III SA/Łd 1044/11

Dnia 3 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 roku sprawy ze skargi D. O. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. polegającą na dokonaniu wpisu punktów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności polegającej na dokonaniu wpisu 8 punktów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego; 2) orzeka, że zaskarżona czynność nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. na rzecz strony skarżącej – D. O. kwotę 457,00 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. D.O. wniósł w dniu 16 września 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. polegającą na dokonaniu wpisu 8 zamiast 6 punktów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego za wykroczenie drogowe. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, iż prawomocnym mandatem karnym seria CO nr [...]za wykroczenie drogowe popełnione w dniu [...] r. otrzymał 6 punktów. Z zawiadomienia Komendanta Powiatowego Policji w S.z dnia [...] r. w sprawie [...] o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie skierowania na badania psychologiczne dowiedział się o przypisaniu mu za popełnione wykroczenia drogowe łącznej sumy 26 punktów. Pismem z dnia 15 lipca 2011 r., stanowiącym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wezwał Naczelnika Ruchu Drogowego KWP w Ł.do weryfikacji punktów karnych mandatu z dnia [...] r., wskazując że na mandacie zapisano mu 6 punktów, natomiast w rejestrze policyjnym zaksięgowano 8 punktów. Zaewidencjonowanie 8 punktów powoduje utratę przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami. Odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego KWP w Ł. w piśmie z dnia [...] r. stwierdził, że nie uwzględnił wezwania. Wyjaśnił, iż policjant nakładający mandat karny wpisał faktyczne naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jednakże w miejscu liczba punktów omyłkowo zapisał wartość 6 zamiast 8. Liczba punktów przyznanych za konkretne naruszenia jest ściśle określona i nie jest zależna od policjanta nakładającego mandat. W ocenie strony skarżącej stanowisko wyrażone w powyższym piśmie jest sprzeczne z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym jak i § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Komendant Wojewódzki Policji związany jest treścią prawomocnego mandatu karnego i nie ma podstaw prawnych do wpisu do ewidencji innej ilości punktów niż wynikająca z tego mandatu. Przypisanie odpowiedniej liczby punktów następuje bowiem już w treści mandatu karnego i tę liczbę punktów dopiero wpisuje się do ewidencji prowadzonej - stosownie do § 3 pkt 1 w/w rozporządzenia. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając przyjęte stanowisko wyjaśnił, że z systematyki rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wynika, iż reguluje ono w następującej kolejności: kto jest wpisany do ewidencji ( § 2 ust. 1 i 2), jakiej treści wpis jest dokonywany ( § 2 ust. 3 i nast.), kto prowadzi ewidencję ( § 3) oraz co stanowi podstawę wpisu ( § 4). Normą regulującą treść dokonywanych wpisów jest m.in. ust. 3 § 2 stanowiący, iż do ewidencji wpisuje się naruszenia, zgodnie z wykazem stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z treścią załącznika nr 1 dla naruszenia oznaczonego kodem E 02 przypisuje się liczbę punktów 8. Przepis § 4 ust. 1 w/w rozporządzenia stanowi, iż wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym w sprawie o naruszenie rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym. Przepis ten normuje katalog dokumentów stwierdzających naruszenie przepisów ruchu drogowego, stanowiących podstawę wpisu, nie dotyczy zaś treści wpisów, która została uregulowana w § 2 ust. 3 i nast. Punkty przypisywane za naruszenie przepisów prawa drogowego nie są karą dodatkową w postępowaniu mandatowym, ale prawnym następstwem dokonania naruszenia przepisów ruchu drogowego. Wynika to wprost z przepisów. Jest to obligatoryjna konsekwencja prawna. W art. 18 kodeksu wykroczeń, zawierającym katalog zamknięty kar, punkty nie zostały wymienione. Nie można utożsamiać postępowania mandatowego, prowadzonego w oparciu o przepisy o postępowaniu w sprawach o wykroczenia , z postępowaniem o charakterze administracyjnym dotyczącym przypisywania punktów. Liczba punktów wskazana na druku mandatowym ma jedynie charakter informacyjny. Istotnym elementem mandatu z punktu widzenia Ewidencji kierowców jest stwierdzenie naruszenia, obejmujące kwalifikację prawną czynu i wymierzoną karę. Prawomocność tego rozstrzygnięcia, nie obliguje natomiast organu prowadzącego Ewidencję do przypisywania w niej punktów w liczbie wskazanej na druku mandatowym. Organ jest związany samą kwalifikacja prawną czynu wskazaną w mandacie, natomiast co do liczby przypisanych punktów to organ związany jest wyłącznie treścią załącznika nr 1 do rozporządzenia. Organ prowadzący ewidencję nie ma możliwości weryfikacji punktów przypisanych za konkretne naruszenie, ani ich miarkowania i musi przypisać liczbę punktów wynikającą z przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Czynności materialno – techniczne polegające na wpisywaniu punktów do ewidencji oraz ich usuwaniu podlegają kontroli sądowej. Strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji może zwrócić się o podjęcie określonej czynności (v. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1087/05 – System Informacji Prawnej Lex nr 275433, wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1388/09 – System Informacji Prawnej Lex nr 737489). Zaskarżona czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. polegająca na dokonaniu wpisu 8 punktów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego należy do podlegających kontroli sądów administracyjnych czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, określonych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. Prawo wniesienia skargi uwarunkowane jest uprzednim wyczerpaniem przez skarżącego środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały mu one w postępowaniu przed organem administracyjnym ( art. 52 § 1 p.p.s.a.). Jeżeli zaś ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, wniesienie skargi do sądu administracyjnego musi być poprzedzone uprzednim wezwaniem właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. przewidujący obowiązek takiego wezwania określa jednocześnie minimum wymogów procesowych, jakie muszą zostać spełnione, aby dane zachowanie uznać za skuteczne wezwanie w rozumieniu tego przepisu. Wymogami tymi są forma pisemna oraz konieczność wniesienia wezwania w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęcia innej czynności. Z kolei termin do zaskarżenia czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. określony został w art. 53 § 2, zgodnie z którym skargę należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeśli organ nie udzielił takiej odpowiedzi w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Skarżący spełnił powyższe wymagania. O czynności dokonania wpisu 8 punktów do ewidencji dowiedział się po otrzymaniu zawiadomienia Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] r. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zamieścił w piśmie z dnia [...] r., a zatem przed upływem 14 dni od dnia, w którym dowiedział się o podjęciu czynności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł zachowując termin 30 dni od doręczenia mu odpowiedzi organu z dnia [...] r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W sprawie bezsporne pozostaje, iż w dniu [...] r. skarżący został ukarany mandatem za wykroczenie drogowe określone w art. 92 a kodeksu wykroczeń, polegające na przekroczeniu dozwolonej prędkości o 43 km. Na druku mandatu funkcjonariusz Policji zawarł adnotacje, cyt: " art. 92 a k.w. liczba punktów 6". Komendant Wojewódzki Policji w Ł. stwierdził, że funkcjonariusz wpisując 6 punktów popełnił błąd. Dlatego też do ewidencji wpisać należy 8 punktów, to jest liczbę punktów określoną w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ( Dz.U. Nr 236, poz. 1998) – dalej: rozporządzenia. W ocenie Sądu stanowisko organu jest nieprawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w tym składzie, podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 186/08 ( v. System Informacji Prawnej Lex nr 531815), iż brak jest przepisów prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wpisania do ewidencji kierowców innej liczby punktów aniżeli wynikająca z tytułów określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z powołanym przepisem rozporządzenia wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym w sprawie o naruszenie rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym. W niniejszej sprawie skarżący kierowca pokwitował odbiór mandatu w dniu [...]. Zgodnie z art. 98 § 1 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia mandat stał się prawomocny w tej dacie. Wobec powyższego w oparciu o treść prawomocnego mandatu, będącego w myśl art. 76 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego dokumentem urzędowym, należało na podstawie art. 4 ust. 1 rozporządzenia dokonać wpisu 6 punktów. Powołany przez organ § 2 ust. 3 rozporządzenia określa w sposób ogólny postępowanie przy dokonywaniu wpisów do ewidencji, odwołując się do załącznika do rozporządzenia. Stanowi jednocześnie gwarancję dla kierowców, iż do ewidencji nie zostanie wpisana wyższa liczba punktów za konkretne naruszenie przepisów ruchu drogowego, niż określona w tym załączniku. Przepis ten nie może podważać podstawowej zasady, przewidzianej w § 4 ust. 1 rozporządzenia, stanowiącej że wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się po stwierdzeniu naruszenia prawomocnym wyrokiem lub prawomocnym mandatem karnym. W rozpatrywanej sprawie wpisu do ewidencji należało dokonać w sposób wyraźnie regulowany przepisem prawa, to jest § 4 ust 1 rozporządzenia , na podstawie prawomocnego mandatu karnego. Dokonanie wpisu większej ilości punktów niż wymieniona w mandacie miało charakter dowolny, naruszający przepisy art. 6 i 8 k.p.a., które nakładają na organy administracji publicznej obowiązek działania na podstawie przepisów prawa i pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Na podstawie art. 152 p.p.s.a orzekł, że zaskarżona czynność nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)