I SA/Łd 1415/11

WyrokWSA w Łodzi2011-12-20

Skład orzekający: Paweł Kowalski, Paweł Janicki, Bartosz Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przychody doradcy podatkowego z tytułu świadczenia pomocy prawnej z urzędu powinny być kwalifikowane jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 updof), czy jako przychody z działalności wykonywanej osobiście (art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 pkt 6 updof)?
Ratio decidendi
Przychody doradcy podatkowego świadczącego pomoc prawną z urzędu należy kwalifikować jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Działalność ta jest zarobkowa, prowadzona we własnym imieniu, w sposób zorganizowany i ciągły, a formy organizacyjne działania doradcy podatkowego sprzeciwiają się traktowaniu tej działalności jako wykonywanej osobiście.
Stan faktyczny
Skarżący, będący doradcą podatkowym, wystąpił o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok, argumentując, że zaliczka pobrana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi od wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu była bezzasadna. Organy podatkowe uznały, że wynagrodzenie to stanowi przychód z działalności wykonywanej osobiście, co obligowało sąd do pobrania zaliczki na podatek. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, wskazując na prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski Protokolant Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Łd 1415/11 UZASADNIENIE W dniu [...] r. Skarżący wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- Ś. z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za rok 2008 w kwocie 92,00 zł, z powodu bezpodstawnie pobranej zaliczki przez płatnika. Wniosek został oparty na art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że postanowieniem z dnia 22 stycznia 2008 r., sygn. akt l SA/Łd 692/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał Skarżącemu jako doradcy podatkowemu kwotę 740,00 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu, płatnej z budżetu państwa. W dniu 4 marca 2008 r. Sąd przekazał na rachunek bankowy Strony kwotę 648,00 zł, jednocześnie doręczając informację PIT-11, z której wynika, że kwota uzyskanego przychodu wynosi 606,56 zł, koszty uzyskania przychodów wynoszą 121,31 zł, a pobrana zaliczka - 92,00 zł. Wnioskodawca wskazał, że kwota przychodu w wysokości 648,00 zł została zaksięgowana w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w myśl art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176, ze zm.), zwanej dalej "u.p.d.o.f.", co w konsekwencji zobowiązywało go do naliczania i odprowadzania w ciągu roku podatkowego zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, na zasadach określonych w art. 44 powołanej ustawy. Tymczasem WSA w Łodzi naliczył i pobrał zaliczkę na podstawie art. 13 pkt 8 u.p.d.o.f, mimo że Strona poinformowała Sąd o fakcie prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Odmawiając stwierdzenia nadpłaty Organ pierwszej instancji stwierdził, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej stanowi przychód z działalności wykonywanej osobiście, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 pkt 6 u.p.d.o.f., co powoduje, że zgodnie z art. 42 u.p.d.o.f. WSA jako płatnik był zobowiązany pobrać zaliczkę na podatek dochodowy. Na podstawie art. 42 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. WSA był zobowiązany również przesłać podatnikowi i urzędowi skarbowemu informację o wysokości dochodu. Organ drugiej instancji, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał decyzję Organu pierwszej instancji w mocy. Na wstępie wskazał na treść art. 8 Ordynacji podatkowej definiujący płatnika i podał, że stosownie do art. 13 pkt 6 u.p.d.o.f. za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10 i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w punkcie 9. Organ stwierdził dalej, że doradcom podatkowym świadczącym pomoc prawną z urzędu wypłacane jest przez sąd wynagrodzenie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 21, poz. 2075). Na podstawie tego rozporządzenia przedmiotowe koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu ponoszone są przez Skarb Państwa. W konsekwencji Organ przyjął, iż należności wypłacane doradcom podatkowym w oparciu o zawierane z nimi umowy zlecenia za udzielenie pomocy prawnej z urzędu stanowią przychody, o których mowa w art. 13 pkt 6 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. W jego ocenie, na gruncie prawa podatkowego nie ma przeszkód, aby osoby prowadzące działalność gospodarczą równocześnie wykonywały na zlecenie sądów i prokuratury określone czynności i osiągały z tego tytułu przychody, o których mowa w art. 13 pkt 6 u.p.d.o.f. Konsekwencją takiej kwalifikacji przychodów jest spoczywający na sądach dokonujących wypłaty przedmiotowych kwot obowiązek płatnika określony w art. 41 ust. 1 u.p.d.o.f. Ponadto, zdaniem Organu, złożenie przez doradcę podatkowego oświadczenia, że wykonywane czynności wchodzą w zakres prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, nie zwalnia sądu z obowiązku pobrania zaliczki od wypłaconych należności. Dający taką możliwość przepis art. 41 ust. 2 u.p.d.o.f. ma zastosowanie tylko do przychodów z art. 13 pkt 2 i 8, a nie z art. 13 pkt 6 tej ustawy. Wskazano dalej, że zgodnie z art. 253 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. - o wyznaczenie doradcy podatkowego sąd zwraca się do właściwej Krajowej Rady Doradców Podatkowych. Organ twierdził, iż w sytuacji, gdy na polecenie sądu Przewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych zleca doradcy podatkowemu dokonanie określonych czynności (prowadzenie sprawy z urzędu), doradca podatkowy nie wykonuje swoich czynności na podstawie stosunku cywilnoprawnego, na zasadzie swobody zawierania umów. Podstawą czynności doradcy podatkowego jest obowiązek wypełnienia powinności należącej do wykonywanego zawodu wobec władczo wyrażonej woli sądu. Organ II instancji stwierdził, że prowadzenie sprawy przez doradcę wyznaczonego z urzędu stanowi obowiązek zawodowy i korporacyjny. Pomiędzy sądem, który polecił Krajowej Radzie Doradców Podatkowych wyznaczenie doradcy podatkowego do świadczenia pomocy prawnej w konkretnej sprawie a doradcą podatkowym zachodzi stosunek prawny co do warunków wykonywania tych czynności - bowiem to sąd wyznacza terminy i miejsce odbywania rozpraw, wyznacza obowiązek składania pism procesowych w zakresie dowodów. Sąd też postanawia o wynagrodzeniu doradcy podatkowego, a także odpowiedzialności za wykonywanie czynności procesowych. Zatem, w ocenie Organu, podstawą stosunku prawnego pomiędzy pełnomocnikiem strony z urzędu a sądem są powszechnie obowiązujące przepisy prawne, dotyczące sposobu wyznaczania doradcy podatkowego, sposobu jego wynagradzania oraz odpowiedzialności. Powoduje to, że przychody z tytułu pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu nie zaliczają się do pozarolniczej działalności gospodarczej (a zgodnie z art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., nie jest pozarolniczą działalnością gospodarczą taka działalność, z której przychody są zaliczane do przychodów z działalności wykonywanej osobiście w rozumieniu art. 13 pkt 6 cytowanej ustawy). Z kolei, zgodnie z art. 24a ust. 1 u.p.d.o.f. oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 152, poz. 1475 ze zm.), w księdze przychodów i rozchodów powinny być ewidencjonowane tylko przychody i koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, co oznacza, że przychody z tytułu wykonania czynności zleconych przez sąd nie mogą być tam wpisywane. Organ powoławszy treść art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej stwierdził także, że WSA w Łodzi jako płatnik nie jest stroną niniejszego postępowania. Ponieważ postępowanie podatkowe w trybie art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej wszczynane jest na wniosek strony, to podatnik jest jego stroną, a nie płatnik, który wykonuje czynności o charakterze materialno-rachunkowym. W skardze do Sądu pierwszej instancji Skarżący zarzucił naruszenie art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że WSA w Łodzi nie jest stroną tego postępowania, art. 143 § 1 tej ustawy przez brak pisemnego upoważnienia Organu dla osoby, która podpisała decyzję jako osoba upoważniona oraz art. 13 pkt 6 u.p.d.o.f. przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że przychody, które uzyskał Skarżący, są przychodami z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie uznał skargi za zasadną. Na wstępie stwierdził, że najdalej idący jest zarzut dotyczący wydania zaskarżonej decyzji przez osobę nieuprawnioną. Wskazał, że zgodnie z art. 143 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może upoważnić funkcjonariusza celnego lub pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu i w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń. Pismem z dnia 15 marca 2010 r. Organ przekazał kserokopię Regulaminu Organizacyjnego Izby Skarbowej w Łodzi oraz zakres obowiązków i uprawnień B. S., która podpisała zaskarżoną decyzję z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej. Zakres obowiązków został powierzony przez p.o. Dyrektora Izby Skarbowej i podpisany przez B. S. w dniu 27 listopada 2006 r. W pkt. II zatytułowanym "Zakres uprawnień i odpowiedzialności" ppkt 2 wskazano wydawanie decyzji i postanowień w granicach uprawnień wynikających z § 21 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz w granicach właściwości Oddziału określonych w § 22 ust. 2 pkt 1-4 Regulaminu Organizacyjnego Izby Skarbowej w Ł.. Z kolei z § 21 ust. 2 Regulaminu wynika, że do obowiązków kierowników oddziałów należy m. in. wydawanie decyzji wymiarowych. Następnie Sąd przytoczył treść art. 10 ust. 1 i art. 13 pkt 6 u.p.d.o.f. Wskazał, że przychody adwokatów, radców prawnych i doradców podatkowych z tytułu świadczenia z urzędu, na zlecenie sądu, pomocy prawnej należy kwalifikować do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, jako przychody, o których mowa w art. 13 pkt 6 u.p.d.o.f. Nie zmienia tego okoliczność, że te same czynności zostaną uznane za wykonywanie działalności gospodarczej na potrzeby podatku od towarów i usług i powinny być dokumentowane fakturą VAT. Sąd wywodził, że przychód, którego źródłem jest działalność wykonywana osobiście, nie może być traktowany jako uzyskany z pozarolniczej działalności gospodarczej i odwrotnie, przychód z działalności gospodarczej nie jest przychodem z działalności wykonywanej osobiście. Fakt, że podatnik wykonuje odpowiadające sobie przedmiotowo usługi w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej oraz w ramach działalności wykonywanej osobiście nie oznacza, że dla celów rozliczenia podatkowego można pominąć sztywny podział dochodów i przyporządkować przychody uzyskiwane z tytułu każdej z działalności do źródła z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Możliwość tę wyłączył wprost przepis art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. Czynności biegłego sądowego nie sposób zaliczyć do kategorii pozarolniczej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Analogiczna zasada dotyczy doradców podatkowych. Następnie Sąd wskazał na art. 41 ust. 1 i art. 42 ust. 1 u.p.d.o.f. wskazujące na obowiązki płatnika. W ocenie Sądu, ponieważ WSA w Łodzi dokonał na rzecz Skarżącego świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 6 u.p.d.o.f., przepisy art. 41 ust. 1 i 42 ust. 1 zobowiązywały ten Sąd, jako płatnika, do pobrania zaliczki na podatek dochodowy i przekazania jej na rachunek właściwego urzędu skarbowego, co zostało uczynione. Sąd nie podzielił również zarzutu dotyczącego naruszenia art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez stwierdzenie, że płatnik nie jest stroną postępowania w sprawie. Żądanie Skarżącego wszczynające postępowanie w sprawie zostało oparte o art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, a przepis ten skierowany jest wyłącznie do podatnika. Oznacza to, że płatnik nie jest tu stroną i swoje uprawnienia lub obowiązki wynikające z naliczenia i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy Skarżącego może realizować w innym postępowaniu. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Strona zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 pkt 6 u.p.d.o.f. przez niewłaściwe zastosowanie do przychodu uzyskanego jako doradca podatkowy wykonujący pomoc prawną z urzędu, pomimo tego, że zgodnie z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej prowadząc działalność usługową w zakresie doradztwa podatkowego Skarżący wykonuje ją zawodowo w sposób zorganizowany i ciągły. Wskazał także na naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5b ust. 1 u.p.d.o.f. przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że sporne czynności nie są pozarolniczą działalnością gospodarczą, mimo że Skarżący nie wypełnia żadnego z warunków wymienionych w pkt 1-3 tego ustępu, a które muszą być spełnione łącznie. Następnie Skarżący zarzucił naruszenie art. 41 ust. 1 u.p.d.o.f. przez niewłaściwe zastosowanie i: pobranie zaliczki według stawki określonej w art. 27 ust. 1 ustawy bez pomniejszenia podstawy jej wyliczenia o należny podatek od towarów i usług w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535 ze zm.), niepobranie i nieodprowadzenie należnej składki na ubezpieczenie społeczne określonej w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.), do czego płatnik był zobowiązany w trybie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2a tej ustawy, a także niepobranie i nieodprowadzenie należnej składki na ubezpieczenie zdrowotne, zgodnie z art. 74 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.). Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Strona zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, mimo że Organy naruszyły: a) art. 133 § 1 w zw. z art. 165 § 3a Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że WSA w Łodzi nie jest stroną w tej sprawie; b) art. 143 § 1 w zw. z art. 210 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej przez nieposiadanie imiennego, pisemnego upoważnienia organu przez osobę, która podpisała zaskarżoną decyzję; c) art. 120 i art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej przez niewyjaśnienie sprawy w należytym stopniu oraz pominięcie obowiązków organów z art. 41 ust. 1 u.p.d.o.f., niepodjęcie działań zmierzających do prawidłowej realizacji dyspozycji normy wskazanej w podpunkcie 3 lit. b i c pkt 1. Następnie Skarżący zarzucił naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez zastosowanie analogii w prawie podatkowym, że zasady rozliczania podatku przez biegłych mają zastosowanie w stosunku do doradców podatkowych, co doprowadziło do nieprawidłowej wykładni art. 13 pkt 6 u.p.d.o.f. Wskazał też na naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy wskazanych wyżej przepisów postępowania oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 P.p.s.a. i art. 1 § 2 i 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – zwanej dalej P.u.s.a. - przez nieprawidłową realizację obowiązku kontroli legalności decyzji administracyjnej. Na tej podstawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1532/10 uchylił ww. wyrok WSA w Łodzi i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania orzekając jednocześnie o kosztach postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu wyroku NSA nie podzielił argumentacji Sądu pierwszej instancji i wskazał, że działalność zawodowa doradcy podatkowego świadczona w ramach pomocy prawnej z urzędu to pozarolnicza działalność gospodarcza, o której stanowi art. 5a ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co odpowiada kwalifikacji osiąganych przychodów w art. 10 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Działalność zawodowa doradcy podatkowego, także ta, która świadczona jest w formie pomocy prawnej z urzędu, jest bowiem działalnością zarobkową, prowadzoną we własnym imieniu, która wykonywana jest w sposób zorganizowany i ciągły, a jednocześnie wskazane w ustawach korporacyjnych formy organizacyjne działania doradcy podatkowego (radcy prawnego i adwokata) sprzeciwiają się traktowaniu tej działalności jako działalności wykonywanej osobiście. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, co oznacza, że wydając niniejszy wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny miał obowiązek zastosować wykładnię przepisów przedstawioną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2011 roku. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzuty skargi kasacyjnej I. K., uznając rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 marca 2010 roku za nieprawidłowe. W przywołanym wyroku NSA podkreślił, iż zakwalifikowanie niektórych czynności bądź to do działalności gospodarczej (pozarolniczej działalności gospodarczej), bądź do działalności wykonywanej osobiście może nastręczać trudności. Wynika to z faktu, że działalność wykonywana osobiście nie została zdefiniowana przez wymienienie jej cech (choćby głównych), lecz poprzez wymienienie rodzajów działalności, które w jej zakresie się mieszczą. Cechy działalności gospodarczej zostały natomiast precyzyjnie w ustawie wskazane, o czym także była mowa powyżej. NSA wskazał, że w przypadku możliwości zakwalifikowania danego działania do obu tych kategorii źródeł przychodów decydujące znaczenie będzie miało występowanie znamion działalności gospodarczej. W przypadku doradcy podatkowego świadczącego pomoc prawną z urzędu elementem odróżniającym jego działania od działań podejmowanych przy świadczeniu usług na podstawie umowy cywilnoprawnej jest wyłącznie sposób ustanowienia go pełnomocnikiem i źródło finansowania jego działań. Nie zmienia to jednak faktu, że nadal są to usługi świadczone przezeń w ramach działalności gospodarczej, którą prowadzi na co dzień, czyli w sposób zorganizowany i ciągły. Nałożenie przez sąd na doradcę podatkowego obowiązku prowadzenia sprawy z urzędu nie determinuje zmiany wybranego przez tego doradcę sposobu wykonywania zawodu. Doradca podatkowy zarówno świadcząc pomoc prawną z wyboru, jak i z urzędu, wykonuje zawód polegający na świadczeniu takiej pomocy. To odróżnia go choćby od wskazanych wprost w art. 13 pkt 6 u.p.d.o.f. biegłych, którzy nie trudnią się co do zasady przedstawianiem fachowych opinii na potrzeby postępowania sądowego, a więc ich działalność nie wymaga ani formalnego zorganizowania, ani nie nosi cechy ciągłości. Skoro więc Skarżący, wskazał NSA, wykonuje zawód doradcy podatkowego we własnej kancelarii i we wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. oraz rozlicza się na zasadach określonych w art. 44 tej ustawy, to "osobiste" wykonywanie zawodowych czynności nie może przesądzać o zdefiniowaniu tych przychodów w art. 13 pkt 6 u.p.d.o.f. Chodzi bowiem w tym przypadku o inne usługi, a nie te, o których mowa we wcześniej przywołanym przepisie. Zatem, podkreślił NSA, działalność zawodowa doradcy podatkowego, także ta, która świadczona jest w formie pomocy prawnej z urzędu, jest działalnością zarobkową, prowadzoną we własnym imieniu, która wykonywana jest w sposób zorganizowany i ciągły, a jednocześnie wskazane w ustawach korporacyjnych formy organizacyjne działania doradcy podatkowego (radcy prawnego i adwokata) sprzeciwiają się traktowaniu tej działalności jako działalności wykonywanej osobiście. Sąd I instancji ponownie rozpoznający sprawę jest, w trybie wskazanego wyżej art. 190 p.p.s.a., związany wykładnią prawa zaprezentowaną w cytowanym orzeczeniu sądu odwoławczego. W stanie faktycznym ustalonym w rozpoznawanej sprawie oznacza to, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Stanowisko bowiem organów podatkowych, iż przychody z tytułu pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu nie zaliczają się do pozarolniczej działalności gospodarczej, jest sprzeczne z przywołanym wyrokiem NSA. Ponownie rozpoznając sprawę organy podatkowe będą zobligowane do uwzględnienia przedstawionego stanowiska, a w szczególności zaprezentowanej przez NSA tezy, która jest w pełni akceptowana przez sąd pierwszej instancji, że działalność zawodowa doradcy podatkowego świadczona w ramach pomocy prawnej z urzędu to pozarolnicza działalność gospodarcza, o której stanowi art. 5a ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co odpowiada kwalifikacji osiąganych przychodów w art. 10 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło