenie, że spółka nadal dzierżawi stację paliw i prowadzi na niej działalność. W odpowiedzi na wezwanie, w pismach z dnia 17 lutego 2010 r. i 18 marca 2010 r., pełnomocnik spółki stwierdził, że w ocenie spółki poziom hałasu emitowanego z terenu Stacja Paliw [...] "[...]" nie przekracza dopuszczalnych prawem norm. Zarzucił również Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska, że przeprowadził on kontrole
w dniach 9, 17 i 24 stycznia w sposób wadliwy. Ponadto stwierdził, że są one nieaktualne. Ustosunkowując się do przedstawionego stanowiska Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w piśmie z dnia 19 marca 2010 r. stwierdził, że kontrolne pomiary hałasu emitowanego podczas funkcjonowania ręcznej myjni samochodowej na terenie Stacja Paliw [...] "[...]" zostały przeprowadzone
w obecności kierownika stacji, któremu spółka udzieliła pełnomocnictwa do jej reprezentowania w trakcie kontroli przeprowadzanych w dniach 9, 17 stycznia i 6 lutego 2008 oraz w dniach 24 listopada i 12 grudnia 2008 r. Pomiary wykonane zostały zgodnie z Instrukcją Pomiarową WI/P-1 - Pomiary akustyczne, obowiązującą w ramach systemu jakości w WIOŚ, wdrożonego zgodnie z normą PN-EN ISO/IEC 17020 "Ogólne kryteria działania różnych rodzajów jednostek inspekcyjnych". Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska jest jednostką akredytowaną
w zakresie metody kontroli, jak również metody przeprowadzania pomiarów hałasu
w środowisku - jednostka inspekcyjna typu [...] nr [...], certyfikat wydany przez Polskie Centrum Akredytacji. Upoważniony przedstawiciel kontrolowanej jednostki, obecny przy pomiarach hałasu, nie wniósł żadnych zastrzeżeń co do sposobu ich wykonania. Kierownik stacji protokoły z kontroli nr [...] i nr [...] podpisał bez zastrzeżeń. Zgodnie z art. 11 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 1991 o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 nr 44 poz. 287) kontrolowany został poinformowany o prawie wniesienia umotywowanych zastrzeżeń i uwag do treści protokołu przed jego podpisaniem oraz o prawie odmowy podpisania protokołu
i możliwości przedstawienia swojego stanowiska na piśmie, właściwemu organowi Inspekcji Ochrony Środowiska, w terminie 7 dni, z czego nie skorzystał. Od czasu ostatnich pomiarów hałasu spółka nie poinformowała organu ochrony środowiska
o wykonaniu jakichkolwiek prac wyciszających źródło hałasu lub o podjęciu innych działań, które miałyby wpływ na poziom hałasu emitowanego z przedmiotowego terenu. Na podstawie dokonanych ustaleń Prezydent Wrocławia w decyzji z dnia 18 maja 2010 r. nr [...] stwierdził brak przesłanek, które wskazywałyby, że wykonane przez WIOŚ pomiary hałasu są nieaktualne w stanie obecnym. Wyjaśniono, że przepisy prawa, zawarte w dziale V "Ochrona przed hałasem" ustawy Prawo ochrony środowiska, nie przewidują okoliczności, dla których wykonane prawidłowo i zgodnie z przepisami pomiary poziomu hałasu w środowisku mogłyby stać się nieaktualne lub wymagały powtórzenia. Ponadto organ przyjął za bezsporny fakt, że hałas emitowany z terenu Stacja Paliw [...] "[...]" od roku 2008 znacznie przewyższa poziom dopuszczalny w porze dziennej i nocnej na terenach zabudowy mieszkalnej i jest niewątpliwe bardzo uciążliwy dla mieszkańców. Stwierdzając, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji ustalającej dopuszczalny poziom hałasu, emitowanego z terenu Stacji [...] "[...]" organ I instancji ustalił dopuszczalne poziomy hałasu przenikającego do środowiska z terenu tej stacji wyrażone wskaźnikami LAeq D i Laeg N, na poziomie LAeq D = 55 dB w godzinach od 6.00 do 22.00 oraz LAeq N - 45 dB w godzinach od 22.00 do 6.00.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosło [...] Polska Spółka Akcyjna i Spółka, Spółka Jawna. W odwołaniu strona wskazała na nieaktualność pomiarów hałasu wykonanych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska odpowiednio
w styczniu i lutym 2008 r. (ponad 2 lata i 3 miesiące przed wydaniem zaskarżonej decyzji) oraz w listopadzie i grudniu 2008 r. (ponad 1 rok i 6 miesięcy od dnia wydania zaskarżonej decyzji). Ponadto, w ocenie odwołującej się spółki, skoro wyniki pomiarów organu inspekcyjnego zostały przez nią zakwestionowane, organ pierwszej instancji zobowiązany był do przeprowadzenia dowodów uzupełniających w formie ponownych pomiarów. Powołano przy tym tezę z wyroku WSA w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2009 r. (II SA/Po 27/09) oraz pogląd K. G. wyrażony w Komentarzu do Prawa ochrony środowiska jego autorstwa. Zdaniem spółki, organ zaniechał także głębszej analizy powołanego przez siebie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz błędnie zastosował w rozpatrywanej sprawie przepis art. 114 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 4 maja 2011 r. nr SKO [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 18 maja 2010 r. i orzekającą co do istoty sprawy - ustaliło dopuszczalny poziom hałasu przenikającego do środowiska z terenu Stacji [...] "[...]", zlokalizowanej przy al. [...] we Wrocławiu, należącej do [...] Polska Spółka Akcyjna i Spółka, Spółka Jawna w odniesieniu do najbliższych terenów zabudowy mieszkaniowo-usługowej, wyrażone wskaźnikami LAeqD i LAeqN, na następującym poziomie: LAeq D = 55 dB w porze dnia (godz. 6.00 – 22.00), LAeq N = 45 dB w porze nocy (godz. 22.00 – 6.00). W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił regulację prawną związaną z prawną ochroną przed hałasem. W szczególności Kolegium zwróciło uwagę, że przewidziane w art. 115 a ustawy Prawo ochrony środowiska odrębne postępowanie administracyjne jest wszczynane z urzędu w sytuacji, gdy nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu. Przekroczenie poziomu, warunkujące wszczęcie postępowania, następuje, jeśli przekroczono parametr LAeq D lub LAeq N. Podkreślono, że podstawą uzasadniającą zastosowanie omawianego trybu jest powzięcie przez właściwy organ ochrony środowiska informacji
o przekroczeniu dopuszczalnych poziomów hałasu. Stwierdzenie tego przekroczenia powinno być oparte na konkretnych dowodach wymienionych w przepisie art. 115 a ust. 1 ustawy tj. na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia. Dowody te, skoro warunkują wszczęcie postępowania, przeprowadzane są poza postępowaniem administracyjnym. Kolegium podkreśliło, że regulacja art. 115 a ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi niewątpliwie pewne odstępstwo od przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, przewidując możliwość wydania przez organ ochrony środowiska decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu na podstawie czynności kontrolnych dokonywanych przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Do czynności kontrolnych nie mają wówczas zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, rozgraniczyć bowiem należy etap postępowania kontrolnego od postępowania administracyjnego jurysdykcyjnego. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że podstawą wszczęcia postępowania w sprawie były przekazane organowi pierwszej instancji przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we Wrocławiu sprawozdania z kontrolnych pomiarów poziomu dźwięku przenikającego do środowiska (Nr [...] z dnia 21 stycznia 2008 r. oraz Nr [...] z dnia
12 grudnia 2008 r.). Powyższe dokumenty wskazują, że średni równoważny poziom dźwięku emitowany do środowiska podczas pracy myjni samochodowej znajdującej się na terenie zakładu spółki, wyniósł odpowiednio: 58,4 dB i 59,5 dB. Przekraczał więc wartości dopuszczalne zarówno w porze dziennej (55 dB), jak i nocnej (45 dB). Ponieważ dowód, na którym oparł się organ ochrony środowiska, został przeprowadzony przez wskazany w art. 115 a ust. 1 ustawy podmiot, a wynik pomiarów kontrolnych w przekonaniu tego organu przekroczył wartość normatywną, zastosowanie wspomnianej regulacji było uzasadnione. Zauważono również, że sprawozdanie z kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska jest środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a., tj. dokumentem urzędowym a nie opinią. Stanowi więc dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Bezspornie więc w dacie kontroli emisja hałasu z terenu przedmiotowego zakładu przekraczała dopuszczalne w tym względzie normy.
W ocenie Kolegium przyjąć należy, że w sytuacji dysponowania przez organ prowadzący postępowanie dowodem w postaci wyników pomiarów obrazującym ponadnormatywną emisję hałasu, jest on już uprawniony do wydania stosownej decyzji. Błędne jest natomiast przekonanie odwołującej się strony co do możliwości utraty aktualności wyników pomiarów. Kolegium nie podzieliło również poglądu odwołującej się spółki co do konieczności przeprowadzenia w rozpatrywanej sprawie dowodu uzupełniającego w postaci ponownych pomiarów. Wyjaśniono, że podczas prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła żadnych argumentów, które mogłyby podważyć wiarygodność wyników pomiarów Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Zauważono również, że organ pierwszej instancji, pismem z dnia 3 marca 2010 r. ([...]), wystąpił do pełnomocnika odwołującej się spółki o udzielenie informacji czy na terenie Stacji Paliw, w okresie od 17 stycznia 2008 r. do otrzymania niniejszego wezwania, były prowadzone prace lub podjęte działania, które mogłyby mieć wpływ na dźwięk emitowany z terenu ww. Stacji Paliw. W odpowiedzi przedstawiono jedynie pogląd wyrażony w literaturze, co do konieczności, w sytuacji zakwestionowania wyników pomiarów hałasu, przeprowadzenia ponownych pomiarów. Co istotne, równocześnie z powyższym wystąpieniem, organ pierwszej instancji zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska we Wrocławiu z prośbą o ustosunkowanie się do zarzutów spółki zawartych w piśmie z dnia 17 lutego 2010 r. W odpowiedzi, przy piśmie z dnia 19 marca 2010 r. organ kontrolny wyjaśnił, że pomiary hałasu zostały wykonane zgodnie z Instrukcją Pomiarową WI/P-1 - Pomiary akustyczne opracowaną na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2004r.
w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji
i obowiązującą w WIOŚ, w ramach systemu jakości wdrożonego normą PN-EN ISO/IEC 17020 "Ogólne kryteria działania różnych rodzajów jednostek inspekcyjnych. Jednocześnie podkreślono, że przedstawiciel kontrolowanej jednostki obecny przy pomiarach nie wniósł zastrzeżeń co do sposobu ich wykonania. Protokoły kontroli nr [...] i nr [...] zostały podpisane bez uwag. Kontrolowany podmiot został poinformowany o prawie wniesienia umotywowanych zastrzeżeń i uwag do treści protokołu przed jego podpisaniem oraz o prawie odmowy podpisania protokołu
i możliwości przedstawienia swojego stanowiska na piśmie właściwemu organowi Inspekcji Ochrony Środowiska w terminie 7 dni, z czego nie skorzystał. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że w trakcie postępowania prowadzonego w trybie art. 115 a ustawy, co do zasady, nie ustala się poziomu dźwięku emitowanego przez dany zakład. Skoro bowiem podstawą jego wszczęcia jest przekroczenie wartości dopuszczalnych poziomu hałasu, oczywistym jest, że organ prowadząc takie postępowanie powinien dysponować już dowodami, pozwalającymi na określenie skali tej emisji. Co więcej dowody te, o czym wspomniano wyżej, zostały ściśle przez ustawodawcę zdefiniowane. Celem tego postępowania jest przede wszystkim doprowadzenie do tego, aby poziom hałasu dla danego terenu był odpowiedni do ustalonego poziomu. Chodzi więc o doprowadzenie stanu akustycznego środowiska do wymaganych poziomów. Rozstrzygnięcie kończące to postępowanie spełnia również zadania prewencyjne. Pozwala bowiem zapobiegać naruszeniu poziomu hałasu w przyszłości. Wyjaśniono, że ustalanie poziomu dźwięku emitowanego przez zakład, w już prowadzonym postępowaniu, może mieć miejsce tylko wówczas, gdyby pomiary stanowiące podstawę do jego wszczęcia zostałyby skutecznie podważone, czy zakwestionowane. W takiej sytuacji zasadne byłoby przeprowadzenie dowodu uzupełniającego w postaci ponownych pomiarów. Wskazano, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, jak i w postępowaniu odwoławczym, spółka nie przedstawiła żadnego dowodu (pomimo stosownego wezwania organu pierwszej instancji i pisma Kolegium) świadczącego o nierzetelności przeprowadzonych pomiarów, czy też możliwości ich zdezaktualizowania się. Nie wykazano więc, aby podjęto jakiekolwiek czynności mogące mieć wpływ na zmniejszenie emisji hałasu z terenu stacji. Brak jest również podstaw do podważenia wyników pomiarów, stanowiących przecież dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Sam fakt ich zakwestionowania przez stronę, bez przedstawienia jakichkolwiek argumentów, nie może stanowić o konieczności przeprowadzenia dowodu uzupełniającego. Kolegium przyjęło, że na ocenę stanu akustycznego środowiska wokół przedmiotowego zakładu nie może mieć również wpływu podniesiony w odwołaniu brak przewidzianego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pasa zieleni izolacyjnej. Egzekwowanie ustaleń zawartych we wspomnianej uchwale nie leży bowiem w kognicji organów ochrony środowiska. Ponadto, przepis art. 115 a ustawy obliguje do wydania decyzji o dopuszczalnych poziomach hałasu w każdej sytuacji stwierdzonej ponadnormatywnej emisji. Brak jest podstaw, by właściwy organ uzależniał treść podejmowanego w tym trybie rozstrzygnięcia od przyczyny naruszenia standardów emisyjnych.
W dalszej części Kolegium argumentowało, że zabudowa mieszkaniowa, przy której przeprowadzono pomiary hałasu, znajduje się na obszarze objętym ustaleniami uchwały Nr XII/256/03 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 18 września 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ul. [...],[...] i al. [...] we Wrocławiu, oznaczonym symbolem 10 MU. Zgodnie z przepisem § 18 ust. 1 wspomnianej uchwały dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 10 MU ustala się przeznaczenie: 1) zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna tylko w strefie lokalizacji zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z zakazem lokalizacji mieszkań na pierwszej nadziemnej kondygnacji budynków w miejscu obowiązkowego wprowadzenia usług, jak na rysunku planu, 2) grupa kategorii usługi 2. Zdaniem organu odwoławczego nie można w tym przypadku uznać, że teren ten został przeznaczony do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania.
Organ odwoławczy przyjął także brak podstaw, by w rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji zobowiązany był wziąć pod uwagę fakt, iż budynki mieszkalne sąsiadujące z terenem stacji powstały później niż przedmiotowy zakład. W niniejszej sprawie budynki mieszkalne i obiekty spółki znajdują się w innych jednostkach bilansowych miejscowego planu (stacja zlokalizowana jest na terenie oznaczonym symbolem 11 U o przeznaczeniu usługowym, zabudowa mieszkalna na terenie o przeznaczeniu mieszkaniowo-usługowym - 10 MU).
Dalej podniesiono, że teren, na którym znajdują się budynki mieszkalne, przy których zlokalizowano punkty pomiarowe, usytuowano na obszarze oznaczonym
w miejscowym planie symbolem 10 MU - będącym terenem objętym ochroną akustyczną, wymienioną w przepisie art. 113 ust. 2 pkt 1 lit. f) ustawy (teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej). Stosownie bowiem do § 18 ust. 1 pkt 1 miejscowego planu w budynkach mieszkalnych powstających na tym obszarze wprowadzono zakaz lokalizacji mieszkań na pierwszej nadziemnej kondygnacji budynków, przy jednoczesnym nakazie obowiązkowego wprowadzenia usług.
W świetle wyżej powiedzianego Kolegium stwierdziło, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie stanowi o ponadnormatywnej emisji hałasu z terenu zakładu spółki, co z kolei uzasadnia ustalenie dla odwołującej się, w drodze decyzji, dopuszczalnych poziomów hałasu. Niemniej jednak zauważono, że decyzja
o dopuszczalnym poziomie hałasu może dotyczyć wyłącznie terenów objętych ochroną akustyczną. Tymczasem w osnowie zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji ustalił "dopuszczalne poziomy hałasu przenikającego do środowiska
z terenu Stacji [...] "[...]", zlokalizowanej przy al. [...] we Wrocławiu, należącej do [...] Polska Spółka Akcyjna i Spółka, Spółka Jawna, wyrażone wskaźnikami LAeq D i Laeg N, na następującym poziomie LAeq D - 55 dB w godzinach od 6.00 do 22.00 oraz LAeqN = 45 dB w godzinach od 22.00 do 6.00", nie konkretyzując jakiego terenu obowiązek ten dotyczy. Przytoczone sformułowanie sugeruje więc, że nałożony przez organ obowiązek dotyczy wszystkich terenów położonych wokół zakładu Spółki. Dalej podniesiono, że decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu dotyczy określonych miejsc, w których stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu poza zakładem, a dopuszczalne poziomy hałasu określa się dla terenów, na które oddziałuje źródło hałasu. Brak precyzyjnego określenia przez organ terenów, w stosunku do których ustalono ograniczenia
w emisji hałasu, uniemożliwiłby w przyszłości kontrolę przestrzegania nałożonych zobowiązań i ich egzekucję. Dlatego też w tej części, ze względu na brak konkretyzacji terenu, dla którego obowiązują ustalenia kwestionowanego rozstrzygnięcia, jest ona dotknięta wadą niewykonalności (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.). Zdaniem organu odwoławczego powyższe jest o tyle istotne, że jak wynika z akt sprawy teren, na którym znajduje się przedmiotowa stacja graniczy od południa oraz wschodu z działkami drogowymi. Drogi, jako że niewymienione w art. 113 ust. 2 ustawy oraz rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, nie podlegają ochronie akustycznej. Obowiązki wynikające z decyzji wydawanej na podstawie art. 115 a ustawy nie mogą więc ich dotyczyć. Zaskarżoną decyzję należało więc uchylić. Mając jednak na względzie fakt, iż organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, ale jest również zobowiązany ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a zebrany w tej sprawie materiał dowodowy pozwala na podjęcie takiego rozstrzygnięcia, Kolegium rozpoznało sprawę.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła spółka [...] Polska Spółka Akcyjna i Spółka, Spółka Jawna. W skardze, podtrzymując zarzuty przedstawione
w odwołaniu, pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie: 1) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie poczynienia jakichkolwiek ustaleń faktycznych w sprawie, w szczególności odnośnie: aktualnie emitowanego poziomu hałasu z terenu Stacji [...] "[...]" zlokalizowanej przy al. [...] we Wrocławiu oraz okoliczności spowodowania rzekomego przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w wyniku działalności tej stacji; jakichkolwiek ustaleń faktycznych co do sposobu zagospodarowania terenu oznaczonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr XII/256/03 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 18 września 2003 r.) jako 10 MU niezgodnie z § 18 ust. 3 planu poprzez brak posadowienia ochronnego pasa zieleni ochronnej o szerokości co najmniej 5 m,
z zielenią wielopiętrową w tym wysoką i zimozieloną, wzdłuż linii rozgraniczającej terenów oznaczonych symbolami 8 Mw i 11U (a zatem terenu na którym znajduje się Stacja [...] "[...]"), który to pas stanowiłby adekwatne zabezpieczenie przed hałasem, a którego posadowienie nie leży w gestii skarżącej; 2) naruszenie art. 76 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia przeciwdowodu co do pomiarów poziomu dźwięku wykonanych w styczniu 2008 r.
i grudniu 2008 r. przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska mimo, że strona skarżąca w sposób oczywisty wskazywała na konieczność przeprowadzenia takiego przeciwdowodu i jak należy uznać wnioskowała o przeprowadzenie takiego przeciwdowodu; 3) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek uzasadnienia w zakresie aktualnie emitowanego poziomu hałasu z terenu Stacji [...] "[...]" oraz okoliczności spowodowania rzekomego przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w wyniku działalności tej stacji; 4) naruszenie art. 115a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez nieokreślenie w zaskarżonej decyzji w sposób precyzyjny terenów na które ma rzekomo przenikać hałas z terenu Stacji [...] "[...]", wobec braku oznaczenia np. oznaczeń geodezyjnych terenu lub oznaczenia terenu użytego w miejscowym planie, a użycie jedynie sformułowania o "najbliższych terenach zabudowy mieszkaniowo-usługowej"; 5) naruszenie art. 115a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem słusznego interesu Skarżącej
w sytuacji, gdy zgodnie z § 18 ust. 3 planu teren, na którym znajduje się Stacja [...] "[...]" winien być oddzielony od terenu 10 MU pasem zieleni ochronnej
o szerokości co najmniej 5 m, z zielenią wielopiętrową w tym wysoką i zimozieloną, wzdłuż linii rozgraniczającej terenów oznaczonych symbolami 8 Mw i 11 U, który to pas stanowiłby adekwatne zabezpieczenie przed hałasem, a którego posadowienie nie leży w gestii skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę [...] Polska Spółka Akcyjna i Spółka, Spółka Jawna
z siedzibą w K. na decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 4 maja 2011r. w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu.
Sąd I instancji wywodził, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 115a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję
o dopuszczalnym poziomie hałasu. Jak wskazuje art. 115a ust. 3 powyższej ustawy, w decyzji tej określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, na które oddziałuje zakład, a określonych w art. 113 ust. 2 pkt 1 (tj. m.in. terenów zabudowy mieszkaniowej, tereny pod szpitale, domy pomocy społecznej). Przez wskaźniki hałasu należy rozumieć parametry hałasu określone poziomem dźwięku A wyrażonym w decybelach (dB) – art. 112a Prawa ochrony środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że wielkości dopuszczalnego poziomu hałasu zostały określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007 r. Nr 283 poz. 2842), obowiązującego w dacie wydania zaskarżonych decyzji, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Kwestię zasad przeprowadzenia pomiaru hałasu reguluje natomiast załącznik nr 6 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. z 2008 r. Nr 206, poz. 1291).
Podkreślono, że w ustalonym przez organ administracji stanie faktycznym na terenach objętych emisją hałasu z terenu Stacji Paliw ,,[...]" zlokalizowanej przy al. [...] we Wrocławiu, należącej do [...] Polska Spółka Akcyjna
i Spółka, Spółka Jawna obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Nr XII/256/03 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 18 września 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ul. [...],[...] i al. [...] we Wrocławiu, oznaczonym symbolem 10 MU. Zgodnie z przepisem § 18 ust. 1 wspomnianej uchwały dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 10 MU ustala się przeznaczenie: 1) zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna tylko w strefie lokalizacji zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z zakazem lokalizacji mieszkań na pierwszej nadziemnej kondygnacji budynków w miejscu obowiązkowego wprowadzenia usług, jak na rysunku planu, 2) grupa kategorii usługi 2.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wywodził, że z załączonych do akt administracyjnych sprawozdań z kontrolnych pomiarów poziomu dźwięku przenikającego do środowiska (Nr [...] z dnia 21 stycznia 2008 r. oraz Nr [...] z dnia 12 grudnia 2008 r.) wynika, że czynności kontrolne zostały sporządzone przez uprawniony podmiot, o którym mowa w art. 115a ust. 1 p.o.ś., a także zgodnie z Instrukcją Pomiarową WI/P – 1 – Pomiary akustyczne opracowaną na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji i obowiązującą w WIOŚ, w ramach systemu jakości wdrożonego normą PN-EN ISO/IEC 17020 "Ogólne kryteria działania różnych rodzajów jednostek inspekcyjnych". Przedłożona dokumentacja kontrolna zawiera oznaczenie zakładu emitującego hałas tj: opis jego działalności, lokalizację zakładu, a także podstawowe źródła emisji hałasu. Ponadto raport wskazuje metodę wykonania pomiarów (z uwzględnieniem tła akustycznego), lokalizację punktu pomiarowego oraz dokładną datę i godzinę pomiaru. Natomiast zawarta w raporcie analiza wyników pomiarów emisji hałasu wskazuje, że równoważny poziom dźwięku przenikający do środowiska, podczas pracy zakładu w czasie dokonania pomiaru kształtuje się w porze nocnej (w godz. 22-23) na poziomie 58,4 dB (pomiar 17 stycznia 2008) i 59,5 dB (pomiar 24 listopada 2008).
W związku z powyższym, zdaniem Sądu I instancji organ I instancji prawidłowo ustalił, że w wyniku prowadzonej działalności, poza zakładem skarżącej spółki, przekroczone zostały dopuszczalne poziomy hałasu dla terenów
o charakterze mieszkaniowo-usługowym i na tej podstawie zasadnie określił skarżącej dopuszczalny poziom emisji hałasu do środowiska z terenu tej stacji na poziomie LAeq D = 55 dB w godzinach od 6.00 do 22.00 oraz LAeq N - 45 dB
w godzinach od 22.00 do 6.00.
Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podzielił stanowisko Kolegium i wyjaśnił, że w trakcie postępowania prowadzonego trybie art. 115 a ustawy Prawo ochrony środowiska, co do zasady, nie ustala się poziomu dźwięku emitowanego przez dany zakład. Ustalanie poziomu dźwięku emitowanego przez zakład, w już prowadzonym postępowaniu, może mieć miejsce tylko wówczas, gdyby pomiary stanowiące podstawę do jego wszczęcia zostałyby skutecznie podważone, czy zakwestionowane. W takiej sytuacji zasadne byłoby przeprowadzenie dowodu uzupełniającego w postaci ponownych pomiarów. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpatrywanym przypadku. W postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej, jak w postępowaniu odwoławczym, skarżąca spółka – będąca dużym podmiotem gospodarczym, prowadzącym działalność w zakresie sprzedaży paliw płynnych na terenie całego kraju, nie przedstawiła żadnego dowodu świadczącego o nierzetelności przeprowadzonych pomiarów, czy możliwości ich zdezaktualizowania się. Nie wskazano żadnych argumentów, które mogłyby podważyć wiarygodność wyników pomiarów przeprowadzonych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Sąd I instancji zauważył, że w trakcie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji, pismem z dnia 3 marca 2010 r. wystąpił do pełnomocnika spółki
o "udzielenie informacji czy na terenie ww. Stacji Paliw, w okresie od 17 stycznia 2008 r. do otrzymania niniejszego wezwania, były prowadzone prace lub podjęte działania, które mogłyby mieć wpływ na dźwięk emitowany z terenu ww. Stacji Paliw". W odpowiedzi przedstawiono jedynie pogląd wyrażony w literaturze, co do konieczności, w sytuacji zakwestionowania wyników pomiarów hałasu, przeprowadzenia ponownych pomiarów. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że organ pierwszej instancji równocześnie z powyższym wystąpieniem zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska z prośbą o ustosunkowanie się do zarzutów spółki. W odpowiedzi, przy piśmie z dnia 19 marca 2010 r. organ kontrolny wyjaśnił, że "pomiary hałasu zostały wykonane zgodnie z Instrukcją Pomiarową WI/P-1 - Pomiary akustyczne opracowaną na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji i obowiązującą w WlOŚ w ramach systemu jakości wdrożonego normą PN-EN ISO/IEC 17020 "Ogólne kryteria działania różnych rodzajów jednostek inspekcyjnych". Jednocześnie podkreślono, że "przedstawiciel kontrolowanej jednostki obecny przy pomiarach nie wniósł zastrzeżeń co do sposobu ich wykonania. Protokoły kontroli nr [...] i nr [...] zostały podpisane bez uwag. Kontrolowany podmiot został poinformowany o prawie wniesienia umotywowanych zastrzeżeń i uwag do treści protokołu przed jego podpisaniem oraz o prawie odmowy podpisania protokołu i możliwości przedstawienia swojego stanowiska na piśmie właściwemu organowi Inspekcji Ochrony Środowiska w terminie 7 dni, z czego nie skorzystał". Nie wykazano więc, aby podjęto jakiekolwiek czynności mogące mieć wpływ na zmniejszenie emisji hałasu z terenu stacji.
Zdaniem Sądu I instancji brak jest również podstaw do podważenia wyników pomiarów, stanowiących dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodził się z Kolegium, że sam fakt ich zakwestionowania przez stronę, bez przedstawienia jakichkolwiek argumentów, nie może stanowić o konieczności przeprowadzenia dowodu uzupełniającego. Rację ma także Kolegium przyjmując za bezpodstawny zarzut nieprzeprowadzenia przeciwdowodu co do pomiarów dźwięku wykonanych przez organ inspekcyjny.
Sąd I instancji podzielił stanowiskiem Kolegium, w którym przyjęto, iż na ocenę stanu akustycznego środowiska wokół zakładu spółki nie może mieć wpływu podniesiony w skardze brak przewidzianego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pasa zieleni izolacyjnej. Egzekwowanie ustaleń zawartych w planie miejscowym nie leży w kognicji organów ochrony środowiska. Ponadto, przepis art. 115a ustawy obliguje do wydania decyzji o dopuszczalnych poziomach hałasu, w każdej sytuacji stwierdzonej ponadnormatywnej emisji. Brak jest podstaw, by właściwy organ uzależniał treść podejmowanego w tym trybie rozstrzygnięcia od przyczyny naruszenia standardów emisyjnych.
Sąd I instancji uznał również za całkowicie prawidłowe stanowisko Kolegium, w którym nie zgadzając się z poglądem skarżącej spółki co do niedookreślenia
w decyzji Kolegium "terenów, na które ma rzekomo przenikać hałas z terenu Stacji ". W tym zakresie prawidłowo Kolegium wskazało, że decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu dotyczy określonych miejsc, w których stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu poza zakładem, a dopuszczalne poziomy hałasu określa się dla terenów, na które oddziałuje źródło hałasu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, iż teren, na którym przeprowadzono kontrolne pomiary dźwięku znajduje się w jednostce bilansowej miejscowego planu oznaczonej symbolem 10 MU. Nie może ulegać wątpliwości, że jest to teren objęty ochroną akustyczną, wymieniony
w przepisie art. 113 ust. 2 pkt 1 lit. f) ustawy (teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej). Stosownie bowiem do § 18 ust. 1 pkt 1 miejscowego planu, w budynkach mieszkalnych powstających na tym obszarze wprowadzono zakaz lokalizacji mieszkań na pierwszej nadziemnej kondygnacji budynków, przy jednoczesnym nakazie obowiązkowego wprowadzenia usług. Skoro więc przekroczenie dopuszczalnego poziomu dźwięku stwierdzono na terenie o przeznaczeniu mieszkaniowo-usługowym, bezpośrednio sąsiadującym z terenem zakładu spółki, dopuszczalne poziomy dźwięku ustalono właśnie dla tego obszaru.
Zdaniem Sądu I instancji rację ma także Kolegium podkreślając, że w myśl
art. 115 a ust. 3 ustawy w decyzji, o której mowa w ust. 1, określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D
i LAeq N w odniesieniu "do rodzajów terenów", o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład. Brak jest zatem podstaw do wskazywania w takiej decyzji oznaczeń geodezyjnych nieruchomości, czy symbolów jednostek bilansowych użytych w miejscowym planie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Polska Spółka Akcyjna
i Spółka, Spółka Jawna z siedzibą w K. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
1) naruszenie prawa procesowego to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez jego niezastosowanie w sprawie i nieuchylenie decyzji, mimo, iż organ wydający decyzję zaniechał poczynienia jakichkolwiek ustaleń faktycznych w sprawie w szczególności odnośnie:
– aktualnie emitowanego poziomu hałasu z terenu Stacji [...] "[...]" zlokalizowanej przy al. [...]we Wrocławiu oraz okoliczności spowodowania rzekomego przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w wyniku działalności Stacji "[...]", czy też w ogóle
w wyniku działalności skarżącej;
- co do sposobu zagospodarowania terenu oznaczonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako 10 MU niezgodnie z § 18 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez brak posadowienia ochronnego pasa zieleni ochronnej o szerokości co najmniej
5 m, z zielenią wielopiętrową, w tym wysoką i zimozieloną, wzdłuż linii rozgraniczającej terenów oznaczonych symbolami 8 MW i 11 U, który to pas stanowiłby adekwatne zabezpieczenie przed hałasem, a którego posadowienie nie leży w gestii skarżącej;
2) naruszenie prawa procesowego, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 76 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie w sprawie i nie uchylenie decyzji, mimo, iż organ wydający decyzje naruszył wskazane przepisy k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia przeciwdowodu co do pomiarów poziomu dźwięku wykonanych w styczniu 2008r. i grudniu 2008r. przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we Wrocławiu mimo, iż strona skarżąca wskazywała na konieczność przeprowadzenia takiego przeciwdowodu i jak należy uznać, wnioskowała
o przeprowadzenie takiego przeciwdowodu;
3) naruszenie prawa procesowego, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z § 18 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niezastosowanie w sprawie i nie uchylenie decyzji, mimo iż decyzja została wydana z naruszeniem słusznego interesu skarżącej
w sytuacji, gdy zgodnie z § 18 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego teren na którym znajduje się Stacja [...] "[...]" zlokalizowana przy al. [...] we Wrocławiu winien być oddzielony od terenu 10 MU pasem zieleni ochronnej o szerokości co najmniej 5 m z zielenią wielopiętrową, w tym wysoka i zimozieloną, wzdłuż linii rozgraniczającej terenów oznaczonych symbolami 8 Mw i 11 u, który to pas stanowiłby adekwatne zabezpieczenie przed hałasem, którego posadowienie nie leży w gestii skarżącej;
4) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 115 a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie za prawidłowe nieokreślenia w decyzji w sposób precyzyjny terenów na które ma rzekomo przenikać hałas z terenu Stacji [...] "[...]", wobec braku oznaczenia np. oznaczeń geodezyjnych terenu lub oznaczenia terenu użytego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a użycie jedynie sformułowania o "najbliższych terenach zabudowy mieszkaniowo – usługowej";
5) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 115 a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska i § 18 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez ich błędną wykładnię i pominięcie okoliczności, iż zgodnie z § 18 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego teren na którym znajduje się Stacja [...] "[...]" winien być oddzielony od terenu 10 MU pasem zieleni ochronnej o szerokości co najmniej 5 m z zielenią wielopiętrową w wysoką i zimozieloną wzdłuż linii rozgraniczających terenów oznaczonych symbolami 8 Mw i 11 U, który to pas stanowiłby adekwatne zabezpieczenie przed hałasem, a którego posadowienie nie leży w gestii skarżącej, a w konsekwencji uznanie za prawidłowe usankcjonowania
w decyzji stanu sprzecznego z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie
w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono, że stanowisko Sądu co do przeprowadzania postępowania dowodowego przez organy administracji prowadziłoby do wyłączenia, w tym postępowaniu zasady prawdy materialnej
i obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia sprawy. Skarżąca kasacyjnie wywodził, iż nie dysponuje możliwościami przedstawienia przeciwdowodu bowiem nie posiada stosownego specjalistycznego sprzętu i wiedzy, a nawet dostępu do nieruchomości na którą ma być emitowany hałas. Skarżąca kasacyjnie wywodziła, że ma prawo twierdzić na podstawie swej oceny, że aktualny poziom hałasu nie przekracza jakichkolwiek norm. W takiej sytuacji organy nie mogą się uchylić od przeprowadzenia przeciwdowodu twierdząc ogólnikowo, że nie widzą takiej potrzeby.
Odnośnie zarzutów sformułowanych w pkt 3 i 5 kasator wskazywał, że przyjmując zasadę spójności systemu prawnego organy I i II instancji nie były uprawnione do pominięcia okoliczności, iż zgodnie z § 18 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego winien być zlokalizowany pas zieleni ochronnej o szerokości co najmniej 5 m, z zielenią wielopiętrową w tym wysoką i zimozieloną, wzdłuż linii rozgraniczającej terenów oznaczony symbolami 8 Mw i 11 U. Pas zieleni nie został utworzony, a skarżąca nie ponosi za to żadnej winy. Decyzja jak i zaskarżony wyrok sankcjonują bezprawność po stronie podmiotów działających na terenie oznaczonym
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako 10 MU, jednocześnie obciążając tym obowiązkiem skarżącą.
Zdaniem skarżącej dopiero po posadowieniu tego pasa zieleni winny być dokonane pomiary poziomów hałasu i ewentualnie podejmowane kroki w tym zakresie.
Argumentując zarzut zawarty w punkcie 4 skargi kasacyjnej wywodzono, że decyzja administracyjna sformułowana musi być jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości określać jakie prawa
i obowiązki wynikają z niej dla adresata. Zaskarżona decyzja nie spełnia tych wymogów, gdyż nie identyfikuje w sposób wystarczający terenów. Organ celem ich zidentyfikowania winien wymienić ich oznaczenia geodezyjne lub oznaczenia użyte w planie zagospodarowania przestrzennego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia enumeratywnie wymienionych w § 2 tego przepisu przesłanek nieważności, zatem przedmiotową skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w jej treści zarzutami.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy lub nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego, jako pierwszy należało poddać ocenie ten drugi zarzut.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pierwszy z zarzutów skargi dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. kasacyjnej nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie organy winny poczynić ustalenia odnośnie aktualnie emitowanego poziomu hałasu przez skarżącą.
Treść art. 115 a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 25, poz. 150 z 2008r. ze zm.) stanowi, iż "W przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu". Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że postępowanie w sprawach tego rodzaju wszczynane jest w oparciu o dowody zebrane poza postępowaniem w przedmiocie określenia dopuszczalnych norm natężenia hałasu. Z przepisów działu V prawa ochrony środowiska dotyczącego ochrony przed hałasem oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy, nie wynika aby po upływie określonego czasu wyniki pomiarów hałasu dezaktualizowały się i w związku z czym nie mogłyby być podstawą wydania decyzji w oparciu o art. 115a tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011, II OSK 6/10 LEX nr 745828).
Pozbawiony słuszności jest także zarzut nie dokonania ustaleń w sprawie zagospodarowania terenu, a w szczególności posadowienia pasa zieleni rozgraniczającego terenu o różnym przeznaczeniu określonym w planie zagospodarowania przestrzennego ( uchwała nr XII/256/03 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 18 września 2003r). Skarżąca wywodzi bowiem, że wykonanie zapisów planu, w tym zakresie zmniejszyłoby poziom emisji hałasu.
Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wywiódł, że egzekwowanie ustaleń zawartych w planie miejscowym, w tym zakresie, nie należy do kognicji organów ochrony środowiska. Podkreślić należy, że art. 115 a prawa ochrony środowiska obliguje do wydania decyzji o dopuszczalnych poziomach hałasu, w każdej sytuacji stwierdzenia ponadnormatywnej emisji. Przepis ten nie wskazuje na jakiekolwiek przesłanki umożliwiające odstąpienie od jego zastosowania, w tym na konieczność badania przyczyn wystąpienia nadmiernej emisji poziomu hałasu.
W takiej sytuacji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można mówić o naruszeniu słusznego interesu strony, o którym mowa w art. 7 k.p.a. Uwzględnienie interesu prawnego to uwzględnienie w granicach wyznaczonych przepisami prawa. Działanie wbrew przepisom prawa stanowi ich naruszenie. Organ administracji publicznej nie może rozstrzygać pozytywnie sprawy dla strony, na podstawie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 7 nie jest samoistną podstawą prawną, a stosowany musi być w związku z przepisami prawa materialnego ( por. wyrok NSA z 10 stycznia 2012r., I OSK 1635/10).
W ocenie skarżącej słuszny interes strony, o którym art. 7 k.p.a. winien być powiązany z art. 18 § 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mówiącego, o posadowieniu pasa zieleni wzdłuż linii rozgraniczających teren o różnym przeznaczeniu. Jednakże ostatni z tych przepisów nie stanowi podstawy do orzekania w rozpoznawanej sprawie przez organy ochrony środowiska.
Powyższe czynią zarzut dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. § 18 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nieuzasadnionym.
Pozbawiony słuszności jest także zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 76 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia przeciwdowodu co do pomiarów poziomu dźwięku wykonanych w styczniu 2008r. i grudniu 2008r. przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we Wrocławiu. Podzielić należy stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że konieczność taka zachodziłaby wówczas, gdyby strona przedłożyła jakiekolwiek dowody przeczące ustaleniom dokonanym przez organy administracji. Skarżąca kasacyjnie dowodów takich nie przedstawiła. Nie powołała również okoliczności ( pomimo wezwań organu administracji) wskazujących na nieprawidłowość pomiaru lub fakt, że z uwagi na zmiany w funkcjonowaniu działalności skarżącej nie zachodzi przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu. Zgodzić należy się z autorem skargi kasacyjnej, że z uwagi na treść art. 76 § 3 k.p.a. istnieje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych. Organ administracji zobowiązany zaś jest zebrać i rozpatrzeć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy.
Z uwagi jednak na brak jakichkolwiek przesłanek wskazujących na nieprawidłowość dokonanych pomiarów poziomu hałasu, słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że nie zachodziła konieczność przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego.
Pamiętać przy tym należy, że decyzja wydana na podstawie art. 115 a prawa ochrony środowiska ma na celu ochronę otoczenia przed przekroczeniem przez dany podmiot dopuszczalnego poziomu hałasu. Wystarczy jednorazowe przekroczenie tych poziomów, by mogła być wydana decyzja zgodnie z tym przepisem w celu zabezpieczenia prawa osób na które szkodliwie oddziałuje działalność tego podmiotu (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2011r., I OSK 6/10, LEX nr 785428).
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego, to jest art. 115 a ust. 1 prawa ochrony środowiska poprzez jego błędną wykładnię
i w konsekwencji uznanie za prawidłowe nieokreślenie w decyzji w sposób precyzyjny terenów na które ma oddziaływać hałas, stwierdzić należy, że jest on niezasadny.
Okoliczność powyższa stanowiła właśnie przyczynę uchylenia decyzji I instancji i merytoryczne rozpoznanie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że zaskarżona decyzja w sposób wystarczający określa ten teren. Z uzasadnienia tej decyzji wynika bowiem wprost, że chodzi o teren oznaczony w planie zagospodarowania przestrzennego jako 10 MU.
W takiej sytuacji żądanie skarżącej, aby określić ten teren poprzez wskazanie działek geodezyjnych nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach.
Artykuł 113 ust. 2 prawa ochrony środowiska mówi o ustaleniu zróżnicowanego poziomu hałasu dla rodzajów terenów, w tym terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową.
Przepisy ustawy ochrony środowiska posługują się pojęciem terenu, a organ w decyzji stwierdził, że ustala dopuszczalny poziom hałasu przenikającego do środowiska
w odniesieniu do terenów zabudowy mieszkaniowo – usługowej.
Pozbawiony słuszności jest także ostatni z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego to jest art. 115 a prawa ochrony środowiska i § 18 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez ich błędną wykładnię i pominięcie okoliczności, że teren na którym zlokalizowana jest Stacja Paliw "[...]" winien być oddzielony od terenu 10 MU pasem zieleni ochronnej, który to pas stanowiłby adekwatne zabezpieczenie przed hałasem,
a w konsekwencji usankcjonowanie w decyzji stanu sprzecznego z planem miejscowym. Podkreślić przy tym należy, że skarżący kasacyjnie nie wyjaśnił na czym owa – w jego ocenie – błędna wykładnia przepisu winna polegać. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2012r., I FSK 1560/11, LEX nr 1218337).
W tym miejscu ponownie należy stwierdzić, że art. 115 a prawa ochrony środowiska nie zawiera przesłanek umożliwiających odstąpienie od jego zastosowania. Przepis ten sformułowany jest w sposób kategoryczny, albowiem zgodnie z art. 115 a. ust. 1 w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska ( ...) organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Organ administracji był więc zobligowany do wydania decyzji. Podstawą zwolnienia z wydanie takiej decyzji przez organ nie stanowiła okoliczność braku zrealizowania zapisów planu miejscowego, co do posadowienia pasa zieleni. Celem regulacji prawnych ustawy prawo ochrony środowiska zawartych w dziale V jest zgodnie z jego tytułem ochrona osób trzecich przed hałasem. W dziale tym brak jest regulacji pozwalających na uwzględnienie za słuszny tak skonstruowanego zarzutu skargi.
Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna została oddalona w oparciu
o art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło