I SA/Gl 989/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-12-13
Skład orzekający: Wojciech Organiściak, Ewa Madej, Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowle kolejowe i zajęte pod nie grunty, wykorzystywane przez spółkę będącą jednocześnie zarządcą infrastruktury i przewoźnikiem kolejowym, do transportu własnych towarów i pracowników, mogą korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli infrastruktura ta jest udostępniana również innym przewoźnikom?Ratio decidendi
Budowle kolejowe i zajęte pod nie grunty nie mogą korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli spółka będąca zarządcą infrastruktury i jednocześnie przewoźnikiem wykorzystuje je do transportu własnych towarów i pracowników, nawet jeśli infrastruktura jest udostępniana innym przewoźnikom. Kluczowe jest, aby wykorzystanie infrastruktury miało charakter wyłączny na potrzeby publicznego transportu kolejowego, co nie jest spełnione w przypadku transportu wewnętrznego.Stan faktyczny
Spółka złożyła skorygowane deklaracje na podatek od nieruchomości za 2002 rok, wnioskując o zwrot nadpłaty w związku z błędnym deklarowaniem do opodatkowania niektórych obiektów budowlanych i gruntów, które miały być zwolnione na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe odmówiły zwolnienia, uznając, że infrastruktura kolejowa nie była wykorzystywana wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, a także że nie zapewniono równych warunków dla wszystkich koncesjonowanych przewoźników. Spółka kwestionowała te ustalenia, argumentując, że zapewniono równe warunki i że transport własnych towarów był realizowany na rzecz podmiotów trzecich.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak (spr.), Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia WSA Teresa Randak, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A S.A. w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] 2011r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – w dalszej części uzasadnienia określane słowem "Kolegium" lub "SKO" – działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. Nr 8, poz. 60 z 2005 roku z późn. zm. zwanej dalej Ordynacja podatkowa lub O.p.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2011 r. (Nr [...]) w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2002 w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu 17 stycznia 2007 r. podatnik (A1 S.A. z siedzibą w J. - późniejsza nazwa: A2 S.A., A3 S.A., aktualnie A S.A. zwana dalej Spółką) złożył dwie skorygowane deklaracje na podatek od nieruchomości za 2002 rok wykazując nadpłatę w podatku od nieruchomości za ten rok. Zgodnie z pierwszą korektą podatnik wyliczył należność podatkową za 2002 rok w wysokości [...] zł., co stanowiło nadpłatę w kwocie [...] zł. wynikającą m. in. z błędnego deklarowania do opodatkowania niektórych obiektów budowlanych, które terytorialnie były przypisane do innych miast. Według drugiej korekty należny podatek od nieruchomości wynosił [...] zł. co stanowiło nadpłatę w wysokości [...] zł. w związku z niesłusznym deklarowaniem do opodatkowania budowli i usytuowanych pod nimi gruntów zwolnionych na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Decyzją z dnia [...] 2007 r. organ podatkowy I instancji określił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego za 2002 rok.
Rozpoznając odwołanie SKO w K. decyzją z dnia [...] 2007 r. utrzymało decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Z kolei wyrokiem z dnia 8 grudnia 2009 r. (sygn. akt I SA/GL 362/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. wskazując na wykładnię pojęcia "publiczny transport kolejowy" oraz konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego celem ustalenia przesłanki wyłączności wykonywania publicznego transportu kolejowego na spornych liniach kolejowych.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] 2011 r. określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2002 w kwocie [...] zł. Organ przyjął jako prawidłową podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości za rok 2002. Powyższa należność została w całości uregulowana przez podatnika. W ramach postępowania wyjaśniającego organ podatkowy ustalił, że Spółka stosowała nierówne warunki wobec koncesjonowanych przewoźników w zakresie wysokości opłat, terminów płatności, okresów wypowiedzenia umów. Zdaniem organu I instancji w 2002 roku nie obowiązywały jednolite zasady, które pozwoliłyby na stwierdzenie, że dostęp do infrastruktury miał charakter publiczny, a infrastruktura była udostępniana na równych prawach. W ocenie organu nie została również spełniona przesłanka wyłącznego wykorzystywania na potrzeby publicznego transportu kolejowego albowiem z poczynionych ustaleń jednoznacznie wynika, że Spółka wykonywała przewóz własnych pracowników własnym taborem kolejowym po własnych liniach kolejowych. To z kolei świadczy niewątpliwie o wykorzystywaniu infrastruktury kolejowej na wewnątrzzakładowe potrzeby. Ponadto w oparciu o wyjaśnienia podatnika ustalono, że linie kolejowe Spółka wykorzystywała na potrzeby wewnętrzne tj. prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie wydobywania kopalin i ich sprzedaży.
Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyrokach z dnia 4 listopada 2010 r. (sygn. akt II FSK 1101/09 i II FSK 1102/09). W konkluzji organ I instancji uznał, że spółka nie mogła skorzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości z uwagi na niejednakowe dla wszystkich koncesjonowanych przewoźników warunki dostępu do infrastruktury kolejowej podatnika oraz wykorzystywanie linii kolejowych dla potrzeb wewnątrzzakładowych.
W odwołaniu od ww. decyzji z dnia [...] 2011 r. pełnomocnik strony zarzucił naruszenie:
-art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne określenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2002;
-art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, według stanu obowiązującego w roku 2002, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w przedmiotowej sprawie nie występuje "publiczny transport kolejowy", jak również, że nie została spełniona przesłanka wyłącznego wykorzystywania infrastruktury kolejowej na cele "publicznego transportu kolejowego"
- naruszenie art. 187 § 1 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, iż podatniczka nie wyodrębniła organizacyjnie obu prowadzonych działalności gospodarczych tj. zarządzania oraz wykonywania przewozów
- art. 544 § 1 Kodeksu cywilnego poprzez uznanie, że podatnik wykorzystywał infrastrukturę kolejową do przewozu własnych towarów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ww. decyzją z dnia [...] 2011 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2011 r. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do końca 2002r., z podatku od nieruchomości zwolnione były budowle a także zajęte pod nie grunty - wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego. W myśl powołanego przepisu ustawa uzależniała nabycie prawa do zwolnienia od podatku od następujących przesłanek:
1/ zwolnienie dotyczyło wyłącznie budowli, jednakże pod warunkiem ich wykorzystywania na potrzeby "publicznego transportu kolejowego",
2/ wykorzystywanie budowli na potrzeby "publicznego transportu kolejowego" miało charakter wyłączny,
3/ grunty pod budowlami kolejowymi korzystały ze zwolnienia jedynie wówczas, gdy posadowione na nich budowle również korzystały z takiego zwolnienia.
Organ odwoławczy podkreślił, że warunkiem skorzystać ze zwolnienia podatkowego istotnym było łączne spełnienie wszystkich przesłanek i wskazał, że w jego ocenie podatnik składając korektę deklaracji podatkowej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty błędnie przyjął, że zostały spełnione wymagania, o których mowa w treści art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem infrastruktura kolejowa, której dotyczy korekta deklaracji nie odpowiadała w roku 2002 cechom oznaczonym w treści tego przepisu.
SKO akcentowało, iż postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w bardzo szerokim zakresie, z uwzględnieniem zaleceń zawartych w wyroku WSA w Gliwicach sygn. akt I SA/GL 362/09 z dnia 8 grudnia 2009 r. oraz późniejszymi wyrokami NSA w Warszawie wydanymi w analogicznym stanie faktycznych i prawnym.
SKO podkreślając rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych w kwestii interpretacji pojęcia "publiczny transport kolejowy" i wskazując na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygnaturach akt (II FSK 600/09, II FSK 729/09, II FSK 340/09, II FSK 1541/08, II FSK 696/08 oraz II FSK 1102/09), akcentowało, że zasadniczym przedmiotem sporu nie było w rozpatrywanym przypadku samo rozumienie pojęcia "publiczny transport kolejowy", lecz to czy budowle kolejowe i znajdujące się pod nimi grunty były wykorzystywane "wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego".
W ocenie SKO wyniki postępowania pozwalały na przyjęcie, iż A S.A. w 2002 roku nie wykorzystywała swojej infrastruktury kolejowej wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego.
Kolegium podkreślało, że w badanym roku podatkowym podatnik pełnił funkcję zarówno przewoźnika kolejowego (Wydział Przewozów) jak i zarządcy infrastruktury kolejowej (Wydział Infrastruktury) bez organizacyjnego wyodrębnienia tych funkcji rozumianego, jako brak odrębnych niezależnych od siebie podmiotów gospodarczych realizujących obie funkcje – na zasadach odrębnej rachunkowości. Kolegium podkreśliło, że powyższe nie oznacza, iż takie działania nie były dopuszczalne w świetle prawa. Podatnik wykorzystywał swoją infrastrukturę kolejową do świadczenia usług przewozowych na rzecz innych podmiotów gospodarczych, jak również udostępniał linie kolejowe innym koncesjonowanym przewoźnikom.
Organ odwoławczy akcentował, iż ponownie przeprowadzone postępowanie wykazało, że zarządzana przez skarżącą infrastruktura kolejowa nie była wykorzystywana wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego bowiem nie była ona udostępniana uprawnionym przewoźnikom kolejowym na równych prawach, ale przede wszystkim podatnik korzystał z infrastruktury na zupełnie innych warunkach niż pozostali przewoźnicy (wewnętrzne bezumowne obciążenia po tzw. kosztach). Podkreślono, że podatnik wykorzystywał własną infrastrukturę kolejową do własnych wewnątrz zakładowych celów tj. przewozu własnych pracowników, towarów (piasek), a co w konsekwencji oznacza brak spełnienia jednej z przesłanek zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt. 4 u.p.o.l.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2011 r. została zaskarżona przez pełnomocnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił obrazę:
-art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne określenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2002;
- art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie
- naruszenie art. 187 § 1 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej i art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 27. 06. 1997 r. o transporcie kolejowym - poprzez uznanie jakoby podatniczka w 2002 r. nie wyodrębniła organizacyjnie obu prowadzonych działalności gospodarczych (obu funkcji) tj. zarządzania infrastrukturą kolejową oraz wykonywania przewozów kolejowych, wskutek nie zebrania w tym zakresie pełnego materiału dowodowego, nie wyjaśnienia dokładnie stanu faktycznego i nie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego;
-art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, według stanu obowiązującego w roku 2002, poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka "wyłączności", gdyż zdaniem organu infrastruktura kolejowa nie była udostępniana na równych prawach, gdyż podatniczka korzystała z własnej infrastruktury na innych warunkach niż pozostali przewoźnicy, tj. na warunkach uprzywilejowanych;
-art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, według stanu obowiązującego w roku 2002, poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka "wyłączności", gdyż zdaniem organu podatniczka wykorzystywała infrastrukturę kolejową do transportu własnych towarów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie wydobycia i sprzedaży piasku;
- art. 544 § 1 Kodeksu cywilnego poprzez uznanie, że podatnik wykorzystywał infrastrukturę kolejową do przewozu "własnych towarów".
Wskazując na powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. (w części dotyczącej kwoty [...] zł.) oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Na wstępie uzasadnienia skargi pełnomocnik przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Podniósł, że przyjęcie przez SKO za organem I instancji twierdzeń, iż jakoby podatniczka nie wyodrębniła organizacyjnie obu prowadzonych przez siebie w 2002 r. funkcji tj. przewoźnika i zarządcy jest kompletnie niezrozumiałe i nieuprawnione i pozostaje w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym. Pełnomocnik podkreślał, że w latach 2001-2003 podatniczka łączyła wykonywanie dwóch rodzajów działalności gospodarczej w ramach jednego przedsiębiorstwa tj. zarządzanie infrastrukturą kolejową i wykonywanie przewozów kolejowych, a funkcje te wobec zapisów art. 10 ust. 6 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym musiały być i były rozdzielone, stosownymi zarządzeniami prezesa zarządu. Pełnomocnik podkreślał, że działające w ramach jednej osoby prawnej dwie organizacyjnie wyodrębnione jednostki biznesowe nie mogły w istocie zawrzeć ze sobą umowy o udostępnianie i korzystanie z linii lub negocjować warunków, stawek, terminów i opłat za przewozy. Pełnomocnik akcentował, że udostępnianie infrastruktury kolejowej przez Wydział Infrastruktury, Wydziałowi Przewozów Kolejowych odbywało się według rzeczywistych kosztów bez naliczania marży zysku, na zasadzie wewnętrznych obciążeń kosztowych. Pozostali przewoźnicy ponosili natomiast opłatę wynikającą z kalkulacji własnej na bazie kosztów historycznych (z poprzedniego roku) powiększoną o marżę zysku (ok. 9%). Zdaniem pełnomocnika warunki były równe dla wszystkich, z różnicami wynikającymi po stronie podatniczki wyłącznie z faktu łączenia tych dwóch funkcji, co w świetle prawa było w pełni dopuszczalne.
W zakresie braku przesłanki wyłączności pełnomocnik podkreślał, iż sprzedaż piasku, która faktycznie mieściła się w zakresie działalności gospodarczej podatniczki w 2002 r., realizowana była na rzecz różnych podmiotów (KWK [...] , [...] [...]). Towar ten był dostarczany (transportowany przez koncesjonowanych/licencjonowanych przewoźników, w tym przez podatniczkę) na wskazane miejsce. Piasek transportowany był więc na rzecz (dla) osób trzecich, a nie na rzecz (dla) podatniczki (na jej własne potrzeby). Koszt transportu piasku pokrywał jego odbiorca. Pełnomocnik podkreślał, iż infrastruktura kolejowa była więc wykorzystywane wyłącznie dla realizacji przewozów kolejowych na rzecz podmiotów innych niż podatniczka. Wszak piasek objęty przewozem nie był własny, lecz sprzedany i przewożony odpłatnie do kontrahentów podatniczki. Zdaniem pełnomocnika twierdzenie jakoby podatniczka przewoziła "własne produkty" jest stanowiskiem sprzecznym z art. 544 § 1 Kodeksu cywilnego (Kc). Skarżąca wskazała, iż zawierane bowiem przez podatniczkę umowy cywilnoprawne, których przedmiotem była dostawa piasku, obejmowały swym zakresem także przewozy zakupionego piasku, a realizowane usługi przewozowe uprzednio sprzedanego pisaku były przewozami realizowanymi przez podatniczkę jako licencjonowanego przewoźnika korzystającego z infrastruktury na takich samych zasadach na jakich była ona udostępniania także innym przewoźnikom. Na poparcie swoich twierdzeń pełnomocnik przywoływał także stanowisko prof. B. B.. W konsekwencji, zdaniem skarżącej, zasadnym było stwierdzenie nadpłaty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje argumenty wyrażone w decyzji.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze oraz w pismach procesowych składanych w toku postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwaną dalej p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami Sąd stwierdził, iż decyzja ta nie narusza prawa.
Poczynione w sprawie ustalenia są w dużej części bezsporne i zostały zaprezentowane przy okazji przedstawiania stanowisko organów i spółki. W ocenie Sądu brak jest zatem konieczności ich ponownego omawiania. Sąd uznaje jako prawidłowe ustalenia jakie w zakresie stanu faktycznego poczyniły organy podatkowe.
Istota sporu między stronami sprowadzała się do interpretacji obowiązującego w badanym roku podatkowym przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy podatkowej i jego zastosowania w ustalonym w sprawie stanie faktycznym.
Na wstępie zaznaczyć trzeba, iż stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Analiza decyzji organów podatkowych, a przede wszystkim zebranego w tej sprawie dodatkowego materiału dowodowego pozwoliła przyjąć, że zarówno organ I, jak i II instancji wypełniły zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/GL 362/09.
Wskazać zatem należy, iż zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2006 roku, nr 121, poz. 844 z późniejszymi zmianami zwanej dalej u.p.o.l.) w brzmieniu obowiązującym w 2002 roku zwolnione od podatku od nieruchomości były budowle wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego i zajęte pod nie grunty.
Dla poprawnego zastosowania zwolnienia podatkowego istotne jest wyjaśnienie pojęcia "publicznego transportu kolejowego" oraz ustalenie, czy wykorzystywanie budowli kolejowych na potrzeby tego transportu miało charakter "wyłączny". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż o publicznym charakterze transportu powinno przesądzać to, czy zarządca udostępnia linie kolejowe wszystkim potencjalnym użytkownikom (por. art. 4 pkt 6 ustawy o transporcie kolejowym), przez których należy rozumieć licencjonowanych przewoźników. Drugą z przesłanek zastosowania rzeczonego zwolnienia podatkowego jest wyłączność wykorzystywania budowli. O wyłączności wykorzystywania infrastruktury decyduje to, czy Spółka wykorzystuje linie kolejowe jako licencjonowany przewoźnik, oprócz innych przewoźników na równych prawach.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zarządca infrastruktury kolejowej (skarżąca Spółka) udostępniał linie kolejowe koncesjonowanym przewoźnikom (w świetle ustawy o transporcie kolejowym w brzmieniu obowiązującym w 2002 r.). Okoliczność ta nie była kwestionowana przez stronę skarżącą i jako taka pozostała bezsporną.
Kwestią kontrowersyjną była ocena zwolnienia podatkowego na gruncie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez pryzmat warunków, na jakich infrastruktura kolejowa była udostępniana przewoźnikom. Zdaniem organów podatkowych w omawianym przypadku nie doszło do udostępniania tejże infrastruktury kolejowej na równych prawach. Konkluzję taką poczyniono na gruncie zawieranych przez skarżącą umów cywilnoprawnych z koncesjonowanymi przewoźnikami, w tym m. in. B S. A. opłatę za osiokilometr ustalono w wysokości 743 zł. (od listopada 2002 r. wysokość opłaty podstawowej wraz z energią elektryczną na cele trakcyjne uzależniono od ilości wagonów w pociągu – od 4,50 do 75,75 zł. za pociągokilometr); z przedsiębiorstwem C sp. z o. o. w Z. opłatę ustalono w wysokości 0,75 zł., a z kopalnią piasku D opłata wynosiła 0,50 zł. Odmienne były też terminy płatności należności, zasady rozliczania i warunki odstąpienia od umów. Ponadto w obowiązującym w 2002 roku regulaminie (art. 8 pkt. 3) spółka ustaliła priorytety w przyznawaniu tras, które uprzywilejowywały niektórych przewoźników – przyznawano pierwszeństwo względem pozostałych.
Zauważyć ponadto należy, iż sama spółka przyznała w piśmie z dnia 22 marca 2011 r., że do 30 czerwca 2002 roku kursował tzw. pociąg służbowy dowożący pracowników na stanowiska pracy, który to pociąg kursował według służbowego rozkładu jazdy. Ponadto sama spółka przyznała i potwierdziła w skardze to, że jako przewoźnik ponosiła koszty dostępu do własnej infrastruktury kolejowej w ramach obciążeń wewnętrznych, które nie obejmowały (ok. 9%) marży. Spółka nie zaprzeczała także, że wydobywany przez nią piasek był transportowany do kontrahentów (ZG [...], ZG [...], KWK [...], ZG [...]), w tym także po liniach kolejowych położonych na terenie B.. Sąd podziela zatem stanowisko organów podatkowych, że skarżąca w 2002 roku wykorzystywała swoje linie kolejowe na własne wewnątrzzakładowe potrzeby.
Sąd zajmując stanowisko w tym względzie nie zgadza się z twierdzeniem pełnomocnika Spółki, że zróżnicowanie treści umów cywilnoprawnych z przewoźnikami nie ma żadnego wpływu na nierówne ich traktowanie a argumentację skarżącej w tym zakresie uznaje za chybioną. Trzeba bowiem podkreślić, iż w wyroku z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II FSK 696/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przy ocenie wyłączności wykorzystywania infrastruktury kolejowej na potrzeby publicznego transportu kolejowego należy rozważyć czy była ona udostępniana uprawnionym przewoźnikom kolejowym na równych prawach czy też budowle kolejowe były wykorzystywane na inne cele niż publiczny transport kolejowy. Przedmiotowe zwolnienie podatkowe przysługuje wszak w sytuacji, gdy transport ten wykonywany był również przez skarżącą jako licencjonowanego przewoźnika, na takich samych zasadach jak przez innych przewoźników kolejowych, zaś zwolnienie to nie obejmuje sytuacji, w których zarządca infrastruktury będącej jednocześnie przewoźnikiem, realizuje na danej linii również transport na własne wewnątrzzakładowe potrzeby.
Okolicznością sporną w sprawie było też czy przedmiotowe budowle kolejowe były w badanym roku podatkowym, wykorzystywane "wyłącznie" na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Należy przy tym zauważyć, że podatnik wykonywał transport kolejowy własnych towarów realizując w ten sposób prywatny, niedostępny innym, cel gospodarczy. Wykonując transport własnymi liniami kolejowymi i środkami transportu kolejowego, na swój wewnętrzny użytek, znajdował się w innej sytuacji prawnej i faktycznej niż pozostali ewentualni przewoźnicy.
W stanie prawnym obowiązującym w 2002 r. transport osób i rzeczy odbywający się na liniach kolejowych dostępnych dla innych przewoźników przez podmiot wykonujący jednocześnie zarząd infrastrukturą kolejową jak i przewóz kolejowy, bez pełnego organizacyjnego i prawnego wyodrębnienia tych dwóch sfer działalności, przewożący wytworzone przez siebie produkty, własnym taborem kolejowym po posiadanych liniach kolejowych do własnych kontrahentów, z wyłączeniem innych podmiotów oznaczał, że tak użytkowane budowle kolejowe nie mogły być uznane za wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku tutejszego Sądu z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt I SA/GL 126/10, że wykonywanie transportu własnych rzeczy przy użyciu budowli kolejowych zarządzanych przez wykonującego taki transport wyłącza cechę wyłącznego wykorzystywania tych budowli na potrzeby publicznego transportu kolejowego.
Ponadto, w ocenie Sądu, organy podatkowe zasadnie w tej sprawie zauważyły, że regularny (w oparciu o służbowy rozkład jazdy) przewóz własnych pracowników należy traktować jak transport wewnątrzzakładowy.
Z powyższych względów Sąd stwierdził, że organy podatkowe nie przekroczyły granic swobody interpretacyjnej i nie naruszyły reguł interpretacyjnych ograniczając stosowanie powołanych przepisów do podanego wyżej znaczenia. Nie zostały także naruszone reguły prowadzenia postępowania dowodowego. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa.
Sąd ze względów wyżej wyrażonych nie dopatrzył się zatem takiego naruszenia przepisów wskazanych w skardze, które winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło