II FZ 144/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. M. i W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt III SAB/Po 4/11 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi E.M. i W. M. w przedmiocie bezczynności organu w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za okres od sierpnia do grudnia 2003 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (sygn. akt III SAB/Po 4/11) umorzył postępowanie w sprawie ze skargi E.M. i W. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej określającej wysokość podatku od nieruchomości za okres od sierpnia do grudnia 2003 r. na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia sprawy. W postanowieniu zasądzono także od SKO w K. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, która postanowieniem z dnia 14 grudnia 2011r. została podwyższone do 637 zł. Zmianę wysokości kosztów postępowania uzasadniono treścią §14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. a rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), zgodnie z którym koszty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynoszą 240 zł, zaś ponoszone we wskazanym zakresie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynoszą 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 (75% z 240 zł, czyli 180 zł). Wskazano także, że na zasądzone koszty złożył zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł i od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. W zażaleniu z dnia 19 grudnia 2011 r. pełnomocnik skarżących wniósł o zmianę zasądzonych kosztów postępowania poprzez doliczenie kosztów postępowania zażaleniowego wszczętego pismem z dnia 4 grudnia 2011 r., na które składały się wpis w wysokości 100 zł oraz koszty zastępstwa prawnego przed NSA w wysokości 220 zł. W zażaleniu wniesiono także o zasądzenie na rzecz skarżących niezbędnych kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego w kwocie 220 zł, na którą składały się wpis od zażalenia i 120 zł stanowiące jednokrotną stawkę minimalną w postępowaniu zażaleniowym). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 p.p.s.a., czyli w sytuacji gdy organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględni skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Zagadnienie zwrotu kosztów postępowania w przypadku umorzenia postępowania było przedmiotem rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jednak w ostatnim czasie ukształtowała się jednolita linia orzecznicza, w myśl której art. 201 § 1 p.p.s.a., zgodnie z zasadami wykładni systemowej oraz celowościowej dotyczy zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, a nie tylko kosztów sądowych (postanowienia NSA z dnia 4 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 646/09, z dnia 3 grudnia 2009 r. sygn. akt II OZ 1075/09, z dnia 9 grudnia 2012r. sygn. akt II FZ 525/09dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl w skrócie: CBOSA). Strona nie może ponosić większych konsekwencji w przypadku uwzględnienia skargi przez organ, niż gdyby to samo stwierdził sąd. Z wskazanych wyżej względów należało uwzględnić zażalenie strony skarżącej i uchylić zaskarżone postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2011r. Skoro bowiem w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. WSA umorzył postępowanie sądowoadministracyjne to powinien również zwrócić koszty postępowania obejmujące koszty postępowania zażaleniowego, w którym zaskarżono postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2011r. Odnosząc się natomiast do sformułowanego wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może zostać uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, ponieważ art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji (por. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2005r., sygn. akt II OSK 552/05 publ. ONSA WSA 2006, nr 1, poz. 17). Natomiast należy zauważyć, że koszty postępowania zażaleniowego podlegają zaliczeniu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym stanowi art. 200 p.p.s.a. Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.