I SA/Rz 759/11
WyrokWSA w Rzeszowie2011-12-15
Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Małgorzata Niedobylska, Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych w W. jest uprawniony do samodzielnego wystawiania tytułów wykonawczych w celu egzekucji opłat za pobyt w Ośrodku?Ratio decidendi
Dyrektor [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych w W. nie jest uprawniony do samodzielnego wystawiania tytułów wykonawczych w celu egzekucji opłat za pobyt w Ośrodku. Opłaty te stanowią dochód gminy, a wierzycielem w rozumieniu ustawy egzekucyjnej jest Prezydent miasta, który reprezentuje gminę. Dyrektor Ośrodka może działać jedynie w imieniu Prezydenta miasta na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, a nie we własnym imieniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg Stołecznego Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych w W. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego o zwrocie tytułów wykonawczych. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił tytuły wykonawcze, uznając je za wadliwe, ponieważ nie zawierały wymaganych elementów formalnych, a jako wierzyciela wskazano Ośrodek, podczas gdy wierzycielem powinien być Prezydent miasta. Ośrodek kwestionował te stanowiska, twierdząc, że jest wierzycielem i ma uprawnienia do wystawiania tytułów wykonawczych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Grzegorz Panek /spr./ Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011r. spraw ze skarg Stołecznego Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych w W. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2011 r. nrnr [...], [...] w przedmiocie zwrotu tytułów wykonawczych - oddala skargi -
Postanowieniami z dnia [...] września 2011 r. nr [...] oraz z dnia [...] września 2011 r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej po rozpoznaniu zażaleń [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych w W., utrzymał w mocy odpowiednio postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] w sprawie zwrotu tytułów wykonawczych.
Z uzasadnienia tych postanowień wynika, że do Urzędu Skarbowego [...] wpłynęły tytuły wykonawcze, w których jako wierzyciela oznaczono [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych. Tytuły wykonawcze przesłano Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...], celem nadania klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji i przymusowego ściągnięcia należności w postępowaniu egzekucyjnym.
Opisanymi na wstępie postanowieniami z dnia [...] sierpnia 2011 r. i [...] sierpnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zwrócił przedmiotowe tytuły wykonawcze stwierdzając, że wszczęcie egzekucji jest niedopuszczalne, gdyż nie zostały spełnione wymogi, o których mowa w art. 27 § 1 pkt 1 oraz pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - zwanej dalej ustawą egzekucyjną, gdyż wierzycielem należności wskazanych w przedmiotowych tytułach egzekucyjnych jest Prezydent miasta [...] W., a nie [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych. Tytuł wykonawczy powinien zatem zawierać odcisk pieczęci urzędowej i podpis wierzyciela - Prezydenta miasta [...] W..
W konsekwencji stwierdzonych nieprawidłowości organy egzekucyjne stwierdziły, iż przedmiotowe tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 1 oraz 7 ustawy egzekucyjnej z tego powodu, stosownie do art. 29 § 2 ww. ustawy organy egzekucyjne zwróciły przesłane tytuły [...] Ośrodkowi dla Osób Nietrzeźwych w W.
W zażaleniach na powyższe postanowienia [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych, zarzucił organom egzekucyjnym wydanie postanowień z rażącym naruszeniem prawa i niewłaściwym zastosowaniem art. 27 § 1 pkt 1 oraz art. 29 § 2 ustawy egzekucyjnej, uzasadniając jednocześnie, iż [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych posiada uprawnienia wierzyciela w rozumieniu przepisu art. 1a pkt 13 tej ustawy, w tym także uprawnienie do wstawiania tytułów egzekucyjnych dotyczących opłat za pobyt w tym ośrodku. W ocenie strony, Ośrodek jest bezpośrednio zainteresowany wykonaniem obowiązku, a zatem jest wierzycielem w rozumieniu art. 5 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej.
Dyrektor Izby Skarbowej w R., utrzymując w mocy zaskarżone postanowienia podkreślił, iż zgodnie z art. 1a pkt 13 ustawy egzekucyjnej, wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Ponadto art. 1a pkt 14 ustawy egzekucyjnej stanowi, że przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego rozumie się odpowiednio wójta, burmistrza (prezydenta miasta) lub marszałka województwa. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) o samorządzie gminnym, gminy wykonują zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, należy do zadań własnych gminy. Zadania własne obejmują także sprawy ochrony zdrowia i pomocy społecznej realizowane m.in. w oparciu o ustawę o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Przepis art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.) stanowi z kolei wprost, że prowadzenie działań związanych z profilaktyką oraz rozwiązywaniem problemów alkoholowych należy do zadań własnych gminy. Zgodnie z art. 26 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym w miastach powyżej 100.000 mieszkańców organem wykonawczym jest prezydent miasta. Zatem zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta [...] Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.), stolica Rzeczypospolitej Polskiej miasto stołeczne Warszawa jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu. Zgodnie z art. 3 pkt 1 tejże ustawy miasto stołeczne Warszawa wykonuje zadania przewidziane przepisami dotyczącymi samorządu gminnego i samorządu powiatowego oraz zadania wynikające ze [...] charakteru miast.
Organ zauważył również, iż zgodnie ze statutem [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych, stanowiącym załącznik do uchwały Rady m. st. Warszawy nr LXVII/2101/2009 z dnia 26 listopada 2009 r., [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych jest jednostką organizacyjną m. st. W. nieposiadającą osobowości prawnej. Ośrodek ten jest jednostką budżetową w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych (§ 1 ust. 2). Ośrodek pełni funkcję izby wytrzeźwień w rozumieniu ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (§ 1 ust. 3). W związku z powyższym organ uznał, iż działania wynikające z zakresu działania [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych należą do zadań własnych m. st. W., a dochody uzyskiwane przez gminne jednostki budżetowe należą do dochodów własnych gminy i pobierane są w imieniu i na rzecz organów gminy.
Uprawnieniem dyrektora izby wytrzeźwień (także Dyrektora [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych) jest zatem jedynie pobranie opłaty za doprowadzenie i pobyt w izbie lub wezwanie do pokrycia kosztów, które mogą być egzekwowane w trybie ustawy egzekucyjnej. W ocenie organu odwoławczego nie jest to jednak jednoznaczne z uprawnieniem do wystawiania tytułów wykonawczych we własnym imieniu. Z brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 526 ze zm.) wynika, że dochody uzyskiwane przez gminne jednostki budżetowe należą do dochodów własnych gminy. Art. 39 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stanowi, że organy samorządu terytorialnego w miastach liczących ponad 50.000 mieszkańców i organy powiatu mogą organizować i prowadzić izby wytrzeźwień. Przepis art. 5 ustawy egzekucyjnej rozwija zawarte w art. 1a pkt 13 tej ustawy pojęcie wierzyciela. W myśl art. 5 § 1 pkt 2 powyższej ustawy uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa - organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w R., uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków o których mowa, jest jednostka bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku. Skoro zatem działania podejmowane w ramach [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych należą do zadań własnych m. st. W., a opłaty za doprowadzenie i pobyt w tym Ośrodku pobierane są w imieniu i na rzecz organów gminy, to organem bezpośrednio zainteresowanym w wykonaniu obowiązku uiszczenia tej opłaty jest organ wykonawczy m. st. W. - Prezydent m. st. W.. Zatem na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty jest Prezydent m. st. W., który zgodnie z art. 1a pkt 13 ustawy egzekucyjnej jest wierzycielem w stosunku do tej opłaty.
Z powyższych względów, Dyrektor Izby Skarbowej w R. nie uznał Dyrektora [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych za uprawnionego do wystawiania tytułów wykonawczych, we własnym imieniu. Nadmienił ponadto, iż nawet gdyby Dyrektor Ośrodka dysponował stosownym upoważnieniem do pobierania przedmiotowych opłat, musiałoby ono znaleźć odzwierciedlenie w pieczęci zamieszczonej w tytułach wykonawczych. W przedmiotowej jednakże sprawie, skoro przedmiotowe tytuły wykonawcze nie zawierały elementów, o których mowa w art. 27 § 1 pkt 1 i 7 ustawy egzekucyjnej - należało uznać je za wadliwe w stopniu uniemożliwiającym prowadzenie egzekucji administracyjnej. Tytuły te podlegały zatem zwrotowi.
W skargach na powyższe postanowienia, Dyrektor [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych w W., wnosząc o ich uchylenie w całości podniósł, iż wbrew twierdzeniem Dyrektora Izby Skarbowej w R., to Ośrodek a nie Prezydent m. st. W. jest wierzycielem w rozumieniu art. 1a pkt 13 ustawy egzekucyjnej w stosunku do wyżej wymienionych należności. Wynika to, w jego ocenie, z brzmienia samej ustawy o wychowaniu w trzeźwości, która w art. 41 ust. 3 zawiera upoważnienie dla izb wytrzeźwień do potrącania z depozytów pieniężnych, wierzytelności własnych izb z tytułu opłat za pobyt, a także z treści rozporządzenia Ministra Zdrowia z 4 lutego 2004 r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 20 poz. 192 ze zm.).
W wymienionych aktach prawnych ustawodawca traktuje izby wytrzeźwień jako organy bezpośrednio zainteresowane wykonaniem tychże obowiązków - co daje im uprawnienia wierzyciela, łącznie z uprawnieniem do wystawiania tytułów egzekucyjnych. Tym samym przedstawione do wykonania tytuły zawierają prawidłowe oznaczenie wierzyciela, a w konsekwencji prawidłowy odcisk pieczęci wierzyciela.
W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w R. wnosił o oddalenie skarg i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.
Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia 24 listopada 2011 r. Dyrektor [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych w W. podkreślił, iż za słusznością prezentowanego przez niego stanowiska przemawia fakt, iż jest podatnikiem VAT. W jego ocenie przyjęcie za prawidłowe stanowiska organów prowadziłoby do paradoksalnej sytuacji w której, mimo że wystawia faktury VAT to nie może jednocześnie dochodzić zapłaty należności objętych tymi fakturami. Ponadto powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2011 r. II GSK 1020/11 w uzasadnieniu którego sąd ten stwierdził między innymi, iż "strona skarżąca - [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych jako wierzyciel jest stroną postępowania egzekucyjnego przed organem egzekucyjnym". Strona skarżąca powołała się także na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie sygn. akt I SA/Rz 485/11 i I SA/Rz 490/11 w uzasadnieniu których zawarto stwierdzenie, iż wymaganie przez organ, by na tytułach wykonawczych umieszczona była pieczęć Prezydenta m. st. W. lub też w pieczęci była zamieszczona treść: "z upoważnienia Prezydenta m. st. W." jest zbytnią formalnością.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skargi - wbrew twierdzeniom w nich zawartym - nie zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja/postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 1a pkt 13 ustawy egzekucyjnej określa, iż przez pojęcie wierzyciela - rozumie się podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, zaś w pkt 7 tego przepisu, przez organ egzekucyjny rozumie się organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. Nadto w art. 1a pkt 14 w/w ustawy podano, że przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego rozumie się odpowiednio wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa.
Art. 2 w/w ustawy reguluje jakie obowiązki podlegają egzekucji administracyjnej, w tym między innymi w pkt 5 należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw.
I tak na mocy art. 42 ust. 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub jednostce Policji pobierane są opłaty, a z art. 42 ust. 5a tej ustawy wynika, że egzekucja tych należności następuje na drodze postępowania egzekucyjnego w administracji. W myśl § 29 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izby wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego maksymalna wysokość opłaty związanej z pobytem osoby przyjętej do izby, placówki lub jednostek Policji wynosi 250 zł.
Stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy o samorządzie gminnym, właściwym organem do ustalenia szczegółowej organizacji izby wytrzeźwień oraz powołania i odwołania jej dyrektora właściwa jest rada gminy. Na podstawie tego przepisu Rada miasta [...] W. podjęła uchwałą nr LXVII/2101/2009 z dnia 26 listopada 2009 r. w sprawie zmiany nazwy i statutu Izby Wytrzeźwień w m. st. W. (statut stanowi załącznik do tej uchwały).
Art. 5 § 1 ustawy egzekucyjnej określa, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest, m.in. w pkt 2 - dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa - organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku.
Nie ma wątpliwości, iż obowiązek zapłaty opłaty związanej z pobytem w Izbie Wytrzeźwień, o której mowa w art. 42 ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wynika wprost z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.
Przedmiotowe opłaty są dochodami gminy na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Stosownie do art. 39 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi organy samorządu terytorialnego w miastach liczących ponad 50.000 mieszkańców i organy powiatu mogą organizować i prowadzić izby wytrzeźwień. Z § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izby wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego wynika, iż osobom nieposiadającym w momencie zwalnia z izby, placówki lub jednostki Policji środków pieniężnych wystarczających na pokrycie kosztów pobytu, dyrektor izby, kierownik placówki lub komendant jednostki wystawia wezwanie do pokrycia kosztów pobytu w terminie 7 dni. [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych w W. jest jednostką budżetową miasta [...] W., co wynika z jego statutu. Jako jednostka budżetowa prowadzi gospodarkę finansową według zasad określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i zgodnie z nadanym jej statutem. Opłaty za pobyt w [...] Ośrodku dla Osób Nietrzeźwych w W. pobierane są w imieniu gminy.
Jak wynika z powyższej regulacji uprawnieniem Dyrektora Ośrodka jest jedynie pobranie opłaty za pobyt w Ośrodku lub wezwanie do pokrycia kosztów, które mogą być egzekwowane w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Opłaty pobiera się w imieniu i na rzecz organów samorządu terytorialnego, które na mocy wskazanego wyżej art. 39 ustawy o wychowaniu w trzeźwości mogą organizować i prowadzić izby wytrzeźwień. Nie jest to jednak jednoznaczne z uprawnieniem Dyrektora Ośrodka do wystawiania tytułów wykonawczych we własnym imieniu. Jego zakres działania określa pełnomocnictwo udzielone na podstawie art. 47 ustawy o samorządzie gminnym.
Odnosząc to do rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, że Dyrektor [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych w W. posiadał takie pełnomocnictwo - udzielone na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przez Prezydenta miasta [...] W. w dniu 3 lutego 2010 r., z którego wynikało upoważnienie:
- do składania w imieniu m. st. W. oświadczeń woli i zaciągania zobowiązań majątkowych w zakresie działania [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych, w ramach planu finansowo-rzeczowego kierowanej jednostki,
- reprezentowania m. st. W. przed sądami, organami administracji publicznej i organami egzekucyjnymi, we wszystkich postępowaniach sądowych, administracyjnych i egzekucyjnych związanych z działalnością [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych.
Jednakże z pełnomocnictwa tego nie wynika, że Dyrektor posiada umocowanie do wystawiania we własnym imieniu tytułów wykonawczych za pobyt w Ośrodku, a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Sporne tytuły wykonawcze zostały wystawione przez Dyrektora [...] Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych w W. w imieniu własnym, czego dowodzi oznaczenie wierzyciela w tytule.
Zdaniem Sądu, uprawnienia Dyrektora Izby (Ośrodka) są pochodne od uprawnień Prezydenta miasta [...] W., który reprezentuje Miasto Stołeczne. Oznacza to, że Dyrektor może działać tylko w granicach zakreślonych art. 47 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Z przedłożonego pełnomocnictwa jednoznacznie wynika, że Dyrektor Izby (Ośrodka) działa nie we własnym imieniu ale w imieniu miasta [...] W., a to nie upoważnia go do wystawiania tytułów wykonawczych we własnym imieniu. Nie jest wierzycielem a jedynie kieruje jednostką organizacyjną gminy, którą reprezentuje Prezydent Miasta. Działa z upoważnienia Prezydenta Miasta do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie, a w szczególności ma prawo do występowania w jego imieniu przed organami egzekucyjnymi. Oznacza to, że ma prawo do dokonywania w jego imieniu czynności w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z uwagi na treść art. 11a ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że prezydent miasta jest organem gminy, to tytuł wykonawczy jego jednostki organizacyjne wystawiają w jego imieniu.
Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie prawidłowy tytuł wykonawczy winien posiadać pieczęć nagłówkową lub wskazanie Prezydenta miasta [...] W. jako wierzyciela oraz pieczęć urzędową (potocznie zwaną okrągłą) Prezydenta miasta [...] W., oraz podpis osoby upoważnionej do jego podpisania w imieniu Prezydenta.
Dodatkowo wskazać należy, że używanie pieczęci urzędowej uregulowane jest w ustawie z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2005r., Nr 235, poz. 2000 ze zm.).
Art. 16c ust. 1 w/w ustawy określa, że urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania urzędowej pieczęci. Urzędową pieczęcią gminy, powiatu, samorządu województwa lub związku jednostek samorządu terytorialnego może być również pieczęć, o której mowa w ust. 1, zawierająca pośrodku, zamiast wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiednio herb gminy, powiatu lub województwa. Odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej (ust. 2). Urzędowej pieczęci używają podmioty, o których mowa w art. 2a (ust. 3). Podmiotami tymi są, m.in. gminy, związki międzygminne oraz ich organy, tj. rada gminy, wójt, burmistrz, prezydent miasta (art. 2a pkt 3 w/w ustawy).
Zgodnie z art. 16d tej ustawy, Rada Ministrów miała określić, w drodze rozporządzenia, wymiary oraz sposób używania i strzeżenia urzędowych pieczęci, a także tryb zamawiania i sposób wyrobu urzędowych pieczęci oraz nadzór nad ich wyrobem, uwzględniając w szczególności konieczność zapobieżenia utracie urzędowych pieczęci przez uprawnione podmioty. Ponieważ tego nie uczyniła, obowiązuje nadal rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1955 r. w sprawie tablic i pieczęci urzędowych (Dz. U. Nr 47, poz. 316 ze zm.), wydane na podstawie art. 12 dekretu z dnia 7 grudnia 1955 r. o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. Nr 47, poz. 314).
W świetle § 16 ust. 1 w/w rozporządzenia, do wyrobu pieczęci państwowych uprawniona jest wyłącznie Mennica Państwowa. Do wyrobu pieczęci urzędowych gmin, związków komunalnych i sejmików samorządowych zawierających herb gminy lub województwa są upoważnione również wyspecjalizowane podmioty gospodarcze inne niż Mennica Państwowa ( ust. 2).
Na mocy § 17 ust. 1 w/w rozporządzenia, zamówienia na pieczęcie urzędowe kierują do Mennicy Państwowej:
1) organy władzy, naczelne i centralne organy administracji państwowej oraz wojewodowie - bezpośrednio,
2) inne organy administracji rządowej w zależności od podporządkowania - za pośrednictwem organów naczelnych, centralnych lub wojewódzkich,
3) gminy, związki komunalne i sejmiki samorządowe oraz ich organy - bezpośrednio,
4) sądy, prokuratura, państwowe biura notarialne, notariusze i komornicy sądowi - za pośrednictwem Ministerstwa Sprawiedliwości,
5) szkoły - za pośrednictwem wojewodów lub innych organów sprawujących nad nimi nadzór,
6) inne jednostki organizacyjne - za pośrednictwem upoważnionych do zamawiania pieczęci urzędowych właściwych im organów państwowych lub samorządowych.
Jednostka organizacyjna uprawniona do zamawiania pieczęci urzędowych bezpośrednio do swojego użytku lub do użytku podległej jednostki organizacyjnej rozstrzyga o potrzebie i celowości zamówienia ( § 18).
Nie ma wątpliwości, iż [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych w W. nie jest organem gminy w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym. Ponadto organem gminy nie tworzy go też fakt, iż organ samorządu terytorialnego na podstawie art. 39 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej, budżetowej jakim jest [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych w Warszawie. Tym samym [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych w W. nie powinien również posługiwać się pieczęcią urzędową z własną nazwą, a jedynie może to czynić przy użyciu pieczęci urzędowej Prezydenta miasta [...] W..
Odnośnie powołanego w piśmie procesowym z dnia 24 listopada 2011 r. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2011 r. sygn. II GSK 1020/11 należy zauważyć, iż dotyczyło ono innej kwestii a mianowicie sytuacji w której [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych działał jako organ pierwszoinstancyjny, co z kolei oznaczało, iż nie był on uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, działającego jako organ wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego.
Nie może także odnieść pożądanych skutków prawnych fakt, że strona skarżąca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, albowiem o tym decydują przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), które nie mają wpływu na określenie wierzyciela zawarte w przepisach ustawy egzekucyjnej.
Sąd zapoznał się również z pozostałymi załącznikami dołączonymi do skargi i pisma procesowego z dnia 24 listopada 2011 r., jednakże nie podziela poglądów tam zaprezentowanych, że [...] Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych w W. jest wierzycielem uprawnionym do wystawiania tytułów wykonawczych, obejmujących należności za pobyt w Ośrodku.
Tym samym Sąd odstępuje od poglądu wyrażonego w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie dnia 20 września 2011 r. sygn. akt I SA/Rz 485/11, I SA/Rz 490/11.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargi oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło