I SA/Gl 929/09

WyrokWSA w Gliwicach2010-02-24

Skład orzekający: Przemysław Dumana, Wojciech Organiściak, Małgorzata Wolf-Mendecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kwota wypłacona na podstawie ugody, zawartej w celu zakończenia sporu sądowego, może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Ratio decidendi
Kwota wypłacona na podstawie ugody nie może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, jeśli w momencie jej zawierania nie istniały obiektywne przesłanki do obawy poniesienia negatywnych skutków przegrania sporu, które mogłyby zagrozić źródłu przychodu. Sam fakt zawarcia ugody i poniesienia wydatku nie jest wystarczający; kluczowe jest istnienie racjonalnego uzasadnienia i związku przyczynowo-skutkowego z zabezpieczeniem źródła przychodu.
Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. wystąpiła o interpretację indywidualną dotyczącą zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwoty wypłaconej na podstawie ugody zawartej ze spółką E w celu zakończenia sporu prawnego. Spółka E domagała się wykonania umowy najmu lub zapłaty odszkodowania. W trakcie postępowania sądowego biegły ocenił roszczenia spółki E jako zawyżone. Mimo to, spółka A zawarła ugodę i wypłaciła kwotę spółce E. Organ podatkowy uznał, że kwota ta nie może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ w momencie zawierania ugody nie istniały obiektywne podstawy do obawy o utratę środków pieniężnych, a zatem brak było racjonalnej przesłanki do zawarcia ugody w celu zabezpieczenia źródła przychodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Organiściak,, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), Protokolant Bartosz Otorowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę Wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2009 roku (wpływ do organu 21 maja 2009 roku) – A sp. z o.o. wystąpiła o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie przepisu art. 14b. § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2005 r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm.) w przedmiocie zaliczenia w przyszłości kwoty wypłaconej na podstawie ugody do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z treścią ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przedstawiając stan faktyczny wnioskodawca wskazał, iż prowadzi on działalność gospodarczą w zakresie wynajmu powierzchni komercyjnej w centrum handlowym. W zakresie prowadzonej działalności zawarł on umowę zgodnie, z którą zobowiązał się do wybudowania i oddania w najem spółce E powierzchni użytkowej. Umowa ta przewidywała jednocześnie zakaz wynajmu powierzchni dla podmiotów konkurencyjnych dla spółki E. Jednocześnie umowa nie przewidywała dla tej spółki kar umownych. W trakcie prowadzonej inwestycji inwestor zmienił koncepcje centrum handlowego, a nowa koncepcja nie przewidywała już przedmiotowej powierzchni. Wnioskodawca wystosował do spółki E zaproszenie do negocjacji, które nie zostało podjęte. W rezultacie wnioskodawca skorzystał ze stosownego zapisu umowy i rozwiązał umowę najmu. Następnie spółka E wystąpiła do Sądu Okręgowego o zabezpieczanie roszczeń wynikających z rozwiązanej umowy najmu w postaci zakazu zawierania umów najmu w centrum Handlowym jak i zabezpieczanie poprzez zajęcie wierzytelności wnioskodawcy w stosunku do innych najemców. Wniosek ten został oddalony jak również zażalenie Spółki E na to postanowienie. Następnie spółka E wniosła pozew do Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej domagając się wykonania umowy najmu poprzez udostępnienie pomieszczeń będących przedmiotem umowy najmu lub też zapłaty kwoty [...] złotych Wnioskodawca w odpowiedzi na pozew nie uznał roszczeń i przedstawiając własną interpretację podał, iż nie ma podstaw po uwzględnienia powództwa. Ponadto w trakcie postępowania biegły sporządził opinie, z której treści wynikało, iż powód – Spółka E znacząco zawyżyła wysokości poniesionej szkody i w konsekwencji w trakcie sporu nie udowodniła wysokości poniesionej szkody, co było również przyczyną oddalenia wniosku o zabezpieczenie roszczenia i zażalenia na postanowienie Sądu o oddaleniu wniosku o udzielenie zabezpieczenia roszczenia. W toku procesu wnioskodawca i Spółka E doszły do porozumienia i w konsekwencji zawarto ugodę celem zaprzestania dalszego postępowania ze względu na wielkość poniesionych kosztów procesu. Zgodnie z treścią ugody wnioskodawca nie uznał roszczeń spółki E w całości ale zobowiązał się wypłacić jej określoną kwotę w zamian za wycofanie pozwu i zrzeczenie się wszelkich roszczeń co do wnioskodawcy w tytułu zawartej umowy najmu. Wnioskodawca dokonał zapłaty spółce E kwoty wynikającej z zawartej ugody. W konsekwencji realizacji zawartej ugody postępowanie zostało umorzone, a wnioskodawca nie został uznany za dłużnika spółki E. Wnioskodawca nie zaliczył wypłaconej spółce E kwoty do kosztów uzyskania przychodów, jednakże rozważa uznanie tej kwoty za koszt uzyskania przychodu w przyszłości i w związku z tym zaliczy wypłacona kwotę wynikającą z ugody do kosztów uzyskania przychodu za miesiąc, w którym dokonano jej wypłaty. Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego, wnioskodawca zwrócił się z pytaniem: "Czy zaliczenie w przyszłości kwoty wypłaconej na podstawie ugody do kosztów uzyskania przychodów będzie zgodne z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych?" Zdaniem strony zaliczenie w przyszłości kwoty wypłaconej na podstawie ugody do kosztów uzyskania przychodu będzie zgodnie z treścią art. 15 i 16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Z 200 nr 54 poz 296 z późn. zm. dalej jako "PDOP"). Zgodnie z treścią Art. 1161 § 1, ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks Postępowania Cywilnego (Dz. U. z dnia 1 grudnia 1964 r. z późniejszymi zmianami) poddanie sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego wymaga umowy stron, w której należy wskazać przedmiot sporu lub stosunek prawny, z którego spór wyniknął lub może wyniknąć (zapis na sąd polubowny). Ponadto zgodnie z treścią art.1162. § 1 przytoczonej wyżej ustawy, zapis na sąd polubowny powinien być sporządzony na piśmie. Strona przytoczyła również treść ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny (Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r. z późn. zm.), gdzie w treści art. 917 stwierdzono, iż przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Art. 15 ust 1 PDOP stanowi, iż kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 W ocenie strony, jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, kosztem uzyskania przychodu są wszelkie poniesione wydatki, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, o ile pozostają w związku przyczynowo – skutkowym z przychodniami lub źródłami z przychodami lub źródłem przychodów. Są to więc koszty bezpośrednio i pośrednio związane z uzyskanym przychodem oraz koszty dotyczące całokształtu działalności podatnika, czyli związane z funkcjonowaniem Spółki. Ponadto art 16 ust 1 pkt 22 PDOP stanowi, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodu kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług, W ocenie strony treść tego przepisu rozumieć należy tak, iż dotyczy ona jedynie zdarzeń spowodowanych wadliwością towarów, robót i usług a więc wyłączenie to nie będzie miało zastosowania w niniejszej sytuacji, co jednakże nie oznacza, iż niewymienione w treści tego przepisu kary umowne i odszkodowania są każdorazowo kosztem uzyskania przychodu. Strona przytoczyła ww przepis zwracając uwagę na fakt, iż w sprawie nie mamy doczynienia z karą umowną. Ponadto strona przytoczyła sentencję wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1996 roku (sygn. at SA/Ł 2683/95) - "kara umowna poniesiona z tytułu odstąpienia od umowy dokonanego w celu opisanym w pkt 1 nie pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowym z konkretnym przychodem podatnika i nie stanowi kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 powołanej ustawy podatkowej". Z drugiej story mając na uwadze treść przytoczonych wyżej przepisów ustaw strona podniosła, iż nie mamy tu również do czynienia z odszkodowaniem bowiem, spółka E nigdy nie wykazała jakiejkolwiek straty po swojej stronie. Na dowód poprawności swoich twierdzeń strona dodatkowo przytoczyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] (nr [...]). W konkluzji rozważań strona podniosła, iż zapłata kwoty pieniężnej z tytułu ugody jest faktycznie wynagrodzeniem dla spółki E za odstąpienie od prowadzenie sporu prawnego ,a art 16 ust 1, w szczelności w pkt 22 nie przewiduje wyłączenia zapłaconej kwoty z kosztów uzyskania przychodu. W konsekwencji w kontekście art. 15 ust 1 PDOP, koszty zostały poniesione w celu, zakończenia długiego sporu, wykluczenia przyszłych sporów na tym tle, zapobiegniecie negatywnym skutkom w postaci niekostnych wyroków na tej podstawie w tym wszczęciu egzekucji komorniczej, ograniczenia kosztów postępowania arbitrażowego oraz zachowania dobrego imienia co ma wymierne skutki finansowe to zapłata kwoty wynikającej z zawartej ugody zaliczyć należy do kosztów uzyskania przychodu, gdyż jest poniesiony w celu zabezpieczenia i zachowania źródła przychodu Spółki. W ocenie strony za przyjęciem takiego podglądu przemawia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2008 roku (sygn. akt II SA/Wa 511/08) oraz wydana na podstawie tego wyroku interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] (sygn. akt [...]) . Ponadto strona przytoczyła pismo Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 roku (sygn. akt I SA/Wr 709/02), jak i inne interpretację potwierdzające zdaniem strony jej poprawność jej wniosków, co do zaliczenia wypłaconej kwoty do kosztów uzyskania przychodów. Strona przytoczyła następujące interpretacje: – Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] (sygn. akt [...]) – Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] (sygn. akt [...]) Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] (sygn akt [...]) W interpretacji indywidualnej z dnia [...] (znak [...]), Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w K. uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji wskazał, iż zgodnie z treścią art 15 ust 1 PDOP uznać należy, iż by zaliczyć kwotę pieniężną do kosztów uzyskania przychodu konieczne jest spełnianie dwóch przesłanek pozytywnych tj 1. poniesienia wydatku, który 2. musi nastąpić w celu osiągnięcia przychodu lub, w celu zabezpieczenia źródła przychodu Ponadto organ uznał, iż dodatkowo koniecznym elementem jest wystąpienie związku przyczynowo – skutkowego poczynionych wydatków z zabezpieczeniem źródła przychodów. Skoro ustawodawca wiąże zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów to w ocenie organu konieczne jest by cel był możliwy do realizacji. Wobec czego kwalifikacja kosztów do uzyskania przychodów powinna uwzględniać celowość wydatków, w szczególności ich racjonalność oraz możliwość przyczynienia się wydatku do zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu. Dokonując subsumpcji ww. wykładni przepisu art 15 ust PDOP do zaistniałego stanu faktycznego, organ stwierdził, iż skoro Wnioskodawca nie został uznany za dłużnika spółki E, nie uznał roszczenia, rozwiązanie umowy najmu było prawidłowe, a dwa orzeczenia Sądowe stwierdziły, iż roszczenia są bezpodstawne to wbrew twierdzeniom wnioskodawcy nie miał on podstaw by czuć się zagrożony możliwością utraty środków pieniężnych, a żaden akt nie obligował wnioskodawcę do wypłaty określonych kwot, jak również nie przesądzał o jego winie. Nie było zatem powodów do zawarcia ugody, a jeśli już takowa zawarto to brak jest podstawowych przesłanek by uznać wydatkowaną kwotę jako koszt uzyskania przychodu. Ponadto organ podniósł, iż przytoczone we wniosku interpretacje i wyroki nie wiążą go, a nadto nie mają zastosowania w sprawie bowiem tycza się innego stanu faktycznego nieadekwatnego do zaistniałego w stanie faktycznym lezącym u postaw tej interpretacji. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa strona zarzuciła, że wydana interpretacja narusza: 1. przepisy prawa materialnego tj. art 15 ust 1 PDOP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, przez organ , iż w przedstawionym stanie faktycznym zapłata kwoty wynikającej z ugody nie przyczyniła się do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów 2. przepisy postępowania tj. art 14c § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997r. Nr 137, poz. 926) poprzez nieprzedstawienie wyczerpującej oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy oraz nieprzedstawienie wyczerpującego uzasadnienia stanowiska uznanego przez organ za prawidłowe. W uzasadnieniu wezwania odnosząc się do pierwszego z zarzutów, strona polemizując ze stanowiskiem organu podniosła, iż czuła się zagrożona negatywnymi konsekwencjami sporu, a wynik sprawy nie był oczywisty, gdyż zawsze istnieje ryzyko przegrania sprawy. W przedstawiony przez stronę stanie faktycznym zapadły jedynie orzeczenia w kwestii udzielna zabezpieczenia, nie zaś rozstrzygające sprawę co do meritum W konsekwencji w momencie zawierania ugody istniała niepewność co do wyniku rozstrzygnięcia sporu. Dlatego też, w ocenie strony, argumentacja organu jest w tym zakresie niewłaściwa, a działanie strony mające na celu zabezpieczenia źródeł przychodu w postaci zapobiegnięcia negatywnym skutkom dalszego trwania postępowania i ponoszenia jego kosztów, oraz wydania wyroku niekorzystnego dla strony, jest poniesieniem kosztu, który można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Uzasadniać naruszenie art 14c § 1 i § 2, ustawy Ordynacja podatkowa Strona podniosła, iż interpretacja podatkowa winna być wnikliwa, wyczerpująca i jednoznaczna, a wszelkie niejasności są niedopuszczalne. Zgodnie bowiem z treścią art. 14c. § 1 i §2 - interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, a w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna powinna zawierać wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. W przedmiotowej sprawie organ nie tylko nieprawidłowo ocenił stanowisko strony, ale również nie wskazał prawidłowego swojego stanowiska w sprawie. Ponadto odpowiadając na zadane pytanie w interpretacji, organ nie uzasadnił w wystarczający sposób swojego stanowiska, zasadności przesłanek którymi się kierował i nie wskazał w sposób wyczerpujący prawidłowego stanowiska w sprawie. Ponadto w ocenie strony, organ nie wskazał przyczyn wyrażonego poglądu, iż obrona strony poprzez wypłatę kwoty ugody nie była działaniem zmierzającym do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. W konsekwencji strona uznała, iż uzasadnienie interpretacji nie spełnia wymagań koniecznych do uznania go za uzasadnienie odpowiadające wymogom przewidzianym w art. 14c § 1 i §2 ustawy Ordynacja podatkowa. Dodatkowo w ocenie strony stanowisko to potwierdza Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2005 toku, w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 3959/01. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia prawa z dnia [...] (znak [...]) Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w K., stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej interpretacji. Organ podtrzymując dotychczasowe twierdzenie odnosząc się do naruszenia art 15 ust. 1 PDOP, podał, iż kompleksowo i racjonalne przedstawił powody uniemożliwiające zaliczenie wydatku do kosztów uzyskania przychodu, bowiem w jego ocenie strona nie została uznana za dłużnika, nie udowodniono powstania szkody, ani jej wysokości, a przyczyny te uniemożliwiają, zgodnie z wcześniej przytoczoną argumentacją zaliczenie zapłaconej sumy celem realizacji ugody do kosztów uzyskania przychodu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia treści art. 14c § 1 i § 2, ordynacji podatkowej, organ ograniczył się do stwierdzenia, iż wszystkie wymogi określone treścią przytoczonego artykułu zostały spełnione, gdyż interpretacja zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy oraz uzasadnienie prawne. Skargą z dnia 14 października 2009 roku Skarżący - A sp. z o.o. Wniosła o uchylenie wydanej interpretacji podatkowej. Skarżąca zarzuciła wydanej interpretacji naruszenie: przepisu prawa materialnego tj. art 15 ust 1 PDOP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, przez organ , iż w przedstawionym stanie faktycznym zapłata kwoty wynikającej z ugody nie przyczyniła się do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów przepisy postępowania tj. art 14c § 1 i § 2, 14b oraz art 121 § 1 w świetle art 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997r. Nr 137, poz. 926) poprzez nieprzedstawienie wyczerpującej oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy oraz nieprzedstawienie wyczerpującego uzasadnienia stanowiska uznanego przez organ za prawidłowe. W skardze Strona przedstawiła stan faktyczny tożsamy z tym, który został przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oraz powtórzyła zarzuty wskazane w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W zakresie więc naruszenia treści art. 15 ust 1 PDOP skarżący wskazał, iż czuł się zagrożony negatywnymi konsekwencjami sporu, a wynik sprawy nie był oczywisty, gdyż zawsze istnieje ryzyko przegrania sprawy. W przedstawionym przez stronę stanie faktycznym zapadły jedynie orzeczenia w kwestii udzielna zabezpieczenia, nie zaś rozstrzygające sprawę co do meritum. W konsekwencji w momencie zawierania ugody istniała niepewność co do wyniku rozstrzygnięcia sporu. Dlatego też, w ocenie strony argumentacja organu jest w tym zakresie niewłaściwa, a działanie strony mające na celu zabezpieczenia źródeł przychodu w postaci zapobiegnięcia negatywnym skutkom dalszego trwania postępowania i ponoszenia jego kosztów, oraz wydania wyroku niekorzystnego dla strony, jest poniesieniem kosztu, który można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Natomiast w zakresie naruszenia przepisów postępowania skarżący podniósł, iż interpretacja podatkowa winna być wnikliwa, wyczerpująca i jednoznaczna, a wszelkie niejasności są niedopuszczalne. Zgodnie bowiem z treścią art. 14c. § 1 i §2 ustawy Ordynacja podatkowa - interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, a w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. W przedmiotowej sprawie organ nie tylko nieprawidłowo ocenił stanowisko strony ale również nie wskazał prawidłowego (swojego) stanowiska w sprawie. Ponadto odpowiadając na zadane pytanie w interpretacji, organ nie uzasadnił w wystarczający sposób swojego stanowiska, zasadności przesłanek, którymi się kierował i nie wskazał w sposób wyczerpujący prawidłowego stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na skargę z dnia 17 listopada 2009 roku (znak [...]) wniósł o jej oddalenie i powtórzył twierdzenia zawarte w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W szczególności organ ponownie dokonując analizy przesłanek zaliczenia wydatkowanych kwoty do kosztów uzyskania przychodu na gruncie art 15 ust 1 PDOP podniósł w zaistniałym stanie faktycznym, iż skoro Wnioskodawca nie został uznany za dłużnika spółki E, nie uznał roszczenia, rozwiązanie umowy najmu było prawidłowe, a dwa orzeczenia Sądowe stwierdziły, iż roszczenia są bezpodstawne to wbrew twierdzeniom wnioskodawcy nie miał on podstaw by czuć się zagrożony możliwością utraty środków pieniężnych, a żaden akt nie obligował wnioskodawcę do wypłaty określonych kwot, jak również nie przesądzał o jego winie. Nie było zatem powodów by doszło do zawarcia ugody, a jeśli już takową ugodę zawarto to brak jest podstawowych przesłanek by uznać wydatkowaną kwotę jako koszt uzyskania przychodu. Ponadto organ podniósł, iż przytoczone we wniosku interpretacje i wyroki nie wiążą go, a nadto nie mają zastosowania w sprawie bowiem tyczą się innego stanu faktycznego nieadekwatnego do zaistniałego w stanie faktycznym leżącym u postaw tej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w szczególności zarzuty w niej podniesione są niezasadne. Podzielić należy argumenty przedstawione przez Dyrektor Izby Skarbowej w K. działający z upoważnienia Ministra Finansów zawarte w zaskarżonej interpretacji, iż brak jest możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, kwoty wypłaconej na podstawie ugody, w przedstawionym stanie faktycznym, a stanowisko prezentowane przez skarżącego w tej materii jest błędne. Odnosząc się do pierwszego z zarzutów skrzącego tj. naruszenia przepisu prawa materialnego - art 15 ust 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Z 200 nr 54 poz 296 z późn. zm. dalej jako "PDOP"), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez organ, iż w przedstawionym stanie faktycznym zapłata kwoty wynikającej z ugody nie przyczyniła się do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, należy dokonać wykładni właściwych przepisów ustawy i dokonać ich subsumpcji do zaistniałego stanu faktycznego. W pierwszej kolejności więc stwierdzić należy, iż zgodnie z treścią art 15 ust 1 PDOP - kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Podzielić należy, przedstawioną przez organ wykładnię treści tego przepisu, iż by zaliczyć kwotę pieniężną do kosztów uzyskania przychodu konieczne jest spełnianie dwóch przesłanek pozytywnych - tj: poniesiony został wydatek, a poniesienie wydatku nastąpiło w celu osiągnięcia przychodu lub w celu zabezpieczenia źródła przychodu. Ponadto nie mogła zaistnieć jedna przesłanka negatywna czyli, wydatek ten nie został wyłączony z mocy treści art 16 ust 1 PDOP Uznać jednak również należy, iż koniecznym elementem do zaliczenia wydatku jest wystąpienie związku przyczynowo – skutkowego poczynionych wydatków z zabezpieczeniem źródła przychodów. Analizy więc wymaga w pierwszym rzędzie kwestia, czy zachodzą przesłanki wyłączenia wydatkowanej kwoty zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 PDOP, a jeśli nie to następnie rozważyć należy, czy wydatkowana kwota spełnia pozytywne przesłanki określone treścią art 15 ust 1 PDOP Art. 16 ust 1 pkt 22 PDOP stanowi, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodu kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług, Sąd podziela w tym miejscu stanowisko skarżącego, wyrażone w uzasadnieniu wniosku o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego, iż przepis ten dotyczy jedynie zdarzeń spowodowanych wadliwością towarów, robót i usług, a więc wyłączenie to nie będzie miało zastosowania do zaistniałego stanu faktycznego. Brak jest również zastosowania innych wyłączeń przewidzianych w przytoczonym przepisie do zaistniałego stanu faktycznego. Wobec powyższego dokonując analizy przesłanek pozytywnych, podzielając w tym aspekcie pogląd organu uznać należy, iż poniesiony wydatek musi zostać poniesiony w celu zabezpieczenia lub zachowania źródła dochodu. Cel o którym wspomina ustawodawca w treści tego przepisu rozumieć należy przez pryzmat jego zasadności w chwili jego realizacji w szczególności jego przyczynienia się do zabezpieczenia źródła przychodu. Tymczasem skarżący w uzasadnieniu wniosku o udzielenie interpretacji podał, iż: podstawa do rozwiązania umowy najmu była, a rozwiązanie umowy nie było zabezpieczone karami umownymi sąd oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenia jak i zażalenie na to postanowienie z uwagi na fakt nieudowodniania szkody i jak i jej wysokości w toku postępowania przez Sądem Arbitrażowanym biegły dokonując analizy roszczenia stwierdził zawyżenie wysokości roszczeń co w konsekwencji rzutowało na nieudowodnienie wysokości roszczenia. Skarżący nigdy nie uznał roszczenia i nigdy nie został uznany za dłużnika. W ocenie Sądu zasadne jest więc stanowisko organu dążące do uzyskania odpowiedzi na pytanie, czy w momencie zawierania ugody celowym i zasadnym było zawarcie ugody z uwagi na zabezpieczenie źródeł dochodu. Innymi słowy, czy w chwili zawarcia ugody skarżący mógł realnie obawiać się poniesienia negatywnych skutków przegrania sporu i poniesienia negatywnych skutków dla swoich źródeł dochodów? W ocenie Sądu w świetle przedstawionego przez Skarżącego stanu faktycznego obiektywnie obawa taka nie jest zasadna. Skarżący bowiem przedstawił organowi stan faktyczny, z którego wynika jednoznacznie, iż roszczenia Spółki E są bezpodstawne. Obiektywnie rzecz ujmując bardziej zasadnym jest oczekiwanie nieprzegrania sprawy, a raczej odwrotnie jej wygrania, bowiem obiektywnie oceniany stan faktyczny raczej skłania do takiego spojrzenia na tą kwestię. Nie istniała więc, w przedstawionym stanie faktycznym, racjonalna przesłanka by zawierać ugodę i wydatkować daną kwotę celem zabezpieczenia źródła przychodu. Ponadto zapłata kwoty z tytułu ugody nie przełożyła się bezpośrednio na zabezpieczenie źródła dochodu (a więc nie istniał związek przyczynowo skutkowy pomiędzy poniesieniem wydatku za zabezpieczeniem źródła przychodu). Sam fakt, iż spółka E przedstawiła własną interpretację stanu faktycznego oraz teoretyczna (hipotetyczna) możliwość przegrania procesu nie powoduje bowiem automatycznie uznania każdego dokonanego wydatku w toku sporu, jako kosztu uzyskania przychodu, wydatki te bowiem jak już przytoczono muszą mieć racjonalne uzasadnienie w przedstawionym stanie faktycznym i musi istnieć związek przyczynowo skutkowy pomiędzy poniesieniem wydatku za zabezpieczeniem źródła przychodu. Podzielić więc należy ocenę dokonaną przez organ, iż skarżący w chwili zawarcia ugody nie musiał czuć się zagrożony możliwością utraty środków pieniężnych. Organ dokonując interpretacji ocenia stan faktyczny na podstawie przedstawionego przez skarżącego stanu faktycznego dokonuje obiektywnej, a nie subiektywnej jego oceny w oparciu o wykładnię przepisu aktu normatywnego. W tym przypadku w ocenie Sądu, organ dokonał takiej obiektywnej oceny biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny, logicznie uzasadniający konkluzje interpretacji. Sąd nie podziela jednocześnie argumentów skarżącego, iż kwota zapłacona przez niego celem realizacji ugody została poniesiona w celu: zakończenia długiego sporu, wykluczenia przyszłych sporów na tym tle, zapobiegnięcia negatywnym skutkom w postaci niekorzystnych wyroków na tej podstawie w tym wszczęciu egzekucji komorniczej, ograniczenia kosztów postępowania arbitrażowego oraz zachowania dobrego imienia co ma wymierne skutki finansowe . Skoro bowiem w chwili zawarcia ugody nie było zasadnym obiektywnie oczekiwać przegrania sporu przez skarżącego to również nie było zasadnym z punktu widzenia zabezpieczenie źródła dochodu zawierania ugody i wydatkowania kwoty celem realizacji tej ugody. Przytoczone przez skarżącego interpretacje indywidualne, decyzje i wyroki w ocenie sądu nie znajdują zastosowania w przestawionym stanie faktycznym, jak również nie wiążą Sąd przy wydaniu orzeczenia. Sąd więc nie uwzględnił ich przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. W konsekwencji zdaniem Sądu sam fakt wydatkowania kwoty pieniężnej w celu realizacji ugody w przedstawionym stanie faktycznym nie może zostać uznany za wydatek poczyniony celem zabezpieczenia źródła dochodu, a co za tym idzie nie spełniając przesłanek określonych treścią art 15 ust 1 PDOP i nie może zostać uznany za koszt uzyskania przychodu. Odnosząc się do drugiego z zarzutów – naruszenia przepisów postępowania tj. art 14c § 1 i § 2, 14b oraz art 121 § 1 w świetle art 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997r. Nr 137, poz. 926) poprzez nieprzedstawienie wyczerpującej oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy oraz nieprzedstawienie wyczerpującego uzasadnienia stanowiska uznanego przez organ za prawidłowe, stwierdzić należy, iż Sąd również nie podziela tego zarzutu. Zgodnie z treścią art. 14c ustawy Ordynacja podatkowa interpretacja indywidualna powinna zawierać ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Ponadto w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy, interpretacja indywidualna powinna zawierać wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz pouczenie o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu udzielona interpretacja zawiera w sobie wszystkie niezbędne elementy określone przepisami prawa materialnego, a jak już wyżej wskazano organ właściwie i logicznie dokonał analizy stanu fatycznego, wyczerpująco przedstawił i zanalizował stan prawny i przeprowadził poprawną subsumpcje przepisów prawa do opisanego stanu faktycznego. Przekładając to na konkretne zarzuty skarżącego stwierdzić należy, iż zarzut: niewskazania przez organ prawidłowego stanowiska w sprawie. W ocenie Sądu treść zadanego pytania i sposób jego sformowania (" czy zaliczenie w przyszłości kwoty wypłaconej na podstawie ugody do kasztów uzyskania przychodu będzie zgodne z treścią ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?") faktycznie uniemożliwia szersze udzielnie odpowiedzi na tak postawione pytanie w przypadku dzielenie odpowiedzi negatywnej. Wystarczy więc, iż poprzez negatywną ocenę poglądu skarżącego na stan prawny i konsekwencje prawne z niego płynące, organ dokona odwiedzi negatywnej zgodnie z treścią pytania nieuzasadnienie w wystarczający sposób stanowiska przez organ oraz niewykazania zasadności przesłanek, którymi się kierował. W ocenie Sądu zarzuty są bezpodstawne w świetle przytoczonych wyżej argumentów o kompleksowej i prawidłowej analizie stanu faktycznego i prawnego zaistniałego w sprawie. Z tych przyczyn, mocy art 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło