I OSK 937/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-24
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Jan Paweł Tarno, Wiesław Morys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyjęcia na studia wyższe, wydana przez rektora uczelni, powinna spełniać wymogi formalne decyzji administracyjnej, w tym zawierać uzasadnienie zgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, nawet przy uwzględnieniu zasady autonomii szkół wyższych?Ratio decidendi
Decyzje w sprawie przyjęcia na studia akademickie, mimo że wydawane przez uczelnie w ramach ich autonomii, podlegają odpowiedniemu stosowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenie wymogów formalnych, takich jak brak wyczerpującego uzasadnienia lub nieodniesienie się do zarzutów strony, może stanowić podstawę do uchylenia takiej decyzji, nawet jeśli uczelnia nie jest organem administracji publicznej w ścisłym tego słowa znaczeniu. Niewyjaśnienie istotnych kwestii faktycznych lub prawnych przez organy uczelni uniemożliwia kontrolę legalności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyjęcia F. I. na studia w Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję rektora i poprzedzającą ją decyzję komisji rekrutacyjnej, wskazując na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Rektor Akademii Sztuk Pięknych zaskarżył wyrok WSA do NSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne zastosowanie przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym oraz k.p.a. Skarżący F. I. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Rektora Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi. Zasądzono od Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi na rzecz F. I. kwotę 180 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) sędzia del. NSA Wiesław Morys Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 1042/11 w sprawie ze skargi F. I. na decyzję Rektora Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2011 r., bez numeru w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi na rzecz F. I. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 20 grudnia 2011 r., III SA/Łd 1042/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Rektora Akademii Sztuk Pięknych im. Wł. Strzemińskiego w Łodzi z [...] sierpnia 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji do Spraw Naboru Kandydatów Wydziału [...] Akademii Sztuk Pięknych im. Wł. Strzemińskiego w Łodzi (zwana dalej "Komisją do Spraw Naboru") z [...] lipca 2011 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia na pierwszy rok studiów F. I. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania, a mianowicie art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd wyjaśnił, że decyzje w sprawie przyjęcia na studia akademickie są uznawane za indywidualne akty administracyjne (por. wyroki NSA z 5 maja 1989 r., I SA 251/89, OSP 1991, nr 4, poz. 96 oraz z 16 grudnia 1999 r., I SA 1374/99), do których zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy z 7 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Sprawowana zaś przez sądy administracyjne kontrola tych decyzji dotyczy jedynie zgodności z prawem postępowania decyzyjnego uprawnionych do orzekania w tym zakresie organów.
Jak wynika z treści decyzji Komisji do Spraw Naboru przyczyną odmowy przyjęcia skarżącego na studia było uzyskanie niewystarczającej ilości punktów niezbędnych do zakwalifikowania na pierwszy rok stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich na Wydziale [...] ASP w Łodzi w roku akad. 2011/2012. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że postępowanie rekrutacyjne na te studia prowadzone było na podstawie uchwały Senatu ASP im. Wł. Strzemińskiego w Łodzi Nr 75 z 25 maja 2010 roku określającej zasady, warunki i tryb rekrutacji na pierwszy rok studiów na rok akademicki 2011/2012, uchwały Senatu ASP im. Wł. Strzemińskiego w Łodzi Nr 88 z 22 lutego 2011 roku w sprawie limitów przyjęć na studia na rok akademicki 2011/2012 oraz regulaminu rekrutacji na pierwszy rok studiów stacjonarnych w ASP im. Wł. Strzemińskiego w Łodzi na rok akademicki 2011/2012.
Postępowanie rekrutacyjne kandydatów na studia jest unormowane w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z art. 169 ust. 2 tej ustawy, Senat uczelni ustala warunki i tryb rekrutacji oraz formy studiów na poszczególnych kierunkach. Podjętą w tej sprawie uchwałę uczelnia podaje do wiadomości publicznej nie później niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego uchwała dotyczy i przesyła ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego. Podstawę przyjęcia na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie stanowią wyniki egzaminu maturalnego. Senat uczelni ustala w trybie określonym w ust. 2, jakie wyniki egzaminu maturalnego stanowią podstawę przyjęcia na studia. Uczelnia może za zgodą ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego przeprowadzić dodatkowe egzaminy wstępne, w trybie określonym w ust. 2, tylko w przypadku konieczności sprawdzenia wiedzy lub umiejętności niesprawdzanych w trybie egzaminu maturalnego lub gdy osoba ubiegająca się o przyjęcie na studia posiada świadectwo dojrzałości uzyskane za granicą (art. 169 ust. 3 ustawy). Jeżeli podstawę przyjęcia na studia stanowią wyniki egzaminu dojrzałości, senat uczelni może przeprowadzić egzaminy wstępne, w trybie określonym w ust. 2 (art. 169 ust. 4). Jeżeli wstęp na studia nie jest wolny, rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub inny organ wskazany w statucie. Komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia (art. 169 ust. 7). Od decyzji komisji służy odwołanie, w terminie czternastu dni od daty doręczenia decyzji, do uczelnianej komisji rekrutacyjnej, powołanej w trybie określonym przez statut. Podstawą odwołania może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia. Decyzję podejmuje rektor po rozpatrzeniu wniosku uczelnianej komisji rekrutacyjnej. Decyzja rektora jest ostateczna (art. 169 ust. 8). Wyniki postępowania rekrutacyjnego są jawne (art. 169 ust. 9).
Z powołanego unormowania wynika, że jednym z autonomicznych uprawnień szkoły wyższej jest prawo do kształtowania warunków przyjęć na organizowane przez siebie studia, ale może ona to czynić tylko z zachowaniem zasad i trybu określonego w Prawie o szkolnictwie wyższym. Uczelnia nie może jednak w sposób zupełnie nieskrępowany kształtować praw i obowiązków osób ubiegających się o przyjęcie na uczelnię. Warunki i tryb rekrutacji muszą być uchwalone nie tylko przez odpowiedni organ uczelni, ale także w stosownym czasie i muszą mieć umocowanie w obowiązujących przepisach prawnych.
Rekrutacja na pierwszy rok studiów w ASP odbywała się nie tylko na podstawie uchwały z 25 maja 2010 r., ale także w oparciu o przepisy regulaminu rekrutacji. Z treści tego regulaminu wynika, że został on podpisany przez Prorektora ds. Nauczania prof. Zbigniewa Purczyńskiego co wskazuje, że regulamin został przez niego wydany. Nie wiadomo jednak kiedy i na jakiej podstawie prawnej go wydano. Przepis art. 169 ust. 2 ustawy z 7 lipca 2005 r. upoważnia jedynie senat do określenia warunków i trybu rekrutacji. W przepisach ustawy nie ma natomiast upoważnienia do ustalenia warunków i trybu rekrutacji przez inny organ uczelni. W związku z czym powstaje pytanie dlaczego, kiedy i na jakiej podstawie prawnej wydano regulamin w oparciu, o który przeprowadzono rekrutację na I rok studiów w ASP. Kwestia ta nie została wyjaśniona przez organy obu instancji.
Skarżący zarzucił również bezpodstawne wprowadzenie obowiązku sygnowania prac kandydatów imieniem i nazwiskiem co, w jego ocenie, naruszało zasadę równości kandydatów, obiektywizmu i bezstronności. Obowiązek ten nie wynika ani z treści uchwały z 25 maja 2010 r., ani z treści regulaminu rekrutacji. Organy w ogóle nie odniosły się do tego zarzutu. Nie wiadomo zatem czy sytuacja jaką przedstawił skarżący rzeczywiście miała miejsce, a jeżeli tak, to kto o tym zdecydował, na jakiej podstawie i przede wszystkim dlaczego tak postanowiono. Jest rzeczą powszechnie znaną, że prawie we wszystkich uczelniach prace egzaminacyjne studentów sygnowane są jedynie numerami a nie danymi personalnymi. Nie zostało wyjaśnione z jakiego powodu na egzaminie w ASP prace kandydatów musiały być oznaczone personaliami. Wobec niewyjaśnienia tej kwestii przez organy administracji trudno odnieść się do zasadności zarzutu skarżącego w tym zakresie.
F. I. zarzucił także naruszenie punktu 9 przepisów ogólnych uchwały nr 75 poprzez niewskazanie przez Komisję szczegółowego podziału punktów i niepodanie ich do wiadomości kandydatom przed rozpoczęciem egzaminu. Organy również nie odniosły się do tego zarzutu. Pominięcie tego zarzutu przez organy uniemożliwia ocenę jego zasadności.
Kolejny zarzut dotyczył przebiegu II etapu egzaminu praktycznego z malarstwa. Skarżący podniósł, że nie sprecyzowano polecenia i nie podano go do wiadomości kandydatom zaś członek Komisji zapytany o polecenie odmówił odpowiedzi. Organy odniosły się do tego zarzutu w ten sposób, że udzielenie odpowiedzi na pytanie byłoby niedopuszczalną podpowiedzią ułatwiającą kandydatowi wykonanie zadania. Kwestia ta nie została dokładnie wyjaśniona. Przede wszystkim nie wyjaśniono na czym polegał II etap egzaminu z malarstwa. Nie wiadomo także jakie było pytanie skarżącego. Nie można zatem ocenić czy podniesiony zarzut jest uzasadniony.
Sąd po dokonaniu analizy akt administracyjnych sprawy, stanął na stanowisku, że decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Decyzja organów uczelni, w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych, nie musi spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej. Dokonując jednak analizy tego zagadnienia Sąd uznał, że odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. (o którym mowa w art. 207 ustawy z 7 lipca 2005 r.) polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2000 r., SK 19/99, OTK nr 7, poz. 258). Na tym tle podkreślić należy, że w art. 107 k.p.a. określone zostały wymogi, jakie winno spełniać uzasadnienie decyzji. Wskazują one, że ma ono na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. A zatem ocenie Sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem. Tym samym, więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje jej wadliwością z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena legalności nie jest możliwa (por. wyrok NSA z 28 października 1998 r., I SA/Gd 1651/96; wyrok NSA z 14 grudnia 1998 r., II SA 1756/99). Taki stan rzeczy zachodzi w rozpoznawanej sprawie.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, która nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Organ jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa - art. 8 k.p.a. Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Oznacza to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero bowiem jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy tworzy podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie będzie przekraczało granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a.
Powyższy wyrok został zaskarżony w całości przez Rektora Akademii Sztuk Pięknych im. Wł. Strzemińskiego w Łodzi. Sądowi zarzucono naruszenie art. 169 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, a także art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ich zastosowanie.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu tej skargi podniesiono, że ze stanowiskiem Sądu I instancji nie można się zgodzić. Zgodnie z art. 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują, w sprawach dotyczących przyjęć kandydatów na wyższe uczelnie, jedynie odpowiednie zastosowanie (art. 207 Prawa o szkolnictwie wyższym). W orzecznictwie i w doktrynie panuje pogląd, że decyzja organów uczelni nie musi spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej, z uwagi na zasadę autonomii szkół wyższych wyrażoną w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym.
Zgodnie z treścią Uchwały nr 75 Senatu ASP w Łodzi z 25 maja 2010 r. w sprawie określenia warunków i trybu rekrutacji (...) można wskazać, że na studia przyjmowani są kandydaci, którzy uzyskali najwyższą ilość punktów w wyniku przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego w ramach zatwierdzonych przez Senat limitów przyjęć. Na podstawie prac kandydata Komisja Wydziałowa rozpoznaje predyspozycje kandydata, jego umiejętności artystyczne wymagane na tego typu studiach oraz decyduje o dopuszczeniu do następnego etapu egzaminu. Predyspozycje te nie są sprawdzane w trybie egzaminów maturalnych. Jest to etap za który nie otrzymuje się punktów. Maksymalna ilość punktów możliwych do uzyskania przez kandydata na studia stacjonarne pierwszego stopnia za egzamin praktyczny niezależnie od kierunku studiów - wynosi 80.
Zaskarżone decyzje wbrew stanowisku Sądu I instancji spełniają wymienione wymogi. W obu, jako podstawę ich wydania wskazano - oprócz wskazanych w nich przepisów k.p.a. oraz ustawy Prawo szkolnictwie wyższym - uchwałę nr 75 Senatu ASP im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi z 25 maja 2010 roku. Powyższe oznacza, że nie można zgodzić się z poglądem Sądu I instancji, że podstawą rozstrzygnięcia decyzji był regulamin rekrutacji. Sąd I instancji w sposób nieuprawniony zrównał ze sobą dwie kwestie – kwestie podstawy wydania zakwestionowanych decyzji oraz samego faktu istnienia regulaminu. Kwestia istnienia regulaminu rekrutacji nie miała znaczenia przy wydawaniu zakwestionowanych decyzji. Gdyby regulamin stanowił akt prawny stanowiący podstawę do wydawania decyzji w treści decyzji musiałoby to znaleźć swoje odzwierciedlenie poprzez podanie regulaminu jako podstawy prawnej do wydania decyzji. Tymczasem, w żadnej z zakwestionowanych decyzji regulamin rekrutacji nie został powołany jako podstawa do wydania tychże decyzji.
Nie sposób również zgodzić się z poglądem, że obowiązek sygnowania prac nie wynika ani z treści uchwały z 25 maja 2010 roku ani regulaminu rekrutacji. W przepisach powszechnie obowiązujących brak jest przepisów nakazujących sygnowanie prac kandydatów. Ponadto, F. I. nie wykazał, na czym miałyby polegać owe czysto subiektywne, dowolnie kształtowane i przyjmowane przez członków komisji kryteria. Sąd I instancji przyjął istnienie po stronie ASP im. Wł. Strzemińskiego obowiązku mimo braku oparcia w przepisach powszechnie obowiązujących.
Nie znajduje uzasadnienia także pogląd w przedmiocie niedopełnienia obowiązku informacyjnego poprzez niesprecyzowanie polecenia. Członkowie Komisji nie są zobowiązani do udzielenia odpowiedzi na pytania, które stanowiłyby podpowiedź ułatwiającą kandydatowi wykonanie zadania, gdyż wtedy właśnie doszłoby do naruszenia zasady równości kandydatów. Pytanie zaś zgłoszone przez odwołującego zmierzało do uzyskania odpowiedzi, która ułatwiłaby wykonanie zadania - to zaś skutkowałoby ułatwieniem wykonania zadania przez kandydata. Oparcie skargi na kwestionowaniu prawidłowości formułowania pytań, czy na oczekiwaniu weryfikacji w postępowaniu sądowym prawidłowości udzielonej przez stronę skarżącą odpowiedzi, wykracza poza kognicję sądu administracyjnego. Skarżący formułując powyższy zarzut sam sobie zaprzecza, gdyż wpierw stwierdza, że nie sprecyzowano polecenia, a następnie, ze polecenia w ogóle nie podano. Zatem trudno czynić zarzut Akademii Sztuk Pięknych braku dążenia do prawdy obiektywnej, skoro sam skarżący składa oświadczenia wzajemnie się wykluczające.
Ustalenia Sądu I instancji stanowią naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonanie prawidłowych ustaleń w sprawie skutkować by musiało wydaniem wyroku oddalającego skargę.
Przepis art. 7 zawiera w sobie m.in. zasadę prawdy obiektywnej. Rozwinięcie normy zawartej w art. 7 znajduje się w art. 77 k.p.a., stanowiącym o zbieraniu i ocenie dowodów. Z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie wynika, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza iż nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony.
Przepis art. 8 k.p.a. nakłada na organ obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Z kolei art. 80 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepisów tych nie należy jednak rozumieć sposób sugerujący wydawanie rozstrzygnięć w sposób zgodny z wnioskiem strony.
Zakwestionowane decyzje zawierają wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 3 k.p.a.. Akademia Sztuk Pięknych im. Wł. Strzemińskiego nie stanowi organu administracji sensu stricte, tak więc do procesu decyzyjnego przepisy procedury administracyjnej należy stosować jedynie odpowiednio zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 stycznia 2010 r., I SA/Wa 1324/2009. Obowiązkiem sądu uwzględniającego skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest nie tylko wskazanie przepisów postępowania, którym organ administracji publicznej uchybił, ale również wykazanie prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy. Ten obowiązek, wynikający z art. 141 § 4 jest bezwzględny w sytuacji, gdy na skutek uchylenia decyzji sprawa trafia ponownie do właściwego organu, który będąc związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu, nie może domniemywać tej oceny (wyrok NSA z 11 stycznia 2006 r., II GSK 332/05, LexPolonica nr 397271). Niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c przez sąd może mieć miejsce zarówno wtedy, gdy sąd bezpodstawnie uzna, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, jak i wówczas, gdy mimo prawidłowych ustaleń sądu w tym zakresie błędnie zostanie oceniony wpływ stwierdzonych i niekwestionowanych uchybień na wynik sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z 5 lipca 2005 r., GSK 898/04, LexPolonica nr 2129192, Lex nr 190721).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący F. I. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej organu w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Uzasadnienie tej odpowiedzi zawiera obszerną polemikę z zarzutami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1. W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
2. Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi nie są trafne.
3. Przede wszystkim, należy podzielić ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że regulamin rekrutacji na pierwszy rok studiów stacjonarnych w ASP im. Wł. Strzemińskiego w Łodzi na rok akademicki 2011/2012 stanowił jedną z podstaw prawnych kwestionowanych decyzji, ponieważ kształtował on obowiązki kandydatów na studia w ASP im. Wł. Strzemińskiego, jak i kompetencje komisji egzaminacyjnych. Natomiast nie mógł on stanowić podstawy prawnej zaskarżonych decyzji, ponieważ został wydany z pogwałceniem delegacji ustawowej zawartej w art. 169 ust. 2 ustawy z 7 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Fakt, że nie został on powołany w treści tych decyzji dowodzi jedynie, że organy Szkoły naruszyły również art. 107 § 1 k.p.a., który nakazuje powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w treści decyzji. Dodać należy, że stwierdzenie w toku postępowania sądowoadministracyjnego tylko tej wadliwości już nakazywało sądowi I instancji uwzględnienie skargi stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
4. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, zarówno sądowych, jak i administracyjnych. Oznacza to, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności, a wynikającego z akt sprawy. Ma zatem obowiązek ocenić, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem. Mówiąc innymi słowy sąd administracyjny bada, czy ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu przed organami administracyjnymi, odpowiadają prawu – por. wyr. NSA z 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 31.
5. Trafnie zatem Sąd I instancji ocenił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niepełny w stopniu uniemożliwiającym ocenę zasadności zarzutów podniesionych przez skarżącego. W szczególności dotyczy to, zarzutu niedopełnienia obowiązku informacyjnego poprzez niesprecyzowanie polecenia danego skarżącemu podczas II etapu egzaminu praktycznego z malarstwa. Na podstawie akt administracyjnych sprawy nie da się bowiem ustalić, na czym polegało to zadanie egzaminacyjne. (Na marginesie można dodać, że tej kwestii nie potrafił również wyjaśnić na rozprawie pełnomocnik procesowy wnoszącego skargę kasacyjną). Zasadnie zatem przyjął Sąd I instancji, że istniejące braki w materiale dowodowym sprawy dowodzą naruszenia art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
6. Zgodzić się należy z wnoszącym skargę kasacyjną, że obowiązek anonimizacji prac egzaminacyjnych nie wynika z przepisów powszechnie obowiązujących. Jednakże organy Szkoły nie odniosły się do twierdzeń skarżącego w tym zakresie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Zasadne zatem było stanowisko Sądu I instancji, że wobec niewyjaśnienia tej kwestii przez organy administracji trudno mu się było odnieść do zasadności tego zarzutu skarżącego, a co za tym idzie, że i w tym zakresie doszło do naruszenia art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
7. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
8. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadzie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło