II SA/Bd 1303/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej w skrócie "k.p.a.") oraz art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.: Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.; zwanej w skrócie "p.r.d."), utrzymało w mocy decyzję Starosty Ś. z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], którą Starosta cofnął skarżącemu M. C. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kat. A, A1, B, B1, C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E oraz pozwolenia do kierowania tramwajem z powodu stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia bezterminowo przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. Rozstrzygnięcie zostało wydane w wyniku następującego postępowania: W związku z informacją zawartą w piśmie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. Starosta Ś. (zwany dalej "Starostą") postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. wszczął postępowanie w sprawie skierowania skarżącego M. C. na badanie lekarskie, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], Starosta skierował skarżącego na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. (dalej w skrócie jako "WOMP"). W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], lekarz uprawniony do badań lekarskich osób kierujących pojazdami w WOMP stwierdził w wyniku badania lekarskiego istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A, B i T, zaznaczając datę ponownego badania lekarskiego na kwiecień 2013. Z uwagi na wniesienie odwołania od orzeczenia lekarskiego WOMP skarżący został skierowany na badania lekarskie do Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr med. J. N. w Ł. (dalej jako "IMP"). W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], lekarz IMP stwierdził u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A, A1, B, B1, T, B+E, C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E oraz pozwolenia do kierowania tramwajem. Odnośnie daty ponownego badania lekarskiego w orzeczeniu wskazano "bezterminowo". Powołując się na ww. orzeczenia lekarskie Starosta Ś. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 p.r.d., cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kat. A, A1, B, B1, C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E oraz pozwolenia do kierowania tramwajem. W odwołaniu od decyzji Starosty skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja jest dla niego bardzo krzywdząca, ponieważ pozbawia go nawet uprawnień do kierowania pojazdem kategorii "B" i nie daje szansy poddania się kolejnemu badaniu lekarskiemu. Zwrócił uwagę, iż badania neurologiczne przeprowadzone przez prowadzącego lekarza neurologa wskazują na dobry stan jego zdrowia i brak oznak postępowania choroby, dlatego też z czasem może nastąpić całkowite wyleczenie zdiagnozowanej u niego choroby. Odwołujący podkreślił ponadto, że uprawnienie do kierowania samochodem osobowym jest mu niezbędne w celu dojazdu do lekarza prowadzącego oraz do miejsca pracy. Zaznaczył, iż nigdy dotychczas nie zdarzyło się, by oznaki choroby pojawiły się w czasie, gdy zmierzał do miejsca pracy, wracał z miejsca pracy i był w miejscu pracy. Leczenie farmakologiczne i kontrole u lekarza specjalisty stanowią gwarancję jego normalnego funkcjonowania. Do odwołania załączono zaświadczenia lekarskie specjalisty neurologa stwierdzające padaczkę pourazową z dobrą kontrolą napadów. W wyniku rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydało wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] października 2011 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że w postępowaniu dotyczącym cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi organy administracji nie posiadają kompetencji do kwestionowania zasadności tych orzeczeń lekarskich wydawanych przez uprawnionego lekarza. Z uwagi na stwierdzenie orzeczeniami lekarskimi u odwołującego przeciwwskazań do kierowania pojazdami zasadne jest – stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 1 p.r.d. - cofnięcie skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Na decyzję organu II instancji M. C.wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu: — obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. i art. 140 k.p.a. - przez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na mających charakter opinii biegłego w rozumieniu przepisu art. 84 § 1 k.p.a. orzeczeniach lekarskich WOMP w B. z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz IMP w Ł. z dnia [...] czerwca 2011 r. - pomimo iż opinie te, oprócz konkluzji, nie zawierają jakiegokolwiek uzasadnienia zajętego stanowiska, które by w sposób wyczerpujący odnosiło się zarówno do badań przeprowadzonych przez danego lekarza, jak i do innych dowodów zebranych w sprawie, w tym do znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji lekarskiej; — obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. - przez zaniechanie wyjaśnienia rozbieżności występujących w orzeczeniach lekarskich w zakresie kategorii prawa jazdy, co do których stwierdzono przeciwwskazania zdrowotne. Powołując powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący ocenił, iż orzeczenia lekarskie w przedmiocie braku bądź istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi mają charakter opinii biegłego w rozumieniu przepisu art. 84 § 1 k.p.a., gdyż orzekanie w tych sprawach wymaga wiadomości specjalnych (odpowiednia wiedza medyczna). Powołując się na orzecznictwo skarżący wskazał, że opinia biegłego, oprócz konkluzji, powinna zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań przeprowadzonych przez danego biegłego, lecz także do innych dowodów zebranych w sprawie. Tymczasem orzeczenia lekarskie wydane przez WOMP i IMP nie zawierają jakiegokolwiek uzasadnienia zajętego stanowiska, które by w sposób wyczerpujący odnosiło się zarówno do badań przeprowadzonych przez danego lekarza, jak i do dokumentacji lekarskiej znajdującej się w aktach sprawy. Żadne z tych orzeczeń nie wskazuje również, jakiego rodzaju badania przeprowadzono celem oceny zdolności do kierowania pojazdami mechanicznymi, jaki był wynik tych badań i ich wpływ na treść finalnej konkluzji. Żadne z tych dwóch orzeczeń nie wskazuje także metody badawczej, którą posłużono się przy formułowaniu ocen w zakresie zdolności do kierowania pojazdami mechanicznymi. Brak uzasadnienia obu orzeczeń lekarskich uniemożliwia ich merytoryczną weryfikację, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący podkreślił przy tym odmienność zespołu padaczkowego wywołanego urazem mechanicznym od zespołu padaczkowego powstałego na tle neurologicznym. Skarżący podniósł również, iż zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie dostrzegły rozbieżności istniejących w orzeczeniach lekarskich, na których oparły swoje rozstrzygnięcia w sprawie. Rozbieżności te dotyczą zakresu kategorii prawa jazdy, co do których stwierdzono przeciwwskazania zdrowotne. W orzeczeniu WOMP stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi w kategoriach prawa jazdy A, B, T, natomiast w orzeczeniu IMP stwierdzono istnienie przeciwwskazań odnośnie do kategorii A, A1, B, B1, T, B+E, C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E oraz pozwolenia do kierowania tramwajem. Organy administracyjne nie wyjaśniły tych rozbieżności, mimo iż były do tego zobowiązane, brak również wyjaśnienia tych rozbieżności w samych orzeczeniach, albowiem orzeczenia te nie zawierają uzasadnienia. Nie wiadomo w związku z tym dlaczego IMP w Łodzi stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wszystkich kategorii, skoro WOMP w B. zawęził te przeciwwskazania jedynie do kategorii A, B, T. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Dodatkowo Kolegium podniosło, że rozbieżności występujące między orzeczeniami lekarskimi, na które wskazuje skarżący, wynikają z faktu, że orzeczenie lekarskie IMP zostało wydane po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od orzeczenia lekarskiego wydanego przez WOMP. Organy administracji są natomiast związane orzeczeniem lekarskim wydanym wskutek odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Istotną kwestią sporną w sprawie jest rola i charakter orzeczenia lekarskiego, w oparciu o które organ cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 1 p.r.d. decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o związaniu organu właściwego w sprawach kontroli uprawnień do kierowania pojazdami, treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych. Zauważyć trzeba, że powyższe orzeczenie jest wydawane przez osoby posiadające wiadomości specjalne. Jednakże procedura oceny stanu zdrowia kierowcy ma charakter szczególny, odrębny od procedury administracyjnej i jest prowadzona wyłącznie przez uprawnione osoby (lekarzy z uprawnieniami), co wynika z rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15). Wprawdzie rzeczywiście – jak podnosi skarżący – wzór orzeczenia lekarskiego stanowiący załącznik nr 5 do ww. rozporządzenia nie przewiduje uzasadnienia medycznego decyzji, w tym wskazania jednostki chorobowej, a jedynie zamieszczenie rozstrzygnięcia pozytywnego lub negatywnego i ewentualne wskazanie kodu lub subkodu ograniczeń, to jednak, zdaniem Sądu, poprzez umożliwienie stronie odwołania do jednostki medycznej II stopnia gwarantowane jest zachowanie prawa do poddania orzeczenia kontroli. Przy czym zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia orzeczenie lekarskie podmiotu odwoławczego jest ostateczne. Podane wyżej okoliczności, a w szczególności specjalistyczna wiedza medyczna wymagana do oceny stanu zdrowia jednostki w zakresie istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami oraz szczególny tryb, w jakim to się odbywa – uprawniają do wniosku, że przedmiotowe orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Korzysta on z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Wyklucza to możliwość kontrolowania treści orzeczenia lekarskiego tak jak opinii biegłego przez organu administracyjny prowadzący postępowanie, a w dalszej kolejności - także przez sąd administracyjny. W efekcie zarówno organy orzekające w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, jak i kontrolujący je sąd administracyjny związane są takim ostatecznym orzeczeniem i nie mogą pominąć, czy poddawać ocenie jego treści decydując w kwestii zasadności lub niezasadności cofnięcia uprawnień. Powyższe stanowisko Sądu jest zgodne z przeważającą linią orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1859/10, z 27 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1298/10, z 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 547/10, z 3 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 973/08, z 22 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 840/08, z 11 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 251/06 – dostępne na http//:orzeczenia.nsa.gov.pl). Związanie organu wyłącznie treścią takiego orzeczenia, którym w sprawie niniejszej było ostateczne orzeczenie jednostki medycznej II stopnia stwierdzające istnienie przeciwwskazań do kierowania przez skarżącego pojazdami powoduje, że poza kompetencjami organu było przeprowadzenie kontroli orzeczeń tych jednostek, również w zakresie prawidłowości przeprowadzenia specjalistycznej procedury medycznej, prowadzącej do wydania przedmiotowego orzeczenia lekarskiego. Zarzuty w tym przedmiocie nie mogły zatem odnieść oczekiwanego rezultatu. Należy natomiast zauważyć, że zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a., dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim jest orzeczenie lekarskie. Przepisy postępowania administracyjnego nie wprowadzają w tym zakresie żadnych ograniczeń. Organ może więc dopuścić każdy środek dowodowy w celu obalenia mocy dowodowej dokumentu urzędowego. W przypadku obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania dokumentu urzędowego nie może być on uznany za dowód w sprawie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 listopada 2011 r. – dostępny na http//:orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie jednakże skarżący nie przedstawił dowodu, który mógłby doprowadzić do obalenia domniemania zgodności z prawdą orzeczenia lekarskiego IMP w Ł., w szczególności w świetle już obowiązującego w momencie orzekania "Sposobu oceny stanu zdrowia osoby chorej na padaczkę w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami" stanowiącego załącznik nr 4b do ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (załącznik dodany w wyniku zmiany rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r. wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 15 kwietnia 2011 r.; Dz. U. Nr 88, poz. 503). Analizując sytuację skarżącego, w jakiej znajduje się po wydaniu zaskarżonej decyzji i niniejszego wyroku wskazać też trzeba, że rozstrzygnięcia te nie zamykają mu drogi do ponownego ubiegania się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie spornych kategorii. Orzeczenie lekarskie nr K(122)2011 z 29 czerwca 2011r., w oparciu o które nastąpiło cofnięcie uprawnień, jako ostateczne wiązało co prawda organ, ale należy zwrócić uwagę, że nie określono w nim terminu kolejnego badania kontrolnego ("bezterminowo"). Oznacza to, że termin ten pozostawiono jako otwarty, a zatem w każdym czasie skarżący może ubiegać się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdem poddając się z własnej inicjatywny kolejnemu badaniu lekarskiemu. Do powyższego wniosku uprawnia treść przepisu art. 122 ust. 1 pkt 2 p.r.d. w zw. z § 2 ust. 1 ww rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r., zgodnie z którymi badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia, przy czym zgłasza się ona na to badanie bez skierowania. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.